<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">(१६) ६. अचेलकवग्गो</p>

<p rend="bodytext" n="157-163"><hi rend="paranum">१५७-१६३</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘तिस्सो <pb ed="T" n="1.0380"/> <pb ed="V" n="1.0333"/> <pb ed="P" n="1.0295"/> <pb ed="M" n="1.0300"/> इमा, भिक्खवे, पटिपदा। कतमा तिस्सो? आगाळ्हा पटिपदा, निज्झामा पटिपदा, मज्झिमा पटिपदा। कतमा च, भिक्खवे, आगाळ्हा पटिपदा? इध, भिक्खवे, एकच्‍चो एवंवादी होति एवंदिट्ठि – ‘नत्थि कामेसु दोसो’ति। सो कामेसु पातब्यतं आपज्‍जति। अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, आगाळ्हा पटिपदा।</p>

<p rend="bodytext">‘‘कतमा च, भिक्खवे, निज्झामा पटिपदा? इध, भिक्खवे, एकच्‍चो अचेलको होति मुत्ताचारो, हत्थापलेखनो <note>हत्थावलेखनो (स्या॰ कं॰) दी॰ नि॰ १.३९४; म॰ नि॰ १.१५५ पस्सितब्बं</note>, न एहिभदन्तिको, न तिट्ठभदन्तिको, नाभिहटं न उद्दिस्सकतं न निमन्तनं सादियति। सो न कुम्भिमुखा पटिग्गण्हाति, न कळोपिमुखा <note>खळोपिमुखा (सी॰ स्या॰ कं॰)</note> पटिग्गण्हाति न एळकमन्तरं न दण्डमन्तरं न मुसलमन्तरं न द्विन्‍नं भुञ्‍जमानानं न गब्भिनिया न पायमानाय न पुरिसन्तरगताय न सङ्कित्तीसु न यत्थ सा उपट्ठितो होति न यत्थ मक्खिका सण्डसण्डचारिनी न मच्छं न मंसं न सुरं न मेरयं, न थुसोदकं पिवति। सो एकागारिको वा होति एकालोपिको, द्वागारिको वा होति द्वालोपिको… सत्तागारिको वा होति सत्तालोपिको; एकिस्सापि दत्तिया यापेति, द्वीहिपि दत्तीहि यापेति… सत्तहिपि दत्तीहि यापेति; एकाहिकम्पि आहारं आहारेति, द्वाहिकम्पि आहारं आहारेति… सत्ताहिकम्पि आहारं आहारेति – इति एवरूपं अद्धमासिकम्पि परियायभत्तभोजनानुयोगमनुयुत्तो विहरति।</p>

<p rend="bodytext">सो साकभक्खोपि होति, सामाकभक्खोपि होति, नीवारभक्खोपि होति, दद्दुलभक्खोपि होति, हटभक्खोपि होति <pb ed="T" n="1.0381"/>, कण्हभक्खोपि होति, आचामभक्खोपि होति, पिञ्‍ञाकभक्खोपि होति, तिणभक्खोपि होति, गोमयभक्खोपि होति, वनमूलफलाहारो यापेति पवत्तफलभोजी।</p>

<p rend="bodytext">सो साणानिपि धारेति, मसाणानिपि धारेति, छवदुस्सानिपि धारेति, पंसुकूलानिपि धारेति, तिरीटानिपि धारेति, अजिनम्पि धारेति, अजिनक्खिपम्पि धारेति, कुसचीरम्पि धारेति <pb ed="V" n="1.0334"/>, वाकचीरम्पि धारेति, फलकचीरम्पि धारेति, केसकम्बलम्पि धारेति, वाळकम्बलम्पि <pb ed="P" n="1.0296"/> धारेति, उलूकपक्खिकम्पि <pb ed="M" n="1.0301"/> धारेति, केसमस्सुलोचकोपि होति केसमस्सुलोचनानुयोगमनुयुत्तो, उब्भट्ठकोपि होति आसनपटिक्खित्तो, उक्‍कुटिकोपि होति उक्‍कुटिकप्पधानमनुयुत्तो, कण्टकापस्सयिकोपि होति कण्टकापस्सये सेय्यं कप्पेति, सायततियकम्पि उदकोरोहनानुयोगमनुयुत्तो विहरति – इति एवरूपं अनेकविहितं कायस्स आतापनपरितापनानुयोगमनुयुत्तो विहरति। अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, निज्झामा पटिपदा।</p>

