<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">६. छक्‍कनिपातो</p>

<p rend="title">१. अवारियवग्गो</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३७६. अवारियजातकं (६-१-१)</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मासु <pb ed="T" n="1.0187"/> <pb ed="V" n="1.0116"/> <pb ed="M" n="1.0137"/> कुज्झ भूमिपति, मासु कुज्झ रथेसभ।</p>

<p rend="gathalast">कुद्धं अप्पटिकुज्झन्तो, राजा रट्ठस्स पूजितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> गामे वा यदि वारञ्‍ञे, निन्‍ने वा यदि वा थले।</p>

<p rend="gathalast">सब्बत्थ अनुसासामि, मासु कुज्झ <note>मास्सु कुज्झि (सी॰ पी॰)</note> रथेसभ॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अवारियपिता नाम, अहु गङ्गाय नाविको।</p>

<p rend="gatha2">पुब्बे जनं तारेत्वान, पच्छा याचति वेतनं।</p>

<p rend="gathalast">तेनस्स भण्डनं होति, न च भोगेहि वड्ढति॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अतिण्णंयेव याचस्सु, अपारं तात नाविक।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञो हि तिण्णस्स मनो, अञ्‍ञो होति पारेसिनो <note>तरेसिनो (सी॰ पी॰), तिरेसिनो (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> गामे वा यदि वारञ्‍ञे, निन्‍ने वा यदि वा थले।</p>

<p rend="gathalast">सब्बत्थ अनुसासामि, मासु कुज्झित्थ नाविक॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यायेवानुसासनिया, राजा गामवरं अदा।</p>

<p rend="gathalast">तायेवानुसासनिया, नाविको पहरी मुखं॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भत्तं भिन्‍नं हता भरिया, गब्भो च पतितो छमा।</p>

<p rend="gathalast">मिगोव जातरूपेन, न तेनत्थं अबन्धि सूति <note>अवड्ढितुन्ति (सी॰ स्या॰), अवड्ढि सूति (?)</note>॥</p>

<p rend="centre">अवारियजातकं पठमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३७७. सेतकेतुजातकं (६-१-२)</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मा <pb ed="T" n="1.0188"/> तात कुज्झि न हि साधु कोधो, बहुम्पि ते अदिट्ठमस्सुतञ्‍च।</p>

<p rend="gathalast">माता पिता दिसता <note>दिसा तात (स्या॰), दिसा ता (पी॰)</note> सेतकेतु, आचरियमाहु दिसतं पसत्था॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अगारिनो <pb ed="V" n="1.0117"/> <pb ed="M" n="1.0138"/> अन्‍नदपानवत्थदा <note>अन्‍नपानवत्थदा (स्या॰ क॰)</note>, अव्हायिका तम्पि दिसं वदन्ति।</p>

<p rend="gathalast">एसा दिसा परमा सेतकेतु, यं पत्वा दुक्खी सुखिनो भवन्ति॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> खराजिना जटिला पङ्कदन्ता, दुम्मक्खरूपा <note>दुमुक्खरूपा (सी॰ स्या॰), दुम्मुक्खरूपा (पी॰ क॰)</note> येमे जप्पन्ति मन्ते।</p>

<p rend="gathalast">कच्‍चि नु ते मानुसके पयोगे, इदं विदू परिमुत्ता अपाया॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पापानि कम्मानि कत्वान राज, बहुस्सुतो चे न <note>बहुस्सुतो नेव (सी॰ स्या॰)</note> चरेय्य धम्मं।</p>

<p rend="gathalast">सहस्सवेदोपि न तं पटिच्‍च, दुक्खा पमुञ्‍चे चरणं अपत्वा॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सहस्सवेदोपि न तं पटिच्‍च, दुक्खा पमुञ्‍चे चरणं अपत्वा।</p>

<p rend="gathalast">मञ्‍ञामि <pb ed="T" n="1.0189"/> वेदा अफला भवन्ति, ससंयमं चरणमेव <note>चरणञ्‍ञेव (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> सच्‍चं॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न हेव वेदा अफला भवन्ति, ससंयमं चरणमेव सच्‍चं।</p>

<p rend="gathalast">कित्तिञ्हि पप्पोति अधिच्‍च वेदे, सन्तिं पुणेति <note>सन्तं पुने’ति (सी॰ पी॰)</note> चरणेन दन्तोति॥</p>

<p rend="centre">सेतकेतुजातकं दुतियं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३७८. दरीमुखजातकं (६-१-३)</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पङ्को च कामा पलिपो च कामा, भयञ्‍च मेतं तिमूलं पवुत्तं।</p>

<p rend="gathalast">रजो च धूमो च मया पकासिता, हित्वा तुवं पब्बज ब्रह्मदत्त॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> गधितो <pb ed="M" n="1.0139"/> <note>गथितो (सी॰)</note> च रत्तो च अधिमुच्छितो च, कामेस्वहं ब्राह्मण भिंसरूपं।</p>

<p rend="gathalast">तं नुस्सहे जीविकत्थो पहातुं, काहामि पुञ्‍ञानि अनप्पकानि॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो अत्थकामस्स हितानुकम्पिनो, ओवज्‍जमानो न करोति सासनं।</p>

<p rend="gathalast">इदमेव सेय्यो इति मञ्‍ञमानो, पुनप्पुनं <pb ed="T" n="1.0190"/> गब्भमुपेति मन्दो॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सो घोररूपं निरयं उपेति, सुभासुभं मुत्तकरीसपूरं।</p>

