<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">१३. वीसतिनिपातो</p>

<p rend="subhead">१. अम्बपालीथेरीगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="252"><hi rend="paranum">२५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘काळका <pb ed="T" n="0.0475"/> <pb ed="M" n="0.0408"/> भमरवण्णसादिसा, वेल्‍लितग्गा मम मुद्धजा अहुं।</p>

<p rend="gathalast">ते जराय साणवाकसादिसा, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="253"><hi rend="paranum">२५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"></p>

<p rend="bodytext">‘‘वासितोव सुरभी करण्डको, पुप्फपूर मम उत्तमङ्गजो <note>उत्तमङ्गभूतो (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">तं जरायथ सलोमगन्धिकं, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="254"><hi rend="paranum">२५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘काननंव <pb ed="V" n="0.0333"/> सहितं सुरोपितं, कोच्छसूचिविचितग्गसोभितं।</p>

<p rend="gathalast">तं जराय विरलं तहिं तहिं, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="255"><hi rend="paranum">२५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कण्हखन्धकसुवण्णमण्डितं, सोभते सुवेणीहिलङ्कतं।</p>

<p rend="gathalast">तं <pb ed="P" n="0.0148"/> जराय खलितं सिरं कतं, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="256"><hi rend="paranum">२५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चित्तकारसुकताव लेखिका, सोभरे सु भमुका पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ता <pb ed="T" n="0.0476"/> जराय वलिभिप्पलम्बिता, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="257"><hi rend="paranum">२५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भस्सरा सुरुचिरा यथा मणी, नेत्तहेसुमभिनीलमायता।</p>

<p rend="gathalast">ते जरायभिहता न सोभरे, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="258"><hi rend="paranum">२५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सण्हतुङ्गसदिसी <pb ed="M" n="0.0409"/> च नासिका, सोभते सु अभियोब्बनं पति।</p>

<p rend="gathalast">सा जराय उपकूलिता विय, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="259"><hi rend="paranum">२५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कङ्कणं व सुकतं सुनिट्ठितं, सोभरे सु मम कण्णपाळियो।</p>

<p rend="gathalast">ता जराय वलिभिप्पलम्बिता, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="260"><hi rend="paranum">२६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पत्तलीमकुलवण्णसादिसा, सोभरे सु दन्ता पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ते जराय खण्डिता चासिता <note>पीतका (सी॰)</note>, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="261"><hi rend="paranum">२६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘काननम्हि वनसण्डचारिनी, कोकिलाव <pb ed="T" n="0.0477"/> मधुरं निकूजिहं।</p>

<p rend="gathalast">तं जराय खलितं तहिं तहिं, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="262"><hi rend="paranum">२६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सण्हकम्बुरिव सुप्पमज्‍जिता, सोभते सु गीवा पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">सा जराय भग्गा <note>भञ्‍जिता (?)</note> विनामिता, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="263"><hi rend="paranum">२६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वट्टपलिघसदिसोपमा <pb ed="P" n="0.0149"/> उभो, सोभरे सु बाहा पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ता जराय यथ पाटलिब्बलिता <note>यथा पाटलिप्पलिता (सी॰ स्या॰ क॰)</note>, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="264"><hi rend="paranum">२६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सण्हमुद्दिकसुवण्णमण्डिता, सोभरे सु हत्था पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ते जराय यथा मूलमूलिका, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="265"><hi rend="paranum">२६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पीनवट्टसहितुग्गता <pb ed="M" n="0.0410"/> उभो, सोभरे <note>सोभते (अट्ठ॰)</note> सु थनका पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">थेविकीव लम्बन्ति नोदका, सच्‍चवादिवचनं <pb ed="T" n="0.0478"/> अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="266"><hi rend="paranum">२६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कञ्‍चनस्सफलकंव सम्मट्ठं, सोभते सु कायो पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">सो वलीहि सुखुमाहि ओततो, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="267"><hi rend="paranum">२६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नागभोगसदिसोपमा उभो, सोभरे सु ऊरू पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ते जराय यथा वेळुनाळियो, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="268"><hi rend="paranum">२६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सण्हनूपुरसुवण्णमण्डिता <pb ed="V" n="0.0334"/>, सोभरे सु जङ्घा पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ता जराय तिलदण्डकारिव, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="269"><hi rend="paranum">२६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तूलपुण्णसदिसोपमा उभो, सोभरे सु पादा पुरे मम।</p>

