೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೦) ೧. ಪರೂಪಹಾರಕಥಾ

೩೦೭. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಕಾಮರಾಗಸಂಯೋಜನಂ ಕಾಮೋಘೋ ಕಾಮಯೋಗೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಕಾಮರಾಗಸಂಯೋಜನಂ ಕಾಮೋಘೋ ಕಾಮಯೋಗೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಕಾಮರಾಗಸಂಯೋಜನಂ ಕಾಮೋಘೋ ಕಾಮಯೋಗೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಕಾಮರಾಗಸಂಯೋಜನಂ ಕಾಮೋಘೋ ಕಾಮಯೋಗೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ…ಪೇ॰… ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ…ಪೇ॰… ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ…ಪೇ॰… ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಕೇನಟ್ಠೇನಾತಿ? ಹನ್ದ ಹಿ ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ।

ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಮಾರಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವತಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನತ್ಥಿ ಮಾರಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವತಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಮಾರಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವತಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀ’’ತಿ।

ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತನೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ನೇವ ಅತ್ತನೋ ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ನ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ನೇವ ಅತ್ತನೋ ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ನ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀ’’ತಿ।

ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಮಕೂಪೇಹಿ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೦೮. ಮಾರಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಕಿಂ ಕಾರಣಾತಿ? ಹನ್ದ ಹಿ ವಿಮತಿಂ ಗಾಹಯಿಸ್ಸಾಮಾತಿ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಮತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಮತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ, ಧಮ್ಮೇ ವಿಮತಿ, ಸಙ್ಘೇ ವಿಮತಿ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ವಿಮತಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ವಿಮತಿ, ಅಪರನ್ತೇ ವಿಮತಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ವಿಮತಿ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ, ಧಮ್ಮೇ ವಿಮತಿ, ಸಙ್ಘೇ ವಿಮತಿ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ವಿಮತಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ವಿಮತಿ, ಅಪರನ್ತೇ ವಿಮತಿ , ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ವಿಮತಿ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಮತೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ವಿಮತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಮತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಮತಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ವಿಮತಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ವಿಮತಿ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಮತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ ಕಿಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋತಿ? ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋತಿ। ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಸನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಿ ಖಾದನ್ತಿ ಸಾಯನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂಯೇವ ಅತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಸನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಿ ಖಾದನ್ತಿ ಸಾಯನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂಯೇವ ಅತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಾರಕಾ ಅಸನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಿ ಖಾದನ್ತಿ ಸಾಯನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ದಾರಕಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಪಣ್ಡಕಾ ಅಸನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಿ ಖಾದನ್ತಿ ಸಾಯನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಕಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದೇವಾ ಅಸನ್ತಿ ಪಿವನ್ತಿ ಖಾದನ್ತಿ ಸಾಯನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ದೇವತಾನಂ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೦೯. ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆಸಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅರಹತೋ ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವೋ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆಸಯೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆಸಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆಸಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವೋ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆಸಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೧೦. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰), ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ಅರಹಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ನ ಚ ಅರಹಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ನ ಚ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ , ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ… ಮಾನೋ ಪಹೀನೋ… ದಿಟ್ಠಿ ಪಹೀನಾ… ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಪಹೀನಾ… ಥಿನಂ ಪಹೀನಂ… ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಪಹೀನಂ… ಅಹಿರಿಕಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

೩೧೧. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ ಭಾವಿತಾ… ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಭಾವಿತಾ… ಇನ್ದ್ರಿಯಾ ಭಾವಿತಾ… ಬಲಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ ಕತಕರಣೀಯೋ ಓಹಿತಭಾರೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥೋ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ಉಕ್ಖಿತ್ತಪಲಿಘೋ ಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪರಿಖೋ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹೇಸಿಕೋ ನಿರಗ್ಗಳೋ ಅರಿಯೋ ಪನ್ನದ್ಧಜೋ ಪನ್ನಭಾರೋ ವಿಸಞ್ಞುತ್ತೋ ಸುವಿಜಿತವಿಜಯೋ, ದುಕ್ಖಂ ತಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಸಮುದಯೋ ಪಹೀನೋ, ನಿರೋಧೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ, ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ, ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾತಂ, ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಪಹಾತಬ್ಬಂ ಪಹೀನಂ, ಭಾವೇತಬ್ಬಂ ಭಾವಿತಂ, ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ ಕತಕರಣೀಯೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ , ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

೩೧೨. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿ, ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೧೩. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯೇ ತೇ ಯೇ ಕೇಚಿ (ಸೀ॰), ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ ಸತಾ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ। ಯೇಪಿ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಹಿರಕಾ ಇಸಯೋ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ। ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಮಹಾವ॰ ೩೫೩ ಅತ್ಥತೋ ಸಮಾನಂ; ಅ॰ ನಿ॰ ೫.೨೧೦ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠೀ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರೂಪಹಾರೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಪರೇ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಪರೇ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯುಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರೂಪಹಾರೋ’’ತಿ।

ಅರಹತೋ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಪರೇ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯುನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರೂಪಹಾರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ವಾ ಪರೇ ಉಪಸಂಹರೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರೂಪಹಾರಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೧) ೨. ಅಞ್ಞಾಣಕಥಾ

೩೧೪. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ , ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜೋಘೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸಂಯೋಜನಂ ಅವಿಜ್ಜಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹಾ ಅಞ್ಞಾಣಪಕತೋ ಪಾಣಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯೇಯ್ಯ, ಮುಸಾ ಭಣೇಯ್ಯ, ಪಿಸುಣಂ ಭಣೇಯ್ಯ, ಫರುಸಂ ಭಣೇಯ್ಯ, ಸಮ್ಫಂ ಪಲಪೇಯ್ಯ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರೇಯ್ಯ, ಏಕಾಗಾರಿಯಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಗಾಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅಞ್ಞಾಣಪಕತೋ ಪಾಣಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯೇಯ್ಯ, ಮುಸಾ ಭಣೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಗಾಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅರಹಾ ಅಞ್ಞಾಣಪಕತೋ ಪಾಣಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಗಾಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನ ಚ ಅರಹಾ ಅಞ್ಞಾಣಪಕತೋ ಪಾಣಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಗಾಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನ ಚ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅಞ್ಞಾಣಪಕತೋ ಪಾಣಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯೇಯ್ಯ…ಪೇ॰… ಗಾಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಸಙ್ಘೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

