<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="centre">॥ नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स॥</p>

<p rend="nikaya">खुद्दकनिकाये</p>

<p rend="book">थेरापदानपाळि</p>

<p rend="title">(पठमो भागो)</p>

<p rend="chapter">१. बुद्धवग्गो</p>

<p rend="subhead">१. बुद्धअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तथागतं <pb ed="T" n="1.0001"/> <pb ed="M" n="1.0001"/> <pb ed="V" n="1.0001"/> जेतवने वसन्तं, अपुच्छि वेदेहमुनी नतङ्गो।</p>

<p rend="gathalast">‘‘सब्बञ्‍ञुबुद्धा किर नाम होन्ति, भवन्ति ते हेतुभि केहि वीर’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तदाह सब्बञ्‍ञुवरो महेसी, आनन्दभद्दं मधुरस्सरेन।</p>

<p rend="gathalast">‘‘ये पुब्बबुद्धेसु <note>सब्बबुद्धेसु (स्या॰)</note> कताधिकारा, अलद्धमोक्खा जिनसासनेसु॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेनेव सम्बोधिमुखेन धीरा, अज्झासयेनापि महाबलेन।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय तेजेन सुतिक्खपञ्‍ञा, सब्बञ्‍ञुभावं अनुपापुणन्ति॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहम्पि <pb ed="T" n="1.0002"/> <pb ed="V" n="1.0002"/> पुब्बबुद्धेसु, बुद्धत्तमभिपत्थयिं,</p>

<p rend="gathalast">मनसायेव हुत्वान, धम्मराजा असङ्खिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अथ <pb ed="M" n="1.0002"/> <pb ed="P" n="1.0001"/> बुद्धापदानानि, सुणाथ सुद्धमानसा।</p>

<p rend="gathalast">तिंसपारमिसम्पुण्णा, धम्मराजा असङ्खिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सम्बोधिं बुद्धसेट्ठानं, ससङ्घे लोकनायके।</p>

<p rend="gathalast">दसङ्गुली नमस्सित्वा, सिरसा अभिवादयिं <note>अभिवादये (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता बुद्धखेत्तेसु, रतना विज्‍जन्तिसङ्खिया।</p>

<p rend="gathalast">आकासट्ठा च भूमट्ठा <note>भुम्मट्ठा (सी॰ स्या॰)</note>, मनसा सब्बमाहरिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तत्थ रूपियभूमियं, पासादं मापयिं अहं।</p>

<p rend="gathalast">नेकभुम्मं रतनमयं, उब्बिद्धं नभमुग्गतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विचित्तथम्भं सुकतं, सुविभत्तं महारहं।</p>

<p rend="gathalast">कनकमयसङ्घाटं, कोन्तच्छत्तेहि मण्डितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पठमा वेळुरिया भूमि, विमलब्भसमा सुभा।</p>

<p rend="gathalast">नळिनजलजाकिण्णा, वरकञ्‍चनभूमिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पवाळंसा पवाळवण्णा, काचि लोहितका सुभा।</p>

<p rend="gathalast">इन्दगोपकवण्णाभा, भूमि ओभासती दिसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुविभत्ता घरमुखा, निय्यूहा सीहपञ्‍जरा।</p>

<p rend="gathalast">चतुरो वेदिका जाला, गन्धावेळा मनोरमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नीला पीता लोहितका, ओदाता सुद्धकाळका।</p>

<p rend="gathalast">कूटागारवरूपेता, सत्तरतनभूसिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ओलोकमया <pb ed="P" n="1.0002"/> पदुमा, वाळविहङ्गसोभिता।</p>

<p rend="gathalast">नक्खत्ततारकाकिण्णा, चन्दसूरेहि <note>चन्दसुरियेहि (सी॰ स्या॰)</note> मण्डिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हेमजालेन <pb ed="T" n="1.0003"/> सञ्छन्‍ना, सोण्णकिङ्किणिकायुता।</p>

<p rend="gathalast">वातवेगेन कूजन्ति, सोण्णमाला मनोरमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मञ्‍जेट्ठकं लोहितकं, पीतकं हरिपिञ्‍जरं।</p>

<p rend="gathalast">नानारङ्गेहि सम्पीतं <note>संचित्तं (स्या॰)</note>, उस्सितद्धजमालिनी <note>मालिनिं (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न नं <note>नाना (सी॰ स्या॰)</note> बहूनेकसता, फलिका रजतामया।</p>

<p rend="gatha2">मणिमया लोहितङ्गा, मसारगल्‍लमया तथा।</p>

<p rend="gathalast">नानासयनविचित्ता, सण्हकासिकसन्थता॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कम्पला <pb ed="M" n="1.0003"/> <pb ed="V" n="1.0003"/> दुकूला चीना, पट्टुण्णा पण्डुपावुरा।</p>

<p rend="gathalast">विविधत्थरणं सब्बं, मनसा पञ्‍ञपेसहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तासु तास्वेव भूमीसु, रतनकूटलङ्कतं।</p>

<p rend="gathalast">मणिवेरोचना उक्‍का, धारयन्ता सुतिट्ठरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सोभन्ति एसिका थम्भा, सुभा कञ्‍चनतोरणा।</p>

<p rend="gathalast">जम्बोनदा सारमया, अथो रजतमयापि च॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नेका सन्धी सुविभत्ता, कवाटग्गळचित्तिता।</p>

<p rend="gathalast">उभतो पुण्णघटानेका, पदुमुप्पलसंयुता॥</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अतीते सब्बबुद्धे च, ससङ्घे लोकनायके।</p>

<p rend="gathalast">पकतिवण्णरूपेन, निम्मिनित्वा ससावके॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेन द्वारेन पविसित्वा, सब्बे बुद्धा ससावका।</p>

<p rend="gathalast">सब्बसोण्णमये पीठे, निसिन्‍ना अरियमण्डला॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ये च एतरहि अत्थि, बुद्धा लोके अनुत्तरा।</p>

<p rend="gathalast">अतीते <pb ed="T" n="1.0004"/> वत्तमाना च, भवनं सब्बे समाहरिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पच्‍चेकबुद्धेनेकसते, सयम्भू अपराजिते।</p>

<p rend="gathalast">अतीते वत्तमाने च, भवनं सब्बे समाहरिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कप्परुक्खा बहू अत्थि, ये दिब्बा ये च मानुसा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं दुस्सं समाहन्ता, अच्छादेमि तिचीवरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खज्‍जं भोज्‍जं सायनीयं, सम्पन्‍नं पानभोजनं।</p>

<p rend="gathalast">मणिमये सुभे पत्ते, संपूरेत्वा अदासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिब्बवत्थसमा हुत्वा, मट्ठा <note>मट्टा (सी॰)</note> चीवरसंयुता।</p>

<p rend="gathalast">मधुरा सक्खरा चेव, तेला च मधुफाणिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तप्पिता परमन्‍नेन, सब्बे ते अरियमण्डला।</p>

<p rend="gathalast">रतनगब्भं <pb ed="P" n="1.0003"/> पविसित्वा, केसरीव गुहासया॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महारहम्हि सयने, सीहसेय्यमकप्पयुं।</p>

<p rend="gathalast">सम्पजाना समुट्ठाय, सयने <note>सेय्ये (स्या॰)</note> पल्‍लङ्कमाभुजुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गोचरं <pb ed="M" n="1.0004"/> सब्बबुद्धानं, झानरतिसमप्पिता।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञे धम्मानि देसेन्ति, अञ्‍ञे कीळन्ति इद्धिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञे <pb ed="V" n="1.0004"/> अभिञ्‍ञा अप्पेन्ति, अभिञ्‍ञा वसिभाविता।</p>

<p rend="gathalast">विकुब्बना विकुब्बन्ति, अञ्‍ञेनेकसहस्सियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बुद्धापि बुद्धे पुच्छन्ति, विसयं सब्बञ्‍ञुमालयं।</p>

<p rend="gathalast">गम्भीरं निपुणं ठानं, पञ्‍ञाय विनिबुज्झरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सावका बुद्धे पुच्छन्ति, बुद्धा पुच्छन्ति सावके।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञमञ्‍ञञ्‍च <pb ed="T" n="1.0005"/> पुच्छित्वा <note>पुच्छन्ति (सी॰ स्या॰)</note>, अञ्‍ञोञ्‍ञं ब्याकरोन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बुद्धा पच्‍चेकबुद्धा च, सावका परिचारका।</p>

<p rend="gathalast">एवं सकाय रतिया, पासादेभिरमन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘छत्ता तिट्ठन्तु रतना, कञ्‍चनावेळपन्तिका।</p>

<p rend="gathalast">मुत्ताजालपरिक्खित्ता, सब्बे धारेन्तु <note>धारेन्ति (क॰)</note> मत्थके॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भवन्तु चेळविताना, सोण्णतारकचित्तिता।</p>

<p rend="gathalast">विचित्तमल्यवितता, सब्बे धारेन्तु मत्थके॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वितता मल्यदामेहि, गन्धदामेहि सोभिता।</p>

<p rend="gathalast">दुस्सदामपरिकिण्णा, रतनदामभूसिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुप्फाभिकिण्णा सुचित्ता, सुरभिगन्धभूसिता।</p>

<p rend="gathalast">गन्धपञ्‍चङ्गुलिकता <note>गन्धपञ्‍चङ्गुलं कता (अट्ठ॰)</note>, हेमच्छदनछादिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चतुद्दिसा पोक्खरञ्‍ञो, पदुमुप्पलसन्थता।</p>

<p rend="gathalast">सोवण्णरूपा खायन्तु, पद्मंरेणुरजुग्गता॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुप्फन्तु पादपा सब्बे, पासादस्स समन्ततो।</p>

<p rend="gathalast">सयञ्‍च पुप्फा मुञ्‍चित्वा, गन्त्वा भवनमोकिरुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सिखिनो तत्थ नच्‍चन्तु, दिब्बहंसा पकूजरे।</p>

<p rend="gathalast">करवीका च गायन्तु, दिजसङ्घा समन्ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भेरियो सब्बा वज्‍जन्तु, वीणा सब्बा रसन्तु <note>रवन्तु (सी॰ स्या॰)</note> ता।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा सङ्गीति वत्तन्तु, पासादस्स समन्ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता <pb ed="T" n="1.0006"/> <pb ed="M" n="1.0005"/> <pb ed="P" n="1.0004"/> बुद्धखेत्तम्हि, चक्‍कवाळे ततो परे।</p>

<p rend="gathalast">महन्ता जोतिसम्पन्‍ना, अच्छिन्‍ना रतनामया॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तिट्ठन्तु सोण्णपल्‍लङ्का, दीपरुक्खा जलन्तु ते।</p>

<p rend="gathalast">भवन्तु एकपज्‍जोता, दससहस्सिपरम्परा॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गणिका लासिका चेव, नच्‍चन्तु अच्छरागणा।</p>

<p rend="gathalast">नानारङ्गा पदिस्सन्तु, पासादस्स समन्ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दुमग्गे <pb ed="V" n="1.0005"/> पब्बतग्गे वा, सिनेरुगिरिमुद्धनि।</p>

<p rend="gathalast">उस्सापेमि धजं सब्बं, विचित्तं पञ्‍चवण्णिकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नरा नागा च गन्धब्बा, सब्बे देवा उपेन्तु ते।</p>

<p rend="gathalast">नमस्सन्ता पञ्‍जलिका, पासादं परिवारयुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यं किञ्‍चि कुसलं कम्मं, कत्तब्बं किरियं मम।</p>

<p rend="gathalast">कायेन वाचा मनसा, तिदसे सुकतं कतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ये सत्ता सञ्‍ञिनो अत्थि, ये च सत्ता असञ्‍ञिनो।</p>

<p rend="gathalast">कतं पुञ्‍ञफलं मय्हं, सब्बे भागी भवन्तु ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘येसं कतं सुविदितं, दिन्‍नं पुञ्‍ञफलं मया।</p>

<p rend="gathalast">ये च तत्थ <note>तस्मिं (सी॰ क॰)</note> न जानन्ति, देवा गन्त्वा निवेदयुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बलोकम्हि <note>सब्बे लोकम्हि (स्या॰ क॰)</note> ये सत्ता, जीवन्ताहारहेतुका।</p>

<p rend="gathalast">मनुञ्‍ञं भोजनं सब्बं <note>सब्बे (स्या॰)</note>, लभन्तु मम चेतसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मनसा दानं मया दिन्‍नं, मनसा पसादमावहिं।</p>

<p rend="gathalast">पूजिता सब्बसम्बुद्धा, पच्‍चेका जिनसावका॥</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेन <pb ed="T" n="1.0007"/> कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च।</p>

<p rend="gathalast">जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंसमगच्छहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दुवे भवे पजानामि, देवत्ते अथ मानुसे।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञं गतिं न जानामि, मनसा पत्थनाफलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘देवानं अधिको होमि, भवामि मनुजाधिपो।</p>

<p rend="gathalast">रूपलक्खणसम्पन्‍नो, पञ्‍ञाय असमो भवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भोजनं विविधं सेट्ठं, रतनञ्‍च अनप्पकं।</p>

<p rend="gathalast">विविधानि च वत्थानि, नभा <note>नभसा (स्या॰)</note> खिप्पं उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या <pb ed="M" n="1.0006"/> पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, दिब्बा भक्खा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या <pb ed="P" n="1.0005"/> पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, रतना सब्बे उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या <pb ed="V" n="1.0006"/> पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, सब्बे गन्धा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं <note>यत्थ (स्या॰), यञ्‍ञं (क॰)</note> हत्थं पसारेमि, सब्बे याना उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, सब्बे माला उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, अलङ्कारा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या <pb ed="T" n="1.0008"/> पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, सब्बा कञ्‍ञा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, मधुसक्खरा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथब्या पब्बते चेव, आकासे उदके वने।</p>

<p rend="gathalast">यं यं हत्थं पसारेमि, सब्बे खज्‍जा उपेन्ति मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अधने अद्धिक <note>अद्धिके (स्या॰)</note> जने, याचके च पथाविनो।</p>

<p rend="gathalast">ददामिहं <note>ददामिह (सी॰) ददामि तं (स्या॰)</note> दानवरं, सम्बोधिवरपत्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नादेन्तो पब्बतं सेलं, गज्‍जेन्तो बहलं गिरिं।</p>

<p rend="gathalast">सदेवकं हासयन्तो, बुद्धो लोके भवामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिसा दसविधा लोके, यायतो नत्थि अन्तकं।</p>

<p rend="gathalast">तस्मिञ्‍च दिसाभागम्हि, बुद्धखेत्ता असङ्खिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पभा पकित्तिता मय्हं, यमका रंसिवाहना।</p>

<p rend="gathalast">एत्थन्तरे रंसिजालं, आलोको विपुलो भवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एत्तके <pb ed="M" n="1.0007"/> लोकधातुम्हि, सब्बे पस्सन्तु मं जना।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे मं अनुवत्तन्तु, याव ब्रह्मनिवेसनं <note>सब्बेव सुमना होन्तु, सब्बे मं अनुवत्तरे (सी॰ स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विसिट्ठमधुनादेन, अमतभेरिमाहनिं।</p>

<p rend="gathalast">एत्थन्तरे जना सब्बे, सुणन्तु मधुरं गिरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्ममेघेन वस्सन्ते, सब्बे होन्तु अनासवा।</p>

<p rend="gathalast">येत्थ पच्छिमका सत्ता, सोतापन्‍ना भवन्तु ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दत्वा <pb ed="T" n="1.0009"/> <pb ed="V" n="1.0007"/> दातब्बकं दानं, सीलं पूरेत्वा असेसतो।</p>

<p rend="gathalast">नेक्खम्मपारमिं गन्त्वा, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पण्डिते <pb ed="P" n="1.0006"/> परिपुच्छित्वा, कत्वा वीरियमुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">खन्तिया पारमिं गन्त्वा, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कत्वा दळ्हमधिट्ठानं, सच्‍चपारमि पूरिय।</p>

<p rend="gathalast">मेत्ताय पारमिं गन्त्वा, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लाभालाभे सुखे दुक्खे, सम्माने चावमानने <note>सम्माने च विमानने (क॰) सम्मानने विमानने (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">सब्बत्थ समको हुत्वा, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कोसज्‍जं भयतो दिस्वा, वीरियं चापि खेमतो।</p>

<p rend="gathalast">आरद्धवीरिया होथ, एसा बुद्धानुसासनी॥</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विवादं भयतो दिस्वा, अविवादञ्‍च खेमतो।</p>

<p rend="gathalast">समग्गा सखिला होथ, एसा बुद्धानुसासनी॥</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पमादं भयतो दिस्वा, अप्पमादञ्‍च खेमतो।</p>

<p rend="gathalast">भावेथट्ठङ्गिकं मग्गं, एसा बुद्धानुसासनी॥</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘समागता बहू बुद्धा, अरहन्ता <note>अरहन्तो (स्या॰)</note> च सब्बसो।</p>

<p rend="gathalast">सम्बुद्धे अरहन्ते च, वन्दमाना नमस्सथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं अचिन्तिया बुद्धा, बुद्धधम्मा अचिन्तिया।</p>

<p rend="gathalast">अचिन्तिये पसन्‍नानं, विपाको होति अचिन्तियो’’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं भगवा अत्तनो बुद्धचरियं सम्भावयमानो बुद्धापदानियं <note>बुद्धचरियं (सी॰) बुद्धचरितं (स्या॰)</note> नाम धम्मपरियायं अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">बुद्धापदानं समत्तं।</p>

<p rend="subhead">२. पच्‍चेकबुद्धअपदानं</p>

<p rend="bodytext">अथ <pb ed="T" n="1.0010"/> <pb ed="M" n="1.0008"/> पच्‍चेकबुद्धापदानं सुणाथ –</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथागतं <pb ed="P" n="1.0007"/> जेतवने वसन्तं, अपुच्छि वेदेहमुनी नतङ्गो।</p>

<p rend="gathalast">‘पच्‍चेकबुद्धा किर नाम होन्ति, भवन्ति ते हेतुभि केहि वीर’ <note>धीर (सी॰) धीरा (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तदाह <pb ed="V" n="1.0008"/> सब्बञ्‍ञुवरो महेसी, आनन्दभद्दं मधुरस्सरेन।</p>

<p rend="gathalast">‘ये पुब्बबुद्धेसु <note>सब्बबुद्धेसु (स्या॰ क॰)</note> कताधिकारा, अलद्धमोक्खा जिनसासनेसु॥</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तेनेव संवेगमुखेन धीरा, विनापि बुद्धेहि सुतिक्खपञ्‍ञा।</p>

<p rend="gathalast">आरम्मणेनापि परित्तकेन, पच्‍चेकबोधिं अनुपापुणन्ति॥</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सब्बम्हि लोकम्हि ममं ठपेत्वा, पच्‍चेकबुद्धेहि समोव नत्थि।</p>

<p rend="gathalast">तेसं इमं वण्णपदेसमत्तं, वक्खामहं साधु महामुनीनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सयमेव <pb ed="T" n="1.0011"/> बुद्धानं महाइसीनं, साधूनि वाक्यानि मधूव <note>मधुंव (सी॰)</note> खुद्दं।</p>

<p rend="gathalast">अनुत्तरं भेसजं पत्थयन्ता, सुणाथ सब्बेसु पसन्‍नचित्ता॥</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पच्‍चेकबुद्धानं समागतानं, परम्परं ब्याकरणानि यानि।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवो यञ्‍च विरागवत्थुं, यथा च बोधिं अनुपापुणिंसु॥</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सरागवत्थूसु <pb ed="M" n="1.0009"/> <pb ed="P" n="1.0008"/> विरागसञ्‍ञी, रत्तम्हि लोकम्हि विरत्तचित्ता।</p>

<p rend="gathalast">हित्वा पपञ्‍चे जितफन्दितानि <note>विदिय फन्दितानि (सी॰) जितबन्धितानि (क॰)</note>, तथेव बोधिं अनुपापुणिंसु॥</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सब्बेसु भूतेसु निधाय दण्डं, अविहेठयं अञ्‍ञतरम्पि तेसं।</p>

<p rend="gathalast">मेत्तेन चित्तेन हितानुकम्पी, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सब्बेसु भूतेसु निधाय दण्डं, अविहेठयं अञ्‍ञतरम्पि तेसं।</p>