<p rend="gathalast">सत्ता सकाये न जहन्ति गिद्धा, ये होन्ति कामेसु अवीतरागा॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मीळ्हेन लित्ता रुहिरेन मक्खिता, सेम्हेन लित्ता उपनिक्खमन्ति।</p>

<p rend="gathalast">यं यञ्हि कायेन फुसन्ति तावदे, सब्बं असातं दुखमेव केवलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दिस्वा वदामि न हि अञ्‍ञतो सवं, पुब्बेनिवासं बहुकं सरामि।</p>

<p rend="gathalast">चित्राहि गाथाहि सुभासिताहि, दरीमुखो निज्झापयि सुमेधन्ति॥</p>

<p rend="centre">दरीमुखजातकं ततियं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३७९. नेरुजातकं (६-१-४)</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> काकोला काकसङ्घा च, मयञ्‍च पततं वरा <note>वर (क॰) मयन्तिपदस्स हि विसेसनं</note>।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेव सदिसा होम, इमं आगम्म पब्बतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इध <pb ed="V" n="1.0118"/> सीहा च ब्यग्घा च, सिङ्गाला च मिगाधमा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बेव <pb ed="T" n="1.0191"/> सदिसा होन्ति, अयं को नाम पब्बतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इमं <pb ed="M" n="1.0140"/> नेरूति <note>नेरुन्ति (सी॰ स्या॰)</note> जानन्ति, मनुस्सा पब्बतुत्तमं।</p>

<p rend="gathalast">इध वण्णेन सम्पन्‍ना, वसन्ति सब्बपाणिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अमानना यत्थ सिया, सन्तानं वा विमानना।</p>

<p rend="gathalast">हीनसम्मानना वापि, न तत्थ वसतिं वसे <note>वसती वसे (स्या॰), वस दिवसे (पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यत्थालसो च दक्खो च, सूरो भीरु च पूजिया।</p>

<p rend="gathalast">न तत्थ सन्तो वसन्ति, अविसेसकरे नरे <note>नगे (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नायं नेरु विभजति, हीनउक्‍कट्ठमज्झिमे।</p>

<p rend="gathalast">अविसेसकरो नेरु, हन्द नेरुं जहामसेति॥</p>

<p rend="centre">नेरुजातकं चतुत्थं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८०. आसङ्कजातकं (६-१-५)</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आसावती नाम लता, जाता चित्तलतावने।</p>

<p rend="gathalast">तस्सा वस्ससहस्सेन, एकं निब्बत्तते फलं॥</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तं देवा पयिरुपासन्ति, ताव दूरफलं सतिं।</p>

<p rend="gathalast">आसीसेव <note>आसिंसेव (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> तुवं राज, आसा फलवती सुखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आसीसतेव <note>आसिंसेथेव (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> सो पक्खी, आसीसतेव <note>आसिंसेथेव (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> सो दिजो।</p>

<p rend="gatha2">तस्स चासा <note>तस्सेवासा (स्या॰)</note> समिज्झति, ताव दूरगता सती।</p>

<p rend="gathalast">आसीसेव तुवं राज, आसा फलवती सुखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सम्पेसि खो मं वाचाय, न च सम्पेसि <note>संसेसि (क॰)</note> कम्मुना।</p>

<p rend="gathalast">माला <pb ed="T" n="1.0192"/> सेरेय्यकस्सेव, वण्णवन्ता अगन्धिका॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अफलं मधुरं वाचं, यो मित्तेसु पकुब्बति।</p>

<p rend="gathalast">अददं अविस्सजं भोगं, सन्धि तेनस्स जीरति॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यञ्हि कयिरा तञ्हि वदे, यं न कयिरा न तं वदे।</p>

<p rend="gathalast">अकरोन्तं भासमानं, परिजानन्ति पण्डिता॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> बलञ्‍च वत मे खीणं, पाथेय्यञ्‍च न विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">सङ्के पाणूपरोधाय, हन्द दानि वजामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एतदेव <pb ed="V" n="1.0119"/> <pb ed="M" n="1.0141"/> हि मे नामं, यं नामस्मि रथेसभ।</p>

<p rend="gathalast">आगमेहि महाराज, पितरं आमन्तयामहन्ति॥</p>

<p rend="centre">आसङ्कजातकं पञ्‍चमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८१. मिगालोपजातकं (६-१-६)</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न मे रुच्‍चि मिगालोप, यस्स ते तादिसी गती।</p>

<p rend="gathalast">अतुच्‍चं तात पतसि, अभूमिं तात सेवसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चतुक्‍कण्णंव केदारं, यदा ते पथवी सिया।</p>

<p rend="gathalast">ततो तात निवत्तस्सु, मास्सु एत्तो परं गमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सन्ति अञ्‍ञेपि सकुणा, पत्तयाना विहङ्गमा।</p>

<p rend="gathalast">अक्खित्ता वातवेगेन, नट्ठा ते सस्सतीसमा॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अकत्वा अपनन्दस्स <note>अपरण्णस्स (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>, पितु वुद्धस्स सासनं।</p>

<p rend="gathalast">कालवाते <pb ed="T" n="1.0193"/> अतिक्‍कम्म, वेरम्भानं वसं अगा <note>गतो (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्स पुत्ता च दारा च, ये चञ्‍ञे अनुजीविनो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे ब्यसनमापादुं, अनोवादकरे दिजे॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवम्पि इध वुद्धानं, यो वाक्यं नावबुज्झति।</p>

<p rend="gatha2">अतिसीमचरो <note>अतिसीमं चरो (सी॰ स्या॰ क॰)</note> दित्तो, गिज्झोवातीतसासनो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे ब्यसनं पप्पोन्ति, अकत्वा बुद्धसासनन्ति॥</p>

