<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">२६. ब्राह्मणवग्गो</p>

<p rend="hangnum" n="383"><hi rend="paranum">३८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> छिन्द सोतं परक्‍कम्म, कामे पनुद ब्राह्मण।</p>

<p rend="gathalast">सङ्खारानं खयं ञत्वा, अकतञ्‍ञूसि ब्राह्मण॥</p>

<p rend="hangnum" n="384"><hi rend="paranum">३८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यदा द्वयेसु धम्मेसु, पारगू होति ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">अथस्स सब्बे संयोगा, अत्थं गच्छन्ति जानतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="385"><hi rend="paranum">३८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्स पारं अपारं वा, पारापारं न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">वीतद्दरं विसंयुत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="386"><hi rend="paranum">३८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> झायिं विरजमासीनं, कतकिच्‍चमनासवं।</p>

<p rend="gathalast">उत्तमत्थमनुप्पत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="387"><hi rend="paranum">३८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दिवा <pb ed="M" n="0.0069"/> तपति आदिच्‍चो, रत्तिमाभाति चन्दिमा।</p>

<p rend="gatha2">सन्‍नद्धो खत्तियो तपति, झायी तपति ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">अथ सब्बमहोरत्तिं <note>सब्बमहोरत्तं (?)</note>, बुद्धो तपति तेजसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="388"><hi rend="paranum">३८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बाहितपापोति <pb ed="P" n="0.0056"/> ब्राह्मणो, समचरिया समणोति वुच्‍चति।</p>

<p rend="gathalast">पब्बाजयमत्तनो मलं, तस्मा ‘‘पब्बजितो’’ति वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="389"><hi rend="paranum">३८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="V" n="0.0062"/> <pb ed="T" n="0.0068"/> ब्राह्मणस्स पहरेय्य, नास्स मुञ्‍चेथ ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">धी <note>धि (स्या॰ ब्याकरणेसु)</note> ब्राह्मणस्स हन्तारं, ततो धी यस्स <note>यो + अस्स = यस्स</note> मुञ्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="390"><hi rend="paranum">३९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न ब्राह्मणस्सेतदकिञ्‍चि सेय्यो, यदा निसेधो मनसो पियेहि।</p>

<p rend="gathalast">यतो यतो हिंसमनो निवत्तति, ततो ततो सम्मतिमेव दुक्खं॥</p>

<p rend="hangnum" n="391"><hi rend="paranum">३९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्स कायेन वाचाय, मनसा नत्थि दुक्‍कटं।</p>

<p rend="gathalast">संवुतं तीहि ठानेहि, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="392"><hi rend="paranum">३९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यम्हा धम्मं विजानेय्य, सम्मासम्बुद्धदेसितं।</p>

<p rend="gathalast">सक्‍कच्‍चं तं नमस्सेय्य, अग्गिहुत्तंव ब्राह्मणो॥</p>

<p rend="hangnum" n="393"><hi rend="paranum">३९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न जटाहि न गोत्तेन, न जच्‍चा होति ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">यम्हि सच्‍चञ्‍च धम्मो च, सो सुची सो च ब्राह्मणो॥</p>

<p rend="hangnum" n="394"><hi rend="paranum">३९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> किं <pb ed="M" n="0.0070"/> ते जटाहि दुम्मेध, किं ते अजिनसाटिया।</p>

<p rend="gathalast">अब्भन्तरं ते गहनं, बाहिरं परिमज्‍जसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="395"><hi rend="paranum">३९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पंसुकूलधरं जन्तुं, किसं धमनिसन्थतं।</p>

<p rend="gathalast">एकं वनस्मिं झायन्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="396"><hi rend="paranum">३९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="P" n="0.0057"/> चाहं ब्राह्मणं ब्रूमि, योनिजं मत्तिसम्भवं।</p>

<p rend="gatha2">भोवादि नाम सो होति, सचे होति सकिञ्‍चनो।</p>

<p rend="gathalast">अकिञ्‍चनं अनादानं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="397"><hi rend="paranum">३९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सब्बसंयोजनं छेत्वा, यो वे न परितस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सङ्गातिगं <pb ed="T" n="0.0069"/> विसंयुत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="398"><hi rend="paranum">३९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> छेत्वा <pb ed="V" n="0.0063"/> नद्धिं <note>नन्धिं (क॰ सी॰), नन्दिं (पी॰)</note> वरत्तञ्‍च, सन्दानं <note>सन्दामं (सी॰)</note> सहनुक्‍कमं।</p>