೩೧೫. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ …ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

೩೧೬. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ …ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೧೭. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ ಜಾನತಾಹಂ (ಸೀ॰), ಜಾನತ್ವಾಹಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰ ಕ॰), ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ। ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇತಿ ರೂಪಂ, ಇತಿ ರೂಪಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ, ಇತಿ ರೂಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ, ಇತಿ ವೇದನಾ…ಪೇ॰… ಇತಿ ಸಞ್ಞಾ… ಇತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ… ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ, ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ’ತಿ – ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೩.೧೦೧; ಇತಿವು॰ ೧೦೨; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೦೯೫। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ। ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ – ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’ತಿ – ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’ತಿ – ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ – ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೦೯೫। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿಜಾನಂ ಅಪರಿಜಾನಂ ಅವಿರಾಜಯಂ ಅಪ್ಪಜಹಂ ಅಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಜಾನಂ ಪರಿಜಾನಂ ವಿರಾಜಯಂ ಪಜಹಂ ಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯಾ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೬; ಇತಿವು॰ ೭ ಇತಿವುತ್ತಕೇಪಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸಹಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಯ,

ತಯಸ್ಸು ಧಮ್ಮಾ ಜಹಿತಾ ಭವನ್ತಿ।

ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠೀ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಞ್ಚ,

ಸೀಲಬ್ಬತಂ ವಾಪಿ ಯದತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ।

ಚತೂಹಪಾಯೇಹಿ ಚ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ,

ಛಚ್ಚಾಭಿಠಾನಾನಿ ಅಭಬ್ಬ ಕಾತು’’ನ್ತಿ॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ, ಸಹ ದಸ್ಸನುಪ್ಪಾದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀಯನ್ತಿ – ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ।

ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯಾತಿ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ವಾ ನ ಜಾನೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅಞ್ಞಾಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೨) ೩. ಕಙ್ಖಾಕಥಾ

೩೧೮. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ, ಸಙ್ಘೇ ಕಙ್ಖಾ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಕಙ್ಖಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಅಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

೩೧೯. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ; ನನು ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

೩೨೦. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾ, ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ …ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೨೧. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ ? ‘ಇತಿ ರೂಪಂ’…ಪೇ॰… ‘ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ’ತಿ – ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ॰… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಖೋ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿಜಾನಂ ಅಪರಿಜಾನಂ ಅವಿರಾಜಯಂ ಅಪ್ಪಜಹಂ ಅಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ; ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಜಾನಂ ಪರಿಜಾನಂ ವಿರಾಜಯಂ ಪಜಹಂ ಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯಾ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಹಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಯ …ಪೇ॰… ಛಚ್ಚಾಭಿಠಾನಾನಿ ಅಭಬ್ಬ ಕಾತು’’ನ್ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ, ಸಹ ದಸ್ಸನುಪ್ಪಾದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀಯನ್ತಿ – ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ।

ಅಥಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಪಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಯತೋ ಪಜಾನಾತಿ ಸಹೇತುಧಮ್ಮನ್ತಿ॥

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ।

ಅಥಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಪಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಯತೋ ಖಯಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅವೇದೀತಿ॥

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ।

ವಿಧೂಪಯಂ ತಿಟ್ಠತಿ ಮಾರಸೇನಂ,

ಸೂರಿಯೋವ ಸುರಿಯೋವ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ಓಭಾಸಯಮನ್ತಲಿಕ್ಖನ್ತಿ ಮಹಾವ॰ ೩; ಉದಾ॰ ೩॥

‘‘ಯಾ ಕಾಚಿ ಕಙ್ಖಾ ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ,

ಸಕವೇದಿಯಾ ವಾ ಪರವೇದಿಯಾ ವಾ।

ಝಾಯಿನೋ ಯೇ ಝಾಯಿನೋ (ಉದಾನೇ) ತಾ ಪಜಹನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಾತಿ ಉದಾ॰ ೪೭ ಉದಾನೇಪಿ॥

‘‘ಯೇ ಕಙ್ಖಾಸಮತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಕಙ್ಖಾಭೂತೇಸು ಪಾಣಿಸು।

ಅಸಂಸಯಾ ವಿಸಂಯುತ್ತಾ, ತೇಸು ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ॥

‘‘ಏತಾದಿಸೀ ಧಮ್ಮಪಕಾಸನೇತ್ಥ,

ನ ತತ್ಥ ಕಿಂ ಕಙ್ಖತಿ ಕೋಚಿ ಸಾವಕೋ।

ನಿತ್ಥಿಣ್ಣಓಘಂ ನಿತಿಣ್ಣಓಘಂ (ಸೀ॰ ಕ॰), ನಿತ್ತಿಣ್ಣಓಘಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰) ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಛಿನ್ನಂ,

ಬುದ್ಧಂ ನಮಸ್ಸಾಮ ಜಿನಂ ಜನಿನ್ದಾ’’ತಿ ದೀ॰ ನಿ॰ ೨.೩೫೪॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ; ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ।

ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ವಾ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಕಙ್ಖಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೩) ೪. ಪರವಿತಾರಣಕಥಾ