<p rend="centre">मिगालोपजातकं छट्ठं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८२. सिरिकाळकण्णिजातकं (६-१-७)</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> का नु काळेन वण्णेन, न चापि <note>न चासि (सी॰)</note> पियदस्सना।</p>

<p rend="gathalast">का वा त्वं कस्स वा धीता, कथं जानेमु तं मयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> महाराजस्सहं धीता, विरूपक्खस्स चण्डिया।</p>

<p rend="gatha2">अहं काळी अलक्खिका, काळकण्णीति मं विदू।</p>

<p rend="gathalast">ओकासं याचितो देहि, वसेमु तव सन्तिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> किंसीले <pb ed="M" n="1.0142"/> किंसमाचारे, पुरिसे निविससे तुवं।</p>

<p rend="gathalast">पुट्ठा मे काळि अक्खाहि, कथं <note>यथा (सी॰ पी॰)</note> जानेमु तं मयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मक्खी पळासी सारम्भी, इस्सुकी मच्छरी सठो।</p>

<p rend="gathalast">सो मय्हं पुरिसो कन्तो, लद्धं यस्स विनस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कोधनो <pb ed="V" n="1.0120"/> उपनाही च, पिसुणो च विभेदको।</p>

<p rend="gathalast">कण्डकवाचो <note>अण्डकवाचो (क॰ सी॰ पी॰)</note> फरुसो, सो मे कन्ततरो ततो॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अज्‍ज <pb ed="T" n="1.0194"/> सुवेति पुरिसो, सदत्थं नावबुज्झति।</p>

<p rend="gathalast">ओवज्‍जमानो कुप्पति, सेय्यं सो अतिमञ्‍ञति॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दवप्पलुद्धो <note>देवप्पलुद्धो (क॰), दवप्पलद्धो (पी॰)</note> पुरिसो, सब्बमित्तेहि धंसति।</p>

<p rend="gathalast">सो मय्हं पुरिसो कन्तो, तस्मिं होमि अनामया॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अपेहि एत्तो त्वं काळि, नेतं अम्हेसु विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञं जनपदं गच्छ, निगमे राजधानियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अहम्पि खो तं <note>चेतं (सी॰)</note> जानामि, नेतं तुम्हेसु विज्‍जति।</p>

<p rend="gatha2">सन्ति लोके अलक्खिका, सङ्घरन्ति बहुं धनं।</p>

<p rend="gathalast">अहं देवो च मे भाता, उभो नं विधमामसे॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> का नु दिब्बेन वण्णेन, पथब्या सुपतिट्ठिता।</p>

<p rend="gathalast">का वा त्वं कस्स वा धीता, कथं जानेमु तं मयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> महाराजस्सहं धीता, धतरट्ठस्स सिरीमतो <note>धतरट्ठसिरीमतो (स्या॰ क॰)</note>।</p>

<p rend="gatha2">अहं सिरी च लक्खी च, भूरिपञ्‍ञाति मं विदू।</p>

<p rend="gathalast">ओकासं याचितो देहि, वसेमु तव सन्तिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> किंसीले किंसमाचारे, पुरिसे निविससे तुवं।</p>

<p rend="gathalast">पुट्ठा मे लक्खि अक्खाहि, कथं <note>यथा (सी॰ पी॰)</note> जानेमु तं मयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो <pb ed="M" n="1.0143"/> चापि सीते अथवापि उण्हे, वातातपे डंससरीसपे च।</p>

<p rend="gatha2">खुधं <note>खुद्दं (स्या॰ क॰), खुदं (पी॰)</note> पिपासं अभिभुय्य सब्बं, रत्तिन्तिवं यो सततं नियुत्तो।</p>

<p rend="gathalast">कालागतञ्‍च <pb ed="T" n="1.0195"/> न हापेति अत्थं, सो मे मनापो निविसे च तम्हि॥</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोधनो मित्तवा चागवा च, सीलूपपन्‍नो असठोजुभूतो <note>असठो उज्‍जुभूतो (पी॰)</note>।</p>

<p rend="gatha2">सङ्गाहको सखिलो सण्हवाचो, महत्तपत्तोपि निवातवुत्ति।</p>

<p rend="gathalast">तस्मिंहं <note>तस्माहं (सी॰ पी॰)</note> पोसे विपुला भवामि, ऊमि समुद्दस्स यथापि वण्णं॥</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो चापि मित्ते अथवा अमित्ते, सेट्ठे सरिक्खे अथ वापि हीने।</p>

<p rend="gatha2">अत्थं चरन्तं अथवा अनत्थं, आवी रहो सङ्गहमेव वत्ते <note>वत्तो (स्या॰ क॰)</note>॥</p>

<p rend="gathalast">वाचं न वज्‍जा फरुसं कदाचि, मतस्स जीवस्स च तस्स होमि॥</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एतेसं यो अञ्‍ञतरं लभित्वा, कन्ता सिरी <note>कन्तसिरिं (कत्थचि), कन्तं सिरिं (स्या॰) अट्ठकथायं दुतियततियपाठन्तरानि</note> मज्‍जति अप्पपञ्‍ञो।</p>

<p rend="gathalast">तं दित्तरूपं विसमं चरन्तं, करीसठानंव <note>करीसजातं व (सी॰ स्या॰)</note> विवज्‍जयामि॥</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अत्तना <pb ed="V" n="1.0121"/> कुरुते लक्खिं, अलक्खिं कुरुतत्तना।</p>

