<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">कायपच्‍चवेक्खणा</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नादिकाल <pb ed="M" n="0.0291"/> विपरित, जन भूतत्थ दस्सिनो।</p>

<p rend="gathalast">दातुमे कन्तिकस्सादं, सत्थु पादो तिमानितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सीसे <pb ed="M" n="0.0292"/> पिलन्दिया मोदी, सम्बुद्ध चरण म्बुजं।</p>

<p rend="gathalast">साधु तुट्ठिकरं ब्रूमि, सुकाय पच्‍चवेक्खणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योनिसो मनसीकत्वा, नादा विरुद्ध मञ्‍ञितं।</p>

<p rend="gathalast">साधवो त मुदिक्खन्तु, मयापि मन्दबुद्धिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इच्छितब्बान <pb ed="M" n="0.0293"/> मायत्ता, तेसञ्‍च चयभावतो।</p>

<p rend="gathalast">तदाकारेन वत्तिता, कायो जेगुच्छ पुञ्‍जको॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुनप्पुनंव ओक्‍कम, ञाण मन्तो पवेसिय।</p>

<p rend="gathalast">बाहिरंव अनालम्ब, इक्खणा पच्‍चवेक्खणा॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मंसच्छन्‍न <pb ed="M" n="0.0294"/> ट्ठिरूपेव, मनोज वायु चालिते।</p>

<p rend="gathalast">नारी गताति याचिन्ता, नेव सापच्‍चवेक्खणा॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सञ्‍ञादिट्ठिच चित्तञ्‍च, विपल्‍लासा इमेतयो।</p>

<p rend="gathalast">त दाकारेन वत्तन्ति, अविज्‍जो त्थरिता भुसं॥</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आसा <pb ed="M" n="0.0295"/> विपरिते येसं,</p>

<p rend="gatha2">विपल्‍लासाति तेमता।</p>

<p rend="gatha3">आसा आसिसना वुत्ता,</p>

<p rend="gathalast">तण्हायेव सभावतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असुभेव सुभमिति, अनिच्‍चेएव निच्‍चतो।</p>

<p rend="gathalast">दुक्खेयेव सुखंवाति, अनत्तनिव अत्ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सञ्‍ञाणं दस्सनं चिन्ता,</p>

<p rend="gatha2">द्वादसा कारतो तयो।</p>

<p rend="gatha3">दिट्ठिसा चादि मग्गेन,</p>

<p rend="gathalast">सेसा सेसेहि वज्झिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तण्हा <pb ed="M" n="0.0297"/> तस्सि ममेतन्ति, मानो मञ्‍ञि अहन्तिच।</p>

<p rend="gathalast">यस्सि दिट्ठिच अत्ताति, पपञ्‍चा नामिमे तयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पपञ्‍चन्ति संसारं, तस्मा पपञ्‍चनामका।</p>

<p rend="gathalast">भवयन्ते पयोजेन्ता, मोक्खं नादंसु ते चिरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भवपङ्के नि मुज्‍जन्ता, पपञ्‍चानं वसानुगा।</p>

<p rend="gathalast">चिरस्सं दुक्खिता होन्ति, आरा निब्बानतो तिव॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नमे <pb ed="M" n="0.0298"/> नाहं नअत्ताति, एतेहि विवदं करे।</p>

<p rend="gathalast">भण्डन्ता विवदन्ता ते, निब्बानतो अदूरिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> विपल्‍लासे पपञ्‍चेच, द्वेपिएते पहातवे।</p>

<p rend="gathalast">सोपच्‍चवेक्खितब्बे वं, कायो जेगुच्छपुञ्‍जको॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> केसा <pb ed="M" n="0.0299"/> लोमा नखादन्ता,</p>

<p rend="gatha2">तण्हायापिच गोचरा।</p>

<p rend="gatha3">तस्मा ते दट्ठुकामेन,</p>

<p rend="gathalast">तण्हा निवारिता सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लग्गिका छवियंयेव, तण्हा बाहिरगोचरा।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा एत्थ तचोवाह, सम्बुद्धो न बहिच्छविं॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एसा <pb ed="M" n="0.0300"/> तचपरियन्त, पदेनापि निवारिता।</p>

