<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">(२३) ३. दीघचारिकवग्गो</p>

<p rend="subhead">१. पठमदीघचारिकसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="221"><hi rend="paranum">२२१</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे <pb ed="V" n="2.0237"/>, भिक्खवे, आदीनवा दीघचारिकं अनवत्थचारिकं अनुयुत्तस्स विहरतो। कतमे पञ्‍च? अस्सुतं न सुणाति, सुतं न परियोदापेति, सुतेनेकच्‍चेन अविसारदो होति, गाळ्हं <note>बाळ्हं (स्या॰)</note> रोगातङ्कं फुसति, न च मित्तवा होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा दीघचारिकं अनवत्थचारिकं अनुयुत्तस्स विहरतो।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आनिसंसा समवत्थचारे। कतमे पञ्‍च? अस्सुतं सुणाति, सुतं परियोदापेति, सुतेनेकच्‍चेन विसारदो होति, न गाळ्हं रोगातङ्कं फुसति, मित्तवा च होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा समवत्थचारे’’ति। पठमं।</p>

<p rend="subhead">२. दुतियदीघचारिकसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="222"><hi rend="paranum">२२२</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे <pb ed="M" n="2.0225"/>, भिक्खवे, आदीनवा दीघचारिकं अनवत्थचारिकं अनुयुत्तस्स विहरतो। कतमे पञ्‍च? अनधिगतं नाधिगच्छति, अधिगता परिहायति, अधिगतेनेकच्‍चेन अविसारदो होति, गाळ्हं रोगातङ्कं फुसति, न च मित्तवा होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा दीघचारिकं अनवत्थचारिकं अनुयुत्तस्स विहरतो।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आनिसंसा <pb ed="T" n="3.0286"/> समवत्थचारे। कतमे पञ्‍च? अनधिगतं अधिगच्छति, अधिगता न परिहायति, अधिगतेनेकच्‍चेन विसारदो होति, न गाळ्हं रोगातङ्कं फुसति, मित्तवा च होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा समवत्थचारे’’ति। दुतियं।</p>

<p rend="subhead">३. अतिनिवाससुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="223"><hi rend="paranum">२२३</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे <pb ed="V" n="2.0238"/> <pb ed="P" n="3.0258"/>, भिक्खवे, आदीनवा अतिनिवासे। कतमे पञ्‍च? बहुभण्डो होति बहुभण्डसन्‍निचयो, बहुभेसज्‍जो होति बहुभेसज्‍जसन्‍निचयो, बहुकिच्‍चो होति बहुकरणीयो ब्यत्तो किंकरणीयेसु, संसट्ठो विहरति गहट्ठपब्बजितेहि अननुलोमिकेन गिहिसंसग्गेन, तम्हा च आवासा पक्‍कमन्तो सापेक्खो पक्‍कमति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा अतिनिवासे।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आनिसंसा समवत्थवासे। कतमे पञ्‍च? न बहुभण्डो होति न बहुभण्डसन्‍निचयो, न बहुभेसज्‍जो होति न बहुभेसज्‍जसन्‍निचयो, न बहुकिच्‍चो होति न बहुकरणीयो न ब्यत्तो किंकरणीयेसु, असंसट्ठो विहरति गहट्ठपब्बजितेहि अननुलोमिकेन गिहिसंसग्गेन, तम्हा च आवासा पक्‍कमन्तो अनपेक्खो पक्‍कमति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा समवत्थवासे’’ति। ततियं।</p>

<p rend="subhead">४. मच्छरीसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="224"><hi rend="paranum">२२४</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा अतिनिवासे। कतमे पञ्‍च? आवासमच्छरी होति, कुलमच्छरी होति, लाभमच्छरी होति, वण्णमच्छरी होति, धम्ममच्छरी होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा अतिनिवासे।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे <pb ed="M" n="2.0226"/>, भिक्खवे, आनिसंसा समवत्थवासे। कतमे पञ्‍च? न <pb ed="T" n="3.0287"/> आवासमच्छरी होति, न कुलमच्छरी होति, न लाभमच्छरी होति, न वण्णमच्छरी होति, न धम्ममच्छरी होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा समवत्थवासे’’ति। चतुत्थं।</p>

<p rend="subhead">५. पठमकुलूपकसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="225"><hi rend="paranum">२२५</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा कुलूपके <note>कुलुपके (स्या॰ पी॰), कुलूपगे (सी॰)</note>। कतमे पञ्‍च? अनामन्तचारे <pb ed="P" n="3.0259"/> आपज्‍जति, रहो निसज्‍जाय आपज्‍जति, पटिच्छन्‍ने आसने आपज्‍जति, मातुगामस्स उत्तरि छप्पञ्‍चवाचाहि <pb ed="V" n="2.0239"/> धम्मं देसेन्तो आपज्‍जति, कामसङ्कप्पबहुलो विहरति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा कुलूपके’’ति। पञ्‍चमं।</p>

<p rend="subhead">६. दुतियकुलूपकसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="226"><hi rend="paranum">२२६</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा कुलूपकस्स भिक्खुनो अतिवेलं कुलेसु संसट्ठस्स विहरतो। कतमे पञ्‍च? मातुगामस्स अभिण्हदस्सनं, दस्सने सति संसग्गो, संसग्गे सति विस्सासो, विस्सासे सति ओतारो, ओतिण्णचित्तस्सेतं पाटिकङ्खं – ‘अनभिरतो वा ब्रह्मचरियं चरिस्सति अञ्‍ञतरं वा संकिलिट्ठं आपत्तिं आपज्‍जिस्सति सिक्खं वा पच्‍चक्खाय हीनायावत्तिस्सति’। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा कुलूपकस्स भिक्खुनो अतिवेलं कुलेसु संसट्ठस्स विहरतो’’ति। छट्ठं।</p>

