<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">२६. कस्सपबुद्धवंसो</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कोणागमनस्स <pb ed="V" n="2.0360"/> <pb ed="P" n="0.0062"/> अपरेन, सम्बुद्धो द्विपदुत्तमो।</p>

<p rend="gathalast">कस्सपो नाम गोत्तेन, धम्मराजा पभङ्करो॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सञ्छड्डितं <pb ed="T" n="2.0538"/> कुलमूलं, बह्वन्‍नपानभोजनं।</p>

<p rend="gatha2">दत्वान याचके दानं, पूरयित्वान मानसं।</p>

<p rend="gathalast">उसभोव आळकं भेत्वा, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धम्मचक्‍कं <pb ed="M" n="2.0376"/> पवत्तेन्ते, कस्सपे लोकनायके।</p>

<p rend="gathalast">वीसकोटिसहस्सानं, पठमाभिसमयो अहु॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चतुमासं यदा बुद्धो, लोके चरति चारिकं।</p>

<p rend="gathalast">दसकोटिसहस्सानं, दुतियाभिसमयो अहु॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यमकं विकुब्बनं कत्वा, ञाणधातुं पकित्तयि।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍चकोटिसहस्सानं, ततियाभिसमयो अहु॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुधम्मा देवपुरे रम्मे, तत्थ धम्मं पकित्तयि।</p>

<p rend="gathalast">तीणिकोटिसहस्सानं, देवानं बोधयी जिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नरदेवस्स यक्खस्स, अपरे धम्मदेसने।</p>

<p rend="gathalast">एतेसानं अभिसमया, गणनातो असङ्खिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्सापि देवदेवस्स, एको आसि समागमो।</p>

<p rend="gathalast">खीणासवानं विमलानं, सन्तचित्तान तादिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वीसभिक्खुसहस्सानं, तदा आसि समागमो।</p>

<p rend="gathalast">अतिक्‍कन्तभवन्तानं, हिरिसीलेन तादिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अहं तदा माणवको, जोतिपालोति विस्सुतो।</p>

<p rend="gathalast">अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लक्खणे <pb ed="T" n="2.0539"/> इतिहासे च, सधम्मे पारमिं गतो।</p>

<p rend="gathalast">भूमन्तलिक्खकुसलो, कतविज्‍जो अनावयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कस्सपस्स भगवतो, घटिकारो नामुपट्ठाको।</p>

<p rend="gathalast">सगारवो सप्पतिस्सो, निब्बुतो ततिये फले॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आदाय <pb ed="V" n="2.0361"/> मं घटीकारो, उपगञ्छि कस्सपं जिनं।</p>

<p rend="gathalast">तस्स धम्मं सुणित्वान, पब्बजिं तस्स सन्तिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आरद्धवीरियो हुत्वा, वत्तावत्तेसु कोविदो।</p>

<p rend="gathalast">न क्‍वचि परिहायामि, पूरेसिं जिनसासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यावता बुद्धभणितं, नवङ्गं जिनसासनं।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं परियापुणित्वान, सोभयिं जिनसासनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मम अच्छरियं दिस्वा, सोपि बुद्धो वियाकरि।</p>

<p rend="gathalast">‘‘इमम्हि भद्दके कप्पे, अयं बुद्धो भविस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहु <pb ed="M" n="2.0377"/> <pb ed="P" n="0.0063"/> कपिलव्हया रम्मा, निक्खमित्वा तथागतो।</p>

<p rend="gathalast">पधानं पदहित्वान, कत्वा दुक्‍करकारिकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अजपालरुक्खमूले, निसीदित्वा तथागतो।</p>

<p rend="gathalast">तत्थ पायासं पग्गय्ह, नेरञ्‍जरमुपेहिति॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नेरञ्‍जराय तीरम्हि, पायासं परिभुञ्‍जिय।</p>

<p rend="gathalast">पटियत्तवरमग्गेन, बोधिमूलमुपेहिति॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ततो पदक्खिणं कत्वा, बोधिमण्डं अनुत्तरो।</p>

<p rend="gatha2">अपराजितट्ठानम्हि <note>अपराजितनिसभट्ठाने (क॰)</note>, बोधिपल्‍लङ्कमुत्तमे।</p>

<p rend="gathalast">पल्‍लङ्केन निसीदित्वा, बुज्झिस्सति महायसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इमस्स <pb ed="T" n="2.0540"/> जनिका माता, माया नाम भविस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पिता सुद्धोदनो नाम, अयं हेस्सति गोतमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अनासवा वीतरागा, सन्तचित्ता समाहिता।</p>

<p rend="gathalast">कोलितो उपतिस्सो च, अग्गा हेस्सन्ति सावका।</p>

<p rend="gathalast">आनन्दो नामुपट्ठाको, उपट्ठिस्सतिमं जिनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘खेमा उप्पलवण्णा च, अग्गा हेस्सन्ति साविका।</p>

<p rend="gatha2">अनासवा सन्तचित्ता, वीतरागा समाहिता।</p>

<p rend="gathalast">बोधि तस्स भगवतो, अस्सत्थोति पवुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चित्तो हत्थाळवको च, अग्गा हेस्सन्तुपट्ठका।</p>

<p rend="gathalast">नन्दमाता च उत्तरा, अग्गा हेस्सन्तुपट्ठिका’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इदं सुत्वान वचनं, अस्समस्स महेसिनो।</p>

<p rend="gathalast">आमोदिता नरमरू, बुद्धबीजं किर अयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उक्‍कुट्ठिसद्दा <pb ed="V" n="2.0362"/> पवत्तन्ति, अप्फोटेन्ति हसन्ति च।</p>