<p rend="bodytext">‘‘कतमा च, भिक्खवे, मज्झिमा पटिपदा? इध, भिक्खवे, भिक्खु काये कायानुपस्सी विहरति आतापी सम्पजानो सतिमा विनेय्य लोके अभिज्झादोमनस्सं; वेदनासु…पे॰… चित्ते…पे॰… धम्मेसु धम्मानुपस्सी विहरति आतापी सम्पजानो सतिमा विनेय्य लोके अभिज्झादोमनस्सं। अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, मज्झिमा पटिपदा। इमा खो, भिक्खवे, तिस्सो पटिपदा’’ति।</p>

<p rend="bodytext">‘‘तिस्सो इमा, भिक्खवे, पटिपदा। कतमा तिस्सो? आगाळ्हा पटिपदा, निज्झामा पटिपदा, मज्झिमा पटिपदा। कतमा च, भिक्खवे, आगाळ्हा पटिपदा…पे॰… अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, आगाळ्हा पटिपदा।</p>

<p rend="bodytext">‘‘कतमा च, भिक्खवे, निज्झामा पटिपदा…पे॰… अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, निज्झामा पटिपदा।</p>

<p rend="bodytext">‘‘कतमा <pb ed="T" n="1.0382"/> च, भिक्खवे, मज्झिमा पटिपदा? इध, भिक्खवे, भिक्खु अनुप्पन्‍नानं पापकानं अकुसलानं धम्मानं अनुप्पादाय छन्दं जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति; उप्पन्‍नानं पापकानं अकुसलानं धम्मानं पहानाय छन्दं जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति; अनुप्पन्‍नानं कुसलानं धम्मानं उप्पादाय छन्दं जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति; उप्पन्‍नानं कुसलानं धम्मानं ठितिया असम्मोसाय भिय्योभावाय वेपुल्‍लाय भावनाय पारिपूरिया छन्दं <pb ed="P" n="1.0297"/> जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘छन्दसमाधिपधानसङ्खारसमन्‍नागतं <pb ed="V" n="1.0335"/> इद्धिपादं भावेति वीरियसमाधि…पे॰… चित्तसमाधि…पे॰… वीमंसासमाधिपधानसङ्खारसमन्‍नागतं इद्धिपादं भावेति…पे॰…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सद्धिन्द्रियं भावेति… वीरियिन्द्रियं भावेति… सतिन्द्रियं भावेति… समाधिन्द्रियं भावेति… पञ्‍ञिन्द्रियं भावेति…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सद्धाबलं <pb ed="M" n="1.0302"/> भावेति… वीरियबलं भावेति… सतिबलं भावेति… समाधिबलं भावेति… पञ्‍ञाबलं भावेति…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सतिसम्बोज्झङ्गं भावेति… धम्मविचयसम्बोज्झङ्गं भावेति… वीरियसम्बोज्झङ्गं भावेति… पीतिसम्बोज्झङ्गं भावेति… पस्सद्धिसम्बोज्झङ्गं भावेति… समाधिसम्बोज्झङ्गं भावेति… उपेक्खासम्बोज्झङ्गं भावेति…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सम्मादिट्ठिं भावेति… सम्मासङ्कप्पं भावेति… सम्मावाचं भावेति… सम्माकम्मन्तं भावेति <pb ed="T" n="1.0383"/>… सम्माआजीवं भावेति… सम्मावायामं भावेति… सम्मासतिं भावेति… सम्मासमाधिं भावेति…। अयं वुच्‍चति, भिक्खवे, मज्झिमा पटिपदा। इमा खो, भिक्खवे, तिस्सो पटिपदा’’ति।</p>

<p rend="centre">अचेलकवग्गो छट्ठो।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">सतिपट्ठानं सम्मप्पधानं, इद्धिपादिन्द्रियेन च।</p>

<p rend="gathalast">बलं बोज्झङ्गो मग्गो च, पटिपदाय योजयेति॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
