<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">१८. पण्णासनिपातो</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ५२६. निळिनिकाजातकं (१)</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उद्दय्हते <pb ed="T" n="2.0001"/> <pb ed="V" n="2.0020"/> <pb ed="M" n="2.0031"/> <note>उड्डय्हते (सी॰ पी॰)</note> जनपदो, रट्ठञ्‍चापि विनस्सति।</p>

<p rend="gathalast">एहि निळिनिके <note>निळिके (सी॰ स्या॰ पी॰), एवमुपरिपि</note> गच्छ, तं मे ब्राह्मणमानय’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नाहं दुक्खक्खमा राज, नाहं अद्धानकोविदा।</p>

<p rend="gathalast">कथं अहं गमिस्सामि, वनं कुञ्‍जरसेवितं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘फीतं जनपदं गन्त्वा, हत्थिना च रथेन च।</p>

<p rend="gathalast">दारुसङ्घाटयानेन, एवं गच्छ निळिनिके॥</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘हत्थिअस्सरथे पत्ती, गच्छेवादाय खत्तिये।</p>

<p rend="gathalast">तवेव वण्णरूपेन, वसं तमानयिस्ससि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कदलीधजपञ्‍ञाणो, आभुजीपरिवारितो।</p>

<p rend="gathalast">एसो पदिस्सति रम्मो, इसिसिङ्गस्स अस्समो॥</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एसो अग्गिस्स सङ्खातो, एसो धूमो पदिस्सति।</p>

<p rend="gathalast">मञ्‍ञे नो अग्गिं हापेति, इसिसिङ्गो महिद्धिको’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तञ्‍च <pb ed="T" n="2.0002"/> दिस्वान आयन्तिं, आमुत्तमणिकुण्डलं।</p>

<p rend="gathalast">इसिसिङ्गो पाविसि भीतो, अस्समं पण्णछादनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अस्समस्स च सा द्वारे, गेण्डुकेनस्स <note>भेण्डुकेनस्स (सी॰ पी॰)</note> कीळति।</p>

<p rend="gathalast">विदंसयन्ती अङ्गानि, गुय्हं पकासितानि च॥</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तञ्‍च दिस्वान कीळन्तिं, पण्णसालगतो जटी।</p>

<p rend="gathalast">अस्समा निक्खमित्वान, इदं वचनमब्रवि॥</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">१०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अम्भो को नाम सो रुक्खो, यस्स तेवंगतं फलं।</p>

<p rend="gathalast">दूरेपि खित्तं पच्‍चेति, न तं ओहाय गच्छति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अस्समस्स <pb ed="M" n="2.0032"/> मम <note>मं (सी॰)</note> ब्रह्मे, समीपे गन्धमादने।</p>

<p rend="gatha2">बहवो <note>पब्बते (सी॰)</note> तादिसा रुक्खा, यस्स तेवंगतं फलं।</p>

<p rend="gathalast">दूरेपि खित्तं पच्‍चेति, न मं ओहाय गच्छति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">१२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतू <pb ed="V" n="2.0021"/> <note>एतु (सी॰ स्या॰ क॰)</note> भवं अस्समिमं अदेतु, पज्‍जञ्‍च भक्खञ्‍च पटिच्छ दम्मि।</p>

<p rend="gathalast">इदमासनं अत्र भवं निसीदतु, इतो भवं मूलफलानि भुञ्‍जतु’’ <note>खादतु (सी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">१३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘किं ते इदं ऊरूनमन्तरस्मिं, सुपिच्छितं कण्हरिवप्पकासति।</p>

<p rend="gathalast">अक्खाहि मे पुच्छितो एतमत्थं, कोसे नु ते उत्तमङ्गं पविट्ठं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">१४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहं वने मूलफलेसनं चरं, आसादयिं <pb ed="T" n="2.0003"/> <note>अस्सादयिं (क॰)</note> अच्छं सुघोररूपं।</p>

<p rend="gathalast">सो मं पतित्वा सहसाज्झपत्तो, पनुज्‍ज मं अब्बहि <note>अब्बुहि (स्या॰ क॰)</note> उत्तमङ्गं॥</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">१५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वायं वणो खज्‍जति कण्डुवायति, सब्बञ्‍च कालं न लभामि सातं।</p>

