<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">४. चतुकनिपातो</p>

<p rend="subhead">१. नागसमालत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="267"><hi rend="paranum">२६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अलङ्कता <pb ed="M" n="0.0269"/> <pb ed="V" n="0.0209"/> <pb ed="P" n="0.0033"/> सुवसना, मालिनी चन्दनुस्सदा।</p>

<p rend="gathalast">मज्झे महापथे नारी, तुरिये नच्‍चति नट्टकी॥</p>

<p rend="hangnum" n="268"><hi rend="paranum">२६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पिण्डिकाय पविट्ठोहं, गच्छन्तो नं उदिक्खिसं।</p>

<p rend="gathalast">अलङ्कतं सुवसनं, मच्‍चुपासंव ओड्डितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="269"><hi rend="paranum">२६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो मे मनसीकारो, योनिसो उदपज्‍जथ।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवो पातुरहु, निब्बिदा समतिट्ठथ <note>सम्पतिट्ठथ (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="270"><hi rend="paranum">२७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो चित्तं विमुच्‍चि मे, पस्स धम्मसुधम्मतं।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो <pb ed="T" n="0.0311"/> विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… नागसमालो थेरो…।</p>

<p rend="subhead">२. भगुत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="271"><hi rend="paranum">२७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहं मिद्धेन पकतो, विहारा उपनिक्खमिं।</p>

<p rend="gathalast">चङ्कमं अभिरुहन्तो, तत्थेव पपतिं छमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="272"><hi rend="paranum">२७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गत्तानि परिमज्‍जित्वा, पुनपारुय्ह चङ्कमं।</p>

<p rend="gathalast">चङ्कमे चङ्कमिं सोहं, अज्झत्तं सुसमाहितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="273"><hi rend="paranum">२७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो मे मनसीकारो, योनिसो उदपज्‍जथ।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवो पातुरहु, निब्बिदा समतिट्ठथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="274"><hi rend="paranum">२७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो चित्तं विमुच्‍चि मे, पस्स धम्मसुधम्मतं।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… भगुत्थेरो…।</p>

<p rend="subhead">३. सभियत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="275"><hi rend="paranum">२७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> <note>ध॰ प॰ ६ धम्मपदेपि</note> ‘‘परे च न विजानन्ति, मयमेत्थ यमामसे।</p>

<p rend="gathalast">ये च तत्थ विजानन्ति, ततो सम्मन्ति मेधगा॥</p>

<p rend="hangnum" n="276"><hi rend="paranum">२७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा <pb ed="V" n="0.0210"/> च अविजानन्ता, इरियन्त्यमरा विय।</p>

<p rend="gathalast">विजानन्ति च ये धम्मं, आतुरेसु अनातुरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="277"><hi rend="paranum">२७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यं <pb ed="M" n="0.0270"/> किञ्‍चि सिथिलं कम्मं, संकिलिट्ठञ्‍च यं वतं।</p>

<p rend="gathalast">सङ्कस्सरं ब्रह्मचरियं, न तं होति महप्फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="278"><hi rend="paranum">२७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यस्स सब्रह्मचारीसु, गारवो नूपलब्भति।</p>

<p rend="gathalast">आरका होति सद्धम्मा, नभं पुथविया यथा’’ति॥</p>

<p rend="centre">… सभियो थेरो…।</p>

<p rend="subhead">४. नन्दकत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="279"><hi rend="paranum">२७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धिरत्थु <pb ed="T" n="0.0312"/> पूरे दुग्गन्धे, मारपक्खे अवस्सुते।</p>

<p rend="gathalast">नवसोतानि ते काये, यानि सन्दन्ति सब्बदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="280"><hi rend="paranum">२८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मा <pb ed="P" n="0.0034"/> पुराणं अमञ्‍ञित्थो, मासादेसि तथागते।</p>

<p rend="gathalast">सग्गेपि ते न रज्‍जन्ति, किमङ्गं पन <note>किमङ्ग पन (सी॰)</note> मानुसे॥</p>

<p rend="hangnum" n="281"><hi rend="paranum">२८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ये च खो बाला दुम्मेधा, दुम्मन्ती मोहपारुता।</p>

<p rend="gathalast">तादिसा तत्थ रज्‍जन्ति, मारखित्तम्हि बन्धने॥</p>

<p rend="hangnum" n="282"><hi rend="paranum">२८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘येसं रागो च दोसो च, अविज्‍जा च विराजिता।</p>

<p rend="gathalast">तादी तत्थ न रज्‍जन्ति, छिन्‍नसुत्ता अबन्धना’’ति॥</p>

<p rend="centre">… नन्दको थेरो…।</p>

<p rend="subhead">५. जम्बुकत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="283"><hi rend="paranum">२८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पञ्‍चपञ्‍ञासवस्सानि, रजोजल्‍लमधारयिं।</p>

<p rend="gathalast">भुञ्‍जन्तो मासिकं भत्तं, केसमस्सुं अलोचयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="284"><hi rend="paranum">२८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एकपादेन अट्ठासिं, आसनं परिवज्‍जयिं।</p>

