<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">२. मरणस्सतिनिद्देस</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरणस्सति <pb ed="M" n="0.0023"/> मिच्छन्तो, ताव बुद्धवचो सुण।</p>

<p rend="gathalast">अविक्खित्तेन चित्तेन, सम्बुद्ध वचनं हिदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनिमित्त <pb ed="M" n="0.0024"/> मनञ्‍ञातं, मच्‍चानं इध जीवितं।</p>

<p rend="gathalast">कसिरञ्‍च परित्तञ्‍च, तञ्‍च दुक्खेन संयुतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न हि सो पक्‍कमो अत्थि, येन जाता नमिय्यरे।</p>

<p rend="gathalast">जरम्पि पत्वा मरणं, एवंधम्मा हि पाणिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> फलान <pb ed="M" n="0.0025"/> मिव पक्‍कानं, पातो पतनतो भयं।</p>

<p rend="gathalast">एवं जातान मच्‍चानं, निच्‍चं मरण तो भयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथापि कुम्भकारस्स, कता मत्तिकभाजना।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे भेदपरियन्ता, एवं मच्‍चान जीवितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दहराच <pb ed="M" n="0.0026"/> महन्ताच, येबाला येच पण्डिता।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे मच्‍चुवसं यन्ति, सब्बे मच्‍चुपरायना॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तेसं मच्‍चुपरेतानं, गच्छतं परलोकतो।</p>

<p rend="gathalast">नपिता तायते पुत्तं, ञातिवापन ञातके।</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पेक्खतञ्‍ञेव <pb ed="M" n="0.0027"/> ञातीनं, पस्स लालप्पतं पुथु।</p>

<p rend="gathalast">एकमेकोव मच्‍चानं, गो वज्झोविय निय्यति॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एव मब्भाहतो लोको, मच्‍चुनाच जरायच।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा धीरा नसोचन्ति, विदित्वा लोक परियायं॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अञ्‍ञेपि <pb ed="M" n="0.0028"/> पस्स गमने, यथा कम्मुपगे नरे।</p>

<p rend="gathalast">मच्‍चुनो वसमागम्म, फन्दन्तेविध पाणिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> येन येनहि मञ्‍ञन्ति,</p>

<p rend="gatha2">ततोतस्स हि अञ्‍ञथा।</p>

<p rend="gatha3">एतादिसो विनाभावो,</p>

<p rend="gathalast">पस्स लोकस्स परियायन्ति॥</p>

<p rend="bodytext">[सुल्‍ल सुत्ते वुत्तं।]</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथापि <pb ed="M" n="0.0029"/> सेला विपुला,</p>

<p rend="gatha2">नभं आहच्‍च पच्‍चता।</p>

<p rend="gatha3">समन्ता अनुपरि येय्युं,</p>

<p rend="gathalast">निप्पोथेन्ता चतुद्दिसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवं जराच मच्‍चुच,</p>

<p rend="gatha2">अधिवत्तन्ति पाणिने।</p>

<p rend="gatha3">खत्तियेब्राह्मणे वेस्से,</p>

<p rend="gatha2">सुद्दे चण्डाल पक्‍कुसे।</p>

<p rend="gatha3">नकिञ्‍चि परिवज्‍जेति,</p>

<p rend="gathalast">सब्बमेवा भिमद्दति॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0030"/> तत्थ हत्थि नं भुम्मि, न रथानं नपत्तिया।</p>

<p rend="gathalast">न चापि मन्तयुद्धेन, सक्‍का जेतुं धनेनवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्माहि <pb ed="M" n="0.0031"/> पण्डितो पोसो,</p>

<p rend="gatha2">सम्पस्सं अत्थ मत्तनो।</p>

<p rend="gatha3">बुद्धे धम्मे च सङ्घेच,</p>

<p rend="gathalast">धीरो सद्दं निवेसये॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो धम्मचारी कायेन, वाचाय उद चेतसा।</p>

<p rend="gathalast">इधेवनं पसंसन्ति, पच्‍चसग्गे पमोदतीति॥</p>

<p rend="bodytext">[पब्बतू मम सुत्ते वुत्तं।]</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथा <pb ed="M" n="0.0032"/> वारिवहो पूरो, वहे रुक्खे पकूलजे।</p>

