<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">बालदुज्‍जनकण्ड</p>

<p rend="hangnum" n="206"><hi rend="paranum">२०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायदुच्‍चरितादीहि <pb ed="M" n="0.0124"/>, सम्पन्‍नो पापमानुजो।</p>

<p rend="gathalast">बालोति लोकनाथेन, कित्तितो धम्मसामिना॥</p>

<p rend="hangnum" n="207"><hi rend="paranum">२०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुचिन्तितचिन्ती चेव, दुब्भासितभासीपि च।</p>

<p rend="gathalast">दुक्‍कटकम्मकारी च, पापको बालमानुजो॥</p>

<p rend="hangnum" n="208"><hi rend="paranum">२०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अतिपियो <pb ed="M" n="0.0125"/> न कातब्बो, खलो कोतुहलं करो।</p>

<p rend="gathalast">सिरसा वहमानोपि, अड्ढपूरो घटो यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="209"><hi rend="paranum">२०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सप्पो दुट्ठो खलो दुट्ठो, सप्पा दुट्ठतरो खलो।</p>

<p rend="gathalast">मन्तोसधेहि तं सप्पं, खलं केनुपसम्मति॥</p>

<p rend="hangnum" n="210"><hi rend="paranum">२१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो <pb ed="M" n="0.0126"/> बालो मञ्‍ञति बाल्यं, पण्डितो वापि तेनसो।</p>

<p rend="gathalast">बालो च पण्डितमानी, स वे बालोति वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="211"><hi rend="paranum">२११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मधूव मञ्‍ञति बालो, याव पापं न पच्‍चति।</p>

<p rend="gathalast">यदा च पच्‍चति पापं, अथ दुक्खं निगच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="212"><hi rend="paranum">२१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0127"/> साधु बलवा बालो, साहसा विन्दते धनं।</p>

<p rend="gathalast">कायस्स भेदा दुप्पञ्‍ञो, निरयं सोपपज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="213"><hi rend="paranum">२१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> घरे <pb ed="M" n="0.0128"/> दुट्ठो मूसिको च, वने दुट्ठो च वानरो।</p>

<p rend="gathalast">सकुणे च दुट्ठो काको, नरेदुट्ठो च ब्राह्मणो॥</p>

<p rend="hangnum" n="214"><hi rend="paranum">२१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दीघा जागरतो रत्ति, दीघं सन्तस्स योजनं।</p>

<p rend="gathalast">दीघो बालानसंसारो, सद्धम्मं अविजानतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="215"><hi rend="paranum">२१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तिलमत्तं <pb ed="M" n="0.0129"/> परेसञ्‍च, अप्पदोसञ्‍च पस्सति।</p>

<p rend="gathalast">नाळिकेरम्पि सदोसं, खलजातो न पस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="216"><hi rend="paranum">२१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नत्तदोसं परे जञ्‍ञा, जञ्‍ञा दोसं परस्सतु।</p>

<p rend="gathalast">गुय्हो कुम्माव अङ्गानि, परदोसञ्‍च लक्खये॥</p>

<p rend="hangnum" n="217"><hi rend="paranum">२१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लुद्धं <pb ed="M" n="0.0130"/> अत्थेन गण्हेय्य, थद्धं अञ्‍जलिकम्मुना।</p>

<p rend="gathalast">छन्दानुवत्तिया मूळ्हं, यथाभूतेन पण्डितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="218"><hi rend="paranum">२१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथा उदुम्बरपक्‍का, बहि रत्तका एव च।</p>

<p rend="gathalast">अन्तोकिमिल सम्पुण्णा, एवं दुज्‍जनहदया॥</p>

<p rend="hangnum" n="219"><hi rend="paranum">२१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यावजीवम्पि <pb ed="M" n="0.0131"/> चे बालो, पण्डितं पयिरुपासति।</p>

<p rend="gathalast">न सो धम्मं विजानाति, दब्बी सूपरसं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="220"><hi rend="paranum">२२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चरञ्‍चे नाधिगच्छेय्य, सेय्यं सदिसमत्तनो।</p>

<p rend="gathalast">एकचरियं दळ्हं कयिरा, नत्थि बाले सहायता॥</p>

<p rend="hangnum" n="221"><hi rend="paranum">२२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अजातमतमूळ्हानं <pb ed="M" n="0.0132"/>, वरमादयो न चन्तिमो।</p>

<p rend="gathalast">सकिं दुक्खकरावाद-योन्तिमो तु पदे पदे॥</p>

<p rend="hangnum" n="222"><hi rend="paranum">२२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुज्‍जनेन <pb ed="M" n="0.0133"/> समं वेरं, सख्यञ्‍चापि न कारये।</p>