<p rend="gathalast">अतो छवि मनालम्ब, तचसीव मनेकरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जिगुच्छितानि छादेति, अट्ठि मंस तचादिनि।</p>

<p rend="gathalast">ञाणेन छिन्दि तब्बाच, तस्मा छवीति वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> छविं <pb ed="M" n="0.0301"/> छेत्वा तचं पस्से,</p>

<p rend="gatha2">तं छेत्वा मंसकादयो।</p>

<p rend="gatha3">गब्भेवत्थूनि दीपेन,</p>

<p rend="gathalast">यथा पञ्‍ञापदीपिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जेगुच्छो छविया कायो,</p>

<p rend="gatha2">असुभोव सुभायते।</p>

<p rend="gatha3">निच्छवा तचमत्तेन,</p>

<p rend="gathalast">कथं सुभायते अयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न्हारुबन्धो <pb ed="M" n="0.0302"/> ट्ठिसङ्घातो, मंसलोहि त लिम्पितो।</p>

<p rend="gathalast">छवियाव विमोहेति, तचच्छन्‍नो इमं पजं॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वण्ण सण्ठान तोचेव,</p>

<p rend="gatha2">गन्धो कासा सयेहिच।</p>

<p rend="gatha3">जेगुच्छा पटिकुल्याच,</p>

<p rend="gathalast">केसानाम न मेपिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एकेकं <pb ed="M" n="0.0303"/> मनसीकत्वा, नये निच्‍चेव मादिना।</p>

<p rend="gathalast">भावेतब्बा समारम्भ, यथापञ्‍ञायते तथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पूरितं मत्थलुङ्गस्स, सीसट्ठिपि जिगुच्छितं।</p>

<p rend="gathalast">मुख नासक्खि कण्णादि, छिद्दा वछिद्द दुद्दसं॥</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पूति <pb ed="M" n="0.0304"/> वायु विचरित, कुच्छिट्ठन्तानि लोहितं।</p>

<p rend="gathalast">पित्तं सेम्हञ्‍च पप्फासं, हदयं यकनम्पि धी॥</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अन्‍न पानं मनुञ्‍ञम्पि, खेळ तिन्त मधोपरि।</p>

<p rend="gathalast">दन्तेहि पिसितं स्वान, वमथूव जिगुच्छितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यावतायु <pb ed="M" n="0.0305"/> अधोतेवा, मासये गिलितं ठितं।</p>

<p rend="gathalast">किमिकूल समाकिण्णे, तहिमेवा सितासितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एतं उदरियं नाम, तम्हा पक्‍कासयं गतं।</p>

<p rend="gathalast">दिनच्‍चये करीसन्तं, सा सयं तंद्वयम्पि धी॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पकासेत्वा <pb ed="M" n="0.0306"/> पवेसेति, अन्‍नपानं महारहं।</p>

<p rend="gathalast">पटिच्छन्‍नो निहरति, तमेव न्तो ठितं जनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पवेसे तं परिवतो,</p>

<p rend="gatha2">निहरेको रहो लिनो।</p>

<p rend="gatha3">मनुञ्‍ञंव पवीसन्ते,</p>

<p rend="gathalast">निक्खमन्ते जिगुच्छितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जेगुच्छ <pb ed="M" n="0.0307"/> पटिकुल्यानि, मंसन्हारु तचट्ठिनि।</p>

<p rend="gathalast">नपियानि न तुट्ठानि, नेवइत्थी नपूपिसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> हत्थ पाद मुखादीनि,</p>

<p rend="gatha2">नत्थञ्‍ञानि जिगुच्छिता।</p>

<p rend="gatha3">तत्था कुमारिका कञ्‍ञा,</p>

<p rend="gathalast">मोहेन अत्थिसञ्‍ञिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पच्‍चेकं <pb ed="M" n="0.0308"/> विनिभुत्तेस, केस लोम नखादिसु।</p>