<p rend="gathalast">एवं जरामरणेन, वुय्हन्ते सब्ब पाणिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दहरापि हि मिय्यन्ति,</p>

<p rend="gatha2">नराच अथनारियो।</p>

<p rend="gatha3">तत्थ को विसासेपोसो,</p>

<p rend="gathalast">दहरो म्हीतिजीविते॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> साय <pb ed="M" n="0.0033"/> मेके निदिस्सन्ति, पातो दिट्ठा बहुज्‍जना।</p>

<p rend="gathalast">पातो एके नदिस्सन्ति, सायं दिट्ठा बहुज्‍जना॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अज्‍जेव किच्‍चं आतप्पं, को जञ्‍ञा मरणं सुवे।</p>

<p rend="gathalast">नहि नो सङ्करं तेन, महासेनन मच्‍चुनाति॥</p>

<p rend="bodytext">[जातकेसुवुत्तं।]</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नत्थेत्थञ्‍ञो <pb ed="M" n="0.0034"/> नुसासन्तो, सयंवत्तान मोवद।</p>

<p rend="gathalast">जिनेरिता नुसारेन, भिक्खु संसार भीरुको॥</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अहिवापि <pb ed="M" n="0.0035"/> मं डंसेय्य, अञ्‍ञेपि विसधारिनो।</p>

<p rend="gathalast">अपियापिच घातेय्युं, उप्पज्‍जेय्युं रुजापिमे॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मच्‍चुसेना वुधासङ्ख्या, बाहिरज्झत्तु पद्दवा।</p>

<p rend="gathalast">तेहायु पीळितंछेज्‍जं, मरिस्स मज्‍जवा सुवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अळक्‍का <pb ed="M" n="0.0036"/> हि गवादीहि, चोरादीहि अरीहिपि।</p>

<p rend="gathalast">अभिण्ह सन्‍निपातेहि, रुजा छनवुतीहिपि॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बहून मुपकारेहि, अन्‍नोदकादिकेहिपि।</p>

<p rend="gathalast">मरिस्सं पीळितो निच्‍चं, निरुज्झेय्यायु अज्‍जवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बह्वावुधे <pb ed="M" n="0.0037"/> विसज्‍जेति, निल्‍लेणं मच्‍चुनिद्दयो।</p>

<p rend="gathalast">वसन्तं भवसङ्गामे, नमुत्तो कोचि आवुधा।</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> महब्बला महापञ्‍ञा, महिद्धिका महद्धना।</p>

<p rend="gathalast">नमुत्ता सम्मासम्बुद्धो, सब्बलोकाधिपो अपि।</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मया <pb ed="M" n="0.0038"/> समा नवा वुद्धा, तदावुधेहि ते मता।</p>

<p rend="gathalast">तथा हम्पि मरिस्सामि, लेणं पुञ्‍ञंव मे कतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पथब्यापादयो धात्थू,</p>

<p rend="gatha2">आहारा भोजनादयो।</p>

<p rend="gatha3">सीतुण्ह मुतुनामेतं,</p>

<p rend="gathalast">दोसा पित्तसेम्हानिला॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धात्वाहारु <pb ed="M" n="0.0039"/> तुदोसानं, समत्ते वायु तिट्ठति।</p>

<p rend="gathalast">विसमे तङ्खणञ्‍ञेव, छेज्‍ज मप्पं पराधिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धात्वा हारुतु दोसानं, विसमा स्वेप्यकल्‍लको।</p>

<p rend="gathalast">उस्साहे कल्‍लकालेव, किंकरेय्यअकल्‍लको।</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उप्पज्‍जेय्युं <pb ed="M" n="0.0040"/> रुजा स्वेपि, असातो दुक्खमा खरा।</p>

<p rend="gathalast">पुरेतरंव आरब्भे, मापच्छा अनुतापनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सत्तानं <pb ed="M" n="0.0041"/> नीचकम्मानं, सरणोपि भयङ्करो।</p>

<p rend="gathalast">नीचानीचं नजानामि, मरणासन्‍नतम्पिच॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कम्म पीळित सत्तानं, तङ्खणम्पि भयुब्भवो।</p>

<p rend="gathalast">मरेय्य मज्‍जवा स्वेवा, नयुत्तोव पमज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुञ्‍ञक्खीणा पजा खिप्पं, अहेतुनापि नस्सये।</p>