<p rend="gathalast">न पुत्तमिच्छेय्य कुतो सहायं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘संसग्गजातस्स <pb ed="T" n="1.0012"/> भवन्ति स्नेहा, स्नेहन्वयं दुक्खमिदं पहोति।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवं स्नेहजं पेक्खमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘मित्ते सुहज्‍जे अनुकम्पमानो, हापेति अत्थं पटिबद्धचित्तो।</p>

<p rend="gathalast">एतं भयं सन्थवे पेक्खमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘वंसो विसालोव यथा विसत्तो, पुत्तेसु दारेसु च या अपेक्खा।</p>

<p rend="gathalast">वंसे कळीरोव असज्‍जमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘मिगो अरञ्‍ञम्हि यथा अबद्धो, येनिच्छकं गच्छति गोचराय।</p>

<p rend="gathalast">विञ्‍ञू नरो सेरितं पेक्खमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आमन्तना <pb ed="M" n="1.0010"/> होति सहायमज्झे, वासे च <note>वासे (सी॰ स्या॰) सुत्तनिपातेपि ‘‘च‘‘कारो नत्थि</note> ठाने गमने चारिकाय।</p>

<p rend="gathalast">अनभिज्झितं सेरितं पेक्खमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘खिड्डा <pb ed="T" n="1.0013"/> रती होति सहायमज्झे, पुत्तेसु पेमं विपुलञ्‍च होति।</p>

<p rend="gathalast">पियविप्पयोगं <pb ed="P" n="1.0009"/> विजिगुच्छमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘चातुद्दिसो <pb ed="V" n="1.0009"/> अप्पटिघो च होति, सन्तुस्समानो इतरीतरेन।</p>

<p rend="gathalast">परिस्सयानं सहिता अछम्भी, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘दुस्सङ्गहा पब्बजितापि एके, अथो गहट्ठा घरमावसन्ता।</p>

<p rend="gathalast">अप्पोस्सुक्‍को परपुत्तेसु हुत्वा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">१००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ओरोपयित्वा गिहिब्यञ्‍जनानि, सञ्छिन्‍नपत्तो यथा कोविळारो।</p>

<p rend="gathalast">छेत्वान वीरो गिहिबन्धनानि, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">१०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सचे लभेथ निपकं सहायं, सद्धिं चरं साधुविहारिधीरं।</p>

<p rend="gathalast">अभिभुय्य सब्बानि परिस्सयानि, चरेय्य तेनत्तमनो सतीमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">१०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘नो <pb ed="T" n="1.0014"/> चे लभेथ निपकं सहायं, सद्धिं चरं साधुविहारिधीरं।</p>

<p rend="gathalast">राजाव रट्ठं विजितं पहाय, एको चरे मातङ्गरञ्‍ञेव नागो॥</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">१०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अद्धा <pb ed="M" n="1.0011"/> पसंसाम सहायसम्पदं, सेट्ठा समा सेवितब्बा सहाया।</p>

<p rend="gathalast">एते अलद्धा अनवज्‍जभोजी, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">१०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘दिस्वा सुवण्णस्स पभस्सरानि, कम्मारपुत्तेन सुनिट्ठितानि।</p>

<p rend="gathalast">सङ्घट्टमानानि दुवे भुजस्मिं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">१०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘एवं दुतीयेन सहा ममस्स, वाचाभिलापो अभिसज्‍जना वा।</p>

<p rend="gathalast">एतं भयं आयतिं पेक्खमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">१०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कामा <pb ed="P" n="1.0010"/> हि चित्रा मधुरा मनोरमा, विरूपरूपेन मथेन्ति चित्तं।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवं कामगुणेसु दिस्वा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">१०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ईती <pb ed="T" n="1.0015"/> च गण्डो च उपद्दवो च, रोगो च सल्‍लञ्‍च भयञ्‍च मेतं।</p>

<p rend="gathalast">एतं भयं कामगुणेसु दिस्वा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">१०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सीतञ्‍च उण्हञ्‍च खुदं पिपासं, वातातपे डंससरीसपे <note>डंससिरिंसपे (सी॰ स्या॰)</note> च।</p>

<p rend="gathalast">सब्बानिपेतानि अभिब्भवित्वा <note>अभिसंभवित्वा (सुत्तनिपाते)</note>, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">१०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘नागोव यूथानि विवज्‍जयित्वा, सञ्‍जातखन्धो पदुमी उळारो।</p>

<p rend="gathalast">यथाभिरन्तं विहरं अरञ्‍ञे, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">११०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अट्ठानतं <pb ed="M" n="1.0012"/> सङ्गणिकारतस्स, यं फस्सये <note>फुस्सये (स्या॰)</note> सामयिकं विमुत्तिं।</p>

<p rend="gathalast">आदिच्‍चबन्धुस्स वचो निसम्म, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">१११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘दिट्ठीविसूकानि उपातिवत्तो, पत्तो नियामं पटिलद्धमग्गो।</p>

<p rend="gathalast">उप्पन्‍नञाणोम्हि अनञ्‍ञनेय्यो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">११२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘निल्‍लोलुपो <pb ed="T" n="1.0016"/> <pb ed="V" n="1.0010"/> निक्‍कुहो निप्पिपासो, निम्मक्ख <note>निम्मक्खो (स्या॰)</note> निद्धन्तकसावमोहो।</p>

<p rend="gathalast">निरासयो <note>निरासासो (क॰)</note> सब्बलोके भवित्वा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">११३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पापं सहायं परिवज्‍जयेथ, अनत्थदस्सिं विसमे निविट्ठं।</p>

<p rend="gathalast">सयं न सेवे पसुतं पमत्तं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">११४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘बहुस्सुतं धम्मधरं भजेथ, मित्तं उळारं पटिभानवन्तं।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञाय <pb ed="P" n="1.0011"/> अत्थानि विनेय्य कङ्खं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">११५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘खिड्डं रतिं कामसुखञ्‍च लोके, अनलङ्करित्वा अनपेक्खमानो।</p>

<p rend="gathalast">विभूसट्ठाना विरतो सच्‍चवादी, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">११६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पुत्तञ्‍च दारं पितरञ्‍च मातरं, धनानि धञ्‍ञानि च बन्धवानि।</p>

<p rend="gathalast">हित्वान कामानि यथोधिकानि, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">११७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सङ्गो <pb ed="T" n="1.0017"/> <pb ed="M" n="1.0013"/> एसो परित्तमेत्थ सोख्यं, अप्पस्सादो दुक्खमेवेत्थ भिय्यो।</p>

<p rend="gathalast">गळो <note>गाहो (सी॰) कण्डो (स्या॰) गाळ्हो (क॰)</note> एसो इति ञत्वा मतिमा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">११८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सन्दालयित्वान संयोजनानि, जालंव भेत्वा सलिलम्बुचारी।</p>

<p rend="gathalast">अग्गीव दड्ढं अनिवत्तमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">११९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ओक्खित्तचक्खू न च पादलोलो, गुत्तिन्द्रियो रक्खितमानसानो।</p>

<p rend="gathalast">अनवस्सुतो अपरिडय्हमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">१२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ओहारयित्वा गिहिब्यञ्‍जनानि, सञ्छन्‍नपत्तो यथा पारिछत्तो।</p>

<p rend="gathalast">कासायवत्थो अभिनिक्खमित्वा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">१२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘रसेसु गेधं अकरं अलोलो, अनञ्‍ञपोसी सपदानचारी।</p>

<p rend="gathalast">कुले कुले अप्पटिबद्धचित्तो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">१२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पहाय <pb ed="T" n="1.0018"/> पञ्‍चावरणानि चेतसो, उपक्‍किलेसे ब्यपनुज्‍ज सब्बे।</p>

<p rend="gathalast">अनिस्सितो छेज्‍ज सिनेहदोसं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="123"><hi rend="paranum">१२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘विपिट्ठिकत्वान <pb ed="P" n="1.0012"/> सुखञ्‍च दुक्खं, पुब्बेव सोमनस्सदोमनस्सं।</p>

<p rend="gathalast">लद्धानुपेक्खं समथं विसुद्धं, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="124"><hi rend="paranum">१२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आरद्धवीरियो <pb ed="M" n="1.0014"/> परमत्थपत्तिया, अलीनचित्तो अकुसीतवुत्ति।</p>

<p rend="gathalast">दळ्हनिक्‍कमो थामबलूपपन्‍नो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="125"><hi rend="paranum">१२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पटिसल्‍लानं झानमरिञ्‍चमानो, धम्मेसु निच्‍चं अनुधम्मचारी।</p>

<p rend="gathalast">आदीनवं सम्मसिता भवेसु, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="126"><hi rend="paranum">१२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तण्हक्खयं <pb ed="V" n="1.0011"/> पत्थयमप्पमत्तो, अनेळमूगो सुतवा सतीमा।</p>

<p rend="gathalast">सङ्खातधम्मो नियतो पधानवा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="127"><hi rend="paranum">१२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सीहोव <pb ed="T" n="1.0019"/> सद्देसु असन्तसन्तो, वातोव जालम्हि असज्‍जमानो।</p>

<p rend="gathalast">पदुमंव तोयेन अलिम्पमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="128"><hi rend="paranum">१२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सीहो यथा दाठबली पसय्ह, राजा मिगानं अभिभुय्य चारी।</p>

<p rend="gathalast">सेवेथ पन्तानि सेनासनानि, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="129"><hi rend="paranum">१२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘मेत्तं उपेक्खं करुणं विमुत्तिं, आसेवमानो मुदितञ्‍च काले।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेन लोकेन अविरुज्झमानो, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="130"><hi rend="paranum">१३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘रागञ्‍च दोसञ्‍च पहाय मोहं, सन्दालयित्वान संयोजनानि।</p>

<p rend="gathalast">असन्तसं जीवितसङ्खयम्हि, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="131"><hi rend="paranum">१३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘भजन्ति <pb ed="M" n="1.0015"/> <pb ed="P" n="1.0013"/> सेवन्ति च कारणत्था, निक्‍कारणा दुल्‍लभा अज्‍ज मित्ता।</p>

<p rend="gathalast">अत्तत्थपञ्‍ञा असुचीमनुस्सा, एको चरे खग्गविसाणकप्पो॥</p>

<p rend="hangnum" n="132"><hi rend="paranum">१३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘विसुद्धसीला <pb ed="T" n="1.0020"/> सुविसुद्धपञ्‍ञा, समाहिता जागरियानुयुत्ता।</p>

<p rend="gathalast">विपस्सका धम्मविसेसदस्सी, मग्गङ्गबोज्झङ्गगते विजञ्‍ञा॥</p>

<p rend="hangnum" n="133"><hi rend="paranum">१३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सुञ्‍ञप्पणिधिञ्‍च तथानिमित्तं <note>सुञ्‍ञतप्पणीहितञ्‍चानिमित्तं (सी॰)</note>, आसेवयित्वा जिनसासनम्हि।</p>

<p rend="gathalast">ये सावकत्तं न वजन्ति धीरा, भवन्ति पच्‍चेकजिना सयम्भू॥</p>

<p rend="hangnum" n="134"><hi rend="paranum">१३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘महन्तधम्मा बहुधम्मकाया, चित्तिस्सरा सब्बदुक्खोघतिण्णा।</p>

<p rend="gathalast">उदग्गचित्ता परमत्थदस्सी, सीहोपमा खग्गविसाणकप्पा॥</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">१३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सन्तिन्द्रिया सन्तमना समाधी, पच्‍चन्तसत्तेसु पतिप्पचारा <note>पच्‍चत्तगम्भीरमतप्पचारा (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">दीपा परत्थ इध विज्‍जलन्ता, पच्‍चेकबुद्धा सततं हितामे॥</p>

<p rend="hangnum" n="136"><hi rend="paranum">१३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पहीनसब्बावरणा जनिन्दा, लोकप्पदीपा घनकञ्‍चनाभा।</p>

<p rend="gathalast">निस्संसयं लोकसुदक्खिणेय्या, पच्‍चेकबुद्धा सततप्पितामे॥</p>

<p rend="hangnum" n="137"><hi rend="paranum">१३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पच्‍चेकबुद्धानं <pb ed="T" n="1.0021"/> सुभासितानि, चरन्ति लोकम्हि सदेवकम्हि।</p>

<p rend="gathalast">सुत्वा तथा ये न करोन्ति बाला, चरन्ति दुक्खेसु पुनप्पुनं ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="138"><hi rend="paranum">१३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पच्‍चेकबुद्धानं <pb ed="M" n="1.0016"/> सुभासितानि, मधुं यथा खुद्दमवस्सवन्तं।</p>

<p rend="gathalast">सुत्वा तथा ये पटिपत्तियुत्ता, भवन्ति ते सच्‍चदसा सपञ्‍ञा’॥</p>

<p rend="hangnum" n="139"><hi rend="paranum">१३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पच्‍चेकबुद्धेहि <pb ed="P" n="1.0014"/> जिनेहि भासिता, कथा <note>गाथा (सी॰ स्या॰)</note> उळारा अभिनिक्खमित्वा।</p>

<p rend="gathalast">ता सक्यसीहेन नरुत्तमेन, पकासिता धम्मविजाननत्थं॥</p>

<p rend="hangnum" n="140"><hi rend="paranum">१४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लोकानुकम्पाय <pb ed="V" n="1.0012"/> इमानि तेसं, पच्‍चेकबुद्धान विकुब्बितानि।</p>

<p rend="gathalast">संवेगसङ्गमतिवड्ढनत्थं, सयम्भुसीहेन पकासितानी’’ति॥</p>

<p rend="centre">पच्‍चेकबुद्धापदानं समत्तं।</p>

<p rend="subhead">३-१. सारिपुत्तत्थेरअपदानं</p>

<p rend="bodytext">अथ थेरापदानं सुणाथ –</p>

<p rend="hangnum" n="141"><hi rend="paranum">१४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हिमवन्तस्स <pb ed="T" n="1.0022"/> <pb ed="P" n="1.0015"/> अविदूरे, लम्बको नाम पब्बतो।</p>

<p rend="gathalast">अस्समो सुकतो मय्हं, पण्णसाला सुमापिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="142"><hi rend="paranum">१४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उत्तानकूला नदिका, सुपतित्था मनोरमा।</p>

<p rend="gathalast">सुसुद्धपुळिनाकिण्णा, अविदूरे ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="143"><hi rend="paranum">१४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘असक्खरा अपब्भारा, सादु अप्पटिगन्धिका।</p>

<p rend="gathalast">सन्दती नदिका तत्थ, सोभयन्ता ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="144"><hi rend="paranum">१४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कुम्भीला मकरा चेत्थ, सुसुमारा <note>सुंसुमारा (सी॰ स्या॰ )</note> च कच्छपा।</p>

<p rend="gathalast">चरन्ति नदिया तत्थ, सोभयन्ता ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="145"><hi rend="paranum">१४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पाठीना पावुसा मच्छा, बलजा <note>वजला (सी॰ स्या॰) जलजा (पी॰)</note> मुञ्‍जरोहिता।</p>

<p rend="gathalast">वग्गळा <note>वग्गुला (सी॰) वग्गुळा (स्या॰) मग्गुरा (थेरगाथा)</note> पपतायन्ता, सोभयन्ति <note>पपतायन्ति, सोभयन्ता (क॰)</note> ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="146"><hi rend="paranum">१४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उभो <pb ed="M" n="1.0017"/> कूलेसु नदिया, पुप्फिनो फलिनो दुमा।</p>

<p rend="gathalast">उभतो अभिलम्बन्ता, सोभयन्ति <note>अभिलम्बन्ति सोभयन्ता (क॰)</note> ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="147"><hi rend="paranum">१४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अम्बा साला च तिलका, पाटली सिन्दुवारका <note>सिन्दुवारिका (बहूसु)</note>।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धा सम्पवन्ति, पुप्फिता मम अस्समे॥</p>

<p rend="hangnum" n="148"><hi rend="paranum">१४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चम्पका सळला नीपा <note>निम्बा (क॰)</note>, नागपुन्‍नागकेतका।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धा सम्पवन्ति, पुप्फिता मम अस्समे॥</p>

<p rend="hangnum" n="149"><hi rend="paranum">१४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अतिमुत्ता <pb ed="T" n="1.0023"/> असोका च, भगिनीमाला च पुप्फिता।</p>

<p rend="gathalast">अङ्कोला बिम्बिजाला <note>बिम्बजाला (क॰)</note> च, पुप्फिता मम अस्समे॥</p>

<p rend="hangnum" n="150"><hi rend="paranum">१५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘केतका <pb ed="P" n="1.0016"/> कन्दलि <note>कदली (स्या॰)</note> चेव, गोधुका तिणसूलिका।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धं सम्पवन्ता, सोभयन्ति ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="151"><hi rend="paranum">१५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कणिकारा <pb ed="V" n="1.0013"/> कण्णिका च, असना अज्‍जुना बहू।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धं सम्पवन्ता, सोभयन्ति ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="152"><hi rend="paranum">१५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुन्‍नागा गिरिपुन्‍नागा, कोविळारा च पुप्फिता।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धं सम्पवन्ता, सोभयन्ति ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="153"><hi rend="paranum">१५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उद्धालका च कुटजा, कदम्बा वकुला बहू।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धं सम्पवन्ता, सोभयन्ति ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="154"><hi rend="paranum">१५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आळका इसिमुग्गा च, कदलिमातुलुङ्गियो।</p>

<p rend="gathalast">गन्धोदकेन संवड्ढा, फलानि धारयन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="155"><hi rend="paranum">१५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञे पुप्फन्ति पदुमा, अञ्‍ञे जायन्ति केसरी।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञे ओपुप्फा पदुमा, पुप्फिता तळाके तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="156"><hi rend="paranum">१५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गब्भं गण्हन्ति पदुमा, निद्धावन्ति मुलाळियो।</p>

<p rend="gathalast">सिंघाटिपत्तमाकिण्णा, सोभन्ति तळाके तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="157"><hi rend="paranum">१५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नयिता अम्बगन्धी च, उत्तली बन्धुजीवका।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धा सम्पवन्ति, पुप्फिता तळाके तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="158"><hi rend="paranum">१५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पाठीना पावुसा मच्छा, बलजा मुञ्‍जरोहिता।</p>

<p rend="gathalast">संगुला मग्गुरा <note>मङ्गुरा (सी॰ क॰)</note> चेव, वसन्ति तळाके तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="159"><hi rend="paranum">१५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कुम्भीला <pb ed="T" n="1.0024"/> <pb ed="M" n="1.0018"/> सुसुमारा च, तन्तिगाहा च रक्खसा।</p>

<p rend="gathalast">ओगुहा <note>ओगाहा (स्या॰)</note> अजगरा च, वसन्ति तळाके तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="160"><hi rend="paranum">१६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पारेवता रविहंसा, चक्‍कवाका नदीचरा।</p>

<p rend="gathalast">कोकिला सुकसाळिका, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="161"><hi rend="paranum">१६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कुक्‍कुत्थका कुळीरका, वने पोक्खरसातका।</p>

<p rend="gathalast">दिन्दिभा सुवपोता च, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="162"><hi rend="paranum">१६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हंसा <pb ed="P" n="1.0017"/> कोञ्‍चा मयूरा च, कोकिला तम्बचूळका <note>तम्बचूळिका (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">पम्पका जीवंजीवा च, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="163"><hi rend="paranum">१६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कोसिका पोट्ठसीसा च, कुररा सेनका बहू।</p>

<p rend="gathalast">महाकाळा च सकुणा, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="164"><hi rend="paranum">१६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पसदा च वराहा च, चमरा गण्डका बहू <note>वका भेरण्डका बहू (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">रोहिच्‍चा सुकपोता <note>सुत्तपोता (स्या॰)</note> च, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="165"><hi rend="paranum">१६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सीहब्यग्घा <pb ed="V" n="1.0014"/> च दीपी च, अच्छकोकतरच्छका।</p>

<p rend="gathalast">तिधा पभिन्‍नमातङ्गा, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="166"><hi rend="paranum">१६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘किन्‍नरा वानरा चेव, अथोपि वनकम्मिका।</p>

<p rend="gathalast">चेता च लुद्दका चेव, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="167"><hi rend="paranum">१६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तिन्दुकानि पियालानि, मधुका कासुमारयो <note>कासमारियो (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">धुवं फलानि धारेन्ति, अविदूरे ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="168"><hi rend="paranum">१६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कोसम्बा <note>कोसुम्भा (सी॰ स्या॰)</note> सळला निम्बा <note>सळला नीपा (सी॰ स्या॰) पनसा अम्बा (?)</note>, सादुफलसमायुता।</p>