<p rend="gathalast">नत्थिकञ्‍ञा कुमारीवा, सम्पिण्डितेसु सा कुतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आकासोयेव <pb ed="M" n="0.0309"/> कायाङ्ख्यो,</p>

<p rend="gatha2">तचादि परिवारितो।</p>

<p rend="gatha3">तथासीसं मुखंहत्थो,</p>

<p rend="gathalast">पादोरु कटिआदयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> थम्भादीस्विव गेहोति,</p>

<p rend="gatha2">पिण्डिते स्वेसु सम्मुति।</p>

<p rend="gatha3">कायोति इत्थिपोसोति,</p>

<p rend="gathalast">संमुळ्हो तायरज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सन्तं <pb ed="M" n="0.0310"/> चिन्तेय्य नासन्तं, सन्तं चिन्तयतो सुखं।</p>

<p rend="gathalast">असन्तं अनुचिन्तेन्तो, नानादुक्खेहि तप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> जवत्या विज्‍जमानेव, नाविज्‍जा विज्‍जमानके।</p>

<p rend="gathalast">तस्मातंनामको मोहो, तण्हापिच तदन्विता॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुंकायोवाथीकायोवा <pb ed="M" n="0.0311"/>, मलासुचिजिगुच्छितो।</p>

<p rend="gathalast">तस्समं नत्थिगारय्हं, य्वामलम्पि मलंकरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नत्थि <pb ed="M" n="0.0312"/> कायसमोवेरी,</p>

<p rend="gatha2">महानत्थकरो चीरं।</p>

<p rend="gatha3">नत्थि कायसमो वञ्‍चो,</p>

<p rend="gathalast">असुभोव सुभायते॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> थीपुं सपरकायोति, पस्सतिपि नपस्सति।</p>

<p rend="gathalast">जेगुच्छ पटिकुल्योति, सम्मा पस्सति पस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुभोसुभोति <pb ed="M" n="0.0313"/> मञ्‍ञन्ता,</p>

<p rend="gatha2">धीति धीति जिनेरिते।</p>

<p rend="gatha3">लोकालोका नधीयेसं,</p>

<p rend="gathalast">भवा भवा वचारिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भिय्योभिय्योव रागग्गि,</p>

<p rend="gatha2">सुभोसुभोतिपस्सतो।</p>

<p rend="gatha3">मन्दोमन्दोव सोअग्गि,</p>

<p rend="gathalast">धीवधीवविपस्सतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बहुस्सुतोपि <pb ed="M" n="0.0314"/> बालोव, असुभे सुभमञ्‍ञको।</p>

<p rend="gathalast">असुभोति विपस्सन्तो, अप्पस्सुतोपिपण्डितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योच सिप्पानि जानेय्य, सतानि सहस्सानिपि।</p>

<p rend="gathalast">कायेकजाननं सेय्यो, यञ्‍चे अञ्‍ञ विजानंनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायमेकम्पि <pb ed="M" n="0.0315"/> नञ्‍ञामि, बुद्धालद्धनयो अपि।</p>

<p rend="gathalast">सुताच पण्डितात्यम्हा, युत्तोयेवा तिलज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुभतोयेव मञ्‍ञामि, एवं जिगुच्छितम्पिनं।</p>

<p rend="gathalast">मञ्‍च ञे पण्डितो त्याहु, अलमेवातिलज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> काये <pb ed="M" n="0.0316"/> असुभसञ्‍ञंयो, नलभामि कदाचिपि।</p>

<p rend="gathalast">सुलद्ध सुगतो वादो, स्वारहोवातिलज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायेन संसरन्तोपि, तदाकारं यथातथं।</p>

<p rend="gathalast">भवेभवे अजानन्तो, ममायित्वाव तं चजिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायेन <pb ed="M" n="0.0317"/> संसरन्तोपि, नञ्‍ञा काय जिगुच्‍चतं।</p>