<p rend="gathalast">सुद्धचित्तो मरिस्सामि, न किलिट्ठेन चेतसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उपच्छेदापि <pb ed="M" n="0.0042"/> मे सन्ति, भवाभवचिता बहू।</p>

<p rend="gathalast">छेज्‍जं तेहायु अज्‍जापि, साध्वासुमारभे मतं।</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कम्मा पराध सत्तानं, विनासे पच्‍चुपट्ठिते।</p>

<p rend="gathalast">अनयो नयरूपेन, बुद्धिमाकम्य तिट्ठति॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरणासन्‍न <pb ed="M" n="0.0043"/> तञ्‍ञेव, चिन्तेय्य पञ्‍ञवा सतो।</p>

<p rend="gathalast">एवं चिन्तयन्तो सन्तो, नपापं कत्तु मुस्सहे॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरणासन्‍न तञ्‍ञेव, चिन्तेय्य बुद्धसावको।</p>

<p rend="gathalast">एवं चिन्तयन्तो सन्तो, कदाचिपि अनुण्णतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अद्धाग <pb ed="M" n="0.0044"/> मरणं पञ्‍ञो, पुरेतरंव चिन्तये।</p>

<p rend="gathalast">करे कातब्ब कम्मञ्‍च, एवं सो नानुसोचति॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरणासन्‍न सञ्‍ञी सो, अप्पमत्तो विचक्खणो।</p>

<p rend="gathalast">पत्तेपि मरणे काले, न सम्मुळ्हो नसोकवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरणा <pb ed="M" n="0.0045"/> सन्‍नसञ्‍ञी सो, सोधेति अत्तनो मलं।</p>

<p rend="gathalast">निम्मलेन चुतो भिक्खु, नत्वेवा पाय गामिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति आसन्‍न मरणे,</p>

<p rend="gatha2">दूरसञ्‍ञी पमाद वा।</p>

<p rend="gatha3">यो करोति अकातब्बं,</p>

<p rend="gathalast">तदा सो अतिसोचति॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति <pb ed="M" n="0.0046"/> आसन्‍नमरणे, दूरसञ्‍ञी पमादवा।</p>

<p rend="gathalast">आकिण्णो पापधम्मेहि, पज्झायि दुम्मनो तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति आसन्‍न मरणे, दुट्ठो दोसोति थद्धवा।</p>

<p rend="gathalast">अभिनन्दति सादेति, तदासो अतिदुक्खितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति <pb ed="M" n="0.0047"/> आसन्‍नमरणे, तुवटं न चिकिच्छति।</p>

<p rend="gathalast">सञ्‍चिच्‍चापत्ति मापन्‍नो, तदा सो परिदेवति॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति आसन्‍न मरणे, गिहीहि नवकेहिच।</p>

<p rend="gathalast">संसट्ठो न नुलोमेहि, स्वतिवस्सु मुखो तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सति <pb ed="M" n="0.0048"/> आसन्‍न मरणे, कुहको कुलदूसको।</p>

<p rend="gathalast">मिच्छाजीव समापन्‍नो, दुन्‍निमित्तोव सो चुतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ससोकी <pb ed="M" n="0.0049"/> सहनन्दीच, दुक्खे दुक्खो सुखे सुखो।</p>

<p rend="gathalast">गिहिकम्मेसु उस्सुक्‍को, पस्सं गिज्झकूटं चुतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरिस्सन्ति अनावज्‍ज, किलेसातुर पीळितो।</p>

<p rend="gathalast">किमिखज्‍जवणो साव, भन्तो किं सुगतिं वजे॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरिस्सन्ति <pb ed="M" n="0.0050"/> अनावज्‍ज, धुरद्वयं न पूरति।</p>

<p rend="gathalast">गन्थं विपस्सनं तन्दी, कारुञ्‍ञोयेव सो चुतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरिस्सन्ति अनावज्‍ज, किलेसानं वसानुगो।</p>

<p rend="gathalast">सम्बुद्धा-णं वीतिक्‍कन्तो, कारुञ्‍ञो नत्थि तस्समो॥</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरिस्सन्ति <pb ed="M" n="0.0051"/> अनावज्‍जं, धनमेसी अधम्मतो।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञे चिन्तापि नुप्पज्‍जि, निरयं सो मनं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरेय्यन्ति अनावज्‍जं, धनं चिनि अधम्मतो।</p>