<p rend="gathalast">धुवं फलानि धारेन्ति, अविदूरे ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="169"><hi rend="paranum">१६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हरीतका <pb ed="T" n="1.0025"/> आमलका, अम्बजम्बुविभीतका।</p>

<p rend="gathalast">कोला भल्‍लातका बिल्‍ला, फलानि धारयन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="170"><hi rend="paranum">१७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आलुवा च कळम्बा च, बिळालीतक्‍कळानि च।</p>

<p rend="gathalast">जीवका सुतका चेव, बहुका मम अस्समे॥</p>

<p rend="hangnum" n="171"><hi rend="paranum">१७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अस्समस्साविदूरम्हि, तळाकासुं सुनिम्मिता।</p>

<p rend="gathalast">अच्छोदका सीतजला, सुपतित्था मनोरमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="172"><hi rend="paranum">१७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुप्पलसञ्छन्‍ना <pb ed="M" n="1.0019"/>, पुण्डरीकसमायुता।</p>

<p rend="gathalast">मन्दालकेहि सञ्छन्‍ना, दिब्बगन्धो पवायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="173"><hi rend="paranum">१७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं सब्बङ्गसम्पन्‍ने, पुप्फिते फलिते वने।</p>

<p rend="gathalast">सुकते अस्समे रम्मे, विहरामि अहं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="174"><hi rend="paranum">१७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सीलवा वतसम्पन्‍नो <note>वत्तसम्पन्‍नो (स्या॰)</note>, झायी झानरतो सदा।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍चाभिञ्‍ञाबलप्पत्तो, सुरुचि नाम तापसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="175"><hi rend="paranum">१७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चतुवीससहस्सानि, सिस्सा मय्हं उपट्ठहु।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेव ब्राह्मणा एते, जातिमन्तो यसस्सिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="176"><hi rend="paranum">१७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लक्खणे इतिहासे च, सनिघण्टुसकेटुभे।</p>

<p rend="gathalast">पदका वेय्याकरणा, सधम्मे पारमिं गता॥</p>

<p rend="hangnum" n="177"><hi rend="paranum">१७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उप्पातेसु <pb ed="P" n="1.0018"/> निमित्तेसु, लक्खणेसु च कोविदा।</p>

<p rend="gathalast">पथब्या भूमन्तलिक्खे, मम सिस्सा सुसिक्खिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="178"><hi rend="paranum">१७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अप्पिच्छा निपका एते, अप्पाहारा अलोलुपा।</p>

<p rend="gathalast">लाभालाभेन सन्तुट्ठा, परिवारेन्ति मं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="179"><hi rend="paranum">१७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘झायी <pb ed="T" n="1.0026"/> <pb ed="V" n="1.0015"/> झानरता धीरा, सन्तचित्ता समाहिता।</p>

<p rend="gathalast">आकिञ्‍चञ्‍ञं पत्थयन्ता, परिवारेन्ति मं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="180"><hi rend="paranum">१८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अभिञ्‍ञापारमिप्पत्ता, पेत्तिके गोचरे रता।</p>

<p rend="gathalast">अन्तलिक्खचरा धीरा, परिवारेन्ति मं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="181"><hi rend="paranum">१८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘संवुता छसु द्वारेसु, अनेजा रक्खितिन्द्रिया।</p>

<p rend="gathalast">असंसट्ठा च ते धीरा, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="182"><hi rend="paranum">१८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पल्‍लङ्केन निसज्‍जाय, ठानचङ्कमनेन च।</p>

<p rend="gathalast">वीतिनामेन्ति ते रत्तिं, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="183"><hi rend="paranum">१८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘रजनीये न रज्‍जन्ति, दुस्सनीये न दुस्सरे।</p>

<p rend="gathalast">मोहनीये न मुय्हन्ति, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="184"><hi rend="paranum">१८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इद्धिं वीमंसमाना ते, वत्तन्ति निच्‍चकालिकं।</p>

<p rend="gathalast">पथविं <note>पठविं (सी॰ स्या॰)</note> ते पकम्पेन्ति, सारम्भेन दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="185"><hi rend="paranum">१८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कीळमाना च ते सिस्सा, कीळन्ति झानकीळितं।</p>

<p rend="gathalast">जम्बुतो फलमानेन्ति, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="186"><hi rend="paranum">१८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञे <pb ed="M" n="1.0020"/> गच्छन्ति गोयानं, अञ्‍ञे पुब्बविदेहकं <note>पुब्बविदेहनं (स्या॰ क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञे च उत्तरकुरुं, एसनाय दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="187"><hi rend="paranum">१८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुरतो पेसेन्ति खारिं, पच्छतो च वजन्ति ते।</p>

<p rend="gathalast">चतुवीससहस्सेहि, छादितं होति अम्बरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="188"><hi rend="paranum">१८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अग्गिपाकी अनग्गी च, दन्तोदुक्खलिकापि च।</p>

<p rend="gathalast">अस्मेन कोट्टिता केचि, पवत्तफलभोजना॥</p>

<p rend="hangnum" n="189"><hi rend="paranum">१८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उदकोरोहणा <pb ed="T" n="1.0027"/> केचि, सायं पातो सुचीरता।</p>

<p rend="gathalast">तोयाभिसेचनकरा, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="190"><hi rend="paranum">१९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘परूळ्हकच्छनखलोमा, पङ्कदन्ता रजस्सिरा।</p>

<p rend="gathalast">गन्धिता सीलगन्धेन, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="191"><hi rend="paranum">१९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पातोव <pb ed="P" n="1.0019"/> सन्‍निपतित्वा, जटिला उग्गतापना।</p>

<p rend="gathalast">लाभालाभं पकित्तेत्वा, गच्छन्ति अम्बरे तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="192"><hi rend="paranum">१९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतेसं पक्‍कमन्तानं, महासद्दो पवत्तति।</p>

<p rend="gathalast">अजिनचम्मसद्देन, मुदिता होन्ति देवता॥</p>

<p rend="hangnum" n="193"><hi rend="paranum">१९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिसोदिसं <pb ed="V" n="1.0016"/> पक्‍कमन्ति, अन्तलिक्खचरा इसी।</p>

<p rend="gathalast">सके बलेनुपत्थद्धा, ते गच्छन्ति यदिच्छकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="194"><hi rend="paranum">१९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथवीकम्पका एते, सब्बेव नभचारिनो।</p>

<p rend="gathalast">उग्गतेजा दुप्पसहा, सागरोव अखोभिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="195"><hi rend="paranum">१९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ठानचङ्कमिनो केचि, केचि नेसज्‍जिका इसी।</p>

<p rend="gathalast">पवत्तभोजना केचि, मम सिस्सा दुरासदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="196"><hi rend="paranum">१९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मेत्ताविहारिनो एते, हितेसी सब्बपाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">अनत्तुक्‍कंसका सब्बे, न ते वम्भेन्ति कस्सचि॥</p>

<p rend="hangnum" n="197"><hi rend="paranum">१९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सीहराजावसम्भीता, गजराजाव थामवा।</p>

<p rend="gathalast">दुरासदा ब्यग्घारिव, आगच्छन्ति ममन्तिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="198"><hi rend="paranum">१९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विज्‍जाधरा देवता च, नागगन्धब्बरक्खसा।</p>

<p rend="gathalast">कुम्भण्डा दानवा गरुळा, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="199"><hi rend="paranum">१९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ते <pb ed="T" n="1.0028"/> <pb ed="M" n="1.0021"/> जटाखारिभरिता, अजिनुत्तरवासना।</p>

<p rend="gathalast">अन्तलिक्खचरा सब्बे, उपजीवन्ति तं सरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="200"><hi rend="paranum">२००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सदानुच्छविका <note>तदानुच्छविका (स्या॰ क॰)</note> एते, अञ्‍ञमञ्‍ञं सगारवा।</p>

<p rend="gathalast">चतुब्बीससहस्सानं, खिपितसद्दो न विज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="201"><hi rend="paranum">२०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पादे पादं निक्खिपन्ता, अप्पसद्दा सुसंवुता।</p>

<p rend="gathalast">उपसङ्कम्म सब्बेव <note>सब्बे ते (स्या॰)</note>, सिरसा वन्दरे ममं॥</p>

<p rend="hangnum" n="202"><hi rend="paranum">२०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेहि सिस्सेहि परिवुतो, सन्तेहि च तपस्सिभि।</p>

<p rend="gathalast">वसामि अस्समे तत्थ, झायी झानरतो अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="203"><hi rend="paranum">२०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इसीनं सीलगन्धेन, पुप्फगन्धेन चूभयं।</p>

<p rend="gathalast">फलीनं फलगन्धेन, गन्धितो होति अस्समो॥</p>

<p rend="hangnum" n="204"><hi rend="paranum">२०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘रत्तिन्दिवं न जानामि, अरति मे न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">सके सिस्से ओवदन्तो, भिय्यो हासं लभामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="205"><hi rend="paranum">२०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुप्फानं पुप्फमानानं, फलानञ्‍च विपच्‍चतं।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धा पवायन्ति, सोभयन्ता ममस्समं॥</p>

<p rend="hangnum" n="206"><hi rend="paranum">२०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘समाधिम्हा <pb ed="P" n="1.0020"/> वुट्ठहित्वा, आतापी निपको अहं।</p>

<p rend="gathalast">खारिभारं गहेत्वान, वनं अज्झोगहिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="207"><hi rend="paranum">२०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उप्पाते <pb ed="V" n="1.0017"/> सुपिने चापि, लक्खणेसु सुसिक्खितो।</p>

<p rend="gathalast">पवत्तमानं <note>वत्तमानं (क॰)</note> मन्तपदं, धारयामि अहं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="208"><hi rend="paranum">२०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनोमदस्सी भगवा, लोकजेट्ठो नरासभो।</p>

<p rend="gathalast">विवेककामो सम्बुद्धो, हिमवन्तमुपागमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="209"><hi rend="paranum">२०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अज्झोगाहेत्वा <pb ed="T" n="1.0029"/> हिमवन्तं, अग्गो कारुणिको मुनि।</p>

<p rend="gathalast">पल्‍लङ्कं आभुजित्वान, निसीदि पुरिसुत्तमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="210"><hi rend="paranum">२१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तमद्दसाहं सम्बुद्धं, सप्पभासं मनोरमं।</p>

<p rend="gathalast">इन्दीवरंव जलितं, आदित्तंव हुतासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="211"><hi rend="paranum">२११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जलन्तं दीपरुक्खंव, विज्‍जुतं गगणे यथा।</p>

<p rend="gathalast">सुफुल्‍लं सालराजंव, अद्दसं लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="212"><hi rend="paranum">२१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अयं <pb ed="M" n="1.0022"/> नागो महावीरो, दुक्खस्सन्तकरो मुनि।</p>

<p rend="gathalast">इमं दस्सनमागम्म, सब्बदुक्खा पमुच्‍चरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="213"><hi rend="paranum">२१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिस्वानाहं देवदेवं, लक्खणं उपधारयिं।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धो नु खो न वा बुद्धो, हन्द पस्सामि चक्खुमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="214"><hi rend="paranum">२१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सहस्सारानि चक्‍कानि, दिस्सन्ति चरणुत्तमे।</p>

<p rend="gathalast">लक्खणानिस्स दिस्वान, निट्ठं गच्छिं तथागते॥</p>

<p rend="hangnum" n="215"><hi rend="paranum">२१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सम्मज्‍जनिं गहेत्वान, सम्मज्‍जित्वानहं तदा।</p>

<p rend="gathalast">अथ पुप्फे समानेत्वा, बुद्धसेट्ठं अपूजयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="216"><hi rend="paranum">२१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पूजयित्वान तं बुद्धं, ओघतिण्णमनासवं।</p>

<p rend="gathalast">एकंसं अजिनं कत्वा, नमस्सिं लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="217"><hi rend="paranum">२१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘येन ञाणेन सम्बुद्धो, विहरति <note>विहरित्थ (सी॰), विहरेति (क॰)</note> अनासवो।</p>

<p rend="gathalast">तं ञाणं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="218"><hi rend="paranum">२१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘समुद्धरसिमं <note>समुद्धरयिमं (स्या॰)</note> लोकं, सयम्भू अमितोदय।</p>

<p rend="gathalast">तव दस्सनमागम्म, कङ्खासोतं तरन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="219"><hi rend="paranum">२१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तुवं <pb ed="T" n="1.0030"/> सत्था च केतु च, धजो यूपो च पाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">परायणो <note>परायनो (स्या॰ क॰)</note> पतिट्ठा च, दीपो च द्विपदुत्तमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="220"><hi rend="paranum">२२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सक्‍का समुद्दे उदकं, पमेतुं आळ्हकेन वा।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव तव सब्बञ्‍ञु, ञाणं सक्‍का पमेतवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="221"><hi rend="paranum">२२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘धारेतुं <pb ed="V" n="1.0018"/> पथविं सक्‍का, ठपेत्वा तुलमण्डले।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव तव सब्बञ्‍ञु, ञाणं सक्‍का धरेतवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="222"><hi rend="paranum">२२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आकासो <pb ed="P" n="1.0021"/> मिनितुं सक्‍का, रज्‍जुया अङ्गुलेन वा।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव तव सब्बञ्‍ञु, ञाणं सक्‍का पमेतवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="223"><hi rend="paranum">२२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘महासमुद्दे उदकं, पथवी चाखिला जटं <note>पथविं चाखिलञ्‍जहे (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धञाणं उपादाय, उपमातो न युज्‍जरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="224"><hi rend="paranum">२२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सदेवकस्स लोकस्स, चित्तं येसं पवत्तति।</p>

<p rend="gathalast">अन्तोजालीकता <note>अन्तोजालगता (पी॰)</note> एते, तव ञाणम्हि चक्खुम॥</p>

<p rend="hangnum" n="225"><hi rend="paranum">२२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘येन <pb ed="M" n="1.0023"/> ञाणेन पत्तोसि, केवलं बोधिमुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">तेन ञाणेन सब्बञ्‍ञु, मद्दसी परतित्थिये’॥</p>

<p rend="hangnum" n="226"><hi rend="paranum">२२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इमा गाथा थवित्वान, सुरुचि नाम तापसो।</p>

<p rend="gathalast">अजिनं पत्थरित्वान, पथवियं निसीदि सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="227"><hi rend="paranum">२२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चुल्‍लासीतिसहस्सानि, अज्झोगाळ्हो महण्णवे।</p>

<p rend="gathalast">अच्‍चुगतो तावदेव, गिरिराजा पवुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="228"><hi rend="paranum">२२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ताव अच्‍चुग्गतो नेरु, आयतो वित्थतो च सो।</p>

<p rend="gathalast">चुण्णितो अणुभेदेन, कोटिसतसहस्ससो <note>सहस्सियो (स्या॰ क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="229"><hi rend="paranum">२२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लक्खे <pb ed="T" n="1.0031"/> ठपियमानम्हि, परिक्खयमगच्छथ।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव तव सब्बञ्‍ञु, ञाणं सक्‍का पमेतवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="230"><hi rend="paranum">२३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुखुमच्छिकेन जालेन, उदकं यो परिक्खिपे।</p>

<p rend="gathalast">ये केचि उदके पाणा, अन्तोजालीकता सियुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="231"><hi rend="paranum">२३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव हि महावीर, ये केचि पुथुतित्थिया।</p>

<p rend="gathalast">दिट्ठिगहनपक्खन्दा <note>पक्खन्ता (सी॰ स्या॰)</note>, परामासेन मोहिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="232"><hi rend="paranum">२३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तव सुद्धेन ञाणेन, अनावरणदस्सिना।</p>

<p rend="gathalast">अन्तोजालीकता एते, ञाणं ते नातिवत्तरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="233"><hi rend="paranum">२३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भगवा तम्हि समये, अनोमदस्सी महायसो।</p>

<p rend="gathalast">वुट्ठहित्वा समाधिम्हा, दिसं ओलोकयी जिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="234"><hi rend="paranum">२३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनोमदस्सिमुनिनो, निसभो नाम सावको।</p>

<p rend="gathalast">परिवुतो सतसहस्सेहि, सन्तचित्तेहि तादिभि॥</p>

<p rend="hangnum" n="235"><hi rend="paranum">२३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खीणासवेहि <pb ed="V" n="1.0019"/> सुद्धेहि, छळभिञ्‍ञेहि झायिभि।</p>

<p rend="gathalast">चित्तमञ्‍ञाय बुद्धस्स, उपेसि लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="236"><hi rend="paranum">२३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अन्तलिक्खे ठिता तत्थ, पदक्खिणमकंसु ते।</p>

<p rend="gathalast">नमस्सन्ता पञ्‍जलिका, ओतरुं <note>ओरुहुं (स्या॰)</note> बुद्धसन्तिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="237"><hi rend="paranum">२३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनोमदस्सी भगवा, लोकजेट्ठो नरासभो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसिदित्वा, सितं पातुकरी जिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="238"><hi rend="paranum">२३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वरुणो <pb ed="M" n="1.0024"/> नामुपट्ठाको, अनोमदस्सिस्स सत्थुनो।</p>

<p rend="gathalast">एकंसं चीवरं कत्वा, अपुच्छि लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="239"><hi rend="paranum">२३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘को <pb ed="T" n="1.0032"/> <pb ed="P" n="1.0022"/> नु खो भगवा हेतु, सितकम्मस्स सत्थुनो।</p>

<p rend="gathalast">न हि बुद्धा अहेतूहि, सितं पातुकरोन्ति ते’॥</p>

<p rend="hangnum" n="240"><hi rend="paranum">२४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनोमदस्सी भगवा, लोकजेट्ठो नरासभो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुमज्झे निसीदित्वा, इमं गाथं अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="241"><hi rend="paranum">२४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘यो मं पुप्फेन पूजेसि, ञाणञ्‍चापि अनुत्थवि।</p>

<p rend="gathalast">तमहं कित्तयिस्सामि, सुणोथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="242"><hi rend="paranum">२४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘बुद्धस्स गिरमञ्‍ञाय, सब्बे देवा समागता।</p>

<p rend="gathalast">सद्धम्मं सोतुकामा ते, सम्बुद्धमुपसङ्कमुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="243"><hi rend="paranum">२४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘दससु लोकधातूसु, देवकाया महिद्धिका।</p>

<p rend="gathalast">सद्धम्मं सोतुकामा ते, सम्बुद्धमुपसङ्कमुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="244"><hi rend="paranum">२४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘हत्थी अस्सा रथा पत्ती, सेना च चतुरङ्गिनी।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेस्सन्तिमं निच्‍चं, बुद्धपूजायिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="245"><hi rend="paranum">२४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सट्ठितूरियसहस्सानि, भेरियो समलङ्कता।</p>

<p rend="gathalast">उपट्ठिस्सन्तिमं निच्‍चं, बुद्धपूजायिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="246"><hi rend="paranum">२४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सोळसित्थिसहस्सानि, नारियो समलङ्कता।</p>

<p rend="gathalast">विचित्तवत्थाभरणा, आमुत्तमणिकुण्डला॥</p>

<p rend="hangnum" n="247"><hi rend="paranum">२४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अळारपम्हा हसुला, सुसञ्‍ञा तनुमज्झिमा।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेस्सन्तिमं निच्‍चं, बुद्धपूजायिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="248"><hi rend="paranum">२४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कप्पसतसहस्सानि, देवलोके रमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सहस्सक्खत्तुं चक्‍कवत्ती, राजा रट्ठे भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="249"><hi rend="paranum">२४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सहस्सक्खत्तुं <pb ed="T" n="1.0033"/> <pb ed="V" n="1.0020"/> देविन्दो, देवरज्‍जं करिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पदेसरज्‍जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं <note>असङ्खयं (स्या॰ क॰) एवमुपरिपि</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="250"><hi rend="paranum">२५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पच्छिमे भवसम्पत्ते <note>पच्छिमभवे सम्पत्ते (सी॰)</note>, मनुस्सत्तं गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">ब्राह्मणी सारिया नाम, धारयिस्सति कुच्छिना॥</p>

<p rend="hangnum" n="251"><hi rend="paranum">२५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘मातुया <pb ed="M" n="1.0025"/> नामगोत्तेन, पञ्‍ञायिस्सतियं नरो।</p>

