<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">तक्‍करणप्पकारो</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">केन पकारेन कतो</hi>ति एत्थ अनन्तरपञ्हे वुत्तप्पकारेनेव कतो। तथा हि आचरियो संयुत्तनिकायतो</p>

<p rend="gatha1">‘‘सीले पतिट्ठाय नरो सपञ्‍ञो, चित्तं पञ्‍ञञ्‍च भावयं।</p>

<p rend="gathalast">आतापी निपको भिक्खु, सो इमं विजटये जट’’न्ति <note>सं॰ नि॰ १.२३</note> –</p>

<p rend="bodytext">इमं गाथं पठमं दस्सेत्वा तत्थ पधानवसेन वुत्ता सीलसमाधिपञ्‍ञायो विसुं विसुं वित्थारतो विभजित्वा अकासि। एवं कुरुमानो च पञ्‍चहिपि निकायेहि सीलसमाधिपञ्‍ञापटिसंयुत्तानि सुत्तपदानि उद्धरित्वा तेसं अत्थञ्‍च सीहळट्ठकथाहि भासापरिवत्तनवसेन दस्सेत्वा तासु वुत्तानि सीहळिकवत्थूनि च विनिच्छये च पकासेसि। विसेसतो पन तस्मिं <pb ed="M" n="0.0040"/> काले पाकटा सकसमयविरुद्धा समयन्तरा च बहूसु ठानेसु दस्सेत्वा सहेतुकं पटिक्खित्ता। कथं?</p>

<p rend="bodytext">तत्थ हि <hi rend="bold">चरियावण्णनायं</hi> ‘‘तत्र पुरिमा ताव तिस्सो चरिया पुब्बाचिण्णनिदाना धातुदोसनिदाना चाति एकच्‍चे वदन्ति। पुब्बे किर इट्ठप्पयोगसुभकम्मबहुलो रागचरितो होति, सग्गा वा चवित्वा इधूपपन्‍नो। पुब्बे छेदनवधबन्धनवेरकम्मबहुलो दोसचरितो होति, निरयनागयोनीहि वा चवित्वा इधूपपन्‍नो। पुब्बे मज्‍जपानबहुलो सुतपरिपुच्छाविहीनो च मोहचरितो होति, तिरच्छानयोनिया वा चवित्वा इधूपपन्‍नोति एवं पुब्बाचिण्णनिदानाति वदन्ति। द्विन्‍नं पन धातूनं उस्सन्‍नत्ता पुग्गलो मोहचरितो होति पथवीधातुया च आपोधातुया च। इतरासं द्विन्‍नं उस्सन्‍नत्ता दोसचरितो। सब्बासं समत्ता पन रागचरितोति। दोसेसु च सेम्हाधिको रागचरितो होति। वाताधिको मोहचरितो। सेम्हाधिको वा मोहचरितो। वाताधिको रागचरितोति एवं धातुदोसनिदानाति वदन्ती’’ति एकच्‍चेवादं दस्सेत्वा सो ‘‘तत्थ यस्मा पुब्बे इट्ठप्पयोगसुभकम्मबहुलापि सग्गा चवित्वा इधूपपन्‍नापि च न सब्बे रागचरितानेव होन्ति, न इतरे वा दोसमोहचरिता। एवं धातूनञ्‍च यथावुत्तेनेव नयेन उस्सदनियमो नाम नत्थि। दोसनियमे च रागमोहद्वयमेव वुत्तं, तम्पि च पुब्बापरविरुद्धमेव। तस्मा सब्बमेतं अपरिच्छिन्‍नवचन’’न्ति <note>विसुद्धि॰ १.४४</note> पटिक्खित्तो। तं <hi rend="bold">परमत्थमञ्‍जूसाय</hi> नाम <hi rend="bold">विसुद्धिमग्गमहाटीकायं</hi> ‘‘एकच्‍चेति <hi rend="bold">उपतिस्सत्थेरं</hi> सन्धायाह, तेन हि <hi rend="bold">विमुत्तिमग्गे</hi> तथा वुत्त’’न्तिआदिना वण्णितं <note>विसुद्धि॰ टी॰ १.४४</note>।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