<p rend="gathalast">पहो भवं कण्डुमिमं विनेतुं, कुरुतं भवं याचितो ब्राह्मणत्थं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">१६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गम्भीररूपो ते वणो सलोहितो, अपूतिको वणगन्धो <note>पक्‍कगन्धो (सी॰), पन्‍नगन्धो (स्या॰ पी॰)</note> महा च।</p>

<p rend="gathalast">करोमि ते किञ्‍चि कसाययोगं, यथा भवं परमसुखी भवेय्य’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">१७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न <pb ed="M" n="2.0033"/> मन्तयोगा न कसाययोगा, न ओसधा ब्रह्मचारि <note>ब्रह्मचारी (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> कमन्ति।</p>

<p rend="gathalast">घट्टे मुदुकेन <note>यं ते मुदु तेन (सी॰), यं ते मुदू तेन (पी॰)</note> विनेहि कण्डुं <note>कण्डुकं (पी॰)</note>, यथा अहं परमसुखी भवेय्यं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">१८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इतो नु भोतो कतमेन अस्समो, कच्‍चि भवं अभिरमसि <note>अभिरमसी (पी॰)</note> अरञ्‍ञे।</p>

<p rend="gathalast">कच्‍चि नु ते <note>कच्‍चि ते (पी॰)</note> मूलफलं पहूतं, कच्‍चि भवन्तं न विहिंसन्ति वाळा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">१९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इतो <pb ed="T" n="2.0004"/> उजुं उत्तरायं दिसायं, खेमानदी हिमवता पभावी <note>पभाति (सी॰ पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">तस्सा तीरे अस्समो मय्ह रम्मो, अहो भवं अस्समं मय्हं पस्से॥</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अम्बा च साला तिलका च जम्बुयो, उद्दालका पाटलियो च फुल्‍ला।</p>

<p rend="gathalast">समन्ततो किम्पुरिसाभिगीतं, अहो भवं अस्समं मय्हं पस्से॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ताला च मूला च फला च मेत्थ, वण्णेन गन्धेन उपेतरूपं।</p>

<p rend="gathalast">तं भूमिभागेहि उपेतरूपं, अहो भवं अस्समं मय्हं पस्से॥</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘फला च मूला च पहूतमेत्थ, वण्णेन गन्धेन रसेनुपेता।</p>

<p rend="gathalast">आयन्ति च लुद्दका तं पदेसं, मा मे ततो मूलफलं अहासुं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पिता ममं मूलफलेसनं गतो, इदानि आगच्छति सायकाले।</p>

<p rend="gathalast">उभोव गच्छामसे अस्समं तं, याव <pb ed="T" n="2.0005"/> पिता मूलफलतो एतु’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञे <pb ed="M" n="2.0034"/> बहू इसयो साधुरूपा, राजीसयो अनुमग्गे वसन्ति।</p>

<p rend="gathalast">ते येव पुच्छेसि ममस्समं तं, ते तं नयिस्सन्ति ममं सकासे’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न ते कट्ठानि भिन्‍नानि, न ते उदकमाभतं।</p>

<p rend="gathalast">अग्गीपि ते न हापितो <note>हासितो (सी॰ स्या॰)</note>, किं नु मन्दोव झायसि॥</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भिन्‍नानि कट्ठानि हुतो च अग्गि, तपनीपि ते समिता ब्रह्मचारी <note>ब्रह्मचारि (?)</note>।</p>

<p rend="gathalast">पीठञ्‍च मय्हं उदकञ्‍च होति, रमसि तुवं <note>त्वं (सी॰)</note> ब्रह्मभूतो पुरत्था॥</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अभिन्‍नकट्ठोसि <pb ed="V" n="2.0022"/> अनाभतोदको, अहापितग्गीसि <note>अहापितग्गीपि (क॰)</note> असिद्धभोजनो <note>असिट्ठभोजनो (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">न मे तुवं आलपसी ममज्‍ज, नट्ठं नु किं चेतसिकञ्‍च दुक्खं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इधागमा जटिलो ब्रह्मचारी, सुदस्सनेय्यो सुतनू विनेति।</p>

<p rend="gathalast">नेवातिदीघो न पनातिरस्सो, सुकण्हकण्हच्छदनेहि भोतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अमस्सुजातो <pb ed="T" n="2.0006"/> अपुराणवण्णी, आधाररूपञ्‍च पनस्स कण्ठे।</p>