<p rend="gathalast">उक्खित्तपलिघं बुद्धं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="399"><hi rend="paranum">३९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोसं वधबन्धञ्‍च, अदुट्ठो यो तितिक्खति।</p>

<p rend="gathalast">खन्तीबलं बलानीकं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="400"><hi rend="paranum">४००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोधनं वतवन्तं, सीलवन्तं अनुस्सदं।</p>

<p rend="gathalast">दन्तं अन्तिमसारीरं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="401"><hi rend="paranum">४०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वारि <pb ed="M" n="0.0071"/> पोक्खरपत्तेव, आरग्गेरिव सासपो।</p>

<p rend="gathalast">यो न लिम्पति <note>लिप्पति (सी॰ पी॰)</note> कामेसु, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="402"><hi rend="paranum">४०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो दुक्खस्स पजानाति, इधेव खयमत्तनो।</p>

<p rend="gathalast">पन्‍नभारं विसंयुत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="403"><hi rend="paranum">४०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> गम्भीरपञ्‍ञं मेधाविं, मग्गामग्गस्स कोविदं।</p>

<p rend="gathalast">उत्तमत्थमनुप्पत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="404"><hi rend="paranum">४०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असंसट्ठं <pb ed="P" n="0.0058"/> गहट्ठेहि, अनागारेहि चूभयं।</p>

<p rend="gathalast">अनोकसारिमप्पिच्छं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="405"><hi rend="paranum">४०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> निधाय दण्डं भूतेसु, तसेसु थावरेसु च।</p>

<p rend="gathalast">यो न हन्ति न घातेति, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="406"><hi rend="paranum">४०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अविरुद्धं विरुद्धेसु, अत्तदण्डेसु निब्बुतं।</p>

<p rend="gathalast">सादानेसु अनादानं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="407"><hi rend="paranum">४०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्स रागो च दोसो च, मानो मक्खो च पातितो।</p>

<p rend="gathalast">सासपोरिव <pb ed="T" n="0.0070"/> आरग्गा <note>आरग्गे (क॰)</note>, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="408"><hi rend="paranum">४०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अकक्‍कसं <pb ed="M" n="0.0072"/> <pb ed="V" n="0.0064"/> विञ्‍ञापनिं, गिरं सच्‍चमुदीरये।</p>

<p rend="gathalast">याय नाभिसजे कञ्‍चि <note>किञ्‍चि (क॰)</note>, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="409"><hi rend="paranum">४०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योध दीघं व रस्सं वा, अणुं थूलं सुभासुभं।</p>

<p rend="gathalast">लोके अदिन्‍नं नादियति <note>नादेति (म॰ नि॰ २.४५९)</note>, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="410"><hi rend="paranum">४१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आसा यस्स न विज्‍जन्ति, अस्मिं लोके परम्हि च।</p>

<p rend="gathalast">निरासासं <note>निरासयं (सी॰ स्या॰ पी॰), निरासकं (?)</note> विसंयुत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="411"><hi rend="paranum">४११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्सालया न विज्‍जन्ति, अञ्‍ञाय अकथंकथी।</p>

<p rend="gathalast">अमतोगधमनुप्पत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="412"><hi rend="paranum">४१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योध पुञ्‍ञञ्‍च पापञ्‍च, उभो सङ्गमुपच्‍चगा।</p>

<p rend="gathalast">असोकं विरजं सुद्धं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="413"><hi rend="paranum">४१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चन्दंव विमलं सुद्धं, विप्पसन्‍नमनाविलं।</p>

<p rend="gathalast">नन्दीभवपरिक्खीणं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="414"><hi rend="paranum">४१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योमं <pb ed="P" n="0.0059"/> <note>यो इमं (सी॰ स्या॰ कं॰ पी॰)</note> पलिपथं दुग्गं, संसारं मोहमच्‍चगा।</p>