<p rend="gathalast">ते जराय फुटिता वलीमता, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="270"><hi rend="paranum">२७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एदिसो अहु अयं समुस्सयो, जज्‍जरो बहुदुक्खानमालयो।</p>

<p rend="gathalast">सोपलेपपतितो <pb ed="P" n="0.0150"/> जराघरो, सच्‍चवादिवचनं अनञ्‍ञथा’’॥</p>

<p rend="centre">… अम्बपाली थेरी…।</p>

<p rend="subhead">२. रोहिनीथेरीगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="271"><hi rend="paranum">२७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘समणा’ति <pb ed="T" n="0.0479"/> भोति सुपि <note>भोति त्वं सयसि (सी॰), भोति मं विपस्सि (स्या॰)</note>, ‘समणा’ति पबुज्झसि <note>पटिबुज्झसि (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">समणानेव <note>समणानमेव (सी॰ स्या॰)</note> कित्तेसि, समणी नून <note>समणी नु (क॰)</note> भविस्ससि॥</p>

<p rend="hangnum" n="272"><hi rend="paranum">२७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विपुलं <pb ed="M" n="0.0411"/> अन्‍नञ्‍च पानञ्‍च, समणानं पवेच्‍चसि <note>पयच्छसि (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">रोहिनी दानि पुच्छामि, केन ते समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="273"><hi rend="paranum">२७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अकम्मकामा अलसा, परदत्तूपजीविनो।</p>

<p rend="gathalast">आसंसुका सादुकामा, केन ते समणा पिया’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="274"><hi rend="paranum">२७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चिरस्सं वत मं तात, समणानं परिपुच्छसि।</p>

<p rend="gathalast">तेसं ते कित्तयिस्सामि, पञ्‍ञासीलपरक्‍कमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="275"><hi rend="paranum">२७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कम्मकामा अनलसा, कम्मसेट्ठस्स कारका।</p>

<p rend="gathalast">रागं दोसं पजहन्ति, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="276"><hi rend="paranum">२७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तीणि पापस्स मूलानि, धुनन्ति सुचिकारिनो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं पापं पहीनेसं, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="277"><hi rend="paranum">२७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कायकम्मं सुचि नेसं, वचीकम्मञ्‍च तादिसं।</p>

<p rend="gathalast">मनोकम्मं सुचि नेसं, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="278"><hi rend="paranum">२७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विमला सङ्खमुत्ताव, सुद्धा सन्तरबाहिरा।</p>

<p rend="gathalast">पुण्णा सुक्‍कान धम्मानं <note>सुक्‍केहि धम्मेहि (सी॰ स्या॰ अट्ठ॰)</note>, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="279"><hi rend="paranum">२७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहुस्सुता धम्मधरा, अरिया धम्मजीविनो।</p>

<p rend="gathalast">अत्थं धम्मञ्‍च देसेन्ति, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="280"><hi rend="paranum">२८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहुस्सुता <pb ed="T" n="0.0480"/> धम्मधरा, अरिया धम्मजीविनो।</p>

<p rend="gathalast">एकग्गचित्ता सतिमन्तो, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="281"><hi rend="paranum">२८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दूरङ्गमा <pb ed="V" n="0.0335"/> सतिमन्तो, मन्तभाणी अनुद्धता।</p>

<p rend="gathalast">दुक्खस्सन्तं पजानन्ति, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="282"><hi rend="paranum">२८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यस्मा गामा पक्‍कमन्ति, न विलोकेन्ति किञ्‍चनं।</p>

<p rend="gathalast">अनपेक्खाव गच्छन्ति, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="283"><hi rend="paranum">२८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न <pb ed="P" n="0.0151"/> तेसं कोट्ठे ओपेन्ति, न कुम्भिं न खळोपियं।</p>