<p rend="gathalast">सारिपुत्तोति नामेन, तिक्खपञ्‍ञो भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="252"><hi rend="paranum">२५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘असीतिकोटी छड्डेत्वा, पब्बजिस्सतिकिञ्‍चनो।</p>

<p rend="gathalast">गवेसन्तो सन्तिपदं, चरिस्सति महिं इमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="253"><hi rend="paranum">२५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अप्परिमेय्ये इतो कप्पे, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="254"><hi rend="paranum">२५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो।</p>

<p rend="gathalast">सारिपुत्तोति नामेन, हेस्सति अग्गसावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="255"><hi rend="paranum">२५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अयं <pb ed="P" n="1.0023"/> भागीरथी <note>भागीरसी (स्या॰ क॰)</note> गङ्गा, हिमवन्ता पभाविता।</p>

<p rend="gathalast">महासमुद्दमप्पेति, तप्पयन्ती महोदधिं <note>महोदधी (?) गङ्गादिमहानदियोति अत्थो</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="256"><hi rend="paranum">२५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तथेवायं सारिपुत्तो, सके तीसु विसारदो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय पारमिं गन्त्वा, तप्पयिस्सति पाणिने <note>पाणिनो (सी॰ स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="257"><hi rend="paranum">२५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘हिमवन्तमुपादाय, सागरञ्‍च महोदधिं।</p>

<p rend="gathalast">एत्थन्तरे यं पुलिनं, गणनातो असङ्खियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="258"><hi rend="paranum">२५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तम्पि सक्‍का असेसेन, सङ्खातुं गणना यथा।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव सारिपुत्तस्स, पञ्‍ञायन्तो भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="259"><hi rend="paranum">२५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘लक्खे <pb ed="T" n="1.0034"/> ठपियमानम्हि, खीये गङ्गाय वालुका।</p>

<p rend="gathalast">न त्वेव सारिपुत्तस्स, पञ्‍ञायन्तो भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="260"><hi rend="paranum">२६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘महासमुद्दे ऊमियो, गणनातो असङ्खिया।</p>

<p rend="gathalast">तथेव सारिपुत्तस्स, पञ्‍ञायन्तो न हेस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="261"><hi rend="paranum">२६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आराधयित्वा सम्बुद्धं, गोतमं सक्यपुङ्गवं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय पारमिं गन्त्वा, हेस्सति अग्गसावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="262"><hi rend="paranum">२६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पवत्तितं धम्मचक्‍कं, सक्यपुत्तेन तादिना।</p>

<p rend="gathalast">अनुवत्तेस्सति सम्मा, वस्सेन्तो धम्मवुट्ठियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="263"><hi rend="paranum">२६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सब्बमेतं <pb ed="V" n="1.0021"/> अभिञ्‍ञाय, गोतमो सक्यपुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, अग्गट्ठाने ठपेस्सति’॥</p>

<p rend="hangnum" n="264"><hi rend="paranum">२६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहो <pb ed="M" n="1.0026"/> मे सुकतं कम्मं, अनोमदस्सिस्स सत्थुनो।</p>

<p rend="gathalast">यस्साहं कारं <note>यस्साधिकारं (स्या॰)</note> कत्वान, सब्बत्थ पारमिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="265"><hi rend="paranum">२६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरिमेय्ये कतं कम्मं, फलं दस्सेसि मे इध।</p>

<p rend="gathalast">सुमुत्तो सरवेगोव, किलेसे झापयिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="266"><hi rend="paranum">२६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘असङ्खतं गवेसन्तो, निब्बानं अचलं पदं।</p>

<p rend="gathalast">विचिनं तित्थिये सब्बे, एसाहं संसरिं भवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="267"><hi rend="paranum">२६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि ब्याधितो पोसो, परियेसेय्य ओसधं।</p>

<p rend="gathalast">विचिनेय्य वनं <note>धनं (स्या॰ क॰)</note> सब्बं, ब्याधितो परिमुत्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="268"><hi rend="paranum">२६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘असङ्खतं गवेसन्तो, निब्बानं अमतं पदं।</p>

<p rend="gathalast">अब्बोकिण्णं <note>अब्बोच्छिन्‍नं (अट्ठ॰)</note> पञ्‍चसतं, पब्बजिं इसिपब्बजं॥</p>

<p rend="hangnum" n="269"><hi rend="paranum">२६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जटाभारेन <pb ed="T" n="1.0035"/> भरितो, अजिनुत्तरनिवासनो।</p>

<p rend="gathalast">अभिञ्‍ञापारमिं गन्त्वा, ब्रह्मलोकं अगच्छिहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="270"><hi rend="paranum">२७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नत्थि <pb ed="P" n="1.0024"/> बाहिरके सुद्धि, ठपेत्वा जिनसासनं।</p>

<p rend="gathalast">ये केचि बुद्धिमा सत्ता, सुज्झन्ति जिनसासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="271"><hi rend="paranum">२७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तकारमयं <note>अत्थकारमयं (क॰)</note> एतं, नयिदं इतिहीतिहं।</p>

<p rend="gathalast">असङ्खतं गवेसन्तो, कुतित्थे <note>कुतित्थं (सी॰ स्या॰)</note> सञ्‍चरिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="272"><hi rend="paranum">२७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा सारत्थिको पोसो, कदलिं छेत्वान फालये।</p>

<p rend="gathalast">न तत्थ सारं विन्देय्य, सारेन रित्तको हि सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="273"><hi rend="paranum">२७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव तित्थिया लोके, नानादिट्ठी बहुज्‍जना।</p>

<p rend="gathalast">असङ्खतेन रित्तासे, सारेन कदली यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="274"><hi rend="paranum">२७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पच्छिमे भवसम्पत्ते, ब्रह्मबन्धु अहोसहं।</p>

<p rend="gathalast">महाभोगं छड्डेत्वान, पब्बजिं अनगारियं॥</p>

<p rend="centre">पठमभाणवारं।</p>

<p rend="hangnum" n="275"><hi rend="paranum">२७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू।</p>

<p rend="gathalast">ब्राह्मणो सञ्‍चयो <note>सञ्‍जयो (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> नाम, तस्स मूले वसामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="276"><hi rend="paranum">२७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सावको <pb ed="M" n="1.0027"/> ते महावीर, अस्सजि नाम ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">दुरासदो उग्गतेजो, पिण्डाय चरती तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="277"><hi rend="paranum">२७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तमद्दसासिं <pb ed="V" n="1.0022"/> सप्पञ्‍ञं, मुनिं मोने समाहितं।</p>

<p rend="gathalast">सन्तचित्तं महानागं, सुफुल्‍लं पदुमं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="278"><hi rend="paranum">२७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिस्वा <pb ed="T" n="1.0036"/> मे चित्तमुप्पज्‍जि, सुदन्तं सुद्धमानसं।</p>

<p rend="gathalast">उसभं पवरं वीरं, अरहायं भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="279"><hi rend="paranum">२७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पासादिको इरियति, अभिरूपो सुसंवुतो।</p>

<p rend="gathalast">उत्तमे दमथे दन्तो, अमतदस्सी भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="280"><hi rend="paranum">२८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यंनूनाहं उत्तमत्थं, पुच्छेय्यं तुट्ठमानसं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे पुट्ठो कथेस्सति, पटिपुच्छामहं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="281"><hi rend="paranum">२८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पिण्डपातं <note>पिण्डचारं (स्या॰)</note> चरन्तस्स, पच्छतो अगमासहं।</p>

<p rend="gathalast">ओकासं पटिमानेन्तो, पुच्छितुं अमतं पदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="282"><hi rend="paranum">२८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वीथिन्तरे अनुप्पत्तं, उपगन्त्वान पुच्छहं।</p>

<p rend="gathalast">‘कथं गोत्तोसि त्वं वीर, कस्स सिस्सोसि मारिस’॥</p>

<p rend="hangnum" n="283"><hi rend="paranum">२८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो मे पुट्ठो वियाकासि, असम्भीतोव केसरी।</p>

<p rend="gathalast">‘बुद्धो लोके समुप्पन्‍नो, तस्स सिस्सोम्हि आवुसो’॥</p>

<p rend="hangnum" n="284"><hi rend="paranum">२८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कीदिसं <pb ed="P" n="1.0025"/> ते महावीर, अनुजात महायस।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धस्स सासनं धम्मं, साधु मे कथयस्सु भो’॥</p>

<p rend="hangnum" n="285"><hi rend="paranum">२८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो मे पुट्ठो कथी सब्बं, गम्भीरं निपुणं पदं।</p>

<p rend="gathalast">तण्हासल्‍लस्स हन्तारं, सब्बदुक्खापनूदनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="286"><hi rend="paranum">२८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ये धम्मा हेतुप्पभवा, तेसं हेतुं तथागतो आह।</p>

<p rend="gathalast">तेसञ्‍च यो निरोधो, एवं वादी महासमणो’॥</p>

<p rend="hangnum" n="287"><hi rend="paranum">२८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सोहं विस्सज्‍जिते पञ्हे, पठमं फलमज्झगं।</p>

<p rend="gathalast">विरजो विमलो आसिं, सुत्वान जिनसासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="288"><hi rend="paranum">२८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुत्वान <pb ed="T" n="1.0037"/> मुनिनो वाक्यं, पस्सित्वा धम्ममुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">परियोगाळ्हसद्धम्मो, इमं गाथमभासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="289"><hi rend="paranum">२८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘एसेव <pb ed="M" n="1.0028"/> धम्मो यदि तावदेव, पच्‍चब्यथपदमसोकं।</p>

<p rend="gathalast">अदिट्ठं अब्भतीतं, बहुकेहि कप्पनहुतेहि’॥</p>

<p rend="hangnum" n="290"><hi rend="paranum">२९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वाहं धम्मं गवेसन्तो, कुतित्थे सञ्‍चरिं अहं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, कालो मे नप्पमज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="291"><hi rend="paranum">२९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तोसितोहं <pb ed="V" n="1.0023"/> अस्सजिना, पत्वान अचलं पदं।</p>

<p rend="gathalast">सहायकं गवेसन्तो, अस्समं अगमासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="292"><hi rend="paranum">२९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दूरतोव ममं दिस्वा, सहायो मे सुसिक्खितो।</p>

<p rend="gathalast">इरियापथसम्पन्‍नो <note>इरियापथं ममं दिस्वा (क॰)</note>, इदं वचनमब्रवि॥</p>

<p rend="hangnum" n="293"><hi rend="paranum">२९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पसन्‍नमुखनेत्तोसि, मुनिभावोव दिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">अमताधिगतो कच्‍चि, निब्बानमच्‍चुतं पदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="294"><hi rend="paranum">२९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सुभानुरूपो आयासि, आनेञ्‍जकारितो विय।</p>

<p rend="gathalast">दन्तोव दन्तदमथो <note>दन्तोवुत्तमदमथो (सी॰) दन्तोव दन्त दमथे (स्या॰)</note>, उपसन्तोसि ब्राह्मण॥</p>

<p rend="hangnum" n="295"><hi rend="paranum">२९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अमतं मयाधिगतं, सोकसल्‍लापनूदनं।</p>

<p rend="gathalast">त्वम्पि तं अधिगच्छेसि <note>अधिगच्छाहि (सी॰), अधिगच्छेहि (स्या॰), अधिगतोसि (?)</note>, गच्छाम बुद्धसन्तिकं’॥</p>

<p rend="hangnum" n="296"><hi rend="paranum">२९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साधूति सो पटिस्सुत्वा, सहायो मे सुसिक्खितो।</p>

<p rend="gathalast">हत्थेन हत्थं गण्हित्वा, उपगम्म <note>उपागमि (सी॰), उपागम्म (स्या॰)</note> तवन्तिकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="297"><hi rend="paranum">२९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उभोपि पब्बजिस्साम, सक्यपुत्त तवन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">तव सासनमागम्म, विहराम अनासवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="298"><hi rend="paranum">२९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कोलितो <pb ed="T" n="1.0038"/> इद्धिया सेट्ठो, अहं पञ्‍ञाय पारगो।</p>

<p rend="gathalast">उभोव एकतो हुत्वा, सासनं सोभयामसे॥</p>

<p rend="hangnum" n="299"><hi rend="paranum">२९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरियोसितसङ्कप्पो <pb ed="P" n="1.0026"/>, कुतित्थे सञ्‍चरिं अहं।</p>

<p rend="gathalast">तव दस्सनमागम्म, सङ्कप्पो पूरितो मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="300"><hi rend="paranum">३००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथवियं पतिट्ठाय, पुप्फन्ति समये दुमा।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बगन्धा सम्पवन्ति, तोसेन्ति सब्बपाणिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="301"><hi rend="paranum">३०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेवाहं महावीर, सक्यपुत्त महायस।</p>

<p rend="gathalast">सासने ते पतिट्ठाय, समयेसामि पुप्फितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="302"><hi rend="paranum">३०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विमुत्तिपुप्फं <pb ed="M" n="1.0029"/> एसन्तो, भवसंसारमोचनं।</p>

<p rend="gathalast">विमुत्तिपुप्फलाभेन, तोसेमि सब्बपाणिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="303"><hi rend="paranum">३०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता बुद्धखेत्तम्हि, ठपेत्वान महामुनिं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय सदिसो नत्थि, तव पुत्तस्स चक्खुम॥</p>

<p rend="hangnum" n="304"><hi rend="paranum">३०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुविनीता च ते सिस्सा, परिसा च सुसिक्खिता।</p>

<p rend="gathalast">उत्तमे दमथे दन्ता, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="305"><hi rend="paranum">३०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘झायी <pb ed="V" n="1.0024"/> झानरता धीरा, सन्तचित्ता समाहिता।</p>

<p rend="gathalast">मुनी मोनेय्यसम्पन्‍ना, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="306"><hi rend="paranum">३०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अप्पिच्छा निपका धीरा, अप्पाहारा अलोलुपा।</p>

<p rend="gathalast">लाभालाभेन सन्तुट्ठा, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="307"><hi rend="paranum">३०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आरञ्‍ञिका धुतरता, झायिनो लूखचीवरा।</p>

<p rend="gathalast">विवेकाभिरता धीरा, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="308"><hi rend="paranum">३०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिपन्‍ना <pb ed="T" n="1.0039"/> फलट्ठा च, सेखा फलसमङ्गिनो।</p>

<p rend="gathalast">आसीसका <note>आसिंसका (सी॰ स्या॰)</note> उत्तमत्थं, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="309"><hi rend="paranum">३०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सोतापन्‍ना च विमला, सकदागामिनो च ये।</p>

<p rend="gathalast">अनागामी च अरहा, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="310"><hi rend="paranum">३१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतिपट्ठानकुसला, बोज्झङ्गभावनारता।</p>

<p rend="gathalast">सावका ते बहू सब्बे, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="311"><hi rend="paranum">३११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इद्धिपादेसु कुसला, समाधिभावनारता।</p>

<p rend="gathalast">सम्मप्पधानानुयुत्ता, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="312"><hi rend="paranum">३१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेविज्‍जा छळभिञ्‍ञा च, इद्धिया पारमिं गता।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय पारमिं पत्ता, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="313"><hi rend="paranum">३१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एदिसा ते महावीर, तव सिस्सा सुसिक्खिता।</p>

<p rend="gathalast">दुरासदा उग्गतेजा, परिवारेन्ति तं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="314"><hi rend="paranum">३१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेहि सिस्सेहि परिवुतो, सञ्‍ञतेहि तपस्सिभि।</p>

<p rend="gathalast">मिगराजावसम्भीतो, उळुराजाव सोभसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="315"><hi rend="paranum">३१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथवियं पतिट्ठाय, रुहन्ति धरणीरुहा।</p>

<p rend="gathalast">वेपुल्‍लतं पापुणन्ति, फलञ्‍च दस्सयन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="316"><hi rend="paranum">३१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पथवीसदिसो <pb ed="M" n="1.0030"/> <pb ed="P" n="1.0027"/> त्वंसि, सक्यपुत्त महायस।</p>

<p rend="gathalast">सासने ते पतिट्ठाय, लभन्ति अमतं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="317"><hi rend="paranum">३१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सिन्धु सरस्सती चेव, नदियो चन्दभागिका।</p>

<p rend="gathalast">गङ्गा च यमुना चेव, सरभू च अथो मही॥</p>

<p rend="hangnum" n="318"><hi rend="paranum">३१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतासं <pb ed="T" n="1.0040"/> सन्दमानानं, सागरो सम्पटिच्छति।</p>

<p rend="gathalast">जहन्ति पुरिमं नामं, सागरोतेव ञायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="319"><hi rend="paranum">३१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेविमे <pb ed="V" n="1.0025"/> चतुब्बण्णा, पब्बजित्वा तवन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">जहन्ति पुरिमं नामं, बुद्धपुत्ताति ञायरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="320"><hi rend="paranum">३२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि चन्दो विमलो, गच्छं आकासधातुया।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे तारगणे लोके, आभाय अतिरोचति॥</p>

<p rend="hangnum" n="321"><hi rend="paranum">३२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव त्वं महावीर, परिवुतो देवमानुसे।</p>

<p rend="gathalast">एते सब्बे अतिक्‍कम्म, जलसि सब्बदा तुवं॥</p>

<p rend="hangnum" n="322"><hi rend="paranum">३२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गम्भीरे उट्ठिता ऊमी, न वेलमतिवत्तरे।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा वेलंव फुसन्ति <note>सब्बाव वेलं फुसन्ति (सी॰), सब्बा वेलं पफुस्सन्ति (स्या॰)</note>, सञ्‍चुण्णा विकिरन्ति ता॥</p>

<p rend="hangnum" n="323"><hi rend="paranum">३२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव तित्थिया लोके, नानादिट्ठी बहुज्‍जना।</p>

<p rend="gathalast">धम्मं वादितुकामा ते, नातिवत्तन्ति तं मुनिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="324"><hi rend="paranum">३२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे च तं पापुणन्ति, पटिवादेहि चक्खुम।</p>

<p rend="gathalast">तवन्तिकं उपागन्त्वा, सञ्‍चुण्णाव भवन्ति ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="325"><hi rend="paranum">३२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि उदके जाता, कुमुदा मन्दालका बहू।</p>

<p rend="gathalast">उपलिम्पन्ति <note>उपलिप्पन्ति (?)</note> तोयेन, कद्दमकललेन च॥</p>

<p rend="hangnum" n="326"><hi rend="paranum">३२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव बहुका सत्ता, लोके जाता विरूहरे।</p>

<p rend="gathalast">अट्टिता रागदोसेन, कद्दमे कुमुदं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="327"><hi rend="paranum">३२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि पदुमं जलजं, जलमज्झे विरूहति।</p>

<p rend="gathalast">न सो लिम्पति तोयेन, परिसुद्धो हि केसरी॥</p>

<p rend="hangnum" n="328"><hi rend="paranum">३२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव <pb ed="T" n="1.0041"/> त्वं महावीर, लोके जातो महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">नोपलिम्पसि लोकेन, तोयेन पदुमं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="329"><hi rend="paranum">३२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि रम्मके मासे, बहू पुप्फन्ति वारिजा।</p>

<p rend="gathalast">नातिक्‍कमन्ति तं मासं, समयो पुप्फनाय सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="330"><hi rend="paranum">३३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव <pb ed="M" n="1.0031"/> <pb ed="V" n="1.0026"/> <pb ed="P" n="1.0028"/> त्वं महावीर, पुप्फितो ते विमुत्तिया।</p>

<p rend="gathalast">सासनं नातिवत्तन्ति, पदुमं वारिजं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="331"><hi rend="paranum">३३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुपुप्फितो सालराजा, दिब्बगन्धं पवायति।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञसालेहि परिवुतो, सालराजाव सोभति॥</p>

<p rend="hangnum" n="332"><hi rend="paranum">३३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव त्वं महावीर, बुद्धञाणेन पुप्फितो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घपरिवुतो, सालराजाव सोभसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="333"><hi rend="paranum">३३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि सेलो हिमवा, ओसधो सब्बपाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">नागानं असुरानञ्‍च, देवतानञ्‍च आलयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="334"><hi rend="paranum">३३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव त्वं महावीर, ओसधो विय पाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">तेविज्‍जा छळभिञ्‍ञा च, इद्धिया पारमिं गता॥</p>

<p rend="hangnum" n="335"><hi rend="paranum">३३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनुसिट्ठा महावीर, तया कारुणिकेन ते।</p>