<p rend="gatha2">तिण्णो पारगतो <note>पारगतो (सी॰ स्या॰ कं॰ पी॰)</note> झायी, अनेजो अकथंकथी।</p>

<p rend="gathalast">अनुपादाय निब्बुतो, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="415"><hi rend="paranum">४१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योध <pb ed="M" n="0.0073"/> कामे पहन्त्वान <note>पहत्वान (सी॰ पी॰)</note>, अनागारो परिब्बजे।</p>

<p rend="gathalast">कामभवपरिक्खीणं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं <note>इदं गाथाद्वयं विदेसपोत्थकेसु सकिदेव दस्सितं</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="416"><hi rend="paranum">४१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योध तण्हं पहन्त्वान, अनागारो परिब्बजे।</p>

<p rend="gathalast">तण्हाभवपरिक्खीणं <pb ed="T" n="0.0071"/>, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="417"><hi rend="paranum">४१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> हित्वा <pb ed="V" n="0.0065"/> मानुसकं योगं, दिब्बं योगं उपच्‍चगा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बयोगविसंयुत्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="418"><hi rend="paranum">४१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> हित्वा रतिञ्‍च अरतिञ्‍च, सीतिभूतं निरूपधिं।</p>

<p rend="gathalast">सब्बलोकाभिभुं वीरं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="419"><hi rend="paranum">४१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चुतिं यो वेदि सत्तानं, उपपत्तिञ्‍च सब्बसो।</p>

<p rend="gathalast">असत्तं सुगतं बुद्धं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="420"><hi rend="paranum">४२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्स गतिं न जानन्ति, देवा गन्धब्बमानुसा।</p>

<p rend="gathalast">खीणासवं अरहन्तं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="421"><hi rend="paranum">४२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यस्स <pb ed="M" n="0.0074"/> पुरे च पच्छा च, मज्झे च नत्थि किञ्‍चनं।</p>

<p rend="gathalast">अकिञ्‍चनं अनादानं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="422"><hi rend="paranum">४२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उसभं <pb ed="P" n="0.0060"/> पवरं वीरं, महेसिं विजिताविनं।</p>

<p rend="gathalast">अनेजं न्हातकं <note>नहातकं (सी॰ स्या॰ कं पी॰)</note> बुद्धं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="423"><hi rend="paranum">४२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पुब्बेनिवासं यो वेदि, सग्गापायञ्‍च पस्सति,</p>

<p rend="gatha2">अथो जातिक्खयं पत्तो, अभिञ्‍ञावोसितो मुनि।</p>

<p rend="gathalast">सब्बवोसितवोसानं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मणं॥</p>

<p rend="centre">ब्राह्मणवग्गो छब्बीसतिमो निट्ठितो।</p>

<p rend="bodytext">(एत्तावता <pb ed="V" n="0.0066"/> सब्बपठमे यमकवग्गे चुद्दस वत्थूनि, अप्पमादवग्गे नव, चित्तवग्गे नव, पुप्फवग्गे द्वादस, बालवग्गे पन्‍नरस, पण्डितवग्गे एकादस, अरहन्तवग्गे दस, सहस्सवग्गे चुद्दस, पापवग्गे द्वादस, दण्डवग्गे एकादस, जरावग्गे नव, अत्तवग्गे दस, लोकवग्गे एकादस, बुद्धवग्गे नव <note>अट्ठ (क॰)</note>, सुखवग्गे अट्ठ, पियवग्गे नव, कोधवग्गे अट्ठ, मलवग्गे द्वादस, धम्मट्ठवग्गे दस, मग्गवग्गे द्वादस, पकिण्णकवग्गे नव, निरयवग्गे नव, नागवग्गे अट्ठ, तण्हावग्गे द्वादस, भिक्खुवग्गे द्वादस, ब्राह्मणवग्गे चत्तालीसाति पञ्‍चाधिकानि तीणि वत्थुसतानि।</p>

<p rend="gatha2">सतेवीसचतुस्सता, चतुसच्‍चविभाविना।</p>

<p rend="gathalast">सतत्तयञ्‍च वत्थूनं, पञ्‍चाधिकं समुट्ठिताति) <note>( ) एत्थन्तरे पाठो विदेसपोत्थकेसु नत्थि, अट्ठकथासुयेव दिस्सति</note>॥</p>