<p rend="gathalast">परिनिट्ठितमेसाना, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="284"><hi rend="paranum">२८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न ते हिरञ्‍ञं गण्हन्ति, न सुवण्णं न रूपियं।</p>

<p rend="gathalast">पच्‍चुप्पन्‍नेन यापेन्ति, तेन मे समणा पिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="285"><hi rend="paranum">२८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नानाकुला <pb ed="M" n="0.0412"/> पब्बजिता, नानाजनपदेहि च।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञमञ्‍ञं पियायन्ति <note>पिहयन्ति (क॰)</note>, तेन मे समणा पिया’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="286"><hi rend="paranum">२८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्थाय वत नो भोति, कुले जातासि रोहिनी।</p>

<p rend="gathalast">सद्धा बुद्धे च धम्मे च, सङ्घे च तिब्बगारवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="287"><hi rend="paranum">२८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुवं हेतं पजानासि, पुञ्‍ञक्खेत्तं अनुत्तरं।</p>

<p rend="gathalast">अम्हम्पि एते समणा, पटिगण्हन्ति दक्खिणं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="288"><hi rend="paranum">२८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पतिट्ठितो हेत्थ यञ्‍ञो, विपुलो नो भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सचे भायसि दुक्खस्स, सचे ते दुक्खमप्पियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="289"><hi rend="paranum">२८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपेहि सरणं बुद्धं, धम्मं सङ्घञ्‍च तादिनं।</p>

<p rend="gathalast">समादियाहि सीलानि, तं ते अत्थाय हेहिति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="290"><hi rend="paranum">२९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपेमि <pb ed="T" n="0.0481"/> सरणं बुद्धं, धम्मं सङ्घञ्‍च तादिनं।</p>

<p rend="gathalast">समादियामि सीलानि, तं मे अत्थाय हेहिति॥</p>

<p rend="hangnum" n="291"><hi rend="paranum">२९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ब्रह्मबन्धु पुरे आसिं, सो इदानिम्हि ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">तेविज्‍जो सोत्तियो चम्हि, वेदगू चम्हि न्हातको’’॥</p>

<p rend="centre">… रोहिनी थेरी…।</p>

<p rend="subhead">३. चापाथेरीगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="292"><hi rend="paranum">२९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लट्ठिहत्थो पुरे आसि, सो दानि मिगलुद्दको।</p>

<p rend="gathalast">आसाय पलिपा घोरा, नासक्खि पारमेतवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="293"><hi rend="paranum">२९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुमत्तं मं मञ्‍ञमाना, चापा पुत्तमतोसयि।</p>

<p rend="gathalast">चापाय बन्धनं छेत्वा, पब्बजिस्सं पुनोपहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="294"><hi rend="paranum">२९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मा <pb ed="V" n="0.0336"/> मे कुज्झि महावीर, मा मे कुज्झि महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">न हि कोधपरेतस्स, सुद्धि अत्थि कुतो तपो॥</p>

<p rend="hangnum" n="295"><hi rend="paranum">२९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पक्‍कमिस्सञ्‍च <pb ed="P" n="0.0152"/> नाळातो, कोध नाळाय वच्छति।</p>

<p rend="gathalast">बन्धन्ती इत्थिरूपेन, समणे धम्मजीविनो’’ <note>धम्मजीविने (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="296"><hi rend="paranum">२९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एहि काळ निवत्तस्सु, भुञ्‍ज कामे यथा पुरे।</p>

<p rend="gathalast">अहञ्‍च ते वसीकता, ये च मे सन्ति ञातका’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="297"><hi rend="paranum">२९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एत्तो <pb ed="M" n="0.0413"/> चापे चतुब्भागं, यथा भाससि त्वञ्‍च मे।</p>

<p rend="gathalast">तयि रत्तस्स पोसस्स, उळारं वत तं सिया’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="298"><hi rend="paranum">२९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘काळङ्गिनिंव तक्‍कारिं, पुप्फितं गिरिमुद्धनि।</p>

<p rend="gathalast">फुल्‍लं दालिमलट्ठिंव, अन्तोदीपेव पाटलिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="299"><hi rend="paranum">२९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हरिचन्दनलित्तङ्गिं, कासिकुत्तमधारिनिं।</p>