೩೨೨. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಅರಹಾ ಪರನೇಯ್ಯೋ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತಿ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಅರಹಾ ನ ಪರನೇಯ್ಯೋ ನ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ನ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ನ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ನ ಪರನೇಯ್ಯೋ ನ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ನ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ನ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸೋ ಚ ಪರನೇಯ್ಯೋ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತಿ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸೋ ಚ ಪರನೇಯ್ಯೋ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತಿ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸೋ ಚ ನ ಪರನೇಯ್ಯೋ ನ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ನ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ನ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸೋ ಚ ನ ಪರನೇಯ್ಯೋ ನ ಪರಪತ್ತಿಯೋ ನ ಪರಪಚ್ಚಯೋ ನ ಪರಪಟಿಬದ್ಧಭೂ, ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸತಿ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸಙ್ಘೇ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಅಪರನ್ತೇ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಧಮ್ಮೇ ಪರವಿತಾರಣಾ…ಪೇ॰… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೨೩. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ…ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ನನು ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

೩೨೪. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾ, ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ …ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ, ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ॰… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ॰… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ॰… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ॰… ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೨೫. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇತಿ ರೂಪಂ’…ಪೇ॰… ‘ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ’ತಿ – ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ – ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’ತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’ತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ – ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿಜಾನಂ ಅಪರಿಜಾನಂ ಅವಿರಾಜಯಂ ಅಪ್ಪಜಹಂ ಅಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ; ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಜಾನಂ ಪರಿಜಾನಂ ವಿರಾಜಯಂ ಪಜಹಂ ಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯಾ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಹಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಯ…ಪೇ॰… ಛಚ್ಚಾಭಿಠಾನಾನಿ ಅಭಬ್ಬ ಕಾತು’’ನ್ತಿ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ, ಸಹ ದಸ್ಸನುಪ್ಪಾದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀಯನ್ತಿ – ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ನಾಹಂ ಸಹಿಸ್ಸಾಮಿ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕ॰), ಸಮೀಹಾಮಿ (ಪೀ॰) ಪಮೋಚನಾಯ,

ಕಥಙ್ಕಥಿಂ ಧೋತಕ ಕಞ್ಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ (ಕ॰) ಲೋಕೇ।

ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸೇಟ್ಠಂ ಅಭಿಜಾನಮಾನೋ,

ಏವಂ ತುವಂ ಓಘಮಿಮಂ ತರೇಸೀ’’ತಿ ಸು॰ ನಿ॰ ೧೦೭೦ ಸುತ್ತನಿಪಾತೇ; ಚೂಳನಿ॰ ೩೩ ಧೋತಕಮಾಣವಪುಚ್ಛಾನಿದ್ದೇಸ॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅರಹತೋ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾ’’ತಿ।

ಅರಹತೋ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುಂ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮಂ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಪರವಿತಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅರಹತೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ವಾ ಪರೇ ವಿತಾರೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪರವಿತಾರಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೪) ೫. ವಚೀಭೇದಕಥಾ

೩೨೬. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬದಾ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬಸಮಾಪತ್ತೀಸು ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಾಚಾ, ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯೋ, ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯೋ, ನತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಾಚಾ, ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೨೭. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮುದಯೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಸಮುದಯೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನಿರೋಧೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನಿರೋಧೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಗ್ಗೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಮಗ್ಗೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮುದಯೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ಸಮುದಯೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನಿರೋಧೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ನಿರೋಧೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಮಗ್ಗೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ಮಗ್ಗೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೨೮. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಞಾಣಂ ಕಿಂಗೋಚರನ್ತಿ? ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರನ್ತಿ। ಸೋತಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸೋತಂ ಕಿಂ ಗೋಚರನ್ತಿ? ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ। ಞಾಣಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ವೇದನಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಞ್ಞಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚೇತನಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

೩೨೯. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಆಪೋಕಸಿಣಂ…ಪೇ॰… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ … ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ…ಪೇ॰… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಆಪೋಕಸಿಣಂ … ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ … ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…। ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕಿಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

೩೩೦. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೩೧. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೩೨. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ,’’ ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ (ಸ್ಯಾ॰) ಏವಮುಪರಿಪಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಆಪೋಕಸಿಣಂ… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ,’’ ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಞ್ಞಾಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಞ್ಞಾಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ॰… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೩೩. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೫೯, ೨೬೩! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಹಞ್ಚಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೫೯, ೨೬೩, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೫೯, ೨೬೩, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೫೯, ೨೬೩, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಪೀತಿ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೫೯, ೨೬೩; ಅ॰ ನಿ॰ ೯.೩೧; ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೪, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಟಕೋ ಕ್ಣ್ಟಕೋ (ಸ್ಯಾ॰) ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೭೨ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾತಿ ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೭೨ ಕಣ್ಟಕಸುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುಚ್ಛತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ।

ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾತಿ, ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ತತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪೀತಿ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೭೨ … ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೭೨, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಿಖಿಸ್ಸ, ಆನನ್ದ, ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಭಿಭೂ ನಾಮ ಸಾವಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಠಿತೋ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಸರೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸಿ –

‘ಆರಬ್ಭಥ ನಿಕ್ಕಮಥ, ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ।

ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋ॥

‘ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಹಸ್ಸತಿ ವಿಹೇಸ್ಸತಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰) ವಿಹರಿಸ್ಸತಿ (ಕ॰)।

ಪಹಾಯ ಜಾತಿಸಂಸಾರಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ ಅ॰ ನಿ॰ ೧ ತಿಕನಿಪಾತೇ; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೧.೨೮೫॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ।

ವಚೀಭೇದಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೫) ೬. ದುಕ್ಖಾಹಾರಕಥಾ

೩೩೪. ದುಕ್ಖಾಹಾರೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಯೇ ಕೇಚಿ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಯೇ ಕೇಚಿ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸನ್ತಿ, ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಮಾತುಘಾತಕೋ… ಪಿತುಘಾತಕೋ… ಅರಹನ್ತಘಾತಕೋ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕೋ ಲೋಹಿತುಪ್ಪಾದಕೋ (ಸೀ॰ ಕ॰) ಅಞ್ಞಟ್ಠಾನೇಸು ಪನ ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕೋತ್ವೇವ ದಿಸ್ಸತಿ … ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದುಕ್ಖಾಹಾರಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೬) ೭. ಚಿತ್ತಟ್ಠಿತಿಕಥಾ