<p rend="gathalast">रमन्ति धम्मरतिया, वसन्ति तव सासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="336"><hi rend="paranum">३३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मिगराजा यथा सीहो, अभिनिक्खम्म आसया।</p>

<p rend="gathalast">चतुद्दिसानुविलोकेत्वा <note>विलोकेत्वा (सी॰ स्या॰), नुलोकेत्वा (क॰)</note>,</p>

<p rend="bodytext">तिक्खत्तुं अभिनादति॥</p>

<p rend="hangnum" n="337"><hi rend="paranum">३३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बे मिगा उत्तसन्ति, मिगराजस्स गज्‍जतो।</p>

<p rend="gathalast">तथा हि जातिमा एसो, पसू तासेति सब्बदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="338"><hi rend="paranum">३३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गज्‍जतो <pb ed="T" n="1.0042"/> ते महावीर, वसुधा सम्पकम्पति।</p>

<p rend="gathalast">बोधनेय्यावबुज्झन्ति, तसन्ति मारकायिका॥</p>

<p rend="hangnum" n="339"><hi rend="paranum">३३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तसन्ति तित्थिया सब्बे, नदतो ते महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">काका सेनाव विब्भन्ता, मिगरञ्‍ञा यथा मिगा॥</p>

<p rend="hangnum" n="340"><hi rend="paranum">३४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ये केचि गणिनो लोके, सत्थारोति पवुच्‍चरे।</p>

<p rend="gathalast">परम्परागतं धम्मं, देसेन्ति परिसाय ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="341"><hi rend="paranum">३४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न हेवं त्वं महावीर, धम्मं देसेसि पाणिनं।</p>

<p rend="gathalast">सामं सच्‍चानि बुज्झित्वा, केवलं बोधिपक्खियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="342"><hi rend="paranum">३४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आसयानुसयं ञत्वा, इन्द्रियानं बलाबलं।</p>

<p rend="gathalast">भब्बाभब्बे विदित्वान, महामेघोव गज्‍जसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="343"><hi rend="paranum">३४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चक्‍कवाळपरियन्ता <pb ed="M" n="1.0032"/>, निसिन्‍ना परिसा भवे।</p>

<p rend="gathalast">नानादिट्ठी विचिनन्ता <note>विचिन्तेन्ति (स्या॰), विचिनन्तं (क॰)</note>, विमतिच्छेदनाय तं॥</p>

<p rend="hangnum" n="344"><hi rend="paranum">३४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बेसं <pb ed="P" n="1.0029"/> चित्तमञ्‍ञाय, ओपम्मकुसलो मुनि।</p>

<p rend="gathalast">एकं पञ्हं कथेन्तोव, विमतिं छिन्दसि <note>छिन्दि (स्या॰ क॰)</note> पाणिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="345"><hi rend="paranum">३४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपतिस्ससदिसेहेव, वसुधा पूरिता भवे।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेव ते पञ्‍जलिका, कित्तयुं लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="346"><hi rend="paranum">३४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कप्पं वा ते कित्तयन्ता, नानावण्णेहि कित्तयुं।</p>

<p rend="gathalast">परिमेतुं न सक्‍केय्युं <note>न कप्पेय्युं (स्या॰), न पप्पेय्युं (क॰)</note>, अप्पमेय्यो तथागतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="347"><hi rend="paranum">३४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथासकेन <pb ed="V" n="1.0027"/> थामेन, कित्तितो हि मया जिनो।</p>

<p rend="gathalast">कप्पकोटीपि कित्तेन्ता, एवमेव पकित्तयुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="348"><hi rend="paranum">३४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे <pb ed="T" n="1.0043"/> हि कोचि देवो वा, मनुस्सो वा सुसिक्खितो।</p>

<p rend="gathalast">पमेतुं परिकप्पेय्य, विघातंव लभेय्य सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="349"><hi rend="paranum">३४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सासने ते पतिट्ठाय, सक्यपुत्त महायस।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञाय पारमिं गन्त्वा, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="350"><hi rend="paranum">३५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तित्थिये सम्पमद्दामि, वत्तेमि जिनसासनं।</p>

<p rend="gathalast">धम्मसेनापति अज्‍ज, सक्यपुत्तस्स सासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="351"><hi rend="paranum">३५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरिमेय्ये कतं कम्मं, फलं दस्सेसि मे इध।</p>

<p rend="gathalast">सुखित्तो सरवेगोव, किलेसे झापयी मम <note>झापयिं मम (स्या॰), झापयिं अहं (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="352"><hi rend="paranum">३५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो कोचि मनुजो भारं, धारेय्य मत्थके सदा।</p>

<p rend="gathalast">भारेन दुक्खितो अस्स, भारेहि भरितो तथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="353"><hi rend="paranum">३५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘डय्हमानो तीहग्गीहि, भवेसु संसरिं अहं।</p>

<p rend="gathalast">भरितो भवभारेन, गिरिं उच्‍चारितो यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="354"><hi rend="paranum">३५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ओरोपितो च मे भारो, भवा उग्घाटिता मया।</p>

<p rend="gathalast">करणीयं कतं सब्बं, सक्यपुत्तस्स सासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="355"><hi rend="paranum">३५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता बुद्धखेत्तम्हि, ठपेत्वा सक्यपुङ्गवं।</p>

<p rend="gathalast">अहं अग्गोम्हि पञ्‍ञाय, सदिसो मे न विज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="356"><hi rend="paranum">३५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘समाधिम्हि <pb ed="M" n="1.0033"/> सुकुसलो, इद्धिया पारमिं गतो।</p>

<p rend="gathalast">इच्छमानो चहं अज्‍ज, सहस्सं अभिनिम्मिने॥</p>

<p rend="hangnum" n="357"><hi rend="paranum">३५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनुपुब्बविहारस्स <pb ed="P" n="1.0030"/>, वसीभूतो महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">कथेसि सासनं मय्हं, निरोधो सयनं मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="358"><hi rend="paranum">३५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिब्बचक्खु <pb ed="T" n="1.0044"/> विसुद्धं मे, समाधिकुसलो अहं।</p>

<p rend="gathalast">सम्मप्पधानानुयुत्तो, बोज्झङ्गभावनारतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="359"><hi rend="paranum">३५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सावकेन हि पत्तब्बं, सब्बमेव कतं मया।</p>

<p rend="gathalast">लोकनाथं ठपेत्वान, सदिसो मे न विज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="360"><hi rend="paranum">३६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘समापत्तीनं कुसलो <note>समापत्तिनयकुसलो (सी॰)</note>, झानविमोक्खान खिप्पपटिलाभी।</p>

<p rend="gathalast">बोज्झङ्गभावनारतो, सावकगुणपारमिगतोस्मि॥</p>

<p rend="hangnum" n="361"><hi rend="paranum">३६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सावकगुणेनपि <pb ed="V" n="1.0028"/> फुस्सेन <note>सावकगुणफुस्सेन (स्या॰)</note>, बुद्धिया परिसुत्तमभारवा <note>पुरिसुत्तमगारवा (स्या॰), पुरिसुत्तमभारवा (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">यं सद्धासङ्गहितं <note>सद्धाय सङ्गहितं (सी॰), सद्दासङ्गहितं (स्या॰)</note> चित्तं, सदा सब्रह्मचारीसु॥</p>

<p rend="hangnum" n="362"><hi rend="paranum">३६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उद्धतविसोव सप्पो, छिन्‍नविसाणोव उसभो।</p>

<p rend="gathalast">निक्खित्तमानदप्पोव <note>दब्बोव (क॰)</note>, उपेमि गरुगारवेन गणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="363"><hi rend="paranum">३६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदि रूपिनी भवेय्य, पञ्‍ञा मे वसुमतीपि <note>वसुमती (सी॰ क॰) वसुपतीनं (स्या॰)</note> न समेय्य।</p>

<p rend="gathalast">अनोमदस्सिस्स <note>अनोमदस्सि (?)</note> भगवतो, फलमेतं ञाणथवनाय॥</p>

<p rend="hangnum" n="364"><hi rend="paranum">३६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पवत्तितं धम्मचक्‍कं, सक्यपुत्तेन तादिना।</p>

<p rend="gathalast">अनुवत्तेमहं सम्मा, ञाणथवनायिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="365"><hi rend="paranum">३६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मा मे कदाचि पापिच्छो, कुसीतो हीनवीरियो।</p>

<p rend="gathalast">अप्पस्सुतो अनादरो <note>अनाचारो (सब्बत्थ) थेरगा॰ ९८७ पस्सितब्बा</note>, समेतो अहु कत्थचि॥</p>

<p rend="hangnum" n="366"><hi rend="paranum">३६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहुस्सुतो च मेधावी, सीलेसु सुसमाहितो।</p>

<p rend="gathalast">चेतोसमथानुयुत्तो, अपि मुद्धनि तिट्ठतु॥</p>

<p rend="hangnum" n="367"><hi rend="paranum">३६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तं वो वदामि भद्दन्ते, यावन्तेत्थ समागता।</p>

<p rend="gathalast">अप्पिच्छा होथ सन्तुट्ठा, झायी झानरता सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="368"><hi rend="paranum">३६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यमहं <pb ed="T" n="1.0045"/> <pb ed="M" n="1.0034"/> <pb ed="P" n="1.0031"/> पठमं दिस्वा, विरजो विमलो अहुं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे आचरियो धीरो, अस्सजि नाम सावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="369"><hi rend="paranum">३६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्साहं वाहसा अज्‍ज, धम्मसेनापती अहुं।</p>

<p rend="gathalast">सब्बत्थ पारमिं पत्वा, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="370"><hi rend="paranum">३७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो मे आचरियो आसि, अस्सजि नाम सावको।</p>

<p rend="gathalast">यस्सं दिसायं वसति, उस्सीसम्हि करोमहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="371"><hi rend="paranum">३७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मम कम्मं सरित्वान, गोतमो सक्यपुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, अग्गट्ठाने ठपेसि मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="372"><hi rend="paranum">३७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> <note>इमा द्वे गाथायो स्यामपोत्थके न सन्ति</note></p>

<p rend="bodytext">किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता।</p>

<p rend="gathalast">नागोव बन्धनं छेत्वा, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="373"><hi rend="paranum">३७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वागतं वत मे आसि, बुद्धसेट्ठस्स सन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं <note>इमा द्वे गाथारो स्यामपोत्थके न सन्ति</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="374"><hi rend="paranum">३७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा <pb ed="V" n="1.0029"/> चतस्सो <note>चतस्सो च (सी॰)</note>, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा सारिपुत्तो थेरो इमा गाथायो</p>

<p rend="bodytext">अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">सारिपुत्तत्थेरस्सापदानं पठमं।</p>

<p rend="subhead">३-२. महामोग्गल्‍लानत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="375"><hi rend="paranum">३७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनोमदस्सी भगवा, लोकजेट्ठो नरासभो।</p>

<p rend="gathalast">विहासि हिमवन्तम्हि, देवसङ्घपुरक्खतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="376"><hi rend="paranum">३७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वरुणो नाम नामेन, नागराजा अहं तदा।</p>

<p rend="gathalast">कामरूपी विकुब्बामि, महोदधिनिवासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="377"><hi rend="paranum">३७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सङ्गणियं <pb ed="T" n="1.0046"/> गणं हित्वा, तूरियं पट्ठपेसहं।</p>

<p rend="gathalast">सम्बुद्धं परिवारेत्वा, वादेसुं अच्छरा तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="378"><hi rend="paranum">३७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वज्‍जमानेसु <pb ed="M" n="1.0035"/> तूरेसु, देवा तूरानि <note>तुरियेसु, देवा तुरियानि (सी॰ स्या॰)</note> वज्‍जयुं।</p>

<p rend="gathalast">उभिन्‍नं सद्दं सुत्वान, बुद्धोपि सम्पबुज्झथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="379"><hi rend="paranum">३७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निमन्तेत्वान सम्बुद्धं, सकं भवनुपागमिं।</p>

<p rend="gathalast">आसनं पञ्‍ञपेत्वान, कालमारोचयिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="380"><hi rend="paranum">३८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खीणासवसहस्सेहि, परिवुतो लोकनायको।</p>

<p rend="gathalast">ओभासेन्तो दिसा सब्बा, भवनं मे उपागमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="381"><hi rend="paranum">३८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपविट्ठं <pb ed="P" n="1.0032"/> महावीरं, देवदेवं नरासभं।</p>

<p rend="gathalast">सभिक्खुसङ्घं तप्पेसिं <note>सन्तप्पेसिं (स्या॰), तप्पेमि (क॰)</note>, अन्‍नपानेनहं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="382"><hi rend="paranum">३८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनुमोदि महावीरो, सयम्भू अग्गपुग्गलो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="383"><hi rend="paranum">३८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘यो सो <note>यं सो (क॰)</note> सङ्घं अपूजेसि, बुद्धञ्‍च लोकनायकं।</p>

<p rend="gathalast">तेन चित्तप्पसादेन, देवलोकं गमिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="384"><hi rend="paranum">३८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सत्तसत्ततिक्खत्तुञ्‍च, देवरज्‍जं करिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पथब्या रज्‍जं अट्ठसतं, वसुधं आवसिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="385"><hi rend="paranum">३८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पञ्‍चपञ्‍ञासक्खत्तुञ्‍च, चक्‍कवत्ती भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">भोगा असङ्खिया तस्स, उप्पज्‍जिस्सन्ति तावदे॥</p>

<p rend="hangnum" n="386"><hi rend="paranum">३८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अपरिमेय्ये <pb ed="V" n="1.0030"/> इतो कप्पे, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन <note>नामेन (सी॰)</note>, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="387"><hi rend="paranum">३८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘निरया <pb ed="T" n="1.0047"/> सो चवित्वान, मनुस्सतं गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">कोलितो नाम नामेन, ब्रह्मबन्धु भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="388"><hi rend="paranum">३८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, कुसलमूलेन चोदितो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमस्स भगवतो, दुतियो हेस्सति सावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="389"><hi rend="paranum">३८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आरद्धवीरियो पहितत्तो, इद्धिया पारमिं गतो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो’॥</p>

<p rend="hangnum" n="390"><hi rend="paranum">३९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पापमित्तोपनिस्साय, कामरागवसं गतो।</p>

<p rend="gathalast">मातरं पितरञ्‍चापि, घातयिं दुट्ठमानसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="391"><hi rend="paranum">३९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यं <pb ed="M" n="1.0036"/> यं योनुपपज्‍जामि, निरयं अथ मानुसं।</p>

<p rend="gathalast">पापकम्मसमङ्गिता, भिन्‍नसीसो मरामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="392"><hi rend="paranum">३९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इदं पच्छिमकं मय्हं, चरिमो वत्तते भवो।</p>

<p rend="gathalast">इधापि एदिसो मय्हं, मरणकाले भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="393"><hi rend="paranum">३९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पविवेकमनुयुत्तो, समाधिभावनारतो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="394"><hi rend="paranum">३९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धरणिम्पि सुगम्भीरं, बहलं दुप्पधंसियं।</p>

<p rend="gathalast">वामङ्गुट्ठेन खोभेय्यं, इद्धिया पारमिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="395"><hi rend="paranum">३९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अस्मिमानं न पस्सामि, मानो मय्हं न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">सामणेरे उपादाय, गरुचित्तं करोमहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="396"><hi rend="paranum">३९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरिमेय्ये इतो कप्पे, यं कम्ममभिनीहरिं।</p>

<p rend="gathalast">ताहं भूमिमनुप्पत्तो, पत्तोम्हि आसवक्खयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="397"><hi rend="paranum">३९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा <pb ed="T" n="1.0048"/> <pb ed="P" n="1.0033"/> चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा महामोग्गल्‍लानो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">महामोग्गल्‍लानत्थेरस्सापदानं दुतियं।</p>

<p rend="subhead">३-३. महाकस्सपत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="398"><hi rend="paranum">३९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरस्स <pb ed="V" n="1.0031"/> भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो।</p>

<p rend="gathalast">निब्बुते लोकनाथम्हि, पूजं कुब्बन्ति सत्थुनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="399"><hi rend="paranum">३९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उदग्गचित्ता जनता, आमोदितपमोदिता।</p>

<p rend="gathalast">तेसु संवेगजातेसु, पीति मे उदपज्‍जथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="400"><hi rend="paranum">४००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ञातिमित्ते समानेत्वा, इदं वचनमब्रविं।</p>

<p rend="gathalast">परिनिब्बुतो महावीरो, हन्द पूजं करोमसे॥</p>

<p rend="hangnum" n="401"><hi rend="paranum">४०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साधूति ते पटिस्सुत्वा, भिय्यो हासं जनिंसु मे।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धस्मिं लोकनाथम्हि, काहाम पुञ्‍ञसञ्‍चयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="402"><hi rend="paranum">४०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अग्घियं <pb ed="M" n="1.0037"/> सुकतं कत्वा, सतहत्थसमुग्गतं।</p>

<p rend="gathalast">दियड्ढहत्थपत्थटं, विमानं नभमुग्गतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="403"><hi rend="paranum">४०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कत्वान हम्मियं तत्थ, तालपन्तीहि चित्तितं।</p>

<p rend="gathalast">सकं चित्तं पसादेत्वा, चेतियं पूजयुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="404"><hi rend="paranum">४०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अग्गिक्खन्धोव <pb ed="T" n="1.0049"/> जलितो, किंसुको इव <note>सालराजाव (सी॰)</note> फुल्‍लितो।</p>

<p rend="gathalast">इन्दलट्ठीव आकासे, ओभासेति चतुद्दिसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="405"><hi rend="paranum">४०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तत्थ चित्तं पसादेत्वा, कत्वान कुसलं बहुं।</p>

<p rend="gathalast">पुब्बकम्मं सरित्वान, तिदसं उपपज्‍जहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="406"><hi rend="paranum">४०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सहस्सयुत्तं <pb ed="P" n="1.0034"/> हयवाहिं, दिब्बयानमधिट्ठितो।</p>

<p rend="gathalast">उब्बिद्धं भवनं मय्हं, सत्तभूमं समुग्गतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="407"><hi rend="paranum">४०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कूटागारसहस्सानि, सब्बसोण्णमया अहुं।</p>

<p rend="gathalast">जलन्ति सकतेजेन, दिसा सब्बा पभासयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="408"><hi rend="paranum">४०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सन्ति अञ्‍ञेपि निय्यूहा, लोहितङ्गमया तदा।</p>

<p rend="gathalast">तेपि जोतन्ति आभाय, समन्ता चतुरो दिसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="409"><hi rend="paranum">४०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुञ्‍ञकम्माभिनिब्बत्ता, कूटागारा सुनिम्मिता।</p>

<p rend="gathalast">मणिमयापि जोतन्ति, दिसा दस <note>दिसोदिसं (स्या॰)</note> समन्ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="410"><hi rend="paranum">४१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेसं उज्‍जोतमानानं, ओभासो विपुलो अहु।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे देवे अभिभोमि, पुञ्‍ञकम्मस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="411"><hi rend="paranum">४११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सट्ठिकप्पसहस्सम्हि <pb ed="V" n="1.0032"/>, उब्बिद्धो नाम खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">चातुरन्तो विजितावी, पथविं आवसिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="412"><hi rend="paranum">४१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव भद्दके कप्पे, तिंसक्खत्तुं अहोसहं।</p>

<p rend="gathalast">सककम्माभिरद्धोम्हि, चक्‍कवत्ती महब्बलो॥</p>

<p rend="hangnum" n="413"><hi rend="paranum">४१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सत्तरतनसम्पन्‍नो, चतुदीपम्हि इस्सरो।</p>

<p rend="gathalast">तत्थापि भवनं मय्हं, इन्दलट्ठीव उग्गतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="414"><hi rend="paranum">४१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आयामतो <pb ed="T" n="1.0050"/> <pb ed="M" n="1.0038"/> चतुब्बीसं, वित्थारेन च द्वादस।</p>

<p rend="gathalast">रम्मणं <note>रम्मकं (सी॰ स्या॰)</note> नाम नगरं, दळ्हपाकारतोरणं॥</p>

<p rend="hangnum" n="415"><hi rend="paranum">४१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आयामतो पञ्‍चसतं, वित्थारेन तदड्ढकं।</p>