<p rend="gathalast">तं <pb ed="T" n="0.0482"/> मं रूपवतिं सन्तिं, कस्स ओहाय गच्छसि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="300"><hi rend="paranum">३००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साकुन्तिकोव सकुणिं <note>सकुणं (स्या॰)</note>, यथा बन्धितुमिच्छति।</p>

<p rend="gathalast">आहरिमेन रूपेन, न मं त्वं बाधयिस्ससि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="301"><hi rend="paranum">३०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इमञ्‍च मे पुत्तफलं, काळ उप्पादितं तया।</p>

<p rend="gathalast">तं मं पुत्तवतिं सन्तिं, कस्स ओहाय गच्छसि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="302"><hi rend="paranum">३०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जहन्ति पुत्ते सप्पञ्‍ञा, ततो ञाती ततो धनं।</p>

<p rend="gathalast">पब्बजन्ति महावीरा, नागो छेत्वाव बन्धनं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="303"><hi rend="paranum">३०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इदानि ते इमं पुत्तं, दण्डेन छुरिकाय वा।</p>

<p rend="gathalast">भूमियं वा निसुम्भिस्सं <note>निसुम्भेय्यं (सी॰)</note>, पुत्तसोका न गच्छसि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="304"><hi rend="paranum">३०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे पुत्तं सिङ्गालानं, कुक्‍कुरानं पदाहिसि।</p>

<p rend="gathalast">न मं पुत्तकत्ते जम्मि, पुनरावत्तयिस्ससि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="305"><hi rend="paranum">३०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हन्द खो दानि भद्दन्ते, कुहिं काळ गमिस्ससि।</p>

<p rend="gathalast">कतमं <pb ed="P" n="0.0153"/> गामनिगमं, नगरं राजधानियो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="306"><hi rend="paranum">३०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहुम्ह पुब्बे गणिनो, अस्समणा समणमानिनो।</p>

<p rend="gathalast">गामेन गामं विचरिम्ह, नगरे राजधानियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="307"><hi rend="paranum">३०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एसो हि भगवा बुद्धो, नदिं नेरञ्‍जरं पति।</p>

<p rend="gatha2">सब्बदुक्खप्पहानाय, धम्मं देसेति पाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">तस्साहं सन्तिकं गच्छं, सो मे सत्था भविस्सति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="308"><hi rend="paranum">३०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वन्दनं <pb ed="V" n="0.0337"/> दानि वज्‍जासि, लोकनाथं अनुत्तरं।</p>

<p rend="gathalast">पदक्खिणञ्‍च कत्वान, आदिसेय्यासि दक्खिणं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="309"><hi rend="paranum">३०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतं खो लब्भमम्हेहि, यथा भाससि त्वञ्‍च मे।</p>

<p rend="gatha2">वन्दनं दानि ते वज्‍जं, लोकनाथं अनुत्तरं।</p>

<p rend="gathalast">पदक्खिणञ्‍च <pb ed="T" n="0.0483"/> कत्वान, आदिसिस्सामि दक्खिणं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="310"><hi rend="paranum">३१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ततो <pb ed="M" n="0.0414"/> च काळो पक्‍कामि, नदिं नेरञ्‍जरं पति।</p>

<p rend="gathalast">सो अद्दसासि सम्बुद्धं, देसेन्तं अमतं पदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="311"><hi rend="paranum">३११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुक्खं दुक्खसमुप्पादं, दुक्खस्स च अतिक्‍कमं।</p>

<p rend="gathalast">अरियं चट्ठङ्गिकं मग्गं, दुक्खूपसमगामिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="312"><hi rend="paranum">३१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्स पादानि वन्दित्वा, कत्वान नं <note>कत्वानहं (सी॰)</note> पदक्खिणं।</p>

<p rend="gatha2">चापाय आदिसित्वान, पब्बजिं अनगारियं।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं॥</p>

<p rend="centre">… चापा थेरी…।</p>

<p rend="subhead">४. सुन्दरीथेरीगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="313"><hi rend="paranum">३१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पेतानि भोति पुत्तानि, खादमाना तुवं पुरे।</p>