<p rend="gathalast">निच्‍चुपादा ममायन्तो, पियायित्वाव तं चजिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कुभारं सारसञ्‍ञाय, पियायित्वाव हिंसकं।</p>

<p rend="gathalast">अनन्तदुक्ख मापादिं, विपल्‍लासो भवेभवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> महाजानीय <pb ed="M" n="0.0318"/> पत्तोति, संवेजेत्वा सकंमनं।</p>

<p rend="gathalast">दिरोकत जिनोवादो, अनिवत्तित वीरियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अदिट्ठपुब्ब मेतस्स, तथाकारंव पस्सतु।</p>

<p rend="gathalast">किच्‍च मञ्‍ञ मुपेक्खाय, संसार भय भीरुको॥</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यञ्हिकिच्‍चं <pb ed="M" n="0.0319"/> अपविट्ठं, अकिच्‍चं पन कयिरा।</p>

<p rend="gathalast">उन्‍नळानं पमत्तानं, तेसं वड्ढन्ति आसवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> येसञ्‍च सुसमारद्धा, निच्‍चं कायगता सति।</p>

<p rend="gatha2">अकिच्‍चं ते नसेवन्ति, किच्‍चे सातत कारिनो।</p>

<p rend="gathalast">सतानं सम्पजानानं, अत्थं गच्छन्ति आसवाति॥</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> थोमेन्ता <pb ed="M" n="0.0320"/> सोण्णं कायोर,</p>

<p rend="gatha2">मुखक्खि त्यादिना इमं।</p>

<p rend="gatha3">रत्ते मुट्ठे करोन्तेते,</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञेजने सयंविय॥</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायसोभ्य पकासेता,</p>

<p rend="gatha2">वाचा वे मारदेसना।</p>

<p rend="gatha3">तदसोभ्य पकासेता,</p>

<p rend="gathalast">वाचा सम्मुद्ध देसना॥</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असुभोति <pb ed="M" n="0.0321"/> जिनुद्दिट्ठं, कायं सुभोति गाहिनो।</p>

<p rend="gathalast">संमुळ्हाते न मुच्‍चन्ति, भवा बुद्ध विरोधिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असुभोति जिनुद्दिट्ठं, कायं तथेव गाहिनो।</p>

<p rend="gathalast">पण्डिता तेव मुच्‍चन्ति, भवा बुद्धमतानुगा॥</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सोधेन्तेलङ्करोन्तेव <pb ed="M" n="0.0322"/>, मलासवन्तिकायतो।</p>

<p rend="gathalast">अलं कायविसोधेन, बालोव तं गरुं करो॥</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> गोपेन्तेव अरोगाय,</p>

<p rend="gatha2">कायो रोगेनसंवसे।</p>

<p rend="gatha3">गायगुत्तं मुधायेव,</p>

<p rend="gathalast">चित्तगुत्तंव सात्थकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चन्दनादि <pb ed="M" n="0.0323"/> विलित्तोपि,</p>

<p rend="gatha2">मुत्तोमणि विभूसितो।</p>

<p rend="gatha3">तंसभावोव सोकायो,</p>

<p rend="gathalast">विस्सवन्तो ततोततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पतितेच <pb ed="M" n="0.0324"/> अपतिते,</p>

<p rend="gatha2">विसेसो नत्थि किञ्‍चिपि।</p>

<p rend="gatha3">कायो चेमनुञ्‍ञो तम्हा,</p>

<p rend="gathalast">पतितोपि तथासिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायो मनुस्सजातीनं, तिरच्छान त्तभावतो।</p>

<p rend="gathalast">जेगुच्छित तरोहोति, दुब्बिसोधोच दुब्भरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथाजातेन <pb ed="M" n="0.0325"/> कायेन, सक्‍का विहरितुं नच।</p>

<p rend="gathalast">पच्‍चहं सोधनीयोच, धोवन मज्‍जनादिभि॥</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> रत्तं पातुं छविं छेत्वा, सक्‍का डंसादयोपिनं।</p>