<p rend="subhead">७. भोगसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="227"><hi rend="paranum">२२७</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा भोगेसु। कतमे पञ्‍च? अग्गिसाधारणा भोगा, उदकसाधारणा भोगा, राजसाधारणा भोगा, चोरसाधारणा भोगा, अप्पियेहि दायादेहि साधारणा भोगा। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा भोगेसु।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आनिसंसा भोगेसु। कतमे पञ्‍च? भोगे निस्साय अत्तानं सुखेति पीणेति सम्मा <pb ed="T" n="3.0288"/> सुखं परिहरति, मातापितरो सुखेति पीणेति सम्मा सुखं परिहरति, पुत्तदारदासकम्मकरपोरिसे सुखेति <pb ed="M" n="2.0227"/> पीणेति सम्मा सुखं परिहरति, मित्तामच्‍चे सुखेति पीणेति सम्मा सुखं परिहरति, समणब्राह्मणेसु उद्धग्गिकं दक्खिणं पतिट्ठापेति सोवग्गिकं सुखविपाकं सग्गसंवत्तनिकं। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा भोगेसू’’ति। सत्तमं।</p>

<p rend="subhead">८. उस्सूरभत्तसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="228"><hi rend="paranum">२२८</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे <pb ed="P" n="3.0260"/>, भिक्खवे, आदीनवा उस्सूरभत्ते कुले। कतमे पञ्‍च? ये ते अतिथी पाहुना, ते न कालेन <pb ed="V" n="2.0240"/> पटिपूजेन्ति; या ता बलिपटिग्गाहिका देवता, ता न कालेन पटिपूजेन्ति; ये ते समणब्राह्मणा एकभत्तिका रत्तूपरता विरता विकालभोजना, ते न कालेन पटिपूजेन्ति; दासकम्मकरपोरिसा विमुखा कम्मं करोन्ति; तावतकंयेव असमयेन भुत्तं अनोजवन्तं होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा उस्सूरभत्ते कुले।</p>

<p rend="bodytext">‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आनिसंसा समयभत्ते कुले। कतमे पञ्‍च? ये ते अतिथी पाहुना, ते कालेन पटिपूजेन्ति; या ता बलिपटिग्गाहिका देवता, ता कालेन पटिपूजेन्ति; ये ते समणब्राह्मणा एकभत्तिका रत्तूपरता विरता विकालभोजना, ते कालेन पटिपूजेन्ति; दासकम्मकरपोरिसा अविमुखा कम्मं करोन्ति; तावतकंयेव समयेन भुत्तं ओजवन्तं होति। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आनिसंसा समयभत्ते कुले’’ति। अट्ठमं।</p>

<p rend="subhead">९. पठमकण्हसप्पसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="229"><hi rend="paranum">२२९</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा कण्हसप्पे। कतमे पञ्‍च? असुचि, दुग्गन्धो, सभीरु, सप्पटिभयो, मित्तदुब्भी – इमे खो, भिक्खवे <pb ed="T" n="3.0289"/>, पञ्‍च आदीनवा कण्हसप्पे। एवमेवं खो, भिक्खवे, पञ्‍चिमे आदीनवा मातुगामे। कतमे पञ्‍च? असुचि, दुग्गन्धो, सभीरु, सप्पटिभयो, मित्तदुब्भी – इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा मातुगामे’’ति। नवमं।</p>

<p rend="subhead">१०. दुतियकण्हसप्पसुत्तं</p>

<p rend="bodytext" n="230"><hi rend="paranum">२३०</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘पञ्‍चिमे, भिक्खवे, आदीनवा कण्हसप्पे। कतमे पञ्‍च? कोधनो, उपनाही, घोरविसो, दुज्‍जिव्हो, मित्तदुब्भी – इमे <pb ed="P" n="3.0261"/> खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा कण्हसप्पे।</p>

<p rend="bodytext">‘‘एवमेवं <pb ed="M" n="2.0228"/> खो, भिक्खवे, पञ्‍चिमे आदीनवा मातुगामे। कतमे पञ्‍च? कोधनो, उपनाही, घोरविसो, दुज्‍जिव्हो, मित्तदुब्भी। तत्रिदं, भिक्खवे, मातुगामस्स घोरविसता – येभुय्येन, भिक्खवे, मातुगामो तिब्बरागो। तत्रिदं, भिक्खवे, मातुगामस्स दुज्‍जिव्हता – येभुय्येन, भिक्खवे, मातुगामो पिसुणवाचो। तत्रिदं, भिक्खवे, मातुगामस्स मित्तदुब्भिता – येभुय्येन <pb ed="V" n="2.0241"/>, भिक्खवे, मातुगामो अतिचारिनी। इमे खो, भिक्खवे, पञ्‍च आदीनवा मातुगामे’’ति। दसमं।</p>

<p rend="centre">दीघचारिकवग्गो ततियो।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">द्वे दीघचारिका वुत्ता, अतिनिवासमच्छरी।</p>

<p rend="gathalast">द्वे च कुलूपका भोगा, भत्तं सप्पापरे दुवेति॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