<p rend="gathalast">आकिण्णं जनकायेहि, तिदसानं पुरं विय॥</p>

<p rend="hangnum" n="416"><hi rend="paranum">४१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा सूचिघरे सूची, पक्खित्ता पण्णवीसति।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञमञ्‍ञं पघट्टेन्ति, आकिण्णं होति लङ्कतं <note>तं तदा (सी॰), सतता (स्या॰), सङ्करं (?)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="417"><hi rend="paranum">४१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवम्पि नगरं मय्हं, हत्थिस्सरथसंकुलं।</p>

<p rend="gathalast">मनुस्सेहि सदाकिण्णं, रम्मणं नगरुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="418"><hi rend="paranum">४१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तत्थ भुत्वा पिवित्वा च, पुन देवत्तनं गतो <note>पुनपि देवतङ्गतो (क॰)</note>॥</p>

<p rend="gathalast">भवे पच्छिमके मय्हं, अहोसि कुलसम्पदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="419"><hi rend="paranum">४१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ब्राह्मञ्‍ञकुलसम्भूतो <pb ed="P" n="1.0035"/>, महारतनसञ्‍चयो।</p>

<p rend="gathalast">असीतिकोटियो हित्वा, हिरञ्‍ञस्सापि पब्बजिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="420"><hi rend="paranum">४२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा महाकस्सपो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">महाकस्सपत्थेरस्सापदानं ततियं।</p>

<p rend="subhead">३-४. अनुरुद्धत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="421"><hi rend="paranum">४२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुमेधं <pb ed="T" n="1.0051"/> भगवन्ताहं, लोकजेट्ठं नरासभं।</p>

<p rend="gathalast">वूपकट्ठं विहरन्तं, अद्दसं लोकनायकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="422"><hi rend="paranum">४२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपगन्त्वान सम्बुद्धं, सुमेधं लोकनायकं।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍जलिं पग्गहेत्वान, बुद्धसेट्ठमयाचहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="423"><hi rend="paranum">४२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनुकम्प <pb ed="V" n="1.0033"/> महावीर, लोकजेट्ठ नरासभ।</p>

<p rend="gathalast">पदीपं ते पदस्सामि, रुक्खमूलम्हि झायतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="424"><hi rend="paranum">४२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अधिवासेसि सो धीरो, सयम्भू वदतं वरो।</p>

<p rend="gathalast">दुमेसु विनिविज्झित्वा, यन्तं योजियहं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="425"><hi rend="paranum">४२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सहस्सवट्टिं <pb ed="M" n="1.0039"/> पादासिं, बुद्धस्स लोकबन्धुनो।</p>

<p rend="gathalast">सत्ताहं पज्‍जलित्वान, दीपा वूपसमिंसु मे॥</p>

<p rend="hangnum" n="426"><hi rend="paranum">४२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेन चित्तप्पसादेन, चेतनापणिधीहि च।</p>

<p rend="gathalast">जहित्वा मानुसं देहं, विमानमुपपज्‍जहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="427"><hi rend="paranum">४२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उपपन्‍नस्स देवत्तं, ब्यम्हं आसि सुनिम्मितं।</p>

<p rend="gathalast">समन्ततो पज्‍जलति, दीपदानस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="428"><hi rend="paranum">४२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘समन्ता <pb ed="P" n="1.0036"/> योजनसतं, विरोचेसिमहं तदा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे देवे अभिभोमि, दीपदानस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="429"><hi rend="paranum">४२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तिंसकप्पानि <pb ed="T" n="1.0052"/> देविन्दो, देवरज्‍जमकारयिं।</p>

<p rend="gathalast">न मं केचीतिमञ्‍ञन्ति, दीपदानस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="430"><hi rend="paranum">४३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अट्ठवीसतिक्खत्तुञ्‍च, चक्‍कवत्ती अहोसहं।</p>

<p rend="gathalast">दिवा रत्तिञ्‍च पस्सामि, समन्ता योजनं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="431"><hi rend="paranum">४३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सहस्सलोकं ञाणेन, पस्सामि सत्थु सासने।</p>

<p rend="gathalast">दिब्बचक्खुमनुप्पत्तो, दीपदानस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="432"><hi rend="paranum">४३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुमेधो नाम सम्बुद्धो, तिंसकप्पसहस्सितो।</p>

<p rend="gathalast">तस्स दीपो मया दिन्‍नो, विप्पसन्‍नेन चेतसा॥</p>

<p rend="hangnum" n="433"><hi rend="paranum">४३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा अनुरुद्धो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">अनुरुद्धत्थेरस्सापदानं चतुत्थं।</p>

<p rend="subhead">३-५. पुण्णमन्ताणिपुत्तत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="434"><hi rend="paranum">४३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू।</p>

<p rend="gathalast">पुरक्खतोम्हि सिस्सेहि, उपगच्छिं नरुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="435"><hi rend="paranum">४३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरो <pb ed="V" n="1.0034"/> लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो।</p>

<p rend="gathalast">मम कम्मं पकित्तेसि, सङ्खित्तेन महामुनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="436"><hi rend="paranum">४३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ताहं <pb ed="M" n="1.0040"/> धम्मं सुणित्वान, अभिवादेत्वान सत्थुनो।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍जलिं पग्गहेत्वान, पक्‍कमिं <note>पक्‍कामिं (सी॰ स्या॰)</note> दक्खिणामुखो॥</p>

<p rend="hangnum" n="437"><hi rend="paranum">४३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सङ्खित्तेन <pb ed="T" n="1.0053"/> सुणित्वान, वित्थारेन अभासयिं <note>अदेसयिं (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gatha2">सब्बे सिस्सा अत्तमना, सुत्वान मम भासतो।</p>

<p rend="gathalast">सकं दिट्ठिं विनोदेत्वा, बुद्धे चित्तं पसादयुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="438"><hi rend="paranum">४३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सङ्खित्तेनपि देसेमि, वित्थारेन तथेवहं <note>देसेसिं वित्थारेनपि भासयिं (क॰)</note>।</p>

<p rend="gatha2">अभिधम्मनयञ्‍ञूहं <pb ed="P" n="1.0037"/>, कथावत्थुविसुद्धिया।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेसं विञ्‍ञापेत्वान, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="439"><hi rend="paranum">४३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इतो पञ्‍चसते कप्पे, चतुरो सुप्पकासका।</p>

<p rend="gathalast">सत्तरतनसम्पन्‍ना, चतुदीपम्हि इस्सरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="440"><hi rend="paranum">४४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा पुण्णो मन्ताणिपुत्तो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">पुण्णमन्ताणिपुत्तत्थेरस्सापदानं पञ्‍चमं।</p>

<p rend="subhead">३-६. उपालित्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="441"><hi rend="paranum">४४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नगरे हंसवतिया, सुजातो नाम ब्राह्मणो।</p>

<p rend="gathalast">असीतिकोटिनिचयो, पहूतधनधञ्‍ञवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="442"><hi rend="paranum">४४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू।</p>

<p rend="gathalast">लक्खणे इतिहासे च, सधम्मे पारमिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="443"><hi rend="paranum">४४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘परिब्बाजा <pb ed="T" n="1.0054"/> एकसिखा <note>एकभिक्खा (क॰)</note>, गोतमा</p>

<p rend="bodytext">बुद्धसावका <note>सब्बत्थपि एवमेव दिस्सति</note>।</p>

<p rend="gathalast">चरका तापसा चेव, चरन्ति महिया तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="444"><hi rend="paranum">४४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेपि मं परिवारेन्ति, ब्राह्मणो विस्सुतो इति।</p>

<p rend="gathalast">बहुज्‍जनो मं पूजेति, नाहं पूजेमि किञ्‍चनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="445"><hi rend="paranum">४४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पूजारहं <pb ed="M" n="1.0041"/> न पस्सामि, मानत्थद्धो अहं तदा।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धोति वचनं नत्थि, ताव नुप्पज्‍जते जिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="446"><hi rend="paranum">४४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अच्‍चयेन <pb ed="V" n="1.0035"/> अहोरत्तं, पदुमुत्तरनामको <note>नायको (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं तमं विनोदेत्वा, लोके उप्पज्‍जि चक्खुमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="447"><hi rend="paranum">४४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वित्थारिके बाहुजञ्‍ञे, पुथुभूते च सासने।</p>

<p rend="gathalast">उपागमि तदा बुद्धो, नगरं हंससव्हयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="448"><hi rend="paranum">४४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पितु अत्थाय <pb ed="P" n="1.0038"/> सो बुद्धो, धम्मं देसेसि चक्खुमा।</p>

<p rend="gathalast">तेन कालेन परिसा, समन्ता योजनं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="449"><hi rend="paranum">४४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सम्मतो मनुजानं सो, सुनन्दो नाम तापसो।</p>

<p rend="gathalast">यावता बुद्धपरिसा, पुप्फेहच्छादयी तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="450"><hi rend="paranum">४५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चतुसच्‍चं पकासेन्ते, सेट्ठे च <note>हेट्ठा च (क॰)</note> पुप्फमण्डपे।</p>

<p rend="gathalast">कोटिसतसहस्सानं, धम्माभिसमयो अहु॥</p>

<p rend="hangnum" n="451"><hi rend="paranum">४५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सत्तरत्तिन्दिवं बुद्धो, वस्सेत्वा धम्मवुट्ठियो।</p>

<p rend="gathalast">अट्ठमे दिवसे पत्ते, सुनन्दं कित्तयी जिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="452"><hi rend="paranum">४५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘देवलोके मनुस्से वा, संसरन्तो अयं भवे।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेसं पवरो हुत्वा, भवेसु संसरिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="453"><hi rend="paranum">४५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कप्पसतसहस्सम्हि <pb ed="T" n="1.0055"/>, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="454"><hi rend="paranum">४५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो।</p>

<p rend="gathalast">मन्ताणिपुत्तो पुण्णोति, हेस्सति सत्थु सावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="455"><hi rend="paranum">४५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं कित्तयि सम्बुद्धो, सुनन्दं तापसं तदा।</p>

<p rend="gathalast">हासयन्तो जनं सब्बं, दस्सयन्तो सकं बलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="456"><hi rend="paranum">४५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कतञ्‍जली नमस्सन्ति, सुनन्दं तापसं जना।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धे कारं करित्वान, सोधेसि गतिमत्तनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="457"><hi rend="paranum">४५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तत्थ मे अहु सङ्कप्पो, सुत्वान मुनिनो वचं।</p>

<p rend="gathalast">अहम्पि कारं कस्सामि, यथा पस्सामि गोतमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="458"><hi rend="paranum">४५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवाहं <pb ed="M" n="1.0042"/> चिन्तयित्वान, किरियं चिन्तयिं मम।</p>

<p rend="gathalast">क्याहं कम्मं आचरामि, पुञ्‍ञक्खेत्ते अनुत्तरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="459"><hi rend="paranum">४५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अयञ्‍च पाठिको भिक्खु, सब्बपाठिस्स सासने।</p>

<p rend="gathalast">विनये अग्गनिक्खित्तो, तं ठानं पत्थये अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="460"><hi rend="paranum">४६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इदं <pb ed="V" n="1.0036"/> मे अमितं भोगं, अक्खोभं सागरूपमं।</p>

<p rend="gathalast">तेन भोगेन बुद्धस्स, आरामं मापये अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="461"><hi rend="paranum">४६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सोभनं नाम आरामं, नगरस्स पुरत्थतो।</p>

<p rend="gathalast">किणित्वा <note>कीत्वा (सी॰), कित्वा (क॰)</note> सतसहस्सेन, सङ्घारामं अमापयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="462"><hi rend="paranum">४६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कूटागारे <pb ed="P" n="1.0039"/> च पासादे, मण्डपे हम्मिये गुहा।</p>

<p rend="gathalast">चङ्कमे सुकते कत्वा, सङ्घारामं अमापयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="463"><hi rend="paranum">४६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जन्ताघरं <pb ed="T" n="1.0056"/> अग्गिसालं, अथो उदकमाळकं।</p>

<p rend="gathalast">न्हानघरं मापयित्वा, भिक्खुसङ्घस्सदासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="464"><hi rend="paranum">४६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आसन्दियो पीठके च, परिभोगे च भाजने।</p>

<p rend="gathalast">आरामिकञ्‍च भेसज्‍जं, सब्बमेतं अदासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="465"><hi rend="paranum">४६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आरक्खं पट्ठपेत्वान, पाकारं कारयिं दळ्हं।</p>

<p rend="gathalast">मा नं कोचि विहेठेसि, सन्तचित्तान तादिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="466"><hi rend="paranum">४६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्सेनावासं <note>आवासं सतसहस्सेन (सी॰), आवासे सतसहस्से (स्या॰)</note>, सङ्घारामे अमापयिं।</p>

<p rend="gathalast">वेपुल्‍लं तं मापयित्वा <note>वेपुल्‍लतं पापयित्वा (सी॰)</note>, सम्बुद्धं उपनामयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="467"><hi rend="paranum">४६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निट्ठापितो मयारामो, सम्पटिच्छ तुवं मुनि।</p>

<p rend="gathalast">निय्यादेस्सामि तं वीर <note>ते वीर (सी॰), तं धीर (स्या॰)</note>, अधिवासेहि चक्खुम॥</p>

<p rend="hangnum" n="468"><hi rend="paranum">४६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो।</p>

<p rend="gathalast">मम सङ्कप्पमञ्‍ञाय, अधिवासेसि नायको॥</p>

<p rend="hangnum" n="469"><hi rend="paranum">४६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अधिवासनमञ्‍ञाय, सब्बञ्‍ञुस्स महेसिनो।</p>

<p rend="gathalast">भोजनं पटियादेत्वा, कालमारोचयिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="470"><hi rend="paranum">४७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आरोचितम्हि कालम्हि, पदुमुत्तरनायको।</p>

<p rend="gathalast">खीणासवसहस्सेहि, आरामं मे उपागमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="471"><hi rend="paranum">४७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निसिन्‍नं <pb ed="M" n="1.0043"/> कालमञ्‍ञाय, अन्‍नपानेन तप्पयिं।</p>

<p rend="gathalast">भुत्ताविं कालमञ्‍ञाय, इदं वचनमब्रविं॥</p>

<p rend="hangnum" n="472"><hi rend="paranum">४७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कीतो सतसहस्सेन, तत्तकेनेव कारितो।</p>

<p rend="gathalast">सोभनो नाम आरामो, सम्पटिच्छ तुवं मुनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="473"><hi rend="paranum">४७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इमिनारामदानेन <pb ed="T" n="1.0057"/>, चेतनापणिधीहि च।</p>

<p rend="gathalast">भवे निब्बत्तमानोहं, लभामि मम पत्थितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="474"><hi rend="paranum">४७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिग्गहेत्वा <pb ed="V" n="1.0037"/> सम्बुद्धो, सङ्घारामं सुमापितं।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इदं वचनमब्रवि॥</p>

<p rend="hangnum" n="475"><hi rend="paranum">४७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो सो बुद्धस्स पादासि, सङ्घारामं सुमापितं।</p>

<p rend="gathalast">तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="476"><hi rend="paranum">४७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हत्थी <pb ed="P" n="1.0040"/> अस्सा रथा पत्ती, सेना च चतुरङ्गिनी।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेस्सन्तिमं निच्‍चं, सङ्घारामस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="477"><hi rend="paranum">४७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सट्ठि तूरसहस्सानि <note>तुरियसहस्सानि (सी॰ स्या॰)</note>, भेरियो समलङ्कता।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेस्सन्तिमं निच्‍चं, सङ्घारामस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="478"><hi rend="paranum">४७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘छळसीतिसहस्सानि, नारियो समलङ्कता।</p>

<p rend="gathalast">विचित्तवत्थाभरणा, आमुत्तमणिकुण्डला॥</p>

<p rend="hangnum" n="479"><hi rend="paranum">४७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अळारपम्हा हसुला, सुसञ्‍ञा तनुमज्झिमा।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेस्सन्तिमं निच्‍चं, सङ्घारामस्सिदं फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="480"><hi rend="paranum">४८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तिंसकप्पसहस्सानि, देवलोके रमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सहस्सक्खत्तुं देविन्दो, देवरज्‍जं करिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="481"><hi rend="paranum">४८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘देवराजेन पत्तब्बं, सब्बं पटिलभिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">अनूनभोगो हुत्वान, देवरज्‍जं करिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="482"><hi rend="paranum">४८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सहस्सक्खत्तुं चक्‍कवत्ती, राजा रट्ठे भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पथब्या रज्‍जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="483"><hi rend="paranum">४८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कप्पसतसहस्सम्हि <pb ed="T" n="1.0058"/>, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="484"><hi rend="paranum">४८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्स <pb ed="M" n="1.0044"/> धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो।</p>

<p rend="gathalast">उपालि नाम नामेन, हेस्सति सत्थु सावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="485"><hi rend="paranum">४८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनये पारमिं पत्वा, ठानाठाने च कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">जिनसासनं धारेन्तो, विहरिस्सतिनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="486"><hi rend="paranum">४८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बमेतं अभिञ्‍ञाय, गोतमो सक्यपुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="487"><hi rend="paranum">४८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरिमेय्युपादाय, पत्थेमि तव सासनं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, सब्बसंयोजनक्खयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="488"><hi rend="paranum">४८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा <pb ed="V" n="1.0038"/> सूलावुतो पोसो, राजदण्डेन तज्‍जितो।</p>

<p rend="gathalast">सूले सातं अविन्दन्तो, परिमुत्तिंव इच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="489"><hi rend="paranum">४८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेवाहं <pb ed="T" n="1.0059"/> महावीर, भवदण्डेन तज्‍जितो।</p>

<p rend="gathalast">कम्मसूलावुतो सन्तो, पिपासावेदनट्टितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="490"><hi rend="paranum">४९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भवे सातं न विन्दामि, डय्हन्तो तीहि अग्गिभि।</p>

<p rend="gathalast">परिमुत्तिं गवेसामि, यथापि राजदण्डितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="491"><hi rend="paranum">४९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा <pb ed="P" n="1.0041"/> विसादो पुरिसो, विसेन परिपीळितो।</p>

<p rend="gathalast">अगदं सो गवेसेय्य, विसघातायुपालनं <note>विसघातायुपायनं (स्या॰ क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="492"><hi rend="paranum">४९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवेसमानो पस्सेय्य, अगदं विसघातकं।</p>

<p rend="gathalast">तं पिवित्वा सुखी अस्स, विसम्हा परिमुत्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="493"><hi rend="paranum">४९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेवाहं महावीर, यथा विसहतो नरो।</p>

<p rend="gathalast">सम्पीळितो अविज्‍जाय, सद्धम्मागदमेसहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="494"><hi rend="paranum">४९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मागदं गवेसन्तो, अद्दक्खिं सक्यसासनं।</p>

<p rend="gathalast">अग्गं सब्बोसधानं तं, सब्बसल्‍लविनोदनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="495"><hi rend="paranum">४९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मोसधं पिवित्वान, विसं सब्बं समूहनिं।</p>

<p rend="gathalast">अजरामरं सीतिभावं, निब्बानं फस्सयिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="496"><hi rend="paranum">४९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा भूतट्टितो पोसो, भूतग्गाहेन पीळितो।</p>

<p rend="gathalast">भूतवेज्‍जं गवेसेय्य, भूतस्मा परिमुत्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="497"><hi rend="paranum">४९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवेसमानो <pb ed="M" n="1.0045"/> पस्सेय्य, भूतविज्‍जासु कोविदं।</p>

<p rend="gathalast">तस्स सो विहने भूतं, समूलञ्‍च विनासये॥</p>

<p rend="hangnum" n="498"><hi rend="paranum">४९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेवाहं <pb ed="T" n="1.0060"/> महावीर, तमग्गाहेन पीळितो।</p>

<p rend="gathalast">ञाणालोकं गवेसामि, तमतो परिमुत्तिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="499"><hi rend="paranum">४९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अथद्दसं सक्यमुनिं, किलेसतमसोधनं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे तमं विनोदेसि, भूतवेज्‍जोव भूतकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="500"><hi rend="paranum">५००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘संसारसोतं सञ्छिन्दिं, तण्हासोतं निवारयिं।</p>

<p rend="gathalast">भवं उग्घाटयिं सब्बं, भूतवेज्‍जोव मूलतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="501"><hi rend="paranum">५०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गरुळो यथा ओपतति, पन्‍नगं भक्खमत्तनो।</p>