<p rend="gathalast">छेत्वा मंस ट्ठिकादीनि, धीरो नालम्बितुं कथं॥</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लग्गन्ति <pb ed="M" n="0.0326"/> छविमत्ते ये, मक्खिका सेदपा यथा।</p>

<p rend="gathalast">थीपुं मुखादि सञ्‍ञाय, ते पमुळ्हा महातपा॥</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चारी अगोचरे कामे, लग्गालेपे कपीरिव।</p>

<p rend="gathalast">बहूहि पीळिता रीहि, मरन्ति अतिदुक्खिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> रागारिं <pb ed="M" n="0.0327"/> दुज्‍जयं जेय्युं, जयभुम्मासुभे चरा।</p>

<p rend="gathalast">सीतानिस्सित लटुकी, सेनकंव महब्बलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायधि <pb ed="M" n="0.0328"/> ग्गोचरो वेसो,</p>

<p rend="gatha2">जयभूबुद्ध दुत्तिया।</p>

<p rend="gatha3">एत्थेव गोचरा होन्तु,</p>

<p rend="gathalast">माभो कामे जयत्थिका॥</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> काया <pb ed="M" n="0.0329"/> सुभं विपस्सन्तु, दिब्ब क्खिनाप्य पस्सियं।</p>

<p rend="gathalast">आयतिं मग्गलाभाय, तं दस्सनं भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धीचक्खुनाव धिक्‍कायं, पस्से न मंसचक्खुना।</p>

<p rend="gathalast">उम्मिलित्वाव धीचक्खुं, विवेकट्ठो उदिक्खतु॥</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पञ्‍चङ्गानि <pb ed="M" n="0.0330"/> यथा कुम्मो, चक्खादीनि निगूहये।</p>

<p rend="gathalast">वेरी लभतु मोकासं, पञ्‍चद्वारा अरक्खिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चक्खुरूपेन <pb ed="M" n="0.0331"/> संवासा, रागपुत्तं विजायति।</p>

<p rend="gathalast">महानत्थकरो सोच, संवासं तेन वारये॥</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> रूपादीसुसञ्‍जन्तीति, सत्ता इत्थ्यादि सञ्‍ञाय।</p>

<p rend="gathalast">नत्वेव खन्धसञ्‍ञाय, तंसञ्‍ञिहि विरागिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सकायेपरकायेच <pb ed="M" n="0.0332"/>,</p>

<p rend="gatha2">आसं छिन्देय्य पण्डितो।</p>

<p rend="gatha3">आसं छेत्वा सुखंसेति,</p>

<p rend="gathalast">आसाय दुक्खिता पजा॥</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दस्सने सवने काय,</p>

<p rend="gatha2">संसग्गे मेथुनेपिच।</p>

<p rend="gatha3">निरासो सुखितो होति,</p>

<p rend="gathalast">अनिरासोतिदुक्खितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बहीव <pb ed="M" n="0.0333"/> सोधितं यस्स, न वन्तो जेगुच्छ पुञ्‍जकं।</p>

<p rend="gathalast">तंकायं असुतंजान, तनुरागो सियात्तनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कायेविराग मिच्छन्तो, नुपस्सेय्य तदन्तरं।</p>

<p rend="gathalast">अन्तोदस्सी अतप्पन्तो, लभे संसारमोचनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सत्ता <pb ed="M" n="0.0334"/> सत्ता बहिट्ठेवा, सारंसारं ममायिनो।</p>

<p rend="gathalast">सन्तोसन्तो विपस्सन्तो, नवानवायतिंभवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अलं <pb ed="M" n="0.0335"/> अलं कत्वा कायं, मलामलासवन्तितो।</p>

<p rend="gathalast">सोभं सोभं नये ठानं, मनं मनं प्यलं कतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> संसग्गजातस्स भवन्ति स्नेहा,</p>