<p rend="gathalast">द्वे यमा <note>द्वे पस्स (सी॰), द्वास्स (पी॰)</note> गण्डा उरेसु जाता, सुवण्णतिन्दुकनिभा <note>सुवण्णपिन्दूपनिभा (सी॰), सुवण्णतिण्डुसन्‍निभा (स्या॰), सोवन्‍नपिण्डूपनिभा (पी॰)</note> पभस्सरा॥</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘मुखञ्‍च तस्स भुसदस्सनेय्यं, कण्णेसु लम्बन्ति च कुञ्‍चितग्गा।</p>

<p rend="gathalast">ते जोतरे चरतो माणवस्स, सुत्तञ्‍च यं संयमनं जटानं॥</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञा <pb ed="M" n="2.0035"/> च तस्स संयमानि <note>संयमनी (सी॰ पी॰)</note> चतस्सो, नीला पीता <note>नीलापि ता (पी॰)</note> लोहितिका <note>लोहितका (स्या॰ पी॰ क॰)</note> च सेता।</p>

<p rend="gathalast">ता पिंसरे <note>संसरे (सी॰ स्या॰)</note> चरतो माणवस्स, तिरिटि <note>चिरीटि (सी॰ पी॰)</note> सङ्घारिव पावुसम्हि॥</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न मिखलं मुञ्‍जमयं धारेति, न सन्थरे <note>सन्तचे (सी॰), सन्तचं (पी॰), सन्तरे (क॰)</note> नो पन पब्बजस्स।</p>

<p rend="gathalast">ता जोतरे जघनन्तरे <note>जघनवरे (सी॰ पी॰)</note> विलग्गा, सतेरता विज्‍जुरिवन्तलिक्खे॥</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अखीलकानि च अवण्टकानि, हेट्ठा नभ्या कटिसमोहितानि।</p>

<p rend="gathalast">अघट्टिता निच्‍चकीळं करोन्ति, हं तात किंरुक्खफलानि तानि॥</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जटा <pb ed="T" n="2.0007"/> च तस्स भुसदस्सनेय्या, परोसतं वेल्‍लितग्गा सुगन्धा।</p>

<p rend="gathalast">द्वेधा सिरो साधु विभत्तरूपो, अहो नु खो मय्ह तथा जटास्सु॥</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदा च सो पकिरति ता जटायो, वण्णेन गन्धेन उपेतरूपा।</p>

<p rend="gathalast">नीलुप्पलं वातसमेरितंव, तथेव संवाति पनस्समो अयं॥</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पङ्को च तस्स भुसदस्सनेय्यो, नेतादिसो यादिसो मय्हं काये <note>कायो (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">सो वायती एरितो मालुतेन, वनं यथा अग्गगिम्हे सुफुल्‍लं॥</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निहन्ति <pb ed="M" n="2.0036"/> सो रुक्खफलं पथब्या, सुचित्तरूपं रुचिरं दस्सनेय्यं।</p>

<p rend="gathalast">खित्तञ्‍च तस्स पुनरेति हत्थं, हं तात किंरुक्खफलं नु खो तं॥</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दन्ता च तस्स भुसदस्सनेय्या, सुद्धा समा सङ्खवरूपपन्‍ना।</p>

<p rend="gathalast">मनो पसादेन्ति विवरियमाना, न हि <note>न ह (सी॰ पी॰)</note> नून सो साकमखादि तेहि॥</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अकक्‍कसं <pb ed="T" n="2.0008"/> अग्गळितं मुहुं मुदुं, उजुं अनुद्धतं अचपलमस्स भासितं।</p>

<p rend="gathalast">रुदं मनुञ्‍ञं करवीकसुस्सरं, हदयङ्गमं रञ्‍जयतेव मे मनो॥</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘बिन्दुस्सरो नातिविसट्ठवाक्यो <note>नातिविस्सट्ठवाक्यो (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>, न नून सज्झायमतिप्पयुत्तो।</p>

<p rend="gathalast">इच्छामि भो <note>खो (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> तं पुनदेव दट्ठुं, मित्तो हि <note>मित्तं हि (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> मे माणवोहु <note>माणवाहु (सी॰ स्या॰), माणवाहू (पी॰)</note> पुरत्था॥</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सुसन्धि <pb ed="V" n="2.0023"/> सब्बत्थ विमट्ठिमं वणं, पुथू <note>पुथुं (पी॰), पुथु (क॰)</note> सुजातं खरपत्तसन्‍निभं।</p>