<p rend="gathalast">चितं चितं इहेवेतं, तस्मिंगिद्धो स पेत्तिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अत्था <pb ed="M" n="0.0052"/> गेहे निवत्तन्ते, सुसाने मित्तबन्धवा।</p>

<p rend="gathalast">सुकतं दुक्‍कतं कम्मं, गच्छन्त मनुगच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरेय्यन्ति अनावज्‍जं, इहत्थं वा नुयुञ्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">सम्पराय मनपेक्खो, सुजुं वा पायगामिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरेय्यन्ति <pb ed="M" n="0.0053"/> समावज्‍ज, धम्मतो धन मेसति।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञकारी सुलद्धेन, मरणेपि स मोदति॥</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पञ्‍चसील सदारक्खो, यथाबलञ्‍च दायको।</p>

<p rend="gathalast">काले उपोसथावासो, सो निच्‍चं सुगतिं वज्‍जे॥</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धोवापत्तिमलं <pb ed="M" n="0.0054"/> खिप्पं, मच्‍चु अद्धा गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">मिच्छावितक्‍क मुच्छिज्‍ज, कर कातब्बभावनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अतिक्‍कन्ता बहू रत्यो, खेपेत्वा मम जीवितं।</p>

<p rend="gathalast">मन्दायुना पमादेन, युत्तो विहरितुं कथं॥</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> हासन्तं <pb ed="M" n="0.0055"/> नन्दि मत्तानं, मच्‍चुसन्धीहि तच्छये।</p>

<p rend="gathalast">कुच्छि मेय्यचुतो अज्‍ज, को हासनन्दितब्बको॥</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मच्‍चुसेनावुधा सङ्ख्या, मरणाभिमुखो अहं।</p>

<p rend="gathalast">अच्‍चायितब्ब कालो यं, इक्खितब्ब मुदिक्खतु॥</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुरेमरामि <pb ed="M" n="0.0056"/> दट्ठब्बं,</p>

<p rend="gatha2">दक्खेय्यं मच्‍चु एस्सति।</p>

<p rend="gatha3">अच्‍चायितब्ब कालो यं,</p>

<p rend="gathalast">नोकासो हासतुट्ठिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आकिण्णमच्‍चुसेनानं <pb ed="M" n="0.0057"/>, अज्‍ज स्वेवा विनासिनं।</p>

<p rend="gathalast">अद्धा पहाय गामीनं, किं पमाद विहारिना॥</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खणमत्तोव पच्‍चक्खो, अज्‍ज स्वेवा अतिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सम्परायो अतिदीघो, परम्परो अनन्तिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खणमत्तोव <pb ed="M" n="0.0058"/> पच्‍चक्खो, मच्‍चुना तं जहिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पहाय गमनीये-स्मिं, महुस्साहो निरत्थको॥</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सम्परायो अतिदीघो, अपाथेय्ये सुदुत्तरो।</p>

<p rend="gathalast">महुस्साहेन कातब्बो, तदत्थो दीघदस्सिना॥</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सद्धा <pb ed="M" n="0.0059"/> बन्धतु पाथेय्यं, तदेसनं इहेव हि।</p>

<p rend="gathalast">भवन्तरे नलब्भेय्य, अपाथेय्य तिदुक्खितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> संसार तरणत्थाय, महोलुम्पानि बन्धथ।</p>

<p rend="gathalast">भावना दान सीलेहि, तिवित्तिण्णो भवण्णवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भुञ्‍जं <pb ed="M" n="0.0060"/> भुञ्‍जं जनं कामे,</p>

<p rend="gatha2">कालाकाला-बुधोन्तको।</p>

<p rend="gatha3">कन्तेकन्तेति मंसासो,</p>

<p rend="gathalast">पिवंपिवंव कं मिगं॥</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कामे कामेसनायेय्य,</p>

<p rend="gatha2">कालोकालो मतेट्ठिया।</p>

<p rend="gatha3">पूरे पूरेतब्बं धम्मं,</p>

<p rend="gathalast">अद्धा अद्धान संसरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरेय्यन्ति <pb ed="M" n="0.0061"/> अनुब्बिग्गो, पापकं कत्तुमुस्सहे।</p>