೩೩೫. ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಉಪಡ್ಢದಿವಸೋ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೋ, ಉಪಡ್ಢದಿವಸೋ ವಯಕ್ಖಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದ್ವೇ ದಿವಸೇ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಿವಸೋ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೋ, ದಿವಸೋ ವಯಕ್ಖಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಚತ್ತಾರೋ ದಿವಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ದಿವಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ದಸ ದಿವಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ವೀಸತಿ ದಿವಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಮಾಸಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ಮಾಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ಮಾಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ದಸ ಮಾಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸಂವಚ್ಛರಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ದಸ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ವೀಸತಿ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ತಿಂಸ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರೀಸ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ವಸ್ಸಸತಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸೋಳಸ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರೋ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸೋಳಸ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಬಾತ್ತಿಂಸ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತುಸಟ್ಠಿ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಪಞ್ಚ ಕಪ್ಪಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸೋಳಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ವೀಸತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರೀಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸಟ್ಠಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತುರಾಸೀತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇಚತ್ತಾರೀಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೋ, ದ್ವೇಚತ್ತಾರೀಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಯಕ್ಖಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಞ್ಞೇ ಧಮ್ಮಾ ಏಕಾಹಂ ಬಹುಮ್ಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತೇನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತೇನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಏವಂ ಲಹುಪರಿವತ್ತಂ ಯಥಯಿದಂ ಚಿತ್ತಂ। ಯಾವಞ್ಚಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಮಾಪಿ ನ ಸುಕರಾ ಯಾವ ಲಹುಪರಿವತ್ತಂ ಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಅ॰ ನಿ॰ ೧.೪೮। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತೇನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಾ’’ತಿ।

ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತೇನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಕ್ಕಟೋ ಅರಞ್ಞೇ ಪವನೇ ಚರಮಾನೋ ಸಾಖಂ ಗಣ್ಹತಿ, ತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಗಣ್ಹತಿ, ತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಗಣ್ಹತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಮಿದಂ ಯದಿದಂ (ಬಹೂಸು) ವುಚ್ಚತಿ ಚಿತ್ತಂ ಇತಿಪಿ ಮನೋ ಇತಿಪಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇತಿಪಿ ತಂ ರತ್ತಿಯಾ ಚ ದಿವಸಸ್ಸ ಚ ಅಞ್ಞದೇವ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅಞ್ಞಂ ನಿರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೨.೬೧। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತೇನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಾ’’ತಿ।

೩೩೬. ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ॰… ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಅಕುಸಲಂ ಚಿತ್ತಂ… ರಾಗಸಹಗತಂ… ದೋಸಸಹಗತಂ… ಮೋಹಸಹಗತಂ… ಮಾನಸಹಗತಂ… ದಿಟ್ಠಿಸಹಗತಂ… ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಹಗತಂ… ಥಿನಸಹಗತಂ… ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಂ… ಅಹಿರಿಕಸಹಗತಂ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಸಹಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ…ಪೇ॰… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತಿ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ॰… ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ॰… ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ…ಪೇ॰… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿವಸಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಅಭಿಕ್ಕಮತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ; ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಅಭಿಕ್ಕಮತಿ; ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಆಲೋಕೇತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಲೋಕೇತಿ; ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಲೋಕೇತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಆಲೋಕೇತಿ; ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮಿಞ್ಜೇತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಪಸಾರೇತಿ ; ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಪಸಾರೇತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮಿಞ್ಜೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೩೭. ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ…ಪೇ॰… ತಾವತಿಂಸಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಯಾಮಾನಂ ದೇವಾನಂ… ತುಸಿತಾನಂ ದೇವಾನಂ… ನಿಮ್ಮಾನರತೀನಂ ದೇವಾನಂ… ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀನಂ ದೇವಾನಂ… ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪರಿತ್ತಾಭಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಆಭಸ್ಸರಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪರಿತ್ತಸುಭಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಸುಭಕಿಣ್ಹಾನಂ ದೇವಾನಂ … ವೇಹಪ್ಫಲಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಅವಿಹಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಅತಪ್ಪಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಸುದಸ್ಸಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಸುದಸ್ಸೀನಂ ದೇವಾನಂ… ಅಕನಿಟ್ಠಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ವೀಸತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ವೀಸತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಸ್ಸಸತಂ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ವಸ್ಸಸತಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ವೀಸತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ವೀಸತಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸೋಳಸ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಕಪ್ಪಸ್ಸ ತತಿಯಭಾಗಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ಉಪಡ್ಢಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ಏಕಂ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರೋ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಸೋಳಸ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಬಾತ್ತಿಂಸ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತುಸಟ್ಠಿ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠತಿ… ಪಞ್ಚ ಕಪ್ಪಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಂ ತಿಟ್ಠತಿ… ದ್ವೇ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಚತ್ತಾರಿ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತಿ… ಅಕನಿಟ್ಠಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸೋಳಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಅಕನಿಟ್ಠಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಸೋಳಸ ಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮುಹುತ್ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ನಿರುಜ್ಝತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ಚವನ್ತಿ ಮುಹುತ್ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ ದೇವಾ ಯೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ಚವನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಚಿತ್ತಟ್ಠಿತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೭) ೮. ಕುಕ್ಕುಳಕಥಾ