<p rend="gathalast">तुवं दिवा च रत्तो च, अतीव परितप्पसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="314"><hi rend="paranum">३१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साज्‍ज सब्बानि खादित्वा, सतपुत्तानि <note>सत्त पुत्तानि (स्या॰)</note> ब्राह्मणी।</p>

<p rend="gathalast">वासेट्ठि केन वण्णेन, न बाळ्हं परितप्पसि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="315"><hi rend="paranum">३१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहूनि पुत्तसतानि, ञातिसङ्घसतानि च।</p>

<p rend="gathalast">खादितानि अतीतंसे, मम तुय्हञ्‍च ब्राह्मण॥</p>

<p rend="hangnum" n="316"><hi rend="paranum">३१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साहं निस्सरणं ञत्वा, जातिया मरणस्स च।</p>

<p rend="gathalast">न <pb ed="T" n="0.0484"/> सोचामि न रोदामि, न चापि परितप्पयिं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="317"><hi rend="paranum">३१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अब्भुतं <pb ed="P" n="0.0154"/> वत वासेट्ठि, वाचं भाससि एदिसिं।</p>

<p rend="gathalast">कस्स त्वं धम्ममञ्‍ञाय, गिरं <note>थिरं (सी॰)</note> भाससि एदिसिं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="318"><hi rend="paranum">३१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एस ब्राह्मण सम्बुद्धो, नगरं मिथिलं पति।</p>

<p rend="gathalast">सब्बदुक्खप्पहानाय, धम्मं देसेसि पाणिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="319"><hi rend="paranum">३१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्स ब्रह्मे <note>ब्राह्मण (सी॰ स्या॰)</note> अरहतो, धम्मं सुत्वा निरूपधिं।</p>

<p rend="gathalast">तत्थ विञ्‍ञातसद्धम्मा, पुत्तसोकं ब्यपानुदिं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="320"><hi rend="paranum">३२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो <pb ed="V" n="0.0338"/> अहम्पि गमिस्सामि, नगरं मिथिलं पति।</p>

<p rend="gathalast">अप्पेव मं सो भगवा, सब्बदुक्खा पमोचये’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="321"><hi rend="paranum">३२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अद्दस <pb ed="M" n="0.0415"/> ब्राह्मणो बुद्धं, विप्पमुत्तं निरूपधिं।</p>

<p rend="gathalast">स्वस्स धम्ममदेसेसि, मुनि दुक्खस्स पारगू॥</p>

<p rend="hangnum" n="322"><hi rend="paranum">३२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुक्खं दुक्खसमुप्पादं, दुक्खस्स च अतिक्‍कमं।</p>

<p rend="gathalast">अरियं चट्ठङ्गिकं मग्गं, दुक्खूपसमगामिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="323"><hi rend="paranum">३२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तत्थ विञ्‍ञातसद्धम्मो, पब्बज्‍जं समरोचयि।</p>

<p rend="gathalast">सुजातो तीहि रत्तीहि, तिस्सो विज्‍जा अफस्सयि॥</p>

<p rend="hangnum" n="324"><hi rend="paranum">३२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एहि सारथि गच्छाहि, रथं निय्यादयाहिमं।</p>

<p rend="gatha2">आरोग्यं ब्राह्मणिं वज्‍ज <note>वज्‍जा (सी॰)</note>, ‘पब्बजि <note>पब्बजितो (सी॰)</note> दानि ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">सुजातो तीहि रत्तीहि, तिस्सो विज्‍जा अफस्सयि’’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="325"><hi rend="paranum">३२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ततो च रथमादाय, सहस्सञ्‍चापि सारथि।</p>

<p rend="gatha2">आरोग्यं <pb ed="T" n="0.0485"/> ब्राह्मणिवोच, ‘‘पब्बजि दानि ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">सुजातो तीहि रत्तीहि, तिस्सो विज्‍जा अफस्सयि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="326"><hi rend="paranum">३२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतञ्‍चाहं अस्सरथं, सहस्सञ्‍चापि सारथि।</p>

