<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="centre">॥ नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स॥</p>

<p rend="nikaya">खुद्दकनिकाये</p>

<p rend="book">धम्मपदपाळि</p>

<p rend="chapter">१. यमकवग्गो</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मनोपुब्बङ्गमा <pb ed="M" n="0.0013"/> <pb ed="V" n="0.0013"/> <pb ed="P" n="0.0001"/> <pb ed="T" n="0.0015"/> धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया।</p>

<p rend="gatha2">मनसा चे पदुट्ठेन, भासति वा करोति वा।</p>

<p rend="gathalast">ततो नं दुक्खमन्वेति, चक्‍कंव वहतो पदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मनोपुब्बङ्गमा धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया।</p>

<p rend="gatha2">मनसा चे पसन्‍नेन, भासति वा करोति वा।</p>

<p rend="gathalast">ततो नं सुखमन्वेति, छायाव अनपायिनी <note>अनुपायिनी (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोच्छि <pb ed="V" n="0.0014"/> मं अवधि मं, अजिनि <note>अजिनी (?)</note> मं अहासि मे।</p>

<p rend="gathalast">ये च तं उपनय्हन्ति, वेरं तेसं न सम्मति॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोच्छि मं अवधि मं, अजिनि मं अहासि मे।</p>

<p rend="gathalast">ये च तं नुपनय्हन्ति, वेरं तेसूपसम्मति॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="0.0014"/> <pb ed="P" n="0.0002"/> हि वेरेन वेरानि, सम्मन्तीध कुदाचनं।</p>

<p rend="gathalast">अवेरेन च सम्मन्ति, एस धम्मो सनन्तनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परे <pb ed="T" n="0.0016"/> च न विजानन्ति, मयमेत्थ यमामसे।</p>

<p rend="gathalast">ये च तत्थ विजानन्ति, ततो सम्मन्ति मेधगा॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुभानुपस्सिं विहरन्तं, इन्द्रियेसु असंवुतं।</p>

<p rend="gatha2">भोजनम्हि चामत्तञ्‍ञुं, कुसीतं हीनवीरियं।</p>

<p rend="gathalast">तं वे पसहति मारो, वातो रुक्खंव दुब्बलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असुभानुपस्सिं विहरन्तं, इन्द्रियेसु सुसंवुतं।</p>

<p rend="gatha2">भोजनम्हि च मत्तञ्‍ञुं, सद्धं आरद्धवीरियं।</p>

<p rend="gathalast">तं वे नप्पसहति मारो, वातो सेलंव पब्बतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनिक्‍कसावो कासावं, यो वत्थं परिदहिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">अपेतो दमसच्‍चेन, न सो कासावमरहति॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो च वन्तकसावस्स, सीलेसु सुसमाहितो।</p>

<p rend="gathalast">उपेतो दमसच्‍चेन, स वे कासावमरहति॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असारे सारमतिनो, सारे चासारदस्सिनो।</p>

<p rend="gathalast">ते सारं नाधिगच्छन्ति, मिच्छासङ्कप्पगोचरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सारञ्‍च <pb ed="V" n="0.0015"/> सारतो ञत्वा, असारञ्‍च असारतो।</p>

<p rend="gathalast">ते सारं अधिगच्छन्ति, सम्मासङ्कप्पगोचरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथा अगारं दुच्छन्‍नं, वुट्ठी समतिविज्झति।</p>

<p rend="gathalast">एवं अभावितं चित्तं, रागो समतिविज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यथा <pb ed="M" n="0.0015"/> <pb ed="P" n="0.0003"/> अगारं सुछन्‍नं, वुट्ठी न समतिविज्झति।</p>

<p rend="gathalast">एवं सुभावितं चित्तं, रागो न समतिविज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इध <pb ed="T" n="0.0017"/> सोचति पेच्‍च सोचति, पापकारी उभयत्थ सोचति।</p>

<p rend="gathalast">सो सोचति सो विहञ्‍ञति, दिस्वा कम्मकिलिट्ठमत्तनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इध मोदति पेच्‍च मोदति, कतपुञ्‍ञो उभयत्थ मोदति।</p>

<p rend="gathalast">सो मोदति सो पमोदति, दिस्वा कम्मविसुद्धिमत्तनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इध तप्पति पेच्‍च तप्पति, पापकारी <note>पापकारि (?)</note> उभयत्थ तप्पति।</p>

<p rend="gathalast">‘‘पापं मे कत’’न्ति तप्पति, भिय्यो <note>भीयो (सी॰)</note> तप्पति दुग्गतिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इध नन्दति पेच्‍च नन्दति, कतपुञ्‍ञो उभयत्थ नन्दति।</p>

<p rend="gathalast">‘‘पुञ्‍ञं मे कत’’न्ति नन्दति, भिय्यो नन्दति सुग्गतिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बहुम्पि चे संहित <note>सहितं (सी॰ स्या॰ कं॰ पी॰)</note> भासमानो, न तक्‍करो होति नरो पमत्तो।</p>

<p rend="gathalast">गोपोव <pb ed="M" n="0.0016"/> गावो गणयं परेसं, न भागवा सामञ्‍ञस्स होति॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अप्पम्पि चे संहित भासमानो, धम्मस्स होति <note>होती (सी॰ पी॰)</note> अनुधम्मचारी।</p>

<p rend="gatha2">रागञ्‍च दोसञ्‍च पहाय मोहं, सम्मप्पजानो सुविमुत्तचित्तो।</p>

<p rend="gathalast">अनुपादियानो इध वा हुरं वा, स भागवा सामञ्‍ञस्स होति॥</p>

<p rend="centre">यमकवग्गो पठमो निट्ठितो।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