<p rend="gathalast">तेनेव मं उत्तरियान माणवो, विवरितं ऊरुं जघनेन पीळयि॥</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तपन्ति आभन्ति विरोचरे च, सतेरता विज्‍जुरिवन्तलिक्खे।</p>

<p rend="gathalast">बाहा मुदू अञ्‍जनलोमसादिसा, विचित्रवट्टङ्गुलिकास्स सोभरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अकक्‍कसङ्गो <pb ed="M" n="2.0037"/> न च दीघलोमो, नखास्स दीघा अपि लोहितग्गा।</p>

<p rend="gathalast">मुदूहि बाहाहि पलिस्सजन्तो, कल्याणरूपो रमयं <note>रमय्हं (क॰)</note> उपट्ठहि॥</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘दुमस्स <pb ed="T" n="2.0009"/> तूलूपनिभा पभस्सरा, सुवण्णकम्बुतलवट्टसुच्छवी।</p>

<p rend="gathalast">हत्था मुदू तेहि मं संफुसित्वा, इतो गतो तेन मं दहन्ति तात॥</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न नून <note>न ह नून (सी॰ पी॰)</note> सो खारिविधं अहासि, न नून सो कट्ठानि सयं अभञ्‍जि।</p>

<p rend="gathalast">न नून सो हन्ति दुमे कुठारिया <note>कुधारिया (क॰)</note>, न हिस्स <note>न पिस्स (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> हत्थेसु खिलानि अत्थि॥</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अच्छो च खो तस्स वणं अकासि, सो मंब्रवि सुखितं मं करोहि।</p>

<p rend="gathalast">ताहं करिं तेन ममासि सोख्यं, सो चब्रवि सुखितोस्मीति ब्रह्मे॥</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अयञ्‍च ते मालुवपण्णसन्थता, विकिण्णरूपाव मया च तेन च।</p>

<p rend="gathalast">किलन्तरूपा उदके रमित्वा, पुनप्पुनं पण्णकुटिं वजाम॥</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न मज्‍ज मन्ता पटिभन्ति तात, न अग्गिहुत्तं नपि यञ्‍ञतन्तं <note>यञ्‍ञतन्त्रं (सी॰), यञ्‍ञं तत्र (पी॰ क॰), यञ्‍ञतत्र (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">न चापि ते मूलफलानि भुञ्‍जे, याव <pb ed="T" n="2.0010"/> न पस्सामि तं ब्रह्मचारिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा <pb ed="M" n="2.0038"/> पजानासि तुवम्पि तात, यस्सं दिसं <note>दिसायं (स्या॰ पी॰ क॰)</note> वसते ब्रह्मचारी।</p>

<p rend="gathalast">तं मं दिसं पापय तात खिप्पं, मा ते अहं अमरिमस्समम्हि॥</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘विचित्रफुल्‍लं <note>विचित्रपुप्फं (सी॰ पी॰)</note> हि वनं सुतं मया, दिजाभिघुट्ठं दिजसङ्घसेवितं।</p>

<p rend="gathalast">तं मं वनं पापय तात खिप्पं, पुरा ते पाणं विजहामि अस्समे’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इमस्माहं जोतिरसे वनम्हि, गन्धब्बदेवच्छरसङ्घसेविते।</p>

<p rend="gathalast">इसीनमावासे सनन्तनम्हि, नेतादिसं अरतिं पापुणेथ॥</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भवन्ति मित्तानि अथो न होन्ति, ञातीसु मित्तेसु करोन्ति पेमं।</p>

<p rend="gathalast">अयञ्‍च जम्मो किस्स वा निविट्ठो, यो नेव जानाति कुतोम्हि आगतो॥</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘संवासेन हि मित्तानि, सन्धियन्ति <note>सन्धीयन्ति (सी॰ पी॰)</note> पुनप्पुनं।</p>

<p rend="gathalast">स्वेव मित्तो <note>सा च मेत्ति (पी॰)</note> असंगन्तु, असंवासेन जीरति॥</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे <pb ed="T" n="2.0011"/> तुवं दक्खसि ब्रह्मचारिं, सचे तुवं सल्‍लपे <note>सल्‍लपि (सी॰)</note> ब्रह्मचारिना।</p>