<p rend="gathalast">समन्ता योजनसतं, विक्खोभेति महासरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="502"><hi rend="paranum">५०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पन्‍नगं <pb ed="V" n="1.0039"/> सो गहेत्वान, अधोसीसं विहेठयं।</p>

<p rend="gathalast">आदाय सो पक्‍कमति, येनकामं विहङ्गमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="503"><hi rend="paranum">५०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेवाहं महावीर, यथापि गरुळो बली।</p>

<p rend="gathalast">असङ्खतं गवेसन्तो, दोसे विक्खालयिं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="504"><hi rend="paranum">५०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दिट्ठो अहं धम्मवरं, सन्तिपदमनुत्तरं।</p>

<p rend="gathalast">आदाय विहरामेतं, गरुळो पन्‍नगं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="505"><hi rend="paranum">५०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आसावती नाम लता, जाता चित्तलतावने।</p>

<p rend="gathalast">तस्सा वस्ससहस्सेन, एकं निब्बत्तते फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="506"><hi rend="paranum">५०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तं <pb ed="P" n="1.0042"/> देवा पयिरुपासन्ति, तावदूरफले सति।</p>

<p rend="gathalast">देवानं सा पिया एवं, आसावती लतुत्तमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="507"><hi rend="paranum">५०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्सुपादाय, ताहं परिचरे मुनि।</p>

<p rend="gathalast">सायं पातं नमस्सामि, देवा आसावतिं यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="508"><hi rend="paranum">५०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अवञ्झा पारिचरिया, अमोघा च नमस्सना।</p>

<p rend="gathalast">दूरागतम्पि मं सन्तं, खणोयं न विराधयि॥</p>

<p rend="hangnum" n="509"><hi rend="paranum">५०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसन्धिं न पस्सामि, विचिनन्तो भवे अहं।</p>

<p rend="gathalast">निरूपधि विप्पमुत्तो <note>विप्पयुत्तो (क॰)</note>, उपसन्तो चरामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="510"><hi rend="paranum">५१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि <pb ed="M" n="1.0046"/> पदुमं नाम, सूरियरंसेन पुप्फति।</p>

<p rend="gathalast">तथेवाहं महावीर, बुद्धरंसेन पुप्फितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="511"><hi rend="paranum">५११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा बलाकयोनिम्हि, न विज्‍जति पुमो <note>पुमा (सी॰ स्या॰)</note> सदा।</p>

<p rend="gathalast">मेघेसु गज्‍जमानेसु, गब्भं गण्हन्ति ता सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="512"><hi rend="paranum">५१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चिरम्पि गब्भं धारेन्ति, याव मेघो न गज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">भारतो परिमुच्‍चन्ति, यदा मेघो पवस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="513"><hi rend="paranum">५१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स <pb ed="T" n="1.0061"/>, धम्ममेघेन गज्‍जतो।</p>

<p rend="gathalast">सद्देन धम्ममेघस्स, धम्मगब्भं अगण्हहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="514"><hi rend="paranum">५१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सतसहस्सुपादाय, पुञ्‍ञगब्भं धरेमहं।</p>

<p rend="gathalast">नप्पमुच्‍चामि भारतो, धम्ममेघो न गज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="515"><hi rend="paranum">५१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा तुवं सक्यमुनि, रम्मे कपिलवत्थवे।</p>

<p rend="gathalast">गज्‍जसि धम्ममेघेन, भारतो परिमुच्‍चहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="516"><hi rend="paranum">५१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुञ्‍ञतं <pb ed="V" n="1.0040"/> अनिमित्तञ्‍च, तथाप्पणिहितम्पि च।</p>

<p rend="gathalast">चतुरो च फले सब्बे, धम्मेवं विजनयिं <note>विजटयिं (क॰) बलाकानं विजायनूपमाय संसन्देत्वा अत्थो वेदितब्बो</note> अहं॥</p>

<p rend="centre">दुतियभाणवारं।</p>

<p rend="hangnum" n="517"><hi rend="paranum">५१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अपरिमेय्युपादाय, पत्थेमि तव सासनं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, सन्तिपदमनुत्तरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="518"><hi rend="paranum">५१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनये <pb ed="P" n="1.0043"/> पारमिं पत्तो, यथापि पाठिको इसि।</p>

<p rend="gathalast">न मे समसमो अत्थि, धारेमि सासनं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="519"><hi rend="paranum">५१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनये खन्धके चापि, तिकच्छेदे च पञ्‍चके <note>पञ्‍चमे (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">एत्थ मे विमति नत्थि, अक्खरे ब्यञ्‍जनेपि वा॥</p>

<p rend="hangnum" n="520"><hi rend="paranum">५२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निग्गहे पटिकम्मे च, ठानाठाने च कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">ओसारणे वुट्ठापने, सब्बत्थ पारमिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="521"><hi rend="paranum">५२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनये खन्धके वापि, निक्खिपित्वा पदं अहं।</p>

<p rend="gathalast">उभतो विनिवेठेत्वा, रसतो ओसरेय्यहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="522"><hi rend="paranum">५२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निरुत्तिया <pb ed="T" n="1.0062"/> <pb ed="M" n="1.0047"/> सुकुसलो, अत्थानत्थे च कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">अनञ्‍ञातं मया नत्थि, एकग्गो सत्थु सासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="523"><hi rend="paranum">५२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘रूपदक्खो <note>रूपरक्खो (?) मिलिन्दपञ्हो धम्मनगराधिकारे पस्सितब्बं</note> अहं अज्‍ज, सक्यपुत्तस्स सासने।</p>

<p rend="gathalast">कङ्खं सब्बं विनोदेमि, छिन्दामि सब्बसंसयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="524"><hi rend="paranum">५२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदं अनुपदञ्‍चापि, अक्खरञ्‍चापि ब्यञ्‍जनं।</p>

<p rend="gathalast">निदाने परियोसाने, सब्बत्थ कोविदो अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="525"><hi rend="paranum">५२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथापि राजा बलवा, निग्गण्हित्वा परन्तपे।</p>

<p rend="gathalast">विजिनित्वान सङ्गामं, नगरं तत्थ मापये॥</p>

<p rend="hangnum" n="526"><hi rend="paranum">५२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पाकारं परिखञ्‍चापि, एसिकं द्वारकोट्ठकं।</p>

<p rend="gathalast">अट्टालके च विविधे, कारये नगरे बहू॥</p>

<p rend="hangnum" n="527"><hi rend="paranum">५२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सिङ्घाटकं चच्‍चरञ्‍च, सुविभत्तन्तरापणं।</p>

<p rend="gathalast">कारयेय्य सभं तत्थ, अत्थानत्थविनिच्छयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="528"><hi rend="paranum">५२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निग्घातत्थं अमित्तानं, छिद्दाछिद्दञ्‍च जानितुं।</p>

<p rend="gathalast">बलकायस्स रक्खाय, सेनापच्‍चं ठपेति <note>थपेसि (क॰)</note> सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="529"><hi rend="paranum">५२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आरक्खत्थाय <pb ed="V" n="1.0041"/> भण्डस्स, निधानकुसलं नरं।</p>

<p rend="gathalast">मा मे भण्डं विनस्सीति, भण्डरक्खं ठपेति सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="530"><hi rend="paranum">५३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ममत्तो <note>मामको (सी॰), समग्गो (स्या॰)</note></p>

<p rend="bodytext">होति यो रञ्‍ञो, वुद्धिं यस्स च इच्छति।</p>

<p rend="gathalast">तस्साधिकरणं देति, मित्तस्स पटिपज्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="531"><hi rend="paranum">५३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उप्पातेसु निमित्तेसु, लक्खणेसु च कोविदं।</p>

<p rend="gathalast">अज्झायकं मन्तधरं, पोरोहिच्‍चे ठपेति सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="532"><hi rend="paranum">५३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतेहङ्गेहि <pb ed="T" n="1.0063"/> <pb ed="P" n="1.0044"/> सम्पन्‍नो, खत्तियोति पवुच्‍चति।</p>

<p rend="gathalast">सदा रक्खन्ति राजानं, चक्‍कवाकोव दुक्खितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="533"><hi rend="paranum">५३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव त्वं महावीर, हतामित्तोव खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">सदेवकस्स लोकस्स, धम्मराजाति वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="534"><hi rend="paranum">५३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तित्थिये निहनित्वान <note>नीहरित्वान (स्या॰ क॰)</note>, मारञ्‍चापि ससेनकं।</p>

<p rend="gathalast">तमन्धकारं विधमित्वा, धम्मनगरं अमापयि॥</p>

<p rend="hangnum" n="535"><hi rend="paranum">५३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सीलं <pb ed="M" n="1.0048"/> पाकारकं तत्थ, ञाणं ते द्वारकोट्ठकं।</p>

<p rend="gathalast">सद्धा ते एसिका वीर, द्वारपालो च संवरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="536"><hi rend="paranum">५३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतिपट्ठानमट्टालं, पञ्‍ञा ते चच्‍चरं मुने।</p>

<p rend="gathalast">इद्धिपादञ्‍च सिङ्घाटं, धम्मवीथि सुमापिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="537"><hi rend="paranum">५३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुत्तन्तं अभिधम्मञ्‍च, विनयञ्‍चापि केवलं।</p>

<p rend="gathalast">नवङ्गं बुद्धवचनं, एसा धम्मसभा तव॥</p>

<p rend="hangnum" n="538"><hi rend="paranum">५३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुञ्‍ञतं अनिमित्तञ्‍च, विहारञ्‍चप्पणीहितं।</p>

<p rend="gathalast">आनेञ्‍जञ्‍च निरोधो च, एसा धम्मकुटी तव॥</p>

<p rend="hangnum" n="539"><hi rend="paranum">५३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पञ्‍ञाय अग्गो निक्खित्तो <note>अग्गनिक्खित्तो (सी॰)</note>, पटिभाने च कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">सारिपुत्तोति नामेन, धम्मसेनापती तव॥</p>

<p rend="hangnum" n="540"><hi rend="paranum">५४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चुतूपपातकुसलो, इद्धिया पारमिं गतो।</p>

<p rend="gathalast">कोलितो नाम नामेन, पोरोहिच्‍चो तवं मुने॥</p>

<p rend="hangnum" n="541"><hi rend="paranum">५४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पोराणकवंसधरो, उग्गतेजो दुरासदो।</p>

<p rend="gathalast">धुतवादीगुणेनग्गो, अक्खदस्सो तवं मुने॥</p>

<p rend="hangnum" n="542"><hi rend="paranum">५४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहुस्सुतो <pb ed="T" n="1.0064"/> धम्मधरो, सब्बपाठी च सासने।</p>

<p rend="gathalast">आनन्दो नाम नामेन, धम्मारक्खो <note>धम्मरक्खो (स्या॰)</note> तवं मुने॥</p>

<p rend="hangnum" n="543"><hi rend="paranum">५४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एते <pb ed="V" n="1.0042"/> सब्बे अतिक्‍कम्म, पमेसि भगवा ममं।</p>

<p rend="gathalast">विनिच्छयं मे पादासि, विनये विञ्‍ञुदेसितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="544"><hi rend="paranum">५४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो कोचि विनये पञ्हं, पुच्छति बुद्धसावको।</p>

<p rend="gathalast">तत्थ मे चिन्तना नत्थि, तञ्‍ञेवत्थं कथेमहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="545"><hi rend="paranum">५४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता बुद्धखेत्तम्हि, ठपेत्वा तं महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">विनये मादिसो नत्थि, कुतो भिय्यो भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="546"><hi rend="paranum">५४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भिक्खुसङ्घे <pb ed="P" n="1.0045"/> निसीदित्वा, एवं गज्‍जति गोतमो।</p>

<p rend="gathalast">उपालिस्स समो नत्थि, विनये खन्धकेसु च॥</p>

<p rend="hangnum" n="547"><hi rend="paranum">५४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता बुद्धभणितं, नवङ्गं सत्थुसासनं।</p>

<p rend="gathalast">विनयोगधं तं <note>विनयोगधितं (सी॰ अट्ठ॰), विनये कथितं (स्या॰)</note> सब्बं,</p>

<p rend="bodytext">विनयमूलपस्सिनो <note>विनयं मूलन्ति पस्सतो (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="548"><hi rend="paranum">५४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मम <pb ed="M" n="1.0049"/> कम्मं सरित्वान, गोतमो सक्यपुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="549"><hi rend="paranum">५४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्सुपादाय, इमं ठानं अपत्थयिं।</p>

<p rend="gathalast">सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, विनये पारमिं गतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="550"><hi rend="paranum">५५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सक्यानं नन्दिजननो, कप्पको आसहं पुरे।</p>

<p rend="gathalast">विजहित्वान तं जातिं, पुत्तो जातो महेसिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="551"><hi rend="paranum">५५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इतो दुतियके कप्पे, अञ्‍जसो नाम खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">अनन्ततेजो अमितयसो, भूमिपालो महद्धनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="552"><hi rend="paranum">५५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्स <pb ed="T" n="1.0065"/> रञ्‍ञो अहं पुत्तो, चन्दनो नाम खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">जातिमदेनुपत्थद्धो, यसभोगमदेन च॥</p>

<p rend="hangnum" n="553"><hi rend="paranum">५५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नागसतसहस्सानि, सब्बालङ्कारभूसिता।</p>

<p rend="gathalast">तिधापभिन्‍ना मातङ्गा, परिवारेन्ति मं सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="554"><hi rend="paranum">५५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सबलेहि परेतोहं, उय्यानं गन्तुकामको।</p>

<p rend="gathalast">आरुय्ह सिरिकं नागं, नगरा निक्खमिं तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="555"><hi rend="paranum">५५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चरणेन च सम्पन्‍नो, गुत्तद्वारो सुसंवुतो।</p>

<p rend="gathalast">देवलो नाम सम्बुद्धो, आगच्छि पुरतो मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="556"><hi rend="paranum">५५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पेसेत्वा सिरिकं नागं, बुद्धं आसादयिं तदा।</p>

<p rend="gathalast">ततो सञ्‍जातकोपो सो <note>जातकोपोव (स्या॰)</note>, नागो नुद्धरते पदं॥</p>

<p rend="hangnum" n="557"><hi rend="paranum">५५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नागं <pb ed="V" n="1.0043"/> रुण्णमनं <note>रुट्ठमनं (पी॰ अट्ठ॰), दुट्ठमनं (सी॰ अट्ठ॰), रुद्धपदं (?)</note> दिस्वा, बुद्धे कोधं अकासहं।</p>

<p rend="gathalast">विहेसयित्वा सम्बुद्धं, उय्यानं अगमासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="558"><hi rend="paranum">५५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सातं तत्थ न विन्दामि, सिरो पज्‍जलितो यथा।</p>

<p rend="gathalast">परिळाहेन डय्हामि, मच्छोव बळिसादको॥</p>

<p rend="hangnum" n="559"><hi rend="paranum">५५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ससागरन्ता <pb ed="P" n="1.0046"/> पथवी, आदित्ता विय होति मे।</p>

<p rend="gathalast">पितु सन्तिकुपागम्म, इदं वचनमब्रविं॥</p>

<p rend="hangnum" n="560"><hi rend="paranum">५६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आसीविसंव कुपितं, अग्गिक्खन्धंव आगतं।</p>

<p rend="gathalast">मत्तंव कुञ्‍जरं दन्तिं, यं सयम्भुमसादयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="561"><hi rend="paranum">५६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आसादितो <pb ed="M" n="1.0050"/> मया बुद्धो, घोरो उग्गतपो जिनो।</p>

<p rend="gathalast">पुरा सब्बे विनस्साम, खमापेस्साम तं मुनिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="562"><hi rend="paranum">५६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नो <pb ed="T" n="1.0066"/> चे तं निज्झापेस्साम, अत्तदन्तं समाहितं।</p>

<p rend="gathalast">ओरेन सत्तदिवसा, रट्ठं मे विधमिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="563"><hi rend="paranum">५६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुमेखलो कोसियो च, सिग्गवो चापि सत्तको <note>सत्तुको (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">आसादयित्वा इसयो, दुग्गता ते सरट्ठका॥</p>

<p rend="hangnum" n="564"><hi rend="paranum">५६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा कुप्पन्ति इसयो, सञ्‍ञता ब्रह्मचारिनो।</p>

<p rend="gathalast">सदेवकं विनासेन्ति, ससागरं सपब्बतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="565"><hi rend="paranum">५६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तियोजनसहस्सम्हि, पुरिसे सन्‍निपातयिं।</p>

<p rend="gathalast">अच्‍चयं देसनत्थाय, सयम्भुं उपसङ्कमिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="566"><hi rend="paranum">५६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अल्‍लवत्था अल्‍लसिरा, सब्बेव पञ्‍जलीकता।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धस्स पादे निपतित्वा, इदं वचनमब्रवुं <note>मब्रविं (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="567"><hi rend="paranum">५६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खमस्सु त्वं महावीर, अभियाचति तं जनो।</p>

<p rend="gathalast">परिळाहं विनोदेहि, मा नो रट्ठं विनासय॥</p>

<p rend="hangnum" n="568"><hi rend="paranum">५६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सदेवमानुसा सब्बे, सदानवा सरक्खसा।</p>

<p rend="gathalast">अयोमयेन कुटेन, सिरं भिन्देय्यु मे सदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="569"><hi rend="paranum">५६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दके <note>उदके (सी॰ स्या॰)</note> अग्गि न सण्ठाति, बीजं सेले न रूहति।</p>

<p rend="gathalast">अगदे किमि न सण्ठाति, कोपो बुद्धे न जायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="570"><hi rend="paranum">५७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा च भूमि अचला, अप्पमेय्यो च सागरो।</p>

<p rend="gathalast">अनन्तको च आकासो, एवं बुद्धा अखोभिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="571"><hi rend="paranum">५७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सदा <pb ed="V" n="1.0044"/> खन्ता महावीरा, खमिता च तपस्सिनो।</p>

<p rend="gathalast">खन्तानं खमितानञ्‍च, गमनं तं <note>वो (स्या॰)</note> न विज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="572"><hi rend="paranum">५७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इदं <pb ed="T" n="1.0067"/> वत्वान सम्बुद्धो, परिळाहं विनोदयं।</p>

<p rend="gathalast">महाजनस्स पुरतो, नभं अब्भुग्गमि तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="573"><hi rend="paranum">५७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेन <pb ed="P" n="1.0047"/> कम्मेनहं वीर, हीनत्तं अज्झुपागतो।</p>

<p rend="gathalast">समतिक्‍कम्म तं जातिं, पाविसिं अभयं पुरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="574"><hi rend="paranum">५७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तदापि <pb ed="M" n="1.0051"/> मं महावीर, डय्हमानं सुसण्ठितं।</p>

<p rend="gathalast">परिळाहं विनोदेसि, सयम्भुञ्‍च खमापयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="575"><hi rend="paranum">५७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अज्‍जापि मं महावीर, डय्हमानं तिहग्गिभि।</p>

<p rend="gathalast">निब्बापेसि तयो अग्गी, सीतिभावञ्‍च पापयिं <note>पापयी (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="576"><hi rend="paranum">५७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> येसं सोतावधानत्थि, सुणाथ मम भासतो।</p>

<p rend="gathalast">अत्थं तुम्हं पवक्खामि, यथा दिट्ठं पदं मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="577"><hi rend="paranum">५७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सयम्भुं तं विमानेत्वा, सन्तचित्तं समाहितं।</p>

<p rend="gathalast">तेन कम्मेनहं अज्‍ज, जातोम्हि नीचयोनियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="578"><hi rend="paranum">५७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मा वो खणं विराधेथ, खणातीता हि सोचरे।</p>

<p rend="gathalast">सदत्थे वायमेय्याथ, खणो वो पटिपादितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="579"><hi rend="paranum">५७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एकच्‍चानञ्‍च वमनं, एकच्‍चानं विरेचनं।</p>

<p rend="gathalast">विसं हलाहलं एके, एकच्‍चानञ्‍च ओसधं॥</p>

<p rend="hangnum" n="580"><hi rend="paranum">५८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वमनं पटिपन्‍नानं, फलट्ठानं विरेचनं।</p>

<p rend="gathalast">ओसधं फललाभीनं, पुञ्‍ञक्खेत्तं गवेसिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="581"><hi rend="paranum">५८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सासनेन विरुद्धानं, विसं हलाहलं यथा।</p>