<p rend="gathalast">सुक्खगूथानि च खादिं, उद्देसञ्‍च न सादियिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="285"><hi rend="paranum">२८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतादिसं करित्वान, बहुं दुग्गतिगामिनं।</p>

<p rend="gathalast">वुय्हमानो महोघेन, बुद्धं सरणमागमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="286"><hi rend="paranum">२८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सरणगमनं पस्स, पस्स धम्मसुधम्मतं।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… जम्बुको थेरो…।</p>

<p rend="subhead">६. सेनकत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="287"><hi rend="paranum">२८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वागतं <pb ed="M" n="0.0271"/> <pb ed="V" n="0.0211"/> वत मे आसि, गयायं गयफग्गुया।</p>

<p rend="gathalast">यं अद्दसासिं सम्बुद्धं, देसेन्तं धम्ममुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="288"><hi rend="paranum">२८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महप्पभं <pb ed="T" n="0.0313"/> गणाचरियं, अग्गपत्तं विनायकं।</p>

<p rend="gathalast">सदेवकस्स लोकस्स, जिनं अतुलदस्सनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="289"><hi rend="paranum">२८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महानागं महावीरं, महाजुतिमनासवं।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवपरिक्खीणं, सत्थारमकुतोभयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="290"><hi rend="paranum">२९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चिरसंकिलिट्ठं वत मं, दिट्ठिसन्दानबन्धितं <note>सन्धितं (सी॰ स्या॰), सन्दितं (पी॰ सी॰ अट्ठ॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">विमोचयि सो भगवा, सब्बगन्थेहि सेनक’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… सेनको थेरो…।</p>

<p rend="subhead">७. सम्भूतत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="291"><hi rend="paranum">२९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो दन्धकाले तरति, तरणीये च दन्धये।</p>

<p rend="gathalast">अयोनि <note>अयोनिसो (स्या॰)</note> संविधानेन, बालो दुक्खं निगच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="292"><hi rend="paranum">२९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्सत्था परिहायन्ति, काळपक्खेव चन्दिमा।</p>

<p rend="gathalast">आयसक्यञ्‍च <note>आयसस्यञ्‍च (सी॰)</note> पप्पोति, मित्तेहि च विरुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="293"><hi rend="paranum">२९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो दन्धकाले दन्धेति, तरणीये च तारये।</p>

<p rend="gathalast">योनिसो संविधानेन, सुखं पप्पोति पण्डितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="294"><hi rend="paranum">२९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्सत्था परिपूरेन्ति, सुक्‍कपक्खेव चन्दिमा।</p>

<p rend="gathalast">यसो कित्तिञ्‍च पप्पोति, मित्तेहि न विरुज्झती’’ति॥</p>

<p rend="centre">… सम्भूतो थेरो…।</p>

<p rend="subhead">८. राहुलत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="295"><hi rend="paranum">२९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उभयेनेव <pb ed="P" n="0.0035"/> सम्पन्‍नो, राहुलभद्दोति मं विदू।</p>

<p rend="gathalast">यञ्‍चम्हि पुत्तो बुद्धस्स, यञ्‍च धम्मेसु चक्खुमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="296"><hi rend="paranum">२९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यञ्‍च मे आसवा खीणा, यञ्‍च नत्थि पुनब्भवो।</p>

<p rend="gathalast">अरहा <pb ed="T" n="0.0314"/> दक्खिणेय्योम्हि, तेविज्‍जो अमतद्दसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="297"><hi rend="paranum">२९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कामन्धा <pb ed="M" n="0.0272"/> जालपच्छन्‍ना, तण्हाछादनछादिता।</p>

<p rend="gathalast">पमत्तबन्धुना बद्धा, मच्छाव कुमिनामुखे॥</p>

<p rend="hangnum" n="298"><hi rend="paranum">२९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तं <pb ed="V" n="0.0212"/> कामं अहमुज्झित्वा, छेत्वा मारस्स बन्धनं।</p>

<p rend="gathalast">समूलं तण्हमब्बुय्ह, सीतिभूतोस्मि निब्बुतो’’ति॥</p>

<p rend="centre">… राहुलो थेरो…।</p>

<p rend="subhead">९. चन्दनत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="299"><hi rend="paranum">२९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जातरूपेन सञ्छन्‍ना <note>पच्छन्‍ना (सी॰)</note>, दासीगणपुरक्खता।</p>

<p rend="gathalast">अङ्केन पुत्तमादाय, भरिया मं उपागमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="300"><hi rend="paranum">३००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तञ्‍च दिस्वान आयन्तिं, सकपुत्तस्स मातरं।</p>

<p rend="gathalast">अलङ्कतं सुवसनं, मच्‍चुपासंव ओड्डितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="301"><hi rend="paranum">३०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो मे मनसीकारो, योनिसो उदपज्‍जथ।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवो पातुरहु, निब्बिदा समतिट्ठथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="302"><hi rend="paranum">३०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो चित्तं विमुच्‍चि मे, <hi rend="bold">पस्स धम्मसुधम्मतं। </hi></p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… चन्दनो थेरो…।</p>