<p rend="gathalast">करेय्य हासनन्दिञ्‍च, चापल्‍लञ्‍च पमाद वा॥</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मरेय्यमिति <pb ed="M" n="0.0062"/> संविग्गो, लेणमेव गवेसति।</p>

<p rend="gathalast">न हासि नेवनन्दीच, न चापल्‍लो कदाचिपि॥</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अच्‍चुट्ठित रुजग्गीहि, अच्‍चायासे भयानके।</p>

<p rend="gathalast">नोसधे मरणासन्‍ने, कतपुञ्‍ञंव सात-दं॥</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ञातिसङ्घा <pb ed="M" n="0.0063"/> वियोजेन्ता, मरणन्त भुसातुरा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं पहाय गन्तापि, नन्दितब्बानि पुञ्‍ञिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पस्सन्ता सुनिमित्तानि, पाकटानि सकम्मुना।</p>

<p rend="gathalast">सुखन्ति मरणे काले, नुमोदन्ता कतानिच॥</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सात-दातानि <pb ed="M" n="0.0064"/> पुञ्‍ञानि, एवं महब्भये अपि।</p>

<p rend="gathalast">सुगतिं लहुनेतानि, कातब्बानि पुरेतरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> देवदूते <pb ed="M" n="0.0065"/> पकासेत्वा, यमपुट्ठो सयंकतं।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञं सरति चे सत्तो, तदेव सुगतिं वजे॥</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पाप <pb ed="M" n="0.0066"/> कड्ढम्पि निरये, मनं दुक्खगतं पजं।</p>

<p rend="gathalast">दुक्खा मोचेति यंपुञ्‍ञं, सदा कातब्बमेव तं॥</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पहायकंव पुञ्‍ञञ्हि, पहातब्बंव पापकं।</p>

<p rend="gathalast">तं पदीपन्धकारंव, द्वयं ओत्वा खुकं विय॥</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ञातिसङ्घा <pb ed="M" n="0.0067"/> वियोजेन्ता, मरणन्त भुसातुरा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं पहाय गन्तारो, भयानकानि पापिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पस्सन्ता दुन्‍निमित्तानि, पाकटानि सकम्मुना।</p>

<p rend="gathalast">मरणे अतिदुक्खन्ति, नुतापेन्ता कतानिच॥</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पटिपीळानि <pb ed="M" n="0.0068"/> पापानि, एवं महब्भये सति।</p>

<p rend="gathalast">दुग्गतिं लहुनेतानि, युत्तोव परिवज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> देवदूते <pb ed="M" n="0.0069"/> पकासेत्वा, यमराजेन पुच्छितो।</p>

<p rend="gathalast">पमादस्सन्ति चिक्खन्तो, महग्गिम्हि तुरं पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुञ्‍ञं अकरिवा मावा, यमराजिन्द पुच्छितो।</p>

<p rend="gathalast">पमादस्सन्ति चिक्खन्तो, महादुक्खं तुरं गमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पापं <pb ed="M" n="0.0070"/> अकरिवा मावा, पुच्छितो यमसामिना।</p>

<p rend="gathalast">पमादस्सन्ति चिक्खन्तो, तत्तं गुळं तुरं गिलि॥</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जातमत्ता तिजिण्णाच, आतुराच मता वुधा।</p>

<p rend="gathalast">देवदूते इमे पञ्‍च, दिस्वा संविग्गतं वजे॥</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चोदिता <pb ed="M" n="0.0071"/> देवदूतेहि, ये पमज्‍जन्ति मानवा।</p>

<p rend="gathalast">ते दीघरत्तं सोचन्ति, हिन कायू पगानरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धुरद्वय <pb ed="M" n="0.0072"/> मनारब्भ, गिहिकम्मादिके रतो।</p>

<p rend="gathalast">कथं गिज्झकूटं सेसं, पेतावासं अतिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परियत्ति मसिक्खन्तो,</p>

<p rend="gatha2">नारद्धो पटिपत्तियं।</p>

<p rend="gatha3">अलसो दुब्बितक्‍को सो,</p>

<p rend="gathalast">किं तंसेलं अतिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मोचनत्थाय <pb ed="M" n="0.0073"/> पब्बज्‍ज, संकिलिट्ठा पमादिनो।</p>

<p rend="gathalast">सुगत्यापिच ते भट्ठा, अतिदूराव मुत्तितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सीदन्तेव <pb ed="M" n="0.0074"/> जले खित्ता, सिला महाव खुद्दका।</p>