<p rend="gatha2">स्नेहान्वयं दुक्ख मिदं पहोति।</p>

<p rend="gatha3">आदिनवं स्नेहजंपेक्ख मानो,</p>

<p rend="gathalast">एको चरेखग्ग विसाण कप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खिट्टा <pb ed="M" n="0.0336"/> रति होति सहाय मज्झे,</p>

<p rend="gatha2">पुत्तेसुच विपुलं होति पेमं।</p>

<p rend="gatha3">पियविप्पयोगं विजिगुच्छमानो,</p>

<p rend="gathalast">एको चरे खग्गविसाण कप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वंसो <pb ed="M" n="0.0337"/> विसालोयथा विसत्तो,</p>

<p rend="gatha2">पुत्तेसु दारेसुच याअपेक्खा।</p>

<p rend="gatha3">वंसकळिरोव असज्‍जमानो,</p>

<p rend="gathalast">एको चरे खग्गविसाण कप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कामं <pb ed="M" n="0.0338"/> कामय मानस्स, तस्सचेतं समिज्झति।</p>

<p rend="gathalast">अद्धा पीतिमनो होति, मच्‍चो लद्धा यदिच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्सचे कामयानस्स, छन्दजातस्स जन्तुनो।</p>

<p rend="gathalast">तेकामा परिहायन्ति, सल्‍लविद्धोव रुप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योकामे <pb ed="M" n="0.0339"/> परिवज्‍जेति, सप्पस्सेव पदा सिरो।</p>

<p rend="gathalast">सोमं विसत्तिकं लोके, सतो समतिवत्तति॥</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खेत्तं वत्थुं तळाकंवा, गवस्सं दासपोरिसं।</p>

<p rend="gathalast">थियो बन्धू पुथुकामे, योनरो अनुगिज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अबला नं बलीयन्ति, मद्दन्तेनं परिस्सया।</p>

<p rend="gathalast">ततोनं दुक्खमन्वेति, नावं भिन्‍न मिवोदकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्माजन्तु <pb ed="M" n="0.0340"/> सदासतो, कामानि परिवज्‍जये।</p>

<p rend="gathalast">ते पहाय तरे ओघं, नावं सित्वाव पारगू॥</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कामतो <pb ed="M" n="0.0341"/> जायते सोको,</p>

<p rend="gatha2">कामतो जायते भयं।</p>

<p rend="gatha3">कामतो विप्पमुत्तस्स,</p>

<p rend="gathalast">नत्थि सोको कुतो भयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुभानुपस्सिं <pb ed="M" n="0.0342"/> विहरन्तं, इन्द्रियेसु असंवुतं।</p>

<p rend="gatha2">भोजनम्हि अमत्तञ्‍ञुं, कुसितं हीन वीरियं।</p>

<p rend="gathalast">तंवे पसहति मारो, वातो रुक्खंव दुब्बलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असुभानुपस्सिं विहरन्तं, इन्द्रियेसु सुसंवुतं।</p>

<p rend="gatha3">भोजनम्हिच मत्तञ्‍ञुं, सद्धं आरद्ध वीरियं।</p>

<p rend="gathalast">तंवे नप्पसहति मारो, वातो सेलंव पब्बतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथा <pb ed="M" n="0.0343"/> अगारं दुच्छन्‍नं, वुट्ठि समति विज्झति।</p>

<p rend="gathalast">एवं अभावितं चित्तं, रागो समतिविज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तदेवं <pb ed="M" n="0.0344"/> पच्‍चवेक्खन्ति, ये ते रागग्गिदुब्बला।</p>

<p rend="gathalast">पतिट्ठं सासने लद्धा, नुक्‍कण्ठा नलसा रता॥</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बुद्धावादं <pb ed="M" n="0.0345"/> लभित्वापि, नाहंसक्‍का नवोम्हिति।</p>

<p rend="gatha2">दोसं तण्हं अनासेन्तो, परिपक्‍को कदाभवे।</p>

<p rend="gathalast">पुञ्‍ञकम्मं अकरोन्तो, परवज्‍जं अखमन्तो॥</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> काय सङ्खारिका तण्हा, नीचानीचकराच सा।</p>