<p rend="gathalast">तेविज्‍जं ब्राह्मणं सुत्वा <note>ञत्वा (सी॰)</note>, पुण्णपत्तं ददामि ते’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="327"><hi rend="paranum">३२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुय्हेव होत्वस्सरथो, सहस्सञ्‍चापि ब्राह्मणि।</p>

<p rend="gathalast">अहम्पि पब्बजिस्सामि, वरपञ्‍ञस्स सन्तिके’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="328"><hi rend="paranum">३२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हत्थी <pb ed="P" n="0.0155"/> गवस्सं मणिकुण्डलञ्‍च, फीतञ्‍चिमं गहविभवं पहाय।</p>

<p rend="gatha2">पिता पब्बजितो तुय्हं, भुञ्‍ज भोगानि सुन्दरि। तुवं दायादिका कुले’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="329"><hi rend="paranum">३२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हत्थी गवस्सं मणिकुण्डलञ्‍च, रम्मं चिमं गहविभवं पहाय।</p>

<p rend="gathalast">पिता पब्बजितो मय्हं, पुत्तसोकेन अट्टितो।</p>

<p rend="gathalast">अहम्पि पब्बजिस्सामि, भातुसोकेन अट्टिता’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="330"><hi rend="paranum">३३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो ते इज्झतु सङ्कप्पो, यं त्वं पत्थेसि सुन्दरी।</p>

<p rend="gatha2">उत्तिट्ठपिण्डो उञ्छो च, पंसुकूलञ्‍च चीवरं।</p>

<p rend="gathalast">एतानि अभिसम्भोन्ती, परलोके अनासवा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="331"><hi rend="paranum">३३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सिक्खमानाय <pb ed="M" n="0.0416"/> मे अय्ये, दिब्बचक्खु विसोधितं।</p>

<p rend="gathalast">पुब्बेनिवासं जानामि, यत्थ मे वुसितं पुरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="332"><hi rend="paranum">३३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुवं <pb ed="T" n="0.0486"/> <pb ed="V" n="0.0339"/> निस्साय कल्याणी, थेरी सङ्घस्स सोभने।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="333"><hi rend="paranum">३३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनुजानाहि मे अय्ये, इच्छे सावत्थि गन्तवे।</p>

<p rend="gathalast">सीहनादं नदिस्सामि, बुद्धसेट्ठस्स सन्तिके’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="334"><hi rend="paranum">३३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पस्स सुन्दरि सत्थारं, हेमवण्णं हरित्तचं।</p>

<p rend="gathalast">अदन्तानं दमेतारं, सम्बुद्धमकुतोभयं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="335"><hi rend="paranum">३३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पस्स सुन्दरिमायन्तिं, विप्पमुत्तं निरूपधिं।</p>

<p rend="gathalast">वीतरागं विसंयुत्तं, कतकिच्‍चमनासवं॥</p>

<p rend="hangnum" n="336"><hi rend="paranum">३३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बाराणसीतो निक्खम्म, तव सन्तिकमागता।</p>

<p rend="gathalast">साविका ते महावीर, पादे वन्दति सुन्दरी’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="337"><hi rend="paranum">३३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुवं बुद्धो तुवं सत्था, तुय्हं धीताम्हि ब्राह्मण।</p>

<p rend="gathalast">ओरसा मुखतो जाता, कतकिच्‍चा अनासवा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="338"><hi rend="paranum">३३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्सा <pb ed="P" n="0.0156"/> ते स्वागतं भद्दे, ततो <note>अथो (क॰)</note> ते अदुरागतं।</p>

<p rend="gatha2">एवञ्हि दन्ता आयन्ति, सत्थु पादानि वन्दिका।</p>

<p rend="gathalast">वीतरागा विसंयुत्ता, कतकिच्‍चा अनासवा’’॥</p>

<p rend="centre">… सुन्दरी थेरी…।</p>

<p rend="subhead">५. सुभाकम्मारधीतुथेरीगाथा</p>

<p rend="hangnum" n="339"><hi rend="paranum">३३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दहराहं सुद्धवसना, यं पुरे धम्ममस्सुणिं।</p>