<p rend="gathalast">कतञ्‍जली नमस्सन्ति, दससहस्सी सदेवका॥</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदिमस्स लोकनाथस्स, विरज्झिस्साम सासनं।</p>

<p rend="gathalast">अनागतम्हि अद्धाने, हेस्साम सम्मुखा इमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यथा मनुस्सा नदिं तरन्ता, पटितित्थं विरज्झिय।</p>

<p rend="gathalast">हेट्ठा तित्थे गहेत्वान, उत्तरन्ति महानदिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवमेव <pb ed="T" n="2.0541"/> <pb ed="M" n="2.0378"/> मयं सब्बे, यदि मुञ्‍चामिमं जिनं।</p>

<p rend="gathalast">अनागतम्हि अद्धाने, हेस्साम सम्मुखा इमं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्सापि वचनं सुत्वा, भिय्यो चित्तं पसादयिं।</p>

<p rend="gathalast">उत्तरिं वतमधिट्ठासिं, दसपारमिपूरिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवमहं संसरित्वा, परिवज्‍जेन्तो अनाचरं।</p>

<p rend="gathalast">दुक्‍करञ्‍च कतं मय्हं, बोधियायेव कारणा॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नगरं बाराणसी नाम, किकी नामासि खत्तियो।</p>

<p rend="gathalast">वसते तत्थ नगरे, सम्बुद्धस्स महाकुलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ब्राह्मणो ब्रह्मदत्तोव, आसि बुद्धस्स सो पिता।</p>

<p rend="gathalast">धनवती नाम जनिका, कस्सपस्स महेसिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुवे <pb ed="P" n="0.0064"/> वस्ससहस्सानि, अगारं अज्झ सो वसि।</p>

<p rend="gathalast">हंसो यसो सिरिनन्दो, तयो पासादमुत्तमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तिसोळससहस्सानि, नारियो समलङ्कता।</p>

<p rend="gathalast">सुनन्दा नाम सा नारी, विजितसेनो नाम अत्रजो॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> निमित्ते चतुरो दिस्वा, पासादेनाभिनिक्खमि।</p>

<p rend="gathalast">सत्ताहं पधानचारं, अचरी पुरिसुत्तमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ब्रह्मुना याचितो सन्तो, कस्सपो लोकनायको।</p>

<p rend="gathalast">वत्ति चक्‍कं महावीरो, मिगदाये नरुत्तमो॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तिस्सो च भारद्वाजो च, अहेसुं अग्गसावका।</p>

<p rend="gathalast">सब्बमित्तो नामुपट्ठाको, कस्सपस्स महेसिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनुळा <pb ed="T" n="2.0542"/> उरुवेळा च, अहेसुं अग्गसाविका।</p>

<p rend="gathalast">बोधि तस्स भगवतो, निग्रोधोति पवुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुमङ्गलो <pb ed="V" n="2.0363"/> घटिकारो च, अहेसुं अग्गुपट्ठका।</p>

<p rend="gathalast">विचितसेना भद्दा <note>भद्रा (क॰)</note> च, अहेसुं अग्गुपट्ठिका॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उच्‍चत्तनेन सो बुद्धो, वीसतिरतनुग्गतो।</p>

<p rend="gathalast">विज्‍जुलट्ठीव आकासे, चन्दोव गहपूरितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वीसतिवस्ससहस्सानि <pb ed="M" n="2.0379"/>, आयु तस्स महेसिनो।</p>

<p rend="gathalast">तावता तिट्ठमानो सो, तारेसि जनतं बहुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धम्मतळाकं मापयित्वा, सीलं दत्वा विलेपनं।</p>

<p rend="gathalast">धम्मदुस्सं निवासेत्वा, धम्ममालं विभज्‍जिय॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धम्मविमलमादासं, ठपयित्वा महाजने।</p>

<p rend="gathalast">केचि निब्बानं पत्थेन्ता, पस्सन्तु मे अलङ्करं॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सीलकञ्‍चुकं दत्वान, झानकवचवम्मितं।</p>

<p rend="gathalast">धम्मचम्मं पारुपित्वा, दत्वा सन्‍नाहमुत्तमं॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सतिफलकं दत्वान, तिखिणञाणकुन्तिमं।</p>

<p rend="gathalast">धम्मखग्गवरं दत्वा, सीलसंसग्गमद्दनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तेविज्‍जाभूसनं दत्वान, आवेळं चतुरो फले।</p>

<p rend="gathalast">छळभिञ्‍ञाभरणं दत्वा, धम्मपुप्फपिळन्धनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सद्धम्मपण्डरच्छत्तं, दत्वा पापनिवारणं।</p>

<p rend="gathalast">मापयित्वाभयं पुप्फं, निब्बुतो सो ससावको॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एसो <pb ed="T" n="2.0543"/> हि सम्मासम्बुद्धो, अप्पमेय्यो दुरासदो।</p>

<p rend="gathalast">एसो हि धम्मरतनो, स्वाक्खातो एहिपस्सिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एसो हि सङ्घरतनो, सुप्पटिपन्‍नो अनुत्तरो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं तमन्तरहितं, ननु रित्ता सब्बसङ्खारा॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> महाकस्सपो जिनो सत्था, सेतब्यारामम्हि निब्बुतो।</p>

<p rend="gathalast">तत्थेवस्स जिनथूपो, योजनुब्बेधमुग्गतोति॥</p>

<p rend="centre">कस्सपस्स भगवतो वंसो चतुवीसतिमो।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