<p rend="gathalast">चित्तसङ्खारिका सद्धा, उच्‍चा उच्‍चकराच सा॥</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दस्सनीये <pb ed="M" n="0.0346"/> रता तण्हा, सद्धास्वाचारभत्तिका।</p>

<p rend="gathalast">विकिण्णचारिका तण्हा, सद्धा विसदचारिनी॥</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मनोकिलेसिका तण्हा, सानुगानन्त दुक्खदा।</p>

<p rend="gathalast">चित्तप्पसादिका सद्धा, अत्तानुग सुखावहा॥</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">१००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तण्हा <pb ed="M" n="0.0347"/> सद्धान मिच्‍चेवं, विसेसं जान तत्वतो।</p>

<p rend="gathalast">ञत्वा तण्हं विनासेय्य, सद्धंभावेय्य चेतसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">१०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उच्छुकं यन्तपत्तम्पि, सञ्‍चुण्णितम्पि चन्दनं।</p>

<p rend="gathalast">मधुरंव सुगन्धंव, मेत्तिव हिंसितोपि सं॥</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">१०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अत्तच्छेदम्पि <pb ed="M" n="0.0348"/> वासेति, सुगन्धेनिव चन्दनं।</p>

<p rend="gathalast">सन्तो मेत्तासुगन्धेन, अत्तहिंसम्पि वासये॥</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">१०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कदाचिपि न दुग्गन्धि, सुक्खं चुण्णम्पि चन्दनं।</p>

<p rend="gathalast">तथेव दुक्खपत्तोपि, न सन्तो पापकारको॥</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">१०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खमे <pb ed="M" n="0.0349"/> वज्‍जं करेय्यत्थं, बुद्धखन्ति मनुस्सरं।</p>

<p rend="gathalast">मेत्तातिन्तेन वेरीपि, नुपनाहो सियत्तनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">१०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नगच्छति त मक्‍कोसो, ममेवा नत्थकारको।</p>

<p rend="gathalast">इति ञत्वाव सप्पञ्‍ञो, नेव क्‍कोसेय्य किञ्‍चनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">१०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोसो <pb ed="M" n="0.0350"/> मं नआगच्छे,</p>

<p rend="gatha2">तस्सेवा नत्थकारको।</p>

<p rend="gatha3">इति ञत्वा तितिक्खेय्य,</p>

<p rend="gathalast">न पच्‍चक्‍कोसनं करे॥</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">१०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोसक नयं गण्हि,</p>

<p rend="gatha2">पच्‍चक्‍कोसो न सो वरो।</p>

<p rend="gatha3">बुधो तं नानुगाहेय्य,</p>

<p rend="gathalast">मा सोव पापियो भवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">१०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तण्हाविज्‍जाच <pb ed="M" n="0.0351"/> मूलाद्वे, संसारविसपादपे।</p>

<p rend="gathalast">सब्भत्ति सद्धम्मस्सुतं, द्वेयेव मधुरा फला॥</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">१०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सोधे चित्त मुपक्‍कम्म, सुद्धं उपक्‍कमेन तं।</p>

<p rend="gathalast">वहे सुखं असङ्खेय्यं, दुक्खं असोधितं मलि॥</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">११०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सोधितं <pb ed="M" n="0.0352"/> सुगतिंनेति, दुग्गतिंव असोधितं।</p>

<p rend="gathalast">चित्तं सोधेतु मालिम्पे, रागदोस मलेहि तं॥</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">१११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दोसेजा नासिता येन,</p>

<p rend="gatha2">सासनेवत्थि सोनयो।</p>

<p rend="gatha3">नत्थञ्‍ञत्थ तमादाय,</p>

<p rend="gathalast">बुधो नासेतु तंद्वयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">११२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> रनकुनवासि <pb ed="M" n="0.0353"/> कतावासे, दगुंचेती पुरत्थिमे।</p>

<p rend="gathalast">वसता अग्गधम्मेन, थेरेन रचितो अयन्ति॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