<p rend="gathalast">न <pb ed="T" n="1.0196"/> हि लक्खिं अलक्खिं वा, अञ्‍ञो अञ्‍ञस्स कारकोति॥</p>

<p rend="centre">सिरिकाळकण्णिजातकं सत्तमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८३. कुक्‍कुटजातकं (६-१-८)</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुचित्तपत्तछदन <pb ed="M" n="1.0144"/>, तम्बचूळ विहङ्गम।</p>

<p rend="gathalast">ओरोह दुमसाखाय, मुधा भरिया भवामि ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चतुप्पदी त्वं कल्याणि, द्विपदाहं मनोरमे।</p>

<p rend="gathalast">मिगी पक्खी असञ्‍ञुत्ता, अञ्‍ञं परियेस सामिकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कोमारिका ते हेस्सामि, मञ्‍जुका पियभाणिनी।</p>

<p rend="gathalast">विन्द मं अरियेन वेदेन, सावय मं यदिच्छसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कुणपादिनि लोहितपे, चोरि कुक्‍कुटपोथिनि।</p>

<p rend="gathalast">न त्वं अरियेन वेदेन, ममं भत्तारमिच्छसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवम्पि चतुरा <note>चातुरा (स्या॰ क॰)</note> नारी, दिस्वान सधनं <note>पवरं (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> नरं।</p>

<p rend="gathalast">नेन्ति सण्हाहि वाचाहि, बिळारी विय कुक्‍कुटं॥</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो च उप्पतितं अत्थं, न खिप्पमनुबुज्झति।</p>

<p rend="gathalast">अमित्तवसमन्वेति, पच्छा च अनुतप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो च उप्पतितं अत्थं, खिप्पमेव निबोधति।</p>

<p rend="gathalast">मुच्‍चते <pb ed="T" n="1.0197"/> सत्तुसम्बाधा, कुक्‍कुटोव बिळारियाति॥</p>

<p rend="centre">कुक्‍कुटजातकं अट्ठमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८४. धम्मधजजातकं (६-१-९)</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धम्मं चरथ ञातयो, धम्मं चरथ भद्दं वो <note>भद्द वो (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">धम्मचारी सुखं सेति, अस्मिं लोके परम्हि च॥</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भद्दको वतयं पक्खी, दिजो परमधम्मिको।</p>

<p rend="gathalast">एकपादेन तिट्ठन्तो, धम्ममेवानुसासति॥</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नास्स सीलं विजानाथ, अनञ्‍ञाय पसंसथ।</p>

<p rend="gathalast">भुत्वा अण्डञ्‍च पोतञ्‍च <note>छापे च (सी॰ पी॰)</note>, धम्मो धम्मोति भासति॥</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अञ्‍ञं भणति वाचाय, अञ्‍ञं कायेन कुब्बति।</p>

<p rend="gathalast">वाचाय नो च कायेन, न तं धम्मं अधिट्ठितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> वाचाय <pb ed="V" n="1.0122"/> <pb ed="M" n="1.0145"/> सखिलो मनोविदुग्गो, छन्‍नो कूपसयोव कण्हसप्पो।</p>

<p rend="gathalast">धम्मधजो गामनिगमासुसाधु <note>गामनिगमासु साधुसम्मतो (सी॰), गामनिगमसाधु (पी॰)</note>, दुज्‍जानो पुरिसेन बालिसेन॥</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इमं <pb ed="T" n="1.0198"/> तुण्डेहि पक्खेहि, पादा चिमं विहेठथ <note>विपोथथ (पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">छवञ्हिमं विनासेथ, नायं संवासनारहोति॥</p>

<p rend="centre">धम्मधजजातकं नवमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८५. नन्दियमिगराजजातकं (६-१-१०)</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सचे ब्राह्मण गच्छेसि, साकेते <note>साकेतं (सी॰ स्या॰)</note> अज्‍जुनं <note>अञ्झनं (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> वनं।</p>

<p rend="gatha2">वज्‍जासि नन्दियं नाम, पुत्तं अस्माकमोरसं।</p>

<p rend="gathalast">माता पिता च ते वुद्धा, ते तं इच्छन्ति पस्सितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भुत्ता मया निवापानि, राजिनो पानभोजनं।</p>

<p rend="gathalast">तं राजपिण्डं अवभोत्तुं <note>अवभोत्तं (क॰)</note>, नाहं ब्राह्मण मुस्सहे॥</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ओदहिस्सामहं पस्सं, खुरप्पानिस्स <note>खुरप्पाणिस्स (सी॰), खुरपाणिस्स (पी॰), खुरप्पपाणिस्स (?)</note> राजिनो।</p>

<p rend="gathalast">तदाहं सुखितो मुत्तो, अपि पस्सेय्य मातरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मिगराजा पुरे आसिं, कोसलस्स निकेतने <note>निकेतवे (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">नन्दियो नाम नामेन, अभिरूपो चतुप्पदो॥</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तं मं वधितुमागच्छि, दायस्मिं अज्‍जुने वने।</p>

<p rend="gathalast">धनुं आरज्‍जं <note>आरज्‍जुं (निय्य), अदेज्झं (सी॰ पी॰) अद्वेधाभावं एकीभावन्ति अत्थो</note> कत्वान, उसुं सन्‍नय्ह <note>सन्धाय (सी॰ पी॰)</note> कोसलो॥</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्साहं <pb ed="M" n="1.0146"/> ओदहिं पस्सं, खुरप्पानिस्स राजिनो।</p>

<p rend="gathalast">तदाहं <pb ed="T" n="1.0199"/> सुखितो मुत्तो, मातरं दट्ठुमागतोति॥</p>

