<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">चाणक्यनीतिला गाथा</p>

<p rend="gatha1">लालने <pb ed="M" n="2.0116"/> बहवो दोसा,</p>

<p rend="gatha3">ताळने बहवो गुणा।</p>

<p rend="gatha3">तस्मा पुत्तञ्‍च सिस्सञ्‍च,</p>

<p rend="gathalast">ताळये न च लालये॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अतीतस्स <pb ed="M" n="2.0117"/> हि मित्तस्स,</p>

<p rend="gatha2">यो चे दोसं पकासये।</p>

<p rend="gatha3">सो हवे पच्‍चुप्पन्‍नस्स,</p>

<p rend="gathalast">दोसं भासेति ञायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लताविय <pb ed="M" n="2.0121"/> सेवका ते,</p>

<p rend="gatha2">ये निस्सयं पलम्बरे।</p>

<p rend="gatha3">निस्सयस्स विनासेन,</p>

<p rend="gathalast">भूम्यं सेन्ति अनाथका॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दोससिङ्गेहि <pb ed="M" n="2.0125"/> विज्झन्तो,</p>

<p rend="gatha2">मानखूरेहि अक्‍कमं।</p>

<p rend="gatha3">भयं करोति लोकम्हि,</p>

<p rend="gathalast">गोव बालो विहिंसको॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आदो <pb ed="M" n="2.0128"/> उपरि लोकोयं,</p>

<p rend="gatha2">उजुलेखाय तिट्ठति।</p>

<p rend="gatha3">मुसावातेहि तंलोकं,</p>

<p rend="gathalast">निपातेसि अनज्‍जवं॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुघटं <pb ed="M" n="2.0132"/> कुम्भकारेन,</p>

<p rend="gatha2">नारहो परिभुञ्‍जितुं।</p>

<p rend="gatha3">तथूपमाय वेक्खेय्य,</p>

<p rend="gathalast">सकम्मपरकम्मनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनन्तरंसी <pb ed="M" n="2.0136"/> सूरोपि,</p>

<p rend="gatha2">नसक्‍कोति घनं तमं।</p>

<p rend="gatha3">विज्झितुं रंसिया लोके,</p>

<p rend="gatha2">तथा मदनमोहिता।</p>

<p rend="gatha3">नसक्‍कोन्ति मदं भेत्वा,</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाभाय पभासितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खेदवेरं <pb ed="M" n="2.0139"/> दलिद्दम्हि,</p>

<p rend="gatha2">भोगिम्हि रोगुपद्दवं।</p>

<p rend="gatha3">देस्सवेरञ्‍च आणिम्हि,</p>

<p rend="gathalast">पस्से लोकस्स वेरितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> संलद्धेन <pb ed="M" n="2.0144"/> सुभोगेन,</p>

<p rend="gatha2">जीवं सुद्धं करे निजं।</p>

<p rend="gatha3">सेट्ठो सो तेन जीवेन,</p>

<p rend="gathalast">जेगुच्छो मलजीविको॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वजिर <pb ed="M" n="2.0148"/> पुप्फरागानं,</p>

<p rend="gatha2">विसेसं यो नबुज्झति।</p>

<p rend="gatha3">कथञ्हि सो विक्‍कीणेय्य,</p>

<p rend="gathalast">कीणेय्य वा यथातथं॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> किप्पीलि <pb ed="M" n="2.0152"/> कोपि चिन्तेत्वा,</p>

<p rend="gatha2">पब्बतं भेत्तु मुस्सहं।</p>

<p rend="gatha3">अबला तनुमज्झत्ता,</p>

<p rend="gathalast">चिन्ता हस्याव सा मुधा॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जातमत्तं <pb ed="M" n="2.0155"/> न यो सत्तुं,</p>

<p rend="gatha2">रोगञ्‍चूपसमं नये।</p>

<p rend="gatha3">महाबलोपि तेनेव,</p>

<p rend="gathalast">वुद्धिंपत्वा स हञ्‍ञते॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सजीवमंसभक्खेहि <pb ed="M" n="2.0159"/>,</p>

<p rend="gatha2">सदाठीहि मुखेहि भो।</p>

<p rend="gatha3">बिळारब्यग्घसीहानं <pb ed="M" n="2.0160"/>,</p>

<p rend="gatha2">निहीनानि अनेकधा।</p>

<p rend="gatha3">तिक्खानि खरवादानि,</p>

<p rend="gathalast">मनुस्सानं मुखानि वे॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> विलुप्पन्ता <pb ed="M" n="2.0163"/> विधावन्ति,</p>

<p rend="gatha2">सजीववुत्तिकम्मुना।</p>

<p rend="gatha3">जना तेन विहञ्‍ञन्ति,</p>

<p rend="gathalast">चरन्ति धम्मवेमुखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुलभं <pb ed="M" n="2.0167"/> लोकियं लोके,</p>

<p rend="gatha2">सासनीयंव दुल्‍लभं।</p>

<p rend="gatha3">दुल्‍लभं तं वमञ्‍ञन्तो,</p>

<p rend="gathalast">एसो बालतमो भवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो <pb ed="M" n="2.0172"/> पतित्थ अग्यावाटं,</p>

<p rend="gatha2">मोहा तं उपकारितुं।</p>

<p rend="gatha3">अञ्‍ञोरोहि तदा वाटं,</p>

<p rend="gathalast">दुतीयो मुळ्हमुळ्हको॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ब्यग्घो <pb ed="M" n="2.0176"/> आवुधविद्धो हि,</p>

<p rend="gatha2">अका दुट्ठानि निन्‍नदं।</p>

<p rend="gatha3">तथेव साधुसत्थेन,</p>

<p rend="gathalast">विद्धो बालो पकुप्पितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पिवन्ति <pb ed="M" n="2.0180"/> लोहितं डंसा,</p>

<p rend="gatha2">अन्तो तुण्डेन मक्खिका।</p>

<p rend="gatha3">बहिद्धा परिवारेन्ति,</p>

<p rend="gathalast">जनो तेन डंसायये॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अधनस्स <pb ed="M" n="2.0184"/> खणो अप्पो,</p>

<p rend="gatha2">सद्धम्मो अप्पकालिनो।</p>

<p rend="gatha3">अप्पको तेन युञ्‍जेय्युं,</p>

<p rend="gathalast">खणं बहुं लभेतवे॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