<p rend="gathalast">उण्हो दहति चङ्गारो, सीतो कण्हायते करं॥</p>

<p rend="hangnum" n="223"><hi rend="paranum">२२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुज्‍जनो पियवादी च, नेतं विस्सासकारणं।</p>

<p rend="gathalast">मधु तिट्ठति जिव्हग्गे, हदये हलाहलं विसं॥</p>

<p rend="hangnum" n="224"><hi rend="paranum">२२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुज्‍जनो <pb ed="M" n="0.0134"/> परिहातब्बो, विज्‍जायालङ्कतोपि च।</p>

<p rend="gathalast">मणिना भूसितो सप्पो, किमेसो न भयङ्करो॥</p>

<p rend="hangnum" n="225"><hi rend="paranum">२२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नाळिकेरसमाकारा, दिस्सन्तेपि हि सज्‍जना।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञे बदरिकाकारा, बहिरेव मनोहरा॥</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="gatha1"> यथापि <pb ed="M" n="0.0135"/> पन सपक्‍का, बहि कण्टकमेव च।</p>

<p rend="gathalast">अन्तो अमतसम्पुण्णा, एवं सुजनहदया॥</p>

<p rend="gatha1">यथा उदुम्बरपक्‍का, बहि रत्तकमेव च।</p>

<p rend="gathalast">एवं किमिलसम्पुणा, एवं दुज्‍जनहदया॥</p>

<p rend="hangnum" n="226"><hi rend="paranum">२२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दोसभीतो अनारम्भो, तं का पुरिसलक्खणं।</p>

<p rend="gathalast">कोह्यजिण्णभया ननु, भोजनं परिहीयते॥</p>

<p rend="hangnum" n="227"><hi rend="paranum">२२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पयोपानं भुजङ्गानं, केवलं विसवड्ढनं।</p>

<p rend="gathalast">उपदेसो हि मूळ्हानं, पकोपाय न सन्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="228"><hi rend="paranum">२२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0136"/> ठातब्बं न गन्तब्बं, दुज्‍जनेन समं क्‍वचि।</p>

<p rend="gathalast">दुज्‍जनो हि दुक्खं देति, न सो सुखं कदाचिपि॥</p>

<p rend="hangnum" n="229"><hi rend="paranum">२२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अबद्धा तत्थ बज्झन्ति, यत्थ बाला पभासरे।</p>

<p rend="gathalast">बद्धापि तत्थ मुच्‍चन्ति, यत्थ धीरा पभासरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="230"><hi rend="paranum">२३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परित्तं <pb ed="M" n="0.0137"/> दारुमारुय्ह, यथा सीदे महण्णवे।</p>

<p rend="gatha2">एवं कुसितमागम्म, साधु जीविपि सीदति।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा तं परिवज्‍जेय्य, कुसीतं हीनवीरियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="231"><hi rend="paranum">२३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सद्धासीलादिसम्पन्‍नो <pb ed="M" n="0.0138"/>, सुमित्तो साधुमानुसो।</p>

<p rend="gathalast">तादिसं मित्तं सेवेय्य, वुद्धिकामो विचक्खणो॥</p>

<p rend="hangnum" n="232"><hi rend="paranum">२३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दानादिगुणसेट्ठेहि, मिदितब्बो मित्तो हि खो।</p>

<p rend="gathalast">तादिसं अवङ्केनेव, मनसा भजेय्य सुधी॥</p>

<p rend="hangnum" n="333"><hi rend="paranum">३३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> हितक्‍करो <pb ed="M" n="0.0139"/> परो बन्धु, बन्धुपि अहितो परो।</p>

<p rend="gathalast">अहितो देहजो ब्याधि, हितं अरञ्‍ञमोसधं॥</p>

<p rend="hangnum" n="234"><hi rend="paranum">२३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परोक्खे <pb ed="M" n="0.0140"/> किच्‍चहन्तारं, पच्‍चक्खे पियवादिनं।</p>

<p rend="gathalast">वज्‍जये तादिसं मित्तं, विसकुम्भं पयोमुखं॥</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">१३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धनहीने चजे मित्तो, पुत्तदारा सहोदरा।</p>

<p rend="gathalast">धनवन्तेव सेवन्ति, धनं लोके महासखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="236"><hi rend="paranum">२३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जानिया <pb ed="M" n="0.0141"/> पेसने भच्‍चे, बन्धवे ब्यसनागमे।</p>

<p rend="gathalast">मित्तञ्‍च आपदिकाले, भरियञ्‍च विभवक्खये॥</p>

<p rend="hangnum" n="237"><hi rend="paranum">२३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उस्सवे ब्यसने चेव, दुब्भिक्खे सत्तुविग्गहे।</p>