<p rend="centre">नन्दियमिगराजजातकं दसमं।</p>

<p rend="centre">अवारियवग्गो पठमो।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">अथ कुज्झरथेसभ केतुवरो, सदरीमुख नेरु लता च पुन।</p>

<p rend="gathalast">अपनन्द सिरी च सुचित्तवरो, अथ धम्मिक नन्दिमिगेन दसाति॥</p>

<p rend="title">२. खरपुत्तवग्गो</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८६. खरपुत्तजातकं (६-२-१)</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सच्‍चं <pb ed="V" n="1.0123"/> किरेवमाहंसु, वस्तं <note>भस्तं (सी॰ पी॰), कलकं (स्या॰), गरं (क॰)</note> बालोति पण्डिता।</p>

<p rend="gathalast">पस्स बालो रहोकम्मं, आविकुब्बं न बुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> त्वं खोपि <note>त्वं नु खो (सी॰ स्या॰), त्वञ्‍च खो (पी॰)</note> सम्म बालोसि, खरपुत्त विजानहि।</p>

<p rend="gathalast">रज्‍जुया हि <note>रज्‍जुयासि (पी॰)</note> परिक्खित्तो, वङ्कोट्ठो ओहितोमुखो॥</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अपरम्पि सम्म ते बाल्यं <note>अयम्पि सम्म ते बालो (क॰)</note>, यो मुत्तो न पलायसि।</p>

<p rend="gathalast">सो च बालतरो सम्म, यं त्वं वहसि सेनकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यं नु सम्म अहं बालो, अजराज विजानहि।</p>

<p rend="gathalast">अथ <pb ed="T" n="1.0200"/> केन सेनको बालो, तं मे अक्खाहि पुच्छितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उत्तमत्थं लभित्वान, भरियाय यो पदस्सति <note>भयिया यो पदस्सति (पी॰), भयिया न भविस्सति (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">तेन जहिस्सतत्तानं, सा चेवस्स न हेस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="1.0147"/> वे पियम्मेति <note>न पियमेति (क॰), न पियमेदन्ति (कत्थचि)</note> जनिन्द तादिसो, अत्तं निरंकत्वा पियानि सेवति <note>सेवये (?)</note>।</p>

<p rend="gathalast">अत्ताव सेय्यो परमा च सेय्यो, लब्भा पिया ओचितत्थेन पच्छाति॥</p>

<p rend="centre">खरपुत्तजातकं पठमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८७. सूचिजातकं (६-२-२)</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अकक्‍कसं अफरुसं, खरधोतं सुपासियं।</p>

<p rend="gathalast">सुखुमं तिखिणग्गञ्‍च, को सूचिं केतुमिच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुमज्‍जञ्‍च सुपासञ्‍च, अनुपुब्बं <note>अनुपुब्ब (सी॰ स्या॰)</note> सुवट्टितं।</p>

<p rend="gathalast">घनघातिमं पटिथद्धं, को सूचिं केतुमिच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इतो दानि पतायन्ति, सूचियो बळिसानि च।</p>

<p rend="gathalast">कोयं कम्मारगामस्मिं, सूचिं विक्‍केतुमिच्छति॥</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इतो सत्थानि गच्छन्ति, कम्मन्ता विविधा पुथू।</p>

<p rend="gathalast">कोयं कम्मारगामस्मिं, सूचिं विक्‍केतुमिच्छति <note>मरहति (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सूचिं <pb ed="T" n="1.0201"/> कम्मारगामस्मिं, विक्‍केतब्बा पजानता।</p>

<p rend="gathalast">आचरियाव जानन्ति <note>आचरिया सञ्‍जानन्ति (क॰), आचरिया पजानन्ति (स्या॰), आचरियाव सञ्‍जानन्ति (पी॰)</note>, कम्मं सुकतदुक्‍कटं <note>दुक्‍कतं (सी॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इमं <pb ed="V" n="1.0124"/> चे <note>इमञ्‍च (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> ते पिता भद्दे, सूचिं जञ्‍ञा मया कतं।</p>

<p rend="gathalast">तया च मं निमन्तेय्य, यञ्‍चत्थञ्‍ञं घरे धनन्ति॥</p>

<p rend="centre">सूचिजातकं दुतियं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८८. तुण्डिलजातकं (६-२-३)</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नवछन्‍नके <note>नवछन्दके (सी॰ पी॰), नवच्छद्दके (स्या॰)</note> दानि <note>दोणि (क॰), दानं, दाने (कत्थचि)</note> दिय्यति, पुण्णायं दोणि सुवामिनी ठिता।</p>

<p rend="gathalast">बहुके जने पासपाणिके, नो च खो मे पटिभाति भुञ्‍जितुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तससि <pb ed="M" n="1.0148"/> भमसि लेणमिच्छसि, अत्ताणोसि कुहिं गमिस्ससि।</p>

<p rend="gathalast">अप्पोस्सुक्‍को भुञ्‍ज तुण्डिल, मंसत्थाय हि पोसिताम्हसे <note>पोसियामसे (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ओगह रहदं अकद्दमं, सब्बं सेदमलं पवाहय।</p>

<p rend="gathalast">गण्हाहि नवं विलेपनं, यस्स <pb ed="T" n="1.0202"/> गन्धो न कदाचि छिज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> कतमो रहदो अकद्दमो, किंसु सेदमलन्ति वुच्‍चति।</p>

<p rend="gathalast">कतमञ्‍च नवं विलेपनं, यस्स गन्धो न कदाचि छिज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धम्मो रहदो अकद्दमो, पापं सेदमलन्ति वुच्‍चति।</p>