೩೩೮. ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅತ್ಥಿ ಸುಖಾ ವೇದನಾ, ಕಾಯಿಕಂ ಸುಖಂ, ಚೇತಸಿಕಂ ಸುಖಂ , ದಿಬ್ಬಂ ಸುಖಂ, ಮಾನುಸಕಂ ಸುಖಂ, ಲಾಭಸುಖಂ, ಸಕ್ಕಾರಸುಖಂ, ಯಾನಸುಖಂ, ಸಯನಸುಖಂ, ಇಸ್ಸರಿಯಸುಖಂ, ಆಧಿಪಚ್ಚಸುಖಂ, ಗಿಹಿಸುಖಂ, ಸಾಮಞ್ಞಸುಖಂ, ಸಾಸವಂ ಸುಖಂ, ಅನಾಸವಂ ಸುಖಂ, ಉಪಧಿಸುಖಂ, ನಿರೂಪಧಿಸುಖಂ, ಸಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ, ನಿರಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ, ಸಪ್ಪೀತಿಕಂ ಸುಖಂ, ನಿಪ್ಪೀತಿಕಂ ಸುಖಂ, ಝಾನಸುಖಂ, ವಿಮುತ್ತಿಸುಖಂ, ಕಾಮಸುಖಂ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಂ, ವಿವೇಕಸುಖಂ, ಉಪಸಮಸುಖಂ, ಸಮ್ಬೋಧಸುಖನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಿ ಸುಖಾ ವೇದನಾ…ಪೇ॰… ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಕಾಯಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಚೇತಸಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಉಪಾಯಾಸಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದಿತ್ತಂ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಬ್ಬಂ ಆದಿತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದಿತ್ತಂ, ರೂಪಾ ಆದಿತ್ತಾ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆದಿತ್ತಂ, ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಆದಿತ್ತೋ; ಯಮಿದಂ ಯಮ್ಪಿದಂ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೮) ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ, ತಮ್ಪಿ ಆದಿತ್ತಂ। ಕೇನ ಆದಿತ್ತಂ? ‘ರಾಗಗ್ಗಿನಾ ದೋಸಗ್ಗಿನಾ ಮೋಹಗ್ಗಿನಾ ಆದಿತ್ತಂ, ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ ಆದಿತ್ತ’ನ್ತಿ ವದಾಮಿ। ಸೋತಂ ಆದಿತ್ತಂ, ಸದ್ದಾ ಆದಿತ್ತಾ…ಪೇ॰… ಘಾನಂ ಆದಿತ್ತಂ, ಗನ್ಧಾ ಆದಿತ್ತಾ…ಪೇ॰… ಜಿವ್ಹಾ ಆದಿತ್ತಾ, ರಸಾ ಆದಿತ್ತಾ…ಪೇ॰… ಕಾಯೋ ಆದಿತ್ತೋ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಆದಿತ್ತಾ…ಪೇ॰… ಮನೋ ಆದಿತ್ತೋ, ಧಮ್ಮಾ ಆದಿತ್ತಾ, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆದಿತ್ತಂ, ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಆದಿತ್ತೋ; ಯಮಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ, ತಮ್ಪಿ ಆದಿತ್ತಂ। ಕೇನ ಆದಿತ್ತಂ? ‘ರಾಗಗ್ಗಿನಾ ದೋಸಗ್ಗಿನಾ ಮೋಹಗ್ಗಿನಾ ಆದಿತ್ತಂ, ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ ಆದಿತ್ತ’ನ್ತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ ಮಹಾವ॰ ೫೪; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೮। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ತೇನ ಹಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰), ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ (ಕ॰) – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ! ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ, ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸದ್ದಾ…ಪೇ॰… ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಗನ್ಧಾ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ’’ತಿ ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೧೬೬; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೨೬೮। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಲಾಭಾ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಣೋ ವೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಪಟಿವಿದ್ಧೋ (ಬಹೂಸು) ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ! ದಿಟ್ಠಾ ಮಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಿಕಾ ನಾಮ ನಿರಯಾ। ತತ್ಥ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಅನಿಟ್ಠರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಇಟ್ಠರೂಪಂ, ಅಕನ್ತರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಕನ್ತರೂಪಂ, ಅಮನಾಪರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಮನಾಪರೂಪಂ। ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ…ಪೇ॰… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತಿ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ, ಅನಿಟ್ಠರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಇಟ್ಠರೂಪಂ, ಅಕನ್ತರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಕನ್ತರೂಪಂ, ಅಮನಾಪರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಮನಾಪರೂಪ’’ನ್ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೧೩೫। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ॰ ಕ॰) – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಲಾಭಾ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಣೋ ವೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ! ದಿಟ್ಠಾ ಮಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಿಕಾ ನಾಮ ಸಗ್ಗಾ। ತತ್ಥ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಇಟ್ಠರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಅನಿಟ್ಠರೂಪಂ, ಕನ್ತರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಅಕನ್ತರೂಪಂ, ಮನಾಪರೂಪಞ್ಞೇವ ಪಸ್ಸತಿ ನೋ ಅಮನಾಪರೂಪಂ। ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ…ಪೇ॰… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತಿ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ, ಇಟ್ಠರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಅನಿಟ್ಠರೂಪಂ, ಕನ್ತರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಅಕನ್ತರೂಪಂ, ಮನಾಪರೂಪಞ್ಞೇವ ವಿಜಾನಾತಿ ನೋ ಅಮನಾಪರೂಪ’’ನ್ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೪.೧೩೫। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖಂ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೩.೧೫,’’ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’’ತಿ ಧ॰ ಪ॰ ೨೭೭; ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೩೫೬? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖಂ,’’ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ,’’ ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದಾನಂ ಅನಿಟ್ಠಫಲಂ ಅಕನ್ತಫಲಂ ಅಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಸೇಚನಕಫಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸೀಲಂ…ಪೇ॰… ಉಪೋಸಥೋ…ಪೇ॰… ಭಾವನಾ…ಪೇ॰… ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅನಿಟ್ಠಫಲಂ ಅಕನ್ತಫಲಂ ಅಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಸೇಚನಕಫಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ನನು ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ನನು ಸೀಲಂ… ಉಪೋಸಥೋ… ಭಾವನಾ… ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸುಖೋ ವಿವೇಕೋ ತುಟ್ಠಸ್ಸ, ಸುತಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಸ್ಸತೋ।

ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಂ ಸುಖಂ ಲೋಕೇ, ಪಾಣಭೂತೇಸು ಸಂಯಮೋ॥

‘‘ಸುಖಾ ವಿರಾಗತಾ ಲೋಕೇ, ಕಾಮಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮೋ।

ಅಸ್ಮಿಮಾನಸ್ಸ ಯೋ ವಿನಯೋ, ಏತಂ ವೇ ಪರಮಂ ಸುಖಂ ಮಹಾವ॰ ೫; ಉದಾ॰ ೧೧ ಉದಾನೇ ಚ॥

‘‘ತಂ ಸುಖೇನ ಸುಖಂ ಪತ್ತಂ, ಅಚ್ಚನ್ತಸುಖಮೇವ ತಂ।

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಏತಂ ವೇ ಪರಮಂ ಸುಖ’’ನ್ತಿ॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನೋಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಳಾ’’ತಿ।

ಕುಕ್ಕುಳಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೮) ೯. ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯಕಥಾ

೩೩೯. ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

೩೪೦. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಚತುಭಾಗಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ ಏಕಬೀಜೀ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ॰… ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸಮುದಯದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ಮಗ್ಗದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಚತುಭಾಗಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ ಏಕಬೀಜೀ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ॰… ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೧. ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಓಳಾರಿಕಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಓಳಾರಿಕಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಮುದಯದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ಮಗ್ಗದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಓಳಾರಿಕಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಓಳಾರಿಕಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ , ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೨. ಅನಾಗಾಮಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಅಣುಸಹಗತಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಅಣುಸಹಗತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಅನಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅನಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ…ಪೇ॰… ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ನ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮುದಯದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧದಸ್ಸನೇನ…ಪೇ॰… ಮಗ್ಗದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ಅಣುಸಹಗತಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಅಣುಸಹಗತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಅನಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅನಾಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ…ಪೇ॰… ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ… ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೩. ಅರಹತ್ತಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ರೂಪರಾಗಂ, ಅರೂಪರಾಗಂ, ಮಾನಂ, ಉದ್ಧಚ್ಚಂ, ಅವಿಜ್ಜಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಅರಹಾ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅರಹಾ, ಚತುಭಾಗಂ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ವೀತರಾಗೋ…ಪೇ॰… ವೀತದೋಸೋ… ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ॰… ಕತಕರಣೀಯೋ ಓಹಿತಭಾರೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥೋ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ಉಕ್ಖಿತ್ತಪಲಿಘೋ ಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪರಿಖೋ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹೇಸಿಕೋ ನಿರಗ್ಗಳೋ ಅರಿಯೋ ಪನ್ನದ್ಧಜೋ ಪನ್ನಭಾರೋ ವಿಸಞ್ಞುತ್ತೋ ಸುವಿಜಿತವಿಜಯೋ, ದುಕ್ಖಂ ತಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಸಮುದಯೋ ಪಹೀನೋ, ನಿರೋಧೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ, ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ, ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾತಂ, ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಪಹಾತಬ್ಬಂ ಪಹೀನಂ, ಭಾವೇತಬ್ಬಂ ಭಾವಿತಂ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಚತುಭಾಗಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಮುದಯದಸ್ಸನೇನ … ನಿರೋಧದಸ್ಸನೇನ… ಮಗ್ಗದಸ್ಸನೇನ ಕಿಂ ಜಹತೀತಿ? ರೂಪರಾಗಂ, ಅರೂಪರಾಗಂ, ಮಾನಂ, ಉದ್ಧಚ್ಚಂ, ಅವಿಜ್ಜಂ, ತದೇಕಟ್ಠೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಚತುಭಾಗಂ ಜಹತೀತಿ। ಚತುಭಾಗಂ ಅರಹಾ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಅರಹಾ, ಚತುಭಾಗಂ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತೋ ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅಧಿಗತೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ನ ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಚತುಭಾಗಂ ವೀತರಾಗೋ… ವೀತದೋಸೋ… ವೀತಮೋಹೋ… ಕತಕರಣೀಯೋ ಓಹಿತಭಾರೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥೋ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ಉಕ್ಖಿತ್ತಪಲಿಘೋ ಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪರಿಖೋ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹೇಸಿಕೋ ನಿರಗ್ಗಳೋ ಅರಿಯೋ ಪನ್ನದ್ಧಜೋ ಪನ್ನಭಾರೋ ವಿಸಞ್ಞುತ್ತೋ ಸುವಿಜಿತವಿಜಯೋ, ದುಕ್ಖಂ ತಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಸಮುದಯೋ ಪಹೀನೋ, ನಿರೋಧೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ, ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ, ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾತಂ, ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ, ಪಹಾತಬ್ಬಂ ಪಹೀನಂ, ಭಾವೇತಬ್ಬಂ ಭಾವಿತಂ…ಪೇ॰… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಚತುಭಾಗಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ನ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೪. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ। ಸಮುದಯಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ನಿರೋಧೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ।