<p rend="gathalast">राजद्वारे सुसाने च, यो तिट्ठति सो बन्धवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="238"><hi rend="paranum">२३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0014"/>२ विस्ससे अमित्तस्स, मित्तञ्‍चापि न विस्ससे।</p>

<p rend="gathalast">कदाचि कुपिते मित्ते, सब्बदोसं पकासति॥</p>

<p rend="hangnum" n="239"><hi rend="paranum">२३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> माता मित्तं पिता चेति, सभावा तं तयं हितं।</p>

<p rend="gathalast">कम्मकरणतो चञ्‍ञे, भवन्ति हितबुद्धियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="240"><hi rend="paranum">२४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आपदासु <pb ed="M" n="0.0143"/> मित्तं जञ्‍ञा, युद्धे सूरं इणे सुचिं।</p>

<p rend="gathalast">भरियं खीणेसु वित्तेसु, ब्यसनेसु च बन्धवं॥</p>

<p rend="hangnum" n="241"><hi rend="paranum">२४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सकिं दुट्ठञ्‍च यो मित्तं, पुन सन्धातुमिच्छति।</p>

<p rend="gathalast">स मच्‍चुमुपगण्हाति, गब्भं अस्सतरी यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="242"><hi rend="paranum">२४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इणसेसो <pb ed="M" n="0.0144"/> अग्गिसेसो, रोगसेसो तथेव च।</p>

<p rend="gathalast">पुनप्पुनं विवड्ढन्ति, तस्मा सेसं न कारये॥</p>

<p rend="hangnum" n="243"><hi rend="paranum">२४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पदुमंव मुखं यस्स, वाचा चन्दनसीतला।</p>

<p rend="gathalast">तादिसं नो पसेवेय्य, हदये तु हलाहलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="244"><hi rend="paranum">२४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0145"/> सेवे फरुसं सामिं, न च सेवेय्य मच्छरिं।</p>

<p rend="gathalast">ततो अपग्गण्ह सामिं, नेव निग्गहितं ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="245"><hi rend="paranum">२४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कुदेसञ्‍च <pb ed="M" n="0.0146"/> कुमित्तञ्‍च, कुकुलञ्‍च कुबन्धवं।</p>

<p rend="gathalast">कुदारञ्‍च कुदासञ्‍च, दूरतो परिवज्‍जये॥</p>

<p rend="hangnum" n="246"><hi rend="paranum">२४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सीतवाचो बहुमित्तो, फरुसो अप्पमित्तको।</p>

<p rend="gathalast">उपमा एत्थ ञातब्बा, सूरियचन्दराजूनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="247"><hi rend="paranum">२४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अहिता पटिसेधो च, हितेसु च पयोजनं।</p>

<p rend="gathalast">ब्यसने अपरिच्‍चागो, इतिदं मित्तलक्खणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="248"><hi rend="paranum">२४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पियो <pb ed="M" n="0.0147"/> गरु भावनीयो, वत्ता च वचनक्खमो।</p>

<p rend="gatha2">गम्भीरञ्‍च कथं कत्ता, नो चट्ठाने नियोजको।</p>

<p rend="gathalast">तादिसं मित्तं सेवेय्य, भूतिकामो विचक्खणो॥</p>

<p rend="gatha1">पियो <pb ed="M" n="0.0148"/> गरु भाव नीयो, वत्ता च वचनक्खमो।</p>

<p rend="gathalast">गम्भिरञ्‍च कथं कत्ता, नो चट्ठाने नियोजको॥</p>

<p rend="gatha1">यम्हि एतानि ठानानि, संविज्‍जन्तिध पुग्गले।</p>

<p rend="gatha2">सो मित्तो मित्तकामेन, अत्थकामानुकम्पतो।</p>

<p rend="gathalast">अपि नासियमानेन, भजितब्बो तथाविधो॥</p>

<p rend="hangnum" n="249"><hi rend="paranum">२४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ओरसं कतसम्बन्धं, तथा वंसक्‍कमागतं।</p>

<p rend="gathalast">रक्खको ब्यसनेहि, मित्तं ञेय्यं चतुब्बिधं॥</p>

<p rend="hangnum" n="250"><hi rend="paranum">२५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पियो गरु भावनियो, वत्ता च वचनक्खमो।</p>

<p rend="gatha2">गम्भिरञ्‍च कथं कत्ता, न चट्ठाने नियोजको।</p>

<p rend="gathalast">तं मित्तं मित्तकामेन, यावजीवम्पि सेवियं॥</p>

<p rend="gatha1">पियो गरु भावनीयो, वत्ता च वचनक्खमो।</p>

<p rend="gatha2">गम्भिरञ्‍च कथं कत्ता, नो चट्ठाने नियोजको।</p>

<p rend="gathalast">तादिसं मित्तं सेवेय्य, भूतिकामो विचक्खणो॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