<p rend="gathalast">सीलञ्‍च नवं विलेपनं, तस्स गन्धो न कदाचि छिज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नन्दन्ति सरीरघातिनो, न च नन्दन्ति सरीरधारिनो।</p>

<p rend="gathalast">पुण्णाय च पुण्णमासिया, रममानाव जहन्ति जीवितन्ति॥</p>

<p rend="centre">तुण्डिलजातकं ततियं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३८९. सुवण्णकक्‍कटजातकं (६-२-४)</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सिङ्गीमिगो आयतचक्खुनेत्तो, अट्ठित्तचो वारिसयो अलोमो।</p>

<p rend="gathalast">तेनाभिभूतो कपणं रुदामि, हरे सखा किस्स नु मं जहासि॥</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सो <pb ed="T" n="1.0203"/> <pb ed="M" n="1.0149"/> पस्ससन्तो महता फणेन, भुजङ्गमो कक्‍कटमज्झपत्तो।</p>

<p rend="gathalast">सखा सखारं परितायमानो, भुजङ्गमं कक्‍कटको गहेसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न वायसं नो पन कण्हसप्पं, घासत्थिको कक्‍कटको अदेय्य।</p>

<p rend="gathalast">पुच्छामि तं आयतचक्खुनेत्त, अथ किस्स हेतुम्ह उभो गहीता॥</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अयं पुरिसो मम अत्थकामो, यो मं गहेत्वान दकाय नेति।</p>

<p rend="gathalast">तस्मिं मते दुक्खमनप्पकं मे, अहञ्‍च एसो च उभो न होम॥</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ममञ्‍च दिस्वान पवद्धकायं, सब्बो जनो हिंसितुमेव मिच्छे।</p>

<p rend="gathalast">सादुञ्‍च थूलञ्‍च मुदुञ्‍च मंसं, काकापि मं दिस्वान <note>दिस्व (सी॰ पी॰)</note> विहेठयेय्युं॥</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सचेतस्स <pb ed="V" n="1.0125"/> हेतुम्ह उभो गहीता, उट्ठातु पोसो विसमावमामि <note>विसमाचमामि (सी॰ पी॰ क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">ममञ्‍च काकञ्‍च पमुञ्‍च खिप्पं, पुरे <pb ed="T" n="1.0204"/> विसं गाळ्हमुपेति मच्‍चं॥</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">१००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सप्पं पमोक्खामि न ताव काकं, पटिबन्धको <note>पटिबद्धको (सी॰ पी॰)</note> होहिति <note>होति हि (स्या॰)</note> ताव काको।</p>

<p rend="gathalast">पुरिसञ्‍च दिस्वान सुखिं अरोगं, काकं पमोक्खामि यथेव सप्पं॥</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">१०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> काको <pb ed="M" n="1.0150"/> तदा देवदत्तो अहोसि, मारो पन कण्हसप्पो अहोसि।</p>

<p rend="gathalast">आनन्दभद्दो कक्‍कटको अहोसि, अहं तदा ब्राह्मणो होमि सत्थाति <note>तत्थाति (सी॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="centre">सुवण्णकक्‍कटजातकं चतुत्थं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९०. मय्हकजातकं (६-२-५)</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">१०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सकुणो मय्हको नाम, गिरिसानुदरीचरो।</p>

<p rend="gathalast">पक्‍कं पिप्फलिमारुय्ह, मय्हं मय्हन्ति कन्दति॥</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">१०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्सेवं विलपन्तस्स, दिजसङ्घा समागता।</p>

<p rend="gathalast">भुत्वान पिप्फलिं यन्ति, विलपत्वेव सो दिजो॥</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">१०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एवमेव इधेकच्‍चो, सङ्घरित्वा बहुं धनं।</p>

<p rend="gathalast">नेवत्तनो न ञातीनं, यथोधिं पटिपज्‍जति॥</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">१०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न सो अच्छादनं भत्तं, न मालं न विलेपनं।</p>

<p rend="gathalast">अनुभोति <pb ed="T" n="1.0205"/> <note>नानुभोति (स्या॰ क॰)</note> सकिं किञ्‍चि, न सङ्गण्हाति ञातके॥</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">१०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तस्सेवं विलपन्तस्स, मय्हं मय्हन्ति रक्खतो।</p>

<p rend="gatha2">राजानो अथ वा चोरा, दायदा ये व <note>ये च (स्या॰ क॰)</note> अप्पिया।</p>

<p rend="gathalast">धनमादाय गच्छन्ति, विलपत्वेव सो नरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">१०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> धीरो <note>धीरो च (सी॰)</note> भोगे अधिगम्म, सङ्गण्हाति च ञातके।</p>

<p rend="gathalast">तेन सो कित्तिं पप्पोति, पेच्‍च सग्गे पमोदतीति <note>सग्गे च मोदतीति (सी॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="centre">मय्हकजातकं पञ्‍चमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९१. विज्‍जाधरजातकं (६-२-६)</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">१०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> दुब्बण्णरूपं तुवमरियवण्णी, पुरक्खत्वा <note>पुरक्खित्वा (स्या॰ क॰)</note> पञ्‍जलिको नमस्ससि।</p>

<p rend="gathalast">सेय्यो नु ते सो उदवा <note>उदाहु (स्या॰ क॰)</note> सरिक्खो, नामं परस्सत्तनो चापि ब्रूहि॥</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">१०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न <pb ed="M" n="1.0151"/> नामगोत्तं गण्हन्ति राज, सम्मग्गतानुज्‍जुगतान <note>समग्गतानुज्‍जुगतान (स्या॰), समुग्गतानुज्‍जुगतान (क॰)</note> देवा।</p>