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಗ್ಗಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಮಗ್ಗೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮಗ್ಗಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಮಗ್ಗೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸಮುದಯಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನಿರೋಧೇ ದಿಟ್ಠೇ ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಗ್ಗಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಮಗ್ಗೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಮುದಯಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ… ನಿರೋಧಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನಿರೋಧೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಗ್ಗಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ‘‘ಪಟಿಪನ್ನಕೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಮಗ್ಗೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಖಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನಿರತ್ಥಿಯಂ ದುಕ್ಖದಸ್ಸನನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸಮುದಯಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ…ಪೇ॰… ನಿರೋಧಂ ದಕ್ಖನ್ತೋ ಪಟಿಪನ್ನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನಿರೋಧೇ ದಿಟ್ಠೇ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಫಲೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನಿರತ್ಥಿಯಂ ನಿರೋಧದಸ್ಸನನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೫. ಪರವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ದುಕ್ಖೇ ದಿಟ್ಠೇ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ದಿಟ್ಠಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಂ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠೇ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ಚಕ್ಖಾಯತನೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠೇ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನಿ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ಚಕ್ಖುಧಾತುಯಾ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠಾಯ ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುಧಾತು ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠೇ ಬಾವೀಸತಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದಿಟ್ಠಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಾವೀಸತಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಸಕವಾದೀಪುಚ್ಛಾಲಕ್ಖಣಂ ಚತೂಹಿ ಞಾಣೇಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಚತ್ತಾರಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಅಟ್ಠಹಿ ಞಾಣೇಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ । ಅಟ್ಠ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದ್ವಾದಸಹಿ ಞಾಣೇಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವಾದಸ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಚತುಚತ್ತಾರೀಸಾಯ ಞಾಣೇಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ಚತುಚತ್ತಾರೀಸಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಸತ್ತಸತ್ತತಿಯಾ ಞಾಣೇಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಸತ್ತಸತ್ತತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೪೬. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅನುಪುಬ್ಬನಿನ್ನೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪೋಣೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪಬ್ಭಾರೋ, ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಪಪಾತೋ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅನುಪುಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾ ಅನುಪುಬ್ಬಕಿರಿಯಾ ಅನುಪುಬ್ಬಪಟಿಪದಾ, ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಅಞ್ಞಾಪಟಿವೇಧೋ’’ತಿ ಚೂಳವ॰ ೩೮೫; ಅ॰ ನಿ॰ ೮.೨೦; ಉದಾ॰ ೪೫ ಉದಾನೇ ಚ। ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಮೇಧಾವೀ, ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಖಣೇ ಖಣೇ।

ಕಮ್ಮಾರೋ ರಜತಸ್ಸೇವ, ನಿದ್ಧಮೇ ಮಲಮತ್ತನೋ’’ತಿ ಧ॰ ಪ॰ ೨೩೯ ಧಮ್ಮಪದೇ॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ನನ್ವಾಯಸ್ಮಾ ಗವಮ್ಪತಿ ಥೇರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾ ಮೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಸುತಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ‘ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಪಸ್ಸತಿ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಮ್ಪಿ ಸೋ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ; ಯೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ ಪಸ್ಸತಿ ದುಕ್ಖಮ್ಪಿ ಸೋ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ; ಯೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ ಪಸ್ಸತಿ ದುಕ್ಖಮ್ಪಿ ಸೋ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ; ಯೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಸ್ಸತಿ ದುಕ್ಖಮ್ಪಿ ಸೋ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತಿ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸತೀ’’’ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೧೦೦! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ’’ತಿ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸಹಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಯ,

ತಯಸ್ಸು ಧಮ್ಮಾ ಜಹಿತಾ ಭವನ್ತಿ।

ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠೀ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಞ್ಚ,

ಸೀಲಬ್ಬತಂ ವಾಪಿ ಯದತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ।

ಚತೂಹಪಾಯೇಹಿ ಚ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ,

ಛಚ್ಚಾಭಿಠಾನಾನಿ ಅಭಬ್ಬ ಕಾತು’’ನ್ತಿ॥

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ’’ತಿ॥

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ, ಸಹ ದಸ್ಸನುಪ್ಪಾದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀಯನ್ತಿ – ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ’’ತಿ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೧೯) ೧೦. ವೋಹಾರಕಥಾ

೩೪೭. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರೇ ಸೋತೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ ನೋ ಲೋಕಿಯೇ, ಲೋಕುತ್ತರೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ ನೋ ಲೋಕಿಯೇನ, ಸಾವಕಾ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ ನೋ ಪುಥುಜ್ಜನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯೇ ಸೋತೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯೇ ಸೋತೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

ನನು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಲೋಕಿಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಲೋಕಿಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

ನನು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

೩೪೮. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ, ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಅರಹತ್ತಫಲಂ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಸುಣನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ, ಸೋತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ಸೋತಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ, ನ ಸೋತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ನ ಸೋತಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ, ನ ಸೋತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ನ ಸೋತಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

೩೪೯. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೇ ರಜ್ಜೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೋ ರಜನೀಯೋ ಕಮನೀಯೋ ಮದನೀಯೋ ಬನ್ಧನೀಯೋ ಮುಚ್ಛನೀಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ರಜನೀಯೋ ನ ಕಮನೀಯೋ ನ ಮದನೀಯೋ ನ ಬನ್ಧನೀಯೋ ನ ಮುಚ್ಛನೀಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ರಜನೀಯೋ ನ ಕಮನೀಯೋ ನ ಮದನೀಯೋ ನ ಬನ್ಧನೀಯೋ ನ ಮುಚ್ಛನೀಯೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೇ ದುಸ್ಸೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ದೋಸಟ್ಠಾನಿಯೋ ಕೋಪಟ್ಠಾನಿಯೋ ಪಟಿಘಟ್ಠಾನಿಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ದೋಸಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಕೋಪಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಪಟಿಘಟ್ಠಾನಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ದೋಸಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಕೋಪಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಪಟಿಘಟ್ಠಾನಿಯೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೇ ಮುಯ್ಹೇಯ್ಯುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ಮೋಹಟ್ಠಾನಿಯೋ ಅಞ್ಞಾಣಕರಣೋ ಅಚಕ್ಖುಕರಣೋ ಪಞ್ಞಾನಿರೋಧಿಕೋ ವಿಘಾತಪಕ್ಖಿಕೋ ಅನಿಬ್ಬಾನಸಂವತ್ತನಿಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನನು ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಮೋಹಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಅಞ್ಞಾಣಕರಣೋ ನ ಅಚಕ್ಖುಕರಣೋ ಪಞ್ಞಾವುದ್ಧಿಕೋ ಅವಿಘಾತಪಕ್ಖಿಕೋ ನಿಬ್ಬಾನಸಂವತ್ತನಿಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಧಮ್ಮೋ ನ ಮೋಹಟ್ಠಾನಿಯೋ ನ ಅಞ್ಞಾಣಕರಣೋ ನ ಅಚಕ್ಖುಕರಣೋ ಪಞ್ಞಾವುದ್ಧಿಕೋ ಅವಿಘಾತಪಕ್ಖಿಕೋ ನಿಬ್ಬಾನಸಂವತ್ತನಿಕೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋ’’ತಿ।