<p rend="gathalast">तस्सा मे अप्पमत्ताय, सच्‍चाभिसमयो अहु॥</p>

<p rend="hangnum" n="340"><hi rend="paranum">३४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततोहं सब्बकामेसु, भुसं अरतिमज्झगं।</p>

<p rend="gathalast">सक्‍कायस्मिं भयं दिस्वा, नेक्खम्ममेव <note>नेक्खम्मञ्‍ञेव (सी॰), नेक्खम्मस्सेव (स्या॰)</note> पीहये॥</p>

<p rend="hangnum" n="341"><hi rend="paranum">३४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हित्वानहं <pb ed="T" n="0.0487"/> ञातिगणं, दासकम्मकरानि च।</p>

<p rend="gathalast">गामखेत्तानि फीतानि, रमणीये पमोदिते॥</p>

<p rend="hangnum" n="342"><hi rend="paranum">३४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पहायहं <pb ed="M" n="0.0417"/> पब्बजिता, सापतेय्यमनप्पकं।</p>

<p rend="gathalast">एवं सद्धाय निक्खम्म, सद्धम्मे सुप्पवेदिते॥</p>

<p rend="hangnum" n="343"><hi rend="paranum">३४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नेतं <note>न मेतं (सी॰ स्या॰)</note> अस्स पतिरूपं, आकिञ्‍चञ्‍ञञ्हि पत्थये।</p>

<p rend="gathalast">यो <note>या (स्या॰)</note> जातरूपं रजतं, छड्डेत्वा <note>थपेत्वा (क॰)</note> पुनरागमे <note>पुनरागहे (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="344"><hi rend="paranum">३४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘रजतं <pb ed="V" n="0.0340"/> जातरूपं वा, न बोधाय न सन्तिया।</p>

<p rend="gathalast">नेतं समणसारुप्पं, न एतं अरियद्धनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="345"><hi rend="paranum">३४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लोभनं मदनञ्‍चेतं, मोहनं रजवड्ढनं।</p>

<p rend="gathalast">सासङ्कं बहुआयासं, नत्थि चेत्थ धुवं ठिति॥</p>

<p rend="hangnum" n="346"><hi rend="paranum">३४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एत्थ रत्ता पमत्ता च, सङ्किलिट्ठमना नरा।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञमञ्‍ञेन ब्यारुद्धा, पुथु कुब्बन्ति मेधगं॥</p>

<p rend="hangnum" n="347"><hi rend="paranum">३४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वधो बन्धो परिक्‍लेसो, जानि सोकपरिद्दवो।</p>

<p rend="gathalast">कामेसु अधिपन्‍नानं, दिस्सते ब्यसनं बहुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="348"><hi rend="paranum">३४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तं मं ञाती अमित्ताव, किं वो कामेसु युञ्‍जथ।</p>

<p rend="gathalast">जानाथ मं पब्बजितं, कामेसु भयदस्सिनिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="349"><hi rend="paranum">३४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न <pb ed="P" n="0.0157"/> हिरञ्‍ञसुवण्णेन, परिक्खीयन्ति आसवा।</p>

<p rend="gathalast">अमित्ता वधका कामा, सपत्ता सल्‍लबन्धना॥</p>

<p rend="hangnum" n="350"><hi rend="paranum">३५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तं <pb ed="T" n="0.0488"/> मं ञाती अमित्ताव, किं वो कामेसु युञ्‍जथ।</p>

<p rend="gathalast">जानाथ मं पब्बजितं, मुण्डं सङ्घाटिपारुतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="351"><hi rend="paranum">३५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उत्तिट्ठपिण्डो उञ्छो च, पंसुकूलञ्‍च चीवरं।</p>

<p rend="gathalast">एतं खो मम सारुप्पं, अनगारूपनिस्सयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="352"><hi rend="paranum">३५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वन्ता महेसीहि कामा, ये दिब्बा ये च मानुसा।</p>

<p rend="gathalast">खेमट्ठाने विमुत्ता ते, पत्ता ते अचलं सुखं॥</p>

<p rend="hangnum" n="353"><hi rend="paranum">३५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘माहं कामेहि सङ्गच्छिं, येसु ताणं न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">अमित्ता वधका कामा, अग्गिक्खन्धूपमा दुखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="354"><hi rend="paranum">३५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘परिपन्थो <pb ed="M" n="0.0418"/> एस भयो, सविघातो सकण्टको।</p>