<p rend="gathalast">अहञ्‍च ते नामधेय्यं वदामि, सक्‍कोहमस्मी तिदसानमिन्दो॥</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">११०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो <pb ed="V" n="1.0126"/> दिस्वा भिक्खुं चरणूपपन्‍नं, पुरक्खत्वा पञ्‍जलिको नमस्सति।</p>

<p rend="gathalast">पुच्छामि तं देवराजेतमत्थं, इतो <pb ed="T" n="1.0206"/> चुतो किं लभते सुखं सो॥</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">१११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यो दिस्वा भिक्खुं चरणूपपन्‍नं, पुरक्खत्वा पञ्‍जलिको नमस्सति।</p>

<p rend="gathalast">दिट्ठेव धम्मे लभते पसंसं, सग्गञ्‍च सो याति सरीरभेदा॥</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">११२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लक्खी वत मे उदपादि अज्‍ज, यं वासवं भूतपतिद्दसाम।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुञ्‍च दिस्वान तुवञ्‍च सक्‍क, काहामि पुञ्‍ञानि अनप्पकानि॥</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">११३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अद्धा हवे सेवितब्बा सपञ्‍ञा, बहुस्सुता ये बहुठानचिन्तिनो।</p>

<p rend="gathalast">भिक्खुञ्‍च दिस्वान ममञ्‍च राज, करोहि पुञ्‍ञानि अनप्पकानि॥</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">११४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अक्‍कोधनो निच्‍चपसन्‍नचित्तो, सब्बातिथीयाचयोगो भवित्वा।</p>

<p rend="gathalast">निहच्‍च मानं अभिवादयिस्सं, सुत्वान देविन्द सुभासितानीति॥</p>

<p rend="centre">विज्‍जाधर <note>धजविहेठक (सी॰ पी॰), पब्बजितविहेठक (स्या॰)</note> जातकं छट्ठं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९२. सिङ्घपुप्फजातकं (६-२-७)</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">११५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यमेतं <pb ed="T" n="1.0207"/> <pb ed="M" n="1.0152"/> <note>यमेकं (पी॰)</note> वारिजं पुप्फं, अदिन्‍नं उपसिङ्घसि।</p>

<p rend="gathalast">एकङ्गमेतं थेय्यानं, गन्धथेनोसि मारिस॥</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">११६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> न हरामि न भञ्‍जामि, आरा सिङ्घामि वारिजं।</p>

<p rend="gathalast">अथ केन नु वण्णेन, गन्धथेनोति वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">११७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> योयं भिसानि खणति, पुण्डरीकानि भञ्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">एवं आकिण्णकम्मन्तो, कस्मा एसो न वुच्‍चति॥</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">११८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> आकिण्णलुद्दो पुरिसो, धातिचेलंव मक्खितो।</p>

<p rend="gathalast">तस्मिं मे वचनं नत्थि, तञ्‍चारहामि वत्तवे॥</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">११९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनङ्गणस्स पोसस्स, निच्‍चं सुचिगवेसिनो।</p>

<p rend="gathalast">वालग्गमत्तं पापस्स, अब्भामत्तंव खायति॥</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">१२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अद्धा मं यक्ख जानासि, अथो मं अनुकम्पसि।</p>

<p rend="gathalast">पुनपि यक्ख वज्‍जासि, यदा पस्ससि एदिसं॥</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">१२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नेव तं उपजीवामि, नपि ते भतकाम्हसे <note>भतकम्हसे (सी॰ पी॰), भतिकम्हसे (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">त्वमेव भिक्खु जानेय्य, येन गच्छेय्य सुग्गतिन्ति॥</p>

<p rend="centre">सिङ्घपुप्फ <note>भिसपुप्फ (सी॰ पी॰), उपसिङ्घपुप्फ (स्या॰)</note> जातकं सत्तमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९३. विघासादजातकं (६-२-८)</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">१२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुसुखं <pb ed="V" n="1.0127"/> वत जीवन्ति, ये जना विघासादिनो।</p>

<p rend="gathalast">दिट्ठेव <pb ed="T" n="1.0208"/> धम्मे पासंसा, सम्पराये च सुग्गती॥</p>

<p rend="hangnum" n="123"><hi rend="paranum">१२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सुकस्स <note>सुवस्स (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> भासमानस्स, न निसामेथ पण्डिता।</p>

<p rend="gathalast">इदं सुणाथ सोदरिया, अम्हेवायं पसंसति॥</p>

<p rend="hangnum" n="124"><hi rend="paranum">१२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> नाहं तुम्हे पसंसामि, कुणपादा सुणाथ मे।</p>

<p rend="gathalast">उच्छिट्ठभोजिनो <note>भोजना (क॰)</note> तुम्हे, न तुम्हे विघासादिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="125"><hi rend="paranum">१२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सत्तवस्सा <pb ed="M" n="1.0153"/> पब्बजिता, मेज्झारञ्‍ञे <note>मज्झेरञ्‍ञे (क॰)</note> सिखण्डिनो।</p>

<p rend="gatha2">विघासेनेव यापेन्ता, मयं चे भोतो गारय्हा।</p>

<p rend="gathalast">के नु भोतो पसंसिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="126"><hi rend="paranum">१२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> तुम्हे सीहानं ब्यग्घानं, वाळानञ्‍चावसिट्ठकं।</p>