<p rend="gathalast">पतन्ति खुद्दकेनापि, अपायं पाप कम्मुना॥</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पतन्ता खुद्दकेनेव, बहूहि पुन पीळिता।</p>

<p rend="gathalast">मोक्खोकासं नविन्दन्ति, पापं खुद्दम्पि नाचरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जेगुच्छित्थूदरागम्म <pb ed="M" n="0.0075"/>, पुनापि तत्थ निच्‍चगू।</p>

<p rend="gathalast">दुक्खाति दुक्ख संकिण्णो, हट्ठुं तुट्ठुं नसक्‍कुणे॥</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अतिब्यापिगुणो <pb ed="M" n="0.0076"/> पुञ्‍ञो,</p>

<p rend="gatha2">महायसो सिरिन्धरो।</p>

<p rend="gatha3">कुच्छियं रेतसि वासो,</p>

<p rend="gathalast">अतीव लज्‍जितब्बको॥</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मच्‍चुदुक्खं खणंयेव, अतिदुक्खं तदुत्तरि।</p>

<p rend="gathalast">मातुगामुदरे सन्धि, पतिट्ठानं भयानकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मच्‍चुदुक्खं <pb ed="M" n="0.0077"/> खणंयेव, अतिदुक्खं चिरत्तनं।</p>

<p rend="gathalast">आम पक्‍कन्तरे सन्धि, पतिट्ठानं भयानकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुग्गत्यंठातु तंदुक्खं, सुण उच्‍चकुलेअपि।</p>

<p rend="gathalast">कुच्छियं अतिसम्बाधे, जलाबुम्हि जिगुच्छिते॥</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">१००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मिळ्ह सेम्हादि संकिण्णे, अति दुग्गन्ध वासिते।</p>

<p rend="gathalast">गूथकूपे किमीविय, तमेजा मूलकम्मतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">१०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परमाणुकायो ठाति, दुक्खी नेरयिको विय।</p>

<p rend="gathalast">धुवातुरो सुखामिस्सो, आम पक्‍कासयन्तरे।</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">१०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वेदनट्टोव संवड्ढो, अचित्तोविय निच्‍चलो।</p>

<p rend="gathalast">दसमासन्तरे कच्‍चे, बहू मरन्ति पाणिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">१०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परिपक्‍को <pb ed="M" n="0.0079"/> पमुञ्छो सो,</p>

<p rend="gatha2">अतिसम्बाध योनितो।</p>

<p rend="gatha3">मलाकिण्णेन गत्तेन,</p>

<p rend="gathalast">अच्‍चायासो विजायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">१०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवं <pb ed="M" n="0.0080"/> मच्‍चुञ्‍च सन्धिञ्‍च, विजायनञ्‍च भेरवं।</p>

<p rend="gathalast">पस्सं निब्बिन्दन्तो सन्तो, विरज्‍जेय्य भवन्दुके॥</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">१०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवं मच्‍चुञ्‍च सन्दिञ्‍च, अनुस्सर मभिण्हसो।</p>

<p rend="gathalast">राजसेट्ठि भवादिम्पि, नइच्छेय्य तदन्वितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">१०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भवे <pb ed="M" n="0.0081"/> दुक्ख मचिन्तेत्वा, भवासाय पवत्तितं।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञं पुनप्पुनं देति, सन्धिं न निब्बुतिं वरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">१०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भवे दुक्खं विभायित्वा, निब्बिन्देन पवत्तितं।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञं भव मतिक्‍कम्म, निब्बानं देति निब्बुतिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">१०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भवे <pb ed="M" n="0.0082"/> दुक्खं सरित्वान, मच्‍चुसन्धि सयादिकं।</p>

<p rend="gathalast">तिभवेसु विरज्‍जेय्या, दित्त गेहेव सामिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">१०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सन्तो पुञ्‍ञानि करोन्तो, सन्धिदुक्ख मनुस्सरं।</p>

<p rend="gathalast">निब्बिन्द युत्त चित्तेन, वज्‍जेय्य भवसात तो॥</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">११०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुञ्‍ञ <pb ed="M" n="0.0083"/> निब्बत्त ठानेपि, जेगुच्छे सन्धिसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">भव सात वसा तस्मा, धीरो तं लग्गनं चजे॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