<p rend="bodytext"><note>धम्मपदस्स वग्गस्सुद्दानं§यमकं पमादं चित्तं, पुप्फं बालञ्‍च पण्डितं।§रहन्तं सहस्सं पापं, दण्डं जरा अत्तलोकं॥§बुद्धं सुखं पियं कोधं, मलं धम्मट्ठमग्गञ्‍च।§पकिण्णकं निरयं नागं, तण्हा भिक्खू च ब्राह्मणो॥§गाथायुद्दानं§यमके वीसगाथायो, अप्पमादलोकम्हि च।§पिये द्वादसगाथायो, चित्ते जरत्तेकादस॥§पुप्फबालसहस्सम्हि, बुद्ध मग्ग पकिण्णके।§सोळस पण्डिते कोधे, निरये नागे चतुद्दस॥§अरहन्ते दसग्गाथा, पापसुखम्हि तेरस।§सत्तरस दण्डधम्मट्ठे, मलम्हि एकवीसति॥§तण्हावग्गे सत्तब्बीस, तेवीस भिक्खुवग्गम्हि।§ब्राह्मणे एकतालीस, चतुस्सता सतेवीस॥ (क॰)</note></p>

<p rend="bodytext">धम्मपदे वग्गानमुद्दानं –</p>

<p rend="gatha2">यमकप्पमादो <pb ed="M" n="0.0075"/> चित्तं, पुप्फं बालेन पण्डितो।</p>

<p rend="gathalast">अरहन्तो सहस्सञ्‍च, पापं दण्डेन ते दस॥</p>

<p rend="gatha1">जरा <pb ed="T" n="0.0072"/> अत्ता च लोको च, बुद्धो सुखं पियेन च।</p>

<p rend="gathalast">कोधो मलञ्‍च धम्मट्ठो, मग्गवग्गेन वीसति॥</p>

<p rend="gatha2">पकिण्णं निरयो नागो, तण्हा भिक्खु च ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">एते छब्बीसति वग्गा, देसितादिच्‍चबन्धुना॥</p>

<p rend="bodytext">गाथानमुद्दानं –</p>

<p rend="gatha2">यमके वीसति गाथा, अप्पमादम्हि द्वादस।</p>

<p rend="gathalast">एकादस चित्तवग्गे, पुप्फवग्गम्हि सोळस॥</p>

<p rend="gatha2">बाले च सोळस गाथा, पण्डितम्हि चतुद्दस।</p>

<p rend="gathalast">अरहन्ते दस गाथा, सहस्से होन्ति सोळस॥</p>

<p rend="gatha2">तेरस पापवग्गम्हि, दण्डम्हि दस सत्त च।</p>

<p rend="gathalast">एकादस जरा वग्गे, अत्तवग्गम्हि ता दस॥</p>

<p rend="gatha2">द्वादस <pb ed="M" n="0.0076"/> <pb ed="V" n="0.0067"/> लोकवग्गम्हि, बुद्धवग्गम्हि ठारस <note>सोळस (सब्बत्थ)</note>।</p>

<p rend="gathalast">सुखे च पियवग्गे च, गाथायो होन्ति द्वादस॥</p>

<p rend="gatha2">चुद्दस कोधवग्गम्हि, मलवग्गेकवीसति।</p>

<p rend="gathalast">सत्तरस च धम्मट्ठे, मग्गवग्गे सत्तरस॥</p>

<p rend="gatha2">पकिण्णे सोळस गाथा, निरये नागे च चुद्दस।</p>

<p rend="gathalast">छब्बीस तण्हावग्गम्हि, तेवीस भिक्खुवग्गिका॥</p>

<p rend="gatha2">एकतालीसगाथायो, ब्राह्मणे वग्गमुत्तमे।</p>

<p rend="gatha3">गाथासतानि चत्तारि, तेवीस च पुनापरे।</p>

<p rend="gathalast">धम्मपदे निपातम्हि, देसितादिच्‍चबन्धुनाति॥</p>

<p rend="centre">धम्मपदपाळि निट्ठिता।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