<p rend="gathalast">उच्छिट्ठेनेव यापेन्ता, मञ्‍ञिव्हो विघासादिनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="127"><hi rend="paranum">१२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ये ब्राह्मणस्स समणस्स, अञ्‍ञस्स वा <note>अञ्‍ञस्स च (सी॰ स्या॰), अञ्‍ञस्सेव (पी॰)</note> वनिब्बिनो <note>वणिब्बिनो (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">दत्वाव <note>दत्वान (पी॰ क॰)</note> सेसं भुञ्‍जन्ति, ते जना विघासादिनोति॥</p>

<p rend="centre">विघासादजातकं अट्ठमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९४. वट्टकजातकं (६-२-९)</p>

<p rend="hangnum" n="128"><hi rend="paranum">१२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पणीतं भुञ्‍जसे भत्तं, सप्पितेलञ्‍च मातुल।</p>

<p rend="gathalast">अथ केन नु वण्णेन, किसो त्वमसि वायस॥</p>

<p rend="hangnum" n="129"><hi rend="paranum">१२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अमित्तमज्झे वसतो, तेसु आमिसमेसतो।</p>

<p rend="gathalast">निच्‍चं उब्बिग्गहदयस्स, कुतो काकस्स दळ्हियं॥</p>

<p rend="hangnum" n="130"><hi rend="paranum">१३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> निच्‍चं उब्बेगिनो <note>उब्बिग्गिनो (स्या॰ क॰), उब्बेधिनो (सी॰)</note> काका, धङ्का पापेन कम्मुना।</p>

<p rend="gathalast">लद्धो <pb ed="T" n="1.0209"/> पिण्डो न पीणेति, किसो तेनस्मि वट्टक॥</p>

<p rend="hangnum" n="131"><hi rend="paranum">१३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> लूखानि तिणबीजानि, अप्पस्नेहानि भुञ्‍जसि।</p>

<p rend="gathalast">अथ केन नु वण्णेन, थूलो त्वमसि वट्टक॥</p>

<p rend="hangnum" n="132"><hi rend="paranum">१३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अप्पिच्छा अप्पचिन्ताय, अदूरगमनेन च।</p>

<p rend="gathalast">लद्धालद्धेन यापेन्तो, थूलो तेनस्मि वायस॥</p>

<p rend="hangnum" n="133"><hi rend="paranum">१३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अप्पिच्छस्स <pb ed="V" n="1.0128"/> हि पोसस्स, अप्पचिन्तसुखस्स <note>अप्पचिन्तिसुखस्स (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> च।</p>

<p rend="gathalast">सुसङ्गहितमानस्स <note>सुसङ्गहितपमाणस्स (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>, वुत्ती सुसमुदानयाति॥</p>

<p rend="centre">वट्टकजातकं नवमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ३९५. पारावतजातकं (६-२-१०)</p>

<p rend="hangnum" n="134"><hi rend="paranum">१३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चिरस्सं वत पस्सामि, सहायं मणिधारिनं।</p>

<p rend="gathalast">सुकता <note>सुकताय (सी॰ पी॰)</note> मस्सुकुत्तिया, सोभते वत मे सखा॥</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">१३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> परूळ्हकच्छनखलोमो <pb ed="M" n="1.0154"/>, अहं कम्मेसु ब्यावटो।</p>

<p rend="gathalast">चिरस्सं न्हापितं लद्धा, लोमं तं अज्‍जं हारयिं <note>अपहारयिं (सी॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="136"><hi rend="paranum">१३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> यं नु लोमं अहारेसि, दुल्‍लभं लद्ध कप्पकं।</p>

<p rend="gathalast">अथ किञ्‍चरहि ते सम्म, कण्ठे किणिकिणायति <note>इदं कण्ठे किणायति (क॰), कण्ठे किंनिकिलायति (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="137"><hi rend="paranum">१३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मनुस्ससुखुमालानं, मणि कण्ठेसु लम्बति।</p>

<p rend="gathalast">तेसाहं <pb ed="T" n="1.0210"/> अनुसिक्खामि, मा त्वं मञ्‍ञि दवा कतं॥</p>

<p rend="hangnum" n="138"><hi rend="paranum">१३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सचेपिमं पिहयसि, मस्सुकुत्तिं सुकारितं।</p>

<p rend="gathalast">कारयिस्सामि ते सम्म, मणिञ्‍चापि ददामि ते॥</p>

<p rend="hangnum" n="139"><hi rend="paranum">१३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> त्वञ्‍ञेव मणिना छन्‍नो, सुकताय च मस्सुया।</p>

<p rend="gathalast">आमन्त खो तं गच्छामि, पियं मे तव दस्सनन्ति॥</p>

<p rend="centre">पारावतजातकं <note>काकजातकं (सी॰ पी॰), मणिजातकं (स्या॰)</note> दसमं।</p>

<p rend="centre">खरपुत्तवग्गो <note>सेनकवग्गो (सी॰ पी॰), खुरपुत्तवग्गो (स्या॰), सूचिवग्गो (क॰)</note> दुतियो।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">अथ पस्स ससूचि च तुण्डिलको, मिग मय्हकपञ्‍चमपक्खिवरो।</p>

<p rend="gathalast">अथ पञ्‍जलि वारिज मेज्झ पुन, अथ वट्ट कपोतवरेन दसाति॥</p>

<p rend="bodytext">अथ वग्गुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">अथ वग्गं पकित्तिस्सं, छनिपातं वरुत्तमे।</p>

<p rend="gathalast">अवारिया च खरो च <note>सेनक (सी॰), सूचि च (स्या॰ क॰)</note>, द्वे च वुत्ता सुब्यञ्‍जनाति॥</p>

<p rend="centre">छक्‍कनिपातं निट्ठितं।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
