೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೧೬) ೧. ಸಂವರೋ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾ

೬೩೦. ಸಂವರೋ ಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಜಿವ್ಹಾಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ …ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೩೧. ಅಸಂವರೋ ಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಜಿವ್ಹಾಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಚಕ್ಖುಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಮನೋಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ…ಪೇ॰… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೩೨. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಂವರೋಪಿ ಅಸಂವರೋಪಿ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ನ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತಿ, ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ನ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತೀ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಸಂವರೋಪಿ ಅಸಂವರೋಪಿ ಕಮ್ಮನ್ತಿ।

ಸಂವರೋ ಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೧೭) ೨. ಕಮ್ಮಕಥಾ

೬೩೩. ಸಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಸವಿಪಾಕನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಕಾಮಾವಚರಾ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ರೂಪಾವಚರಾ ಅರೂಪಾವಚರಾ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಕಾಮಾವಚರಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ರೂಪಾವಚರಾ ಅರೂಪಾವಚರಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೩೪. ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾ’’ತಿ।

ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾ’’ತಿ।

ಕಾಮಾವಚರಾ ರೂಪಾವಚರಾ ಅರೂಪಾವಚರಾ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಹಞ್ಚಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾ’’ತಿ।

ಕಾಮಾವಚರಾ ರೂಪಾವಚರಾ ಅರೂಪಾವಚರಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರೂಪಾವಚರಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಚೇತನಾ ಅವಿಪಾಕಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಚೇತನಾ ಸವಿಪಾಕಾ’’ತಿ।

೬೩೫. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಸವಿಪಾಕ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಚೇತನಿಕಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಕತಾನಂ ಉಪಚಿತಾನಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತ್ವಾ ಬ್ಯನ್ತಿಭಾವಂ ವದಾಮಿ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜೇ ಉಪಪಜ್ಜಂ (ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೧೭) ವಾ ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ’’ತಿ ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೨೧೭! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಸಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಸವಿಪಾಕನ್ತಿ।

ಕಮ್ಮಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೧೮) ೩. ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾ

೬೩೬. ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸುಖವೇದನಿಯೋ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯೋ, ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ , ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಸಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಚೇತನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಸಾರಮ್ಮಣೋ; ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ ಆಭೋಗೋ ಸಮನ್ನಾಹಾರೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಚೇತನಾ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ನನು ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ।

ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋ, ಸದ್ದೋ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋ, ಸದ್ದೋ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ, ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೩೭. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ಉಸ್ಸನ್ನತ್ತಾ ವಿಪುಲತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ ಕರವಿಕಭಾಣೀ’’ತಿ ದೀಘನಿಕಾಯೇ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ತೇನ ಹಿ ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋತಿ।

ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೧೯) ೪. ಸಳಾಯತನಕಥಾ

೬೩೮. ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸುಖವೇದನಿಯಂ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ನನು ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ…ಪೇ॰…।

ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೩೯. ಸೋತಾಯತನಂ…ಪೇ॰… ಘಾನಾಯತನಂ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಾಯತನಂ…ಪೇ॰… ಕಾಯಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ॰… ನನು ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಕಾಯಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ।

ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಕಾಯಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಕಾಯಾಯತನಂ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಸಾರಮ್ಮಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ॰… ಕಾಯಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಕಾಯಾಯತನಂ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಂ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಫಸ್ಸೋ ವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ…ಪೇ॰… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ॰… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೪೦. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಳಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಸಳಾಯತನಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಸಳಾಯತನಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಳಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ।

ಸಳಾಯತನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೦) ೫. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಕಥಾ

೬೪೧. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಾತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತಾ… ಪಿತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತೋ… ಅರಹಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತೋ… ದುಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ… ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅಭಬ್ಬೋ ಅನ್ತರಾ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಸಮೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…। ಅಭಬ್ಬೋ ಅನ್ತರಾ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಸಮೇತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಾತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತಾ… ಪಿತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತೋ… ಅರಹಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತೋ… ದುಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ… ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೪೨. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಮೋ ಯೇನ ನಿಯಮೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅತ್ಥಿ ತೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ…ಪೇ॰… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ… ಇದ್ಧಿಪಾದಾ… ಇನ್ದ್ರಿಯಾ… ಬಲಾ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಯೇಹಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಹಿ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೪೩. ನತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಮೋ ಯೇನ ನಿಯಮೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಮೋ ಯೇನ ನಿಯಮೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ’’ತಿ।

ನತ್ಥಿ ತೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಯೇಹಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಹಿ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ತೇ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಯೇಹಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಹಿ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ’’ತಿ।

೬೪೪. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಕದಾಗಾಮಿನಿಯಮೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅನಾಗಾಮಿನಿಯಮೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅರಹತ್ತನಿಯಮೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಕತಮೇನ ನಿಯಮೇನಾತಿ? ಸೋತಾಪತ್ತಿನಿಯಮೇನಾತಿ। ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಯೇ ಕೇಚಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೪೫. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ನನು ಸೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಸೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ’’ತಿ।

ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೧) ೬. ಕೋಲಙ್ಕೋಲಕಥಾ

೬೪೬. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲತಾನಿಯತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಸೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಸೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲತಾನಿಯತೋ’’ತಿ।

ಕೋಲಙ್ಕೋಲಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೨) ೭. ಏಕಬೀಜೀಕಥಾ

೬೪೭. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಏಕಬೀಜೀ ಪುಗ್ಗಲೋ ಏಕಬೀಜಿತಾನಿಯತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಸೋ ಏಕಬೀಜೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಸೋ ಏಕಬೀಜೀ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಏಕಬೀಜೀ ಪುಗ್ಗಲೋ ಏಕಬೀಜಿತಾನಿಯತೋ’’ತಿ।

ಏಕಬೀಜೀಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೩) ೮. ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪನಕಥಾ

೬೪೮. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಪಿತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ …ಪೇ॰… ಅರಹನ್ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ದುಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಗಾರವೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ॰… ಸಿಕ್ಖಾಯ ಅಗಾರವೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ಥರಿ ಸಗಾರವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ಥರಿ ಸಗಾರವೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾ’’ತಿ। ನನು ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ॰… ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಗಾರವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಗಾರವೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾ’’ತಿ।

೬೪೯. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಗಾರವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಬುದ್ಧಥೂಪೇ ಓಹದೇಯ್ಯ ಓಮುತ್ತೇಯ್ಯ ನಿಟ್ಠುಭೇಯ್ಯ ಬುದ್ಧಥೂಪೇ ಅಪಬ್ಯಾಮತೋ ಅಸಬ್ಯಾಕತೋ (ಸೀ॰ ಕ॰) ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಠಿತಧಮ್ಮೋ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಮಯಾ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಂ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತೀ’’ತಿ ಚೂಳವ॰ ೩೮೫; ಅ॰ ನಿ॰ ೮.೨೦; ಉದಾ॰ ೪೫! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಾ’’ತಿ।

ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೪) ೯. ದುಗ್ಗತಿಕಥಾ

೬೫೦. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀ’’ತಿ।

ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ಸದ್ದೇ…ಪೇ॰… ಗನ್ಧೇ… ರಸೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅಮನುಸ್ಸಿತ್ಥಿಯಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಗಕಞ್ಞಾಯ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಅಜೇಳಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಹತ್ಥಿಗವಸ್ಸವಳವಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ… ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ … ಕಪಿಞ್ಜಲಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀ’’ತಿ।

೬೫೧. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ಅರಹಾ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ಸದ್ದೇ… ಗನ್ಧೇ… ರಸೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಅರಹತೋ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ಅರಹಾ ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅರಹತೋ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ನ ಚ ಅರಹಾ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಪಾಯಿಕೇ ರೂಪೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅರಹತೋ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ನ ಚ ಅರಹಾ ಆಪಾಯಿಕೇ ಸದ್ದೇ…ಪೇ॰… ಗನ್ಧೇ…ಪೇ॰… ರಸೇ…ಪೇ॰… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅಮನುಸ್ಸಿತ್ಥಿಯಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಗಕಞ್ಞಾಯ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಅಜೇಳಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಹತ್ಥಿಗವಸ್ಸವಳವಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೬೫೨. ಅಟ್ಠಕಥಾನುಲೋಮಂ ಪರವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ। ತಥಾಪಾಯಂ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪುರಿಮಾಯೋ ಚ ಇಮಿಸ್ಸಂ ದುಗ್ಗತಿಕಥಾಯಂ ಪರವಾದಿಸ್ಸಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾ ವಿಯ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ… ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ತೇನ ಹಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀತಿ।

ದುಗ್ಗತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೧೨. ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೨೫) ೧೦. ಸತ್ತಮಭವಿಕಕಥಾ

೬೫೩. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ಸತ್ತಮಭವಿಕಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸತ್ತಮಭವಿಕೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ತೇನ ಹಿ ಸತ್ತಮಭವಿಕಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತೀತಿ।

ಸತ್ತಮಭವಿಕಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

ದ್ವಾದಸಮವಗ್ಗೋ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಸಂವರೋ ಕಮ್ಮಂ ತಥೇವ ಅಸಂವರೋ, ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸವಿಪಾಕಂ, ಸದ್ದೋ ವಿಪಾಕೋ, ಸಳಾಯತನಂ ವಿಪಾಕೋ, ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮತಾನಿಯತೋ, ಕೋಲಙ್ಕೋಲಪುಗ್ಗಲೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲತಾನಿಯತೋ, ಏಕಬೀಜೀ ಪುಗ್ಗಲೋ ಏಕಬೀಜಿತಾನಿಯತೋ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಾಣಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಹೀನಾ ದುಗ್ಗತಿ, ತಥೇವ ಸತ್ತಮಭವಿಕಸ್ಸಾತಿ।