<p rend="gathalast">आसीविसो दिट्ठविसो <note>दट्ठविसो (स्या॰ अट्ठ॰)</note>, एवं झापेति तं नरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="582"><hi rend="paranum">५८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सकिं <pb ed="T" n="1.0068"/> पीतं हलाहलं, उपरुन्धति जीवितं।</p>

<p rend="gathalast">सासनेन विरुज्झित्वा, कप्पकोटिम्हि डय्हति॥</p>

<p rend="hangnum" n="583"><hi rend="paranum">५८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खन्तिया अविहिंसाय, मेत्तचित्तवताय च।</p>

<p rend="gathalast">सदेवकं सो तारति, तस्मा ते अविराधिया <note>अविरोधियो (सी॰), ते अविरोधिया (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="584"><hi rend="paranum">५८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘लाभालाभे न सज्‍जन्ति, सम्माननविमानने।</p>

<p rend="gathalast">पथवीसदिसा बुद्धा, तस्मा ते न विराधिया <note>ते न विरोधिया (सी॰ स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="585"><hi rend="paranum">५८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘देवदत्ते <pb ed="V" n="1.0045"/> च वधके, चोरे अङ्गुलिमालके।</p>

<p rend="gathalast">राहुले धनपाले च, सब्बेसं समको मुनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="586"><hi rend="paranum">५८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतेसं <pb ed="P" n="1.0048"/> पटिघो नत्थि, रागोमेसं न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेसं समको बुद्धो, वधकस्सोरसस्स च॥</p>

<p rend="hangnum" n="587"><hi rend="paranum">५८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पन्थे <pb ed="M" n="1.0052"/> दिस्वान कासावं, छड्डितं मीळ्हमक्खितं।</p>

<p rend="gathalast">सिरस्मिं अञ्‍जलिं कत्वा, वन्दितब्बं इसिद्धजं॥</p>

<p rend="hangnum" n="588"><hi rend="paranum">५८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अब्भतीता च ये बुद्धा, वत्तमाना अनागता।</p>

<p rend="gathalast">धजेनानेन सुज्झन्ति, तस्मा एते नमस्सिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="589"><hi rend="paranum">५८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सत्थुकप्पं सुविनयं, धारेमि हदयेनहं।</p>

<p rend="gathalast">नमस्समानो विनयं, विहरिस्सामि सब्बदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="590"><hi rend="paranum">५९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनयो आसयो मय्हं, विनयो ठानचङ्कमं।</p>

<p rend="gathalast">कप्पेमि विनये वासं, विनयो मम गोचरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="591"><hi rend="paranum">५९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विनये पारमिप्पत्तो, समथे चापि कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">उपालि तं महावीर, पादे वन्दति सत्थुनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="592"><hi rend="paranum">५९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो <pb ed="T" n="1.0069"/> अहं विचरिस्सामि, गामा गामं पुरा पुरं।</p>

<p rend="gathalast">नमस्समानो सम्बुद्धं, धम्मस्स च सुधम्मतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="593"><hi rend="paranum">५९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवा परिक्खीणा, नत्थि दानि पुनब्भवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="594"><hi rend="paranum">५९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वागतं वत मे आसि, बुद्धसेट्ठस्स सन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="595"><hi rend="paranum">५९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा उपालि थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">उपालित्थेरस्सापदानं छट्ठं।</p>

<p rend="subhead">३-७. अञ्‍ञासिकोण्डञ्‍ञत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="596"><hi rend="paranum">५९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरसम्बुद्धं, लोकजेट्ठं विनायकं।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धभूमिमनुप्पत्तं, पठमं अद्दसं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="597"><hi rend="paranum">५९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यावता <pb ed="V" n="1.0046"/> बोधिया मूले, यक्खा सब्बे समागता।</p>

<p rend="gathalast">सम्बुद्धं परिवारेत्वा, वन्दन्ति पञ्‍जलीकता॥</p>

<p rend="hangnum" n="598"><hi rend="paranum">५९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बे <pb ed="M" n="1.0053"/> <pb ed="P" n="1.0049"/> देवा तुट्ठमना, आकासे सञ्‍चरन्ति ते।</p>

<p rend="gathalast">बुद्धो अयं अनुप्पत्तो, अन्धकारतमोनुदो॥</p>

<p rend="hangnum" n="599"><hi rend="paranum">५९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तेसं <pb ed="T" n="1.0070"/> हासपरेतानं, महानादो अवत्तथ।</p>

<p rend="gathalast">किलेसे झापयिस्साम, सम्मासम्बुद्धसासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="600"><hi rend="paranum">६००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘देवानं गिरमञ्‍ञाय, वाचासभिमुदीरिहं।</p>

<p rend="gathalast">हट्ठो हट्ठेन चित्तेन, आदिभिक्खमदासहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="601"><hi rend="paranum">६०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मम सङ्कप्पमञ्‍ञाय, सत्था लोके अनुत्तरो।</p>

<p rend="gathalast">देवसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="602"><hi rend="paranum">६०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सत्ताहं अभिनिक्खम्म, बोधिं अज्झगमं अहं।</p>

<p rend="gathalast">इदं मे पठमं भत्तं, ब्रह्मचारिस्स यापनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="603"><hi rend="paranum">६०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तुसिता हि इधागन्त्वा, यो मे भिक्खं उपानयि।</p>

<p rend="gathalast">तमहं कित्तयिस्सामि, सुणोथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="604"><hi rend="paranum">६०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तिंसकप्पसहस्सानि <note>तिंसमत्ते कप्पसगस्से (स्या॰ क॰)</note>, देवरज्‍जं करिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे देवे अभिभोत्वा, तिदिवं आवसिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="605"><hi rend="paranum">६०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘देवलोका चवित्वान, मनुस्सत्तं गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सहस्सधा चक्‍कवत्ती, तत्थ रज्‍जं करिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="606"><hi rend="paranum">६०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="607"><hi rend="paranum">६०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तिदसा सो चवित्वान, मनुस्सत्तं गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">अगारा पब्बजित्वान, छब्बस्सानि वसिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="608"><hi rend="paranum">६०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘ततो सत्तमके वस्से, बुद्धो सच्‍चं कथेस्सति।</p>

<p rend="gathalast">कोण्डञ्‍ञो नाम नामेन, पठमं सच्छिकाहिति’॥</p>

<p rend="hangnum" n="609"><hi rend="paranum">६०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निक्खन्तेनानुपब्बजिं <pb ed="T" n="1.0071"/>, पधानं सुकतं मया।</p>

<p rend="gathalast">किलेसे झापनत्थाय, पब्बजिं अनगारियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="610"><hi rend="paranum">६१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अभिगन्त्वान सब्बञ्‍ञू, बुद्धो लोके सदेवके।</p>

<p rend="gathalast">इसिनामे मिगारञ्‍ञे <note>इमिना मे महारञ्‍ञं (स्या॰), इमिना मे मिगारञ्‍ञं (क॰)</note>, अमतभेरिमाहनि॥</p>

<p rend="hangnum" n="611"><hi rend="paranum">६११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो <pb ed="M" n="1.0054"/> <pb ed="V" n="1.0047"/> दानि पत्तो अमतं, सन्तिपदमनुत्तरं।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, विहरामि अनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="612"><hi rend="paranum">६१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा <pb ed="P" n="1.0050"/> चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा अञ्‍ञासिकोण्डञ्‍ञो <note>अञ्‍ञातकोण्डञ्‍ञो (सी॰), अञ्‍ञा कोण्डञ्‍ञो (स्या॰)</note> थेरो इमा</p>

<p rend="bodytext">गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">अञ्‍ञासिकोण्डञ्‍ञत्थेरस्सापदानं सत्तमं।</p>

<p rend="subhead">३-८. पिण्डोलभारद्वाजत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="613"><hi rend="paranum">६१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरो नाम जिनो, सयम्भू अग्गपुग्गलो।</p>

<p rend="gathalast">पुरतो हिमवन्तस्स, चित्तकूटे वसी तदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="614"><hi rend="paranum">६१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अभीतरूपो तत्थासिं, मिगराजा चतुक्‍कमो।</p>

<p rend="gathalast">तस्स सद्दं सुणित्वान, विक्खम्भन्ति बहुज्‍जना॥</p>

<p rend="hangnum" n="615"><hi rend="paranum">६१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुफुल्‍लं पदुमं गय्ह, उपगच्छिं नरासभं।</p>

<p rend="gathalast">वुट्ठितस्स समाधिम्हा, बुद्धस्स अभिरोपयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="616"><hi rend="paranum">६१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चातुद्दिसं <pb ed="T" n="1.0072"/> नमस्सित्वा, बुद्धसेट्ठं नरुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">सकं चित्तं पसादेत्वा, सीहनादं नदिं अहं <note>तदा (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="617"><hi rend="paranum">६१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो।</p>

<p rend="gathalast">सकासने निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="618"><hi rend="paranum">६१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘बुद्धस्स गिरमञ्‍ञाय, सब्बे देवा समागता।</p>

<p rend="gathalast">आगतो वदतं सेट्ठो, धम्मं सोस्साम तं मयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="619"><hi rend="paranum">६१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तेसं हासपरेतानं, पुरतो लोकनायको।</p>

<p rend="gathalast">मम सद्दं <note>कम्मं (?)</note> पकित्तेसि, दीघदस्सी महामुनि’॥</p>

<p rend="hangnum" n="620"><hi rend="paranum">६२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘येनिदं पदुमं दिन्‍नं, सीहनादो च नादितो।</p>

<p rend="gathalast">तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="621"><hi rend="paranum">६२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘इतो <pb ed="M" n="1.0055"/> अट्ठमके कप्पे, चक्‍कवत्ती भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">सत्तरतनसम्पन्‍नो चतुदीपम्हि इस्सरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="622"><hi rend="paranum">६२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कारयिस्सति इस्सरियं <note>इस्सरं (स्या॰ क॰)</note>, महिया चतुसट्ठिया।</p>

<p rend="gathalast">पदुमो नाम नामेन, चक्‍कवत्ती महब्बलो॥</p>

<p rend="hangnum" n="623"><hi rend="paranum">६२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कप्पसतसहस्सम्हि <pb ed="V" n="1.0048"/> <pb ed="P" n="1.0051"/>, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="624"><hi rend="paranum">६२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘पकासिते पावचने, ब्रह्मबन्धु भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">ब्रह्मञ्‍ञा अभिनिक्खम्म, पब्बजिस्सति तावदे’॥</p>

<p rend="hangnum" n="625"><hi rend="paranum">६२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पधानपहितत्तो सो, उपसन्तो निरूपधि।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="626"><hi rend="paranum">६२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विजने <pb ed="T" n="1.0073"/> पन्तसेय्यम्हि, वाळमिगसमाकुले।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="627"><hi rend="paranum">६२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा पिण्डोलभारद्वाजो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">पिण्डोलभारद्वाजत्थेरस्सापदानं अट्ठमं।</p>

<p rend="subhead">३-९. खदिरवनियरेवतत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="628"><hi rend="paranum">६२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गङ्गा भागीरथी नाम, हिमवन्ता पभाविता।</p>

<p rend="gathalast">कुतित्थे नाविको आसिं, ओरिमे च तरिं <note>ओरिमं च तरे (स्या॰)</note> अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="629"><hi rend="paranum">६२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पदुमुत्तरो नायको, सम्बुद्धो द्विपदुत्तमो।</p>

<p rend="gathalast">वसी सतसहस्सेहि, गङ्गातीरमुपागतो <note>पुब्बे मय्हं सुतं आसि,§‘‘पदुमुत्तरनायको। वसीसतसहस्सेहि, गङ्गासोतं तरिस्सति‘‘। (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="630"><hi rend="paranum">६३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बहू नावा समानेत्वा, वड्ढकीहि <note>चम्मकेहि (क॰)</note> सुसङ्खतं।</p>

<p rend="gathalast">नावाय <note>नावानं (क॰)</note> छदनं कत्वा, पटिमानिं नरासभं॥</p>

<p rend="hangnum" n="631"><hi rend="paranum">६३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आगन्त्वान <pb ed="M" n="1.0056"/> च सम्बुद्धो, आरूहि तञ्‍च नावकं।</p>

<p rend="gathalast">वारिमज्झे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="632"><hi rend="paranum">६३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘यो सो तारेसि सम्बुद्धं, सङ्घञ्‍चापि अनासवं।</p>

<p rend="gathalast">तेन चित्तप्पसादेन, देवलोके रमिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="633"><hi rend="paranum">६३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘निब्बत्तिस्सति ते ब्यम्हं, सुकतं नावसण्ठितं।</p>

<p rend="gathalast">आकासे पुप्फछदनं, धारयिस्सति सब्बदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="634"><hi rend="paranum">६३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अट्ठपञ्‍ञासकप्पम्हि <pb ed="T" n="1.0074"/>, तारको <note>तारणो (स्या॰)</note> नाम खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">चातुरन्तो विजितावी, चक्‍कवत्ती भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="635"><hi rend="paranum">६३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सत्तपञ्‍ञासकप्पम्हि <pb ed="V" n="1.0049"/> <pb ed="P" n="1.0052"/>, चम्मको <note>चम्पको (सी॰), चम्बको (स्या॰)</note> नाम खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">उग्गच्छन्तोव सूरियो, जोतिस्सति महब्बलो॥</p>

<p rend="hangnum" n="636"><hi rend="paranum">६३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="637"><hi rend="paranum">६३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘तिदसा सो चवित्वान, मनुस्सत्तं गमिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">रेवतो नाम नामेन, ब्रह्मबन्धु भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="638"><hi rend="paranum">६३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अगारा निक्खमित्वान, सुक्‍कमूलेन चोदितो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमस्स भगवतो, सासने पब्बजिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="639"><hi rend="paranum">६३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, युत्तयोगो विपस्सको।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो’॥</p>

<p rend="hangnum" n="640"><hi rend="paranum">६४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वीरियं <note>विरियं (सी॰ स्या॰)</note> मे धुरधोरय्हं, योगक्खेमाधिवाहनं।</p>

<p rend="gathalast">धारेमि अन्तिमं देहं, सम्मासम्बुद्धसासने॥</p>

<p rend="hangnum" n="641"><hi rend="paranum">६४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्से कतं कम्मं, फलं दस्सेसि मे इध।</p>

<p rend="gathalast">सुमुत्तो सरवेगोव, किलेसे झापयी मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="642"><hi rend="paranum">६४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो मं वननिरतं, दिस्वा लोकन्तगू मुनि।</p>

<p rend="gathalast">वनवासिभिक्खूनग्गं, पञ्‍ञपेसि महामति॥</p>

<p rend="hangnum" n="643"><hi rend="paranum">६४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं <pb ed="M" n="1.0057"/> सुदं आयस्मा खदिरवनियो रेवतो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">खदिरवनियरेवतत्थेरस्सापदानं नवमं।</p>

<p rend="subhead">३-१०. आनन्दत्थेरअपदानं</p>

<p rend="hangnum" n="644"><hi rend="paranum">६४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आरामद्वारा <pb ed="T" n="1.0075"/> निक्खम्म, पदुमुत्तरो महामुनि।</p>

<p rend="gathalast">वस्सेन्तो अमतं वुट्ठिं, निब्बापेसि महाजनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="645"><hi rend="paranum">६४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्सं ते धीरा, छळभिञ्‍ञा महिद्धिका।</p>

<p rend="gathalast">परिवारेन्ति सम्बुद्धं, छायाव अनपायिनी <note>अनुपायिनी (स्या॰ क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="646"><hi rend="paranum">६४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हत्थिक्खन्धगतो आसिं, सेतच्छत्तं वरुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">सुचारुरूपं दिस्वान, वित्ति मे उदपज्‍जथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="647"><hi rend="paranum">६४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ओरुय्ह <pb ed="V" n="1.0050"/> हत्थिखन्धम्हा, उपगच्छिं नरासभं।</p>

<p rend="gathalast">रतनामयछत्तं मे, बुद्धसेट्ठस्स धारयिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="648"><hi rend="paranum">६४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मम <pb ed="P" n="1.0053"/> सङ्कप्पमञ्‍ञाय, पदुमुत्तरो महाइसि।</p>

<p rend="gathalast">तं कथं ठपयित्वान, इमा गाथा अभासथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="649"><hi rend="paranum">६४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘यो सो छत्तमधारेसि, सोण्णालङ्कारभूसितं।</p>

<p rend="gathalast">तमहं कित्तयिस्सामि, सुणोथ मम भासतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="650"><hi rend="paranum">६५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘इतो गन्त्वा अयं पोसो, तुसितं आवसिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">अनुभोस्सति सम्पत्तिं, अच्छराहि पुरक्खतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="651"><hi rend="paranum">६५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘चतुत्तिंसतिक्खत्तुञ्‍च, देवरज्‍जं करिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">बलाधिपो अट्ठसतं, वसुधं आवसिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="652"><hi rend="paranum">६५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अट्ठपञ्‍ञासक्खत्तुञ्‍च, चक्‍कवत्ती भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पदेसरज्‍जं विपुलं, महिया कारयिस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="653"><hi rend="paranum">६५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि <pb ed="T" n="1.0076"/>, ओक्‍काककुलसम्भवो।</p>

<p rend="gathalast">गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="654"><hi rend="paranum">६५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सक्यानं <pb ed="M" n="1.0058"/> कुलकेतुस्स, ञातिबन्धु भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">आनन्दो नाम नामेन, उपट्ठाको महेसिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="655"><hi rend="paranum">६५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘आतापी निपको चापि, बाहुसच्‍चे सुकोविदो।</p>

<p rend="gathalast">निवातवुत्ति अत्थद्धो, सब्बपाठी भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="656"><hi rend="paranum">६५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘पधानपहितत्तो सो, उपसन्तो निरूपधि।</p>

<p rend="gathalast">सब्बासवे परिञ्‍ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो॥</p>

<p rend="hangnum" n="657"><hi rend="paranum">६५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘सन्ति आरञ्‍ञका नागा, कुञ्‍जरा सट्ठिहायना।</p>

<p rend="gathalast">तिधापभिन्‍ना मातङ्गा, ईसादन्ता उरूळ्हवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="658"><hi rend="paranum">६५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘‘अनेकसतसहस्सा, पण्डितापि महिद्धिका।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे ते बुद्धनागस्स, न होन्तु पणिधिम्हि ते’ <note>न होन्ति परिविम्भिता (स्या॰), न होन्ति पणिधिम्हि ते (क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="659"><hi rend="paranum">६५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आदियामे नमस्सामि, मज्झिमे अथ पच्छिमे।</p>

<p rend="gathalast">पसन्‍नचित्तो सुमनो, बुद्धसेट्ठं उपट्ठहिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="660"><hi rend="paranum">६६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आतापी निपको चापि, सम्पजानो पतिस्सतो।</p>

<p rend="gathalast">सोतापत्तिफलं पत्तो, सेखभूमीसु कोविदो॥</p>

<p rend="hangnum" n="661"><hi rend="paranum">६६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सतसहस्सितो <pb ed="V" n="1.0051"/> कप्पे, यं कम्ममभिनीहरिं।</p>

<p rend="gathalast">ताहं भूमिमनुप्पत्तो, ठिता सद्धम्ममाचला <note>ठितो सद्धम्ममाचलो (सी॰), ठिता सद्धा महप्फला (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="662"><hi rend="paranum">६६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वागतं <pb ed="P" n="1.0054"/> वत मे आसि, बुद्धसेट्ठस्स सन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">तिस्सो विज्‍जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="663"><hi rend="paranum">६६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पटिसम्भिदा <pb ed="T" n="1.0077"/> चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥</p>

<p rend="bodytext">इत्थं सुदं आयस्मा आनन्दो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।</p>

<p rend="centre">आनन्दत्थेरस्सापदानं दसमं।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">बुद्धो <pb ed="M" n="1.0059"/> पच्‍चेकबुद्धो च, सारिपुत्तो च कोलितो।</p>

<p rend="gathalast">कस्सपो अनुरुद्धो च, पुण्णत्थेरो उपालि च॥</p>

<p rend="gatha1">अञ्‍ञासिकोण्डञ्‍ञो पिण्डोलो, रेवतानन्दपण्डितो।</p>

<p rend="gathalast">छसतानि च पञ्‍ञास, गाथायो सब्बपिण्डिता॥</p>

<p rend="centre">अपदाने बुद्धवग्गो पठमो।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