<p rend="gathalast">सम्पन्‍नसस्संव महोदकेन, तपोगुणं खिप्पमिमं पहिस्ससि <note>पहस्ससि (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुनपि <pb ed="V" n="2.0024"/> <note>पुनप्पि (पी॰)</note> चे दक्खसि ब्रह्मचारिं, पुनपि <note>पुनप्पि (पी॰)</note> चे सल्‍लपे ब्रह्मचारिना।</p>

<p rend="gathalast">सम्पन्‍नसस्संव महोदकेन, उस्मागतं खिप्पमिमं पहिस्ससि॥</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भूतानि <pb ed="M" n="2.0039"/> हेतानि <note>एतानि (पी॰)</note> चरन्ति तात, विरूपरूपेन मनुस्सलोके।</p>

<p rend="gathalast">न तानि सेवेथ नरो सपञ्‍ञो, आसज्‍ज नं नस्सति ब्रह्मचारी’’ति॥</p>

<p rend="centre">निळिनिकाजातकं <note>नळिनीजातकं (सी॰), नळिनिजातकं (पी॰)</note> पठमं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ५२७. उम्मादन्तीजातकं (२)</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘निवेसनं कस्स नुदं सुनन्द, पाकारेन पण्डुमयेन गुत्तं।</p>

<p rend="gathalast">का दिस्सति अग्गिसिखाव दूरे, वेहायसं <note>वेहासयं (सी॰ पी॰)</note> पब्बतग्गेव अच्‍चि॥</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धीता <pb ed="T" n="2.0012"/> न्वयं <note>नयं (सी॰ पी॰), न्वायं (स्या॰)</note> कस्स सुनन्द होति, सुणिसा न्वयं <note>नयं (सी॰ पी॰), न्वायं (स्या॰)</note> कस्स अथोपि भरिया।</p>

<p rend="gathalast">अक्खाहि मे खिप्पमिधेव पुट्ठो, अवावटा यदि वा अत्थि भत्ता’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहञ्हि जानामि जनिन्द एतं, मत्या च पेत्या च अथोपि अस्सा।</p>

<p rend="gathalast">तवेव सो पुरिसो भूमिपाल, रत्तिन्दिवं अप्पमत्तो तवत्थे॥</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इद्धो च फीतो च सुवड्ढितो <note>सुबाळ्हिको (पी॰)</note> च, अमच्‍चो च ते अञ्‍ञतरो जनिन्द।</p>

<p rend="gathalast">तस्सेसा भरियाभिपारकस्स <note>अहिपारकस्स (सी॰ पी॰), अभिपादकस्स (क॰)</note>, उम्मादन्ती <note>उम्मादन्तीति (क॰)</note> नामधेय्येन राज’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अम्भो <pb ed="M" n="2.0040"/> अम्भो नाममिदं इमिस्सा, मत्या च पेत्या च कतं सुसाधु।</p>

<p rend="gathalast">तदा <note>तथा (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> हि मय्हं अवलोकयन्ती, उम्मत्तकं उम्मदन्ती अकासि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘या पुण्णमासे <note>पुण्णमाये (क॰)</note> मिगमन्दलोचना, उपाविसि पुण्डरीकत्तचङ्गी।</p>

<p rend="gathalast">द्वे पुण्णमायो तदहू अमञ्‍ञहं, दिस्वान पारावतरत्तवासिनिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अळारपम्हेहि <pb ed="T" n="2.0013"/> सुभेहि वग्गुभि, पलोभयन्ती मं यदा उदिक्खति।</p>

<p rend="gathalast">विजम्भमाना हरतेव मे मनो, जाता वने किम्पुरिसीव पब्बते॥</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तदा हि ब्रहती सामा, आमुत्तमणिकुण्डला।</p>

<p rend="gathalast">एकच्‍चवसना नारी, मिगी भन्तावुदिक्खति॥</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कदास्सु मं तम्बनखा सुलोमा, बाहामुदू चन्दनसारलित्ता।</p>

<p rend="gathalast">वट्टङ्गुली सन्‍नतधीरकुत्तिया, नारी उपञ्‍ञिस्सति सीसतो सुभा॥</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कदास्सु मं कञ्‍चनजालुरच्छदा, धीता तिरीटिस्स विलग्गमज्झा।</p>

<p rend="gathalast">मुदूहि बाहाहि पलिस्सजिस्सति, ब्रहावने जातदुमंव मालुवा॥</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘कदास्सु <pb ed="V" n="2.0025"/> <note>कदास्सु मं (स्या॰ क॰)</note> लाखारसरत्तसुच्छवी, बिन्दुत्थनी पुण्डरीकत्तचङ्गी।</p>