<p rend="gathalast">गेधो सुविसमो चेसो <note>लेपो (सी॰)</note>, महन्तो मोहनामुखो॥</p>

<p rend="hangnum" n="355"><hi rend="paranum">३५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपसग्गो भीमरूपो, कामा सप्पसिरूपमा।</p>

<p rend="gathalast">ये बाला अभिनन्दन्ति, अन्धभूता पुथुज्‍जना॥</p>

<p rend="hangnum" n="356"><hi rend="paranum">३५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कामपङ्केन सत्ता हि, बहू लोके अविद्दसू।</p>

<p rend="gathalast">परियन्तं न जानन्ति, जातिया मरणस्स च॥</p>

<p rend="hangnum" n="357"><hi rend="paranum">३५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दुग्गतिगमनं मग्गं, मनुस्सा कामहेतुकं।</p>

<p rend="gathalast">बहुं वे पटिपज्‍जन्ति, अत्तनो रोगमावहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="358"><hi rend="paranum">३५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं <pb ed="V" n="0.0341"/> अमित्तजनना, तापना संकिलेसिका।</p>

<p rend="gathalast">लोकामिसा बन्धनीया, कामा मरणबन्धना <note>चरणबन्धना (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="359"><hi rend="paranum">३५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उम्मादना <pb ed="T" n="0.0489"/> उल्‍लपना, कामा चित्तप्पमद्दिनो।</p>

<p rend="gathalast">सत्तानं सङ्किलेसाय, खिप्पं <note>खिपं (सी॰)</note> मारेन ओड्डितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="360"><hi rend="paranum">३६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनन्तादीनवा कामा, बहुदुक्खा महाविसा।</p>

<p rend="gathalast">अप्पस्सादा <pb ed="P" n="0.0158"/> रणकरा, सुक्‍कपक्खविसोसना <note>विसोसका (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="361"><hi rend="paranum">३६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साहं एतादिसं कत्वा, ब्यसनं कामहेतुकं।</p>

<p rend="gathalast">न तं पच्‍चागमिस्सामि, निब्बानाभिरता सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="362"><hi rend="paranum">३६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘रणं करित्वा <note>तरित्वा (सी॰)</note> कामानं, सीतिभावाभिकङ्खिनी।</p>

<p rend="gathalast">अप्पमत्ता विहस्सामि, सब्बसंयोजनक्खये॥</p>

<p rend="hangnum" n="363"><hi rend="paranum">३६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘असोकं विरजं खेमं, अरियट्ठङ्गिकं उजुं।</p>

<p rend="gathalast">तं मग्गं अनुगच्छामि, येन तिण्णा महेसिनो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="364"><hi rend="paranum">३६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इमं पस्सथ धम्मट्ठं, सुभं कम्मारधीतरं।</p>

<p rend="gathalast">अनेजं उपसम्पज्‍ज, रुक्खमूलम्हि झायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="365"><hi rend="paranum">३६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अज्‍जट्ठमी पब्बजिता, सद्धा सद्धम्मसोभना।</p>

<p rend="gathalast">विनीतुप्पलवण्णाय, तेविज्‍जा मच्‍चुहायिनी॥</p>

<p rend="hangnum" n="366"><hi rend="paranum">३६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सायं <pb ed="M" n="0.0419"/> भुजिस्सा अनणा, भिक्खुनी भावितिन्द्रिया।</p>

<p rend="gathalast">सब्बयोगविसंयुत्ता, कतकिच्‍चा अनासवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="367"><hi rend="paranum">३६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तं सक्‍को देवसङ्घेन, उपसङ्कम्म इद्धिया।</p>

<p rend="gathalast">नमस्सति भूतपति, सुभं कम्मारधीतरन्ति॥</p>

<p rend="centre">… सुभा कम्मारधीता थेरी…।</p>

<p rend="centre">वीसतिनिपातो निट्ठितो।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