<p rend="subhead">१०. धम्मिकत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="303"><hi rend="paranum">३०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> <note>जा॰ १.१०.१०२ जातकेपि</note> ‘‘धम्मो हवे रक्खति धम्मचारिं, धम्मो सुचिण्णो सुखमावहति।</p>

<p rend="gathalast">एसानिसंसो धम्मे सुचिण्णे, न दुग्गतिं गच्छति धम्मचारी॥</p>

<p rend="hangnum" n="304"><hi rend="paranum">३०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> <note>जा॰ १.१५.३८५</note> ‘‘नहि धम्मो अधम्मो च, उभो समविपाकिनो।</p>

<p rend="gathalast">अधम्मो <pb ed="T" n="0.0315"/> निरयं नेति, धम्मो पापेति सुग्गतिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="305"><hi rend="paranum">३०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्मा हि धम्मेसु करेय्य छन्दं, इति मोदमानो सुगतेन तादिना।</p>

<p rend="gathalast">धम्मे ठिता सुगतवरस्स सावका, नीयन्ति धीरा सरणवरग्गगामिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="306"><hi rend="paranum">३०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विप्फोटितो <pb ed="M" n="0.0273"/> गण्डमूलो, तण्हाजालो समूहतो।</p>

<p rend="gatha2">सो खीणसंसारो न चत्थि किञ्‍चनं,</p>

<p rend="gathalast">चन्दो यथा दोसिना पुण्णमासिय’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… धम्मिको थेरो…।</p>

<p rend="subhead">११. सप्पकत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="307"><hi rend="paranum">३०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा बलाका सुचिपण्डरच्छदा, काळस्स मेघस्स भयेन तज्‍जिता।</p>

<p rend="gathalast">पलेहिति आलयमालयेसिनी, तदा नदी अजकरणी रमेति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="308"><hi rend="paranum">३०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा <pb ed="V" n="0.0213"/> <pb ed="P" n="0.0036"/> बलाका सुविसुद्धपण्डरा, काळस्स मेघस्स भयेन तज्‍जिता।</p>

<p rend="gathalast">परियेसति लेणमलेणदस्सिनी, तदा नदी अजकरणी रमेति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="309"><hi rend="paranum">३०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कं नु तत्थ न रमेन्ति, जम्बुयो उभतो तहिं।</p>

<p rend="gathalast">सोभेन्ति आपगाकूलं, मम लेणस्स <note>महालेणस्स (स्या॰ क॰)</note> पच्छतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="310"><hi rend="paranum">३१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ता मतमदसङ्घसुप्पहीना,</p>

<p rend="gatha2">भेका <pb ed="T" n="0.0316"/> मन्दवती पनादयन्ति।</p>

<p rend="gatha3">‘नाज्‍ज गिरिनदीहि विप्पवाससमयो,</p>

<p rend="gathalast">खेमा अजकरणी सिवा सुरम्मा’’’ति॥</p>

<p rend="centre">… सप्पको थेरो…।</p>

<p rend="subhead">१२. मुदितत्थेरगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="311"><hi rend="paranum">३११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पब्बजिं जीविकत्थोहं, लद्धान उपसम्पदं।</p>

<p rend="gathalast">ततो सद्धं पटिलभिं, दळ्हवीरियो परक्‍कमिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="312"><hi rend="paranum">३१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कामं भिज्‍जतुयं कायो, मंसपेसी विसीयरुं <note>विसियन्तु (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">उभो जण्णुकसन्धीहि, जङ्घायो पपतन्तु मे॥</p>

<p rend="hangnum" n="313"><hi rend="paranum">३१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नासिस्सं <pb ed="M" n="0.0274"/> न पिविस्सामि, विहारा च न निक्खमे।</p>

<p rend="gathalast">नपि पस्सं निपातेस्सं, तण्हासल्‍ले अनूहते॥</p>

<p rend="hangnum" n="314"><hi rend="paranum">३१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्स मेवं विहरतो, पस्स वीरियपरक्‍कमं।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति॥</p>

<p rend="centre">… मुदितो थेरो…।</p>

<p rend="centre">चतुक्‍कनिपातो निट्ठितो।</p>

<p rend="bodytext">तत्रुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">नागसमालो भगु च, सभियो नन्दकोपि च।</p>

<p rend="gathalast">जम्बुको सेनको थेरो, सम्भूतो राहुलोपि च॥</p>

<p rend="gatha1">भवति चन्दनो थेरो, दसेते <note>इदानि नवेव थेरा दिस्सन्ति</note> बुद्धसावका।</p>

<p rend="gatha2">धम्मिको सप्पको थेरो, मुदितो चापि ते तयो।</p>

<p rend="gathalast">गाथायो द्वे च पञ्‍ञास, थेरा सब्बेपि तेरसाति <note>इदानि द्वादसेव थेरा दिस्सन्ति</note>॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