೩೫೦. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕುತ್ತರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಯೇ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಸುಣನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ಯೇ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಸುಣನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಸುಣನ್ತಿ, ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ಮಾತುಘಾತಕೋ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ…ಪೇ॰… ಪಿತುಘಾತಕೋ… ಅರಹನ್ತಘಾತಕೋ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕೋ… ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರಂ ಸುಣಾತಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

೩೫೧. ಲಬ್ಭಾ ಸೋವಣ್ಣಮಯಾಯ ಲಟ್ಠಿಯಾ ಧಞ್ಞಪುಞ್ಜೋಪಿ ಸುವಣ್ಣಪುಞ್ಜೋಪಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಏವಮೇವಂ ಭಗವಾ ಲೋಕುತ್ತರೇನ ವೋಹಾರೇನ ಲೋಕಿಯಮ್ಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ವೋಹರತೀತಿ।

ಲಬ್ಭಾ ಏಲಣ್ಡಿಯಾಯ ಲಟ್ಠಿಯಾ ಧಞ್ಞಪುಞ್ಜೋಪಿ ಸುವಣ್ಣಪುಞ್ಜೋಪಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಏವಮೇವಂ ಭಗವಾ ಲೋಕಿಯೇನ ವೋಹಾರೇನ ಲೋಕಿಯಮ್ಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ವೋಹರತೀತಿ।

೩೫೨. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೋ ಹೋತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೇ ಸೋತೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೇ ಸೋತೇ ಪಟಿಹಞ್ಞತಿ; ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೇನ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ; ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತಿ , ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ಪಟಿವಿಜಾನನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೋ ಹೋತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಭಗವಾ ಲೋಕಿಯಮ್ಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ವೋಹರತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಭಗವಾ ಲೋಕಿಯಮ್ಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ವೋಹರತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೋ ಹೋತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ।

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವೋಹಾರೋ ಲೋಕಿಯಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯೋ ಹೋತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಮಗ್ಗಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಅಮಗ್ಗಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ಫಲಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಫಲಂ ಹೋತಿ, ಅಫಲಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಫಲಂ ಹೋತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಹೋತಿ, ಅನಿಬ್ಬಾನಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅನಿಬ್ಬಾನಂ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಖತಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಖತಂ ಹೋತಿ, ಅಸಙ್ಖತಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಸಙ್ಖತಂ ಹೋತಿ, ರೂಪಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ರೂಪಂ ಹೋತಿ, ಅರೂಪಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅರೂಪಂ ಹೋತಿ, ವೇದನಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ವೇದನಾ ಹೋತಿ, ಅವೇದನಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅವೇದನಾ ಹೋತಿ, ಸಞ್ಞಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ, ಅಸಞ್ಞಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಖಾರೇ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಖಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಸಙ್ಖಾರೇ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಸಙ್ಖಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ, ಅವಿಞ್ಞಾಣಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸ ಅವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತೀತಿ ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ವೋಹಾರಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

(೨೦) ೧೧. ನಿರೋಧಕಥಾ

೩೫೩. ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ನಿರೋಧಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ನಿರೋಧಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ನಿರೋಧಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ಸಮುದಯಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ನಿರೋಧಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದ್ವೇ ನಿರೋಧಸಚ್ಚಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ಲೇಣಾನಿ… ದ್ವೇ ಸರಣಾನಿ… ದ್ವೇ ಪರಾಯಣಾನಿ… ದ್ವೇ ಅಚ್ಚುತಾನಿ… ದ್ವೇ ಅಮತಾನಿ… ದ್ವೇ ನಿಬ್ಬಾನಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದ್ವೇ ನಿಬ್ಬಾನಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅತ್ಥಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ನಿಬ್ಬಾನಾನಂ ಉಚ್ಚನೀಚತಾ ಹೀನಪಣೀತತಾ ಉಕ್ಕಂಸಾವಕಂಸೋ ಸೀಮಾ ವಾ ಭೇದೋ ವಾ ರಾಜಿ ವಾ ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ನಿರೋಧೇನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ನಿರೋಧೇನ್ತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾ’’ತಿ।

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅಚ್ಚನ್ತಭಗ್ಗಾ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅಚ್ಚನ್ತಭಗ್ಗಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅಚ್ಚನ್ತಭಗ್ಗಾ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅಚ್ಚನ್ತಭಗ್ಗಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾ’’ತಿ।

ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾಪಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾ (?) ಸಙ್ಖಾರಾ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಆಗಮ್ಮ ನಿರುದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಆಗಮ್ಮ ನಿರುದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰…।

ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ನ ಪುನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಿರುದ್ಧಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ನ ಪುನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ॰… ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದ್ವೇ ನಿರೋಧಾ’’ತಿ।

ನಿರೋಧಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

ದುತಿಯವಗ್ಗೋ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಪರೂಪಹಾರೋ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಕಙ್ಖಾ ಪರವಿತಾರಣಾ।

ವಚೀಭೇದೋ ದುಕ್ಖಾಹಾರೋ, ಚಿತ್ತಟ್ಠಿತಿ ಚ ಕುಕ್ಕುಳಾ।

ಅನುಪುಬ್ಬಾಭಿಸಮಯೋ, ವೋಹಾರೋ ಚ ನಿರೋಧಕೋತಿ॥