<p rend="gathalast">मुखं मुखेन उपनामयिस्सति, सोण्डोव सोण्डस्स सुराय थालं॥</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदाद्दसं <note>यथाद्दसं (पी॰)</note> तं तिट्ठन्तिं, सब्बभद्दं <note>सब्बगत्तं (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> मनोरमं।</p>

<p rend="gathalast">ततो <pb ed="T" n="2.0014"/> सकस्स चित्तस्स, नावबोधामि कञ्‍चिनं <note>किञ्‍चिनं (क॰), किञ्‍चनं (पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उम्मादन्तिमहं <pb ed="M" n="2.0041"/> दट्ठा <note>दिट्ठा (सी॰ स्या॰ पी॰ क॰)</note>, आमुत्तमणिकुण्डलं।</p>

<p rend="gathalast">न सुपामि दिवारत्तिं, सहस्संव पराजितो॥</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सक्‍को चे <note>च (सी॰ पी॰)</note> मे वरं दज्‍जा, सो च लब्भेथ मे वरो।</p>

<p rend="gatha2">एकरत्तं द्विरत्तं <note>दिरत्तं (पी॰)</note> वा, भवेय्यं अभिपारको।</p>

<p rend="gathalast">उम्मादन्त्या रमित्वान, सिविराजा ततो सियं’’ <note>सिया (स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भूतानि मे भूतपती नमस्सतो, आगम्म यक्खो इदमेतदब्रवि।</p>

<p rend="gathalast">रञ्‍ञो मनो उम्मदन्त्या निविट्ठो, ददामि ते तं परिचारयस्सु’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पुञ्‍ञा विधंसे अमरो न चम्हि, जनो च मे पापमिदञ्‍च <note>पापमिदन्ति (सी॰ पी॰)</note> जञ्‍ञा।</p>

<p rend="gathalast">भुसो च त्यस्स मनसो विघातो, दत्वा पियं उम्मदन्तिं अदट्ठा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जनिन्द नाञ्‍ञत्र तया मया वा, सब्बापि कम्मस्स कतस्स जञ्‍ञा।</p>

<p rend="gathalast">यं ते मया उम्मदन्ती पदिन्‍ना, भुसेहि राजा वनथं सजाहि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो पापकं कम्म करं मनुस्सो, सो <pb ed="T" n="2.0015"/> मञ्‍ञति मायिद <note>मायिध (क॰)</note> मञ्‍ञिंसु अञ्‍ञे।</p>

<p rend="gathalast">पस्सन्ति भूतानि करोन्तमेतं, युत्ता च ये होन्ति नरा पथब्या॥</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञो नु ते कोचि <note>कोध (पी॰)</note> नरो पथब्या, सद्धेय्य <note>सद्दहेय्य (सी॰)</note> लोकस्मि न मे पियाति।</p>

<p rend="gathalast">भुसो च त्यस्स मनसो विघातो, दत्वा पियं उम्मदन्तिं अदट्ठा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा <pb ed="M" n="2.0042"/> पिया मय्ह जनिन्द एसा, न सा ममं अप्पिया भूमिपाल।</p>

<p rend="bodytext">गच्छेव त्वं उम्मदन्तिं भदन्ते, सीहोव सेलस्स गुहं उपेति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न पीळिता अत्तदुखेन धीरा, सुखप्फलं कम्म परिच्‍चजन्ति।</p>

<p rend="gathalast">सम्मोहिता वापि सुखेन मत्ता, न पापकम्मञ्‍च <note>पापकं कम्म (पी॰)</note> समाचरन्ति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुवञ्हि माता च पिता च मय्हं, भत्ता पती पोसको देवता च।</p>

<p rend="gathalast">दासो अहं तुय्ह सपुत्तदारो, यथासुखं सामि <note>सिब्ब (सी॰), सीवि (स्या॰)</note> करोहि कामं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो इस्सरोम्हीति करोति पापं, कत्वा <pb ed="T" n="2.0016"/> च सो नुत्तसते <note>नुत्तपते (पी॰)</note> परेसं।</p>

<p rend="gathalast">न तेन सो जीवति दीघमायु <note>दीघमायुं (सी॰ स्या॰)</note>, देवापि पापेन समेक्खरे नं॥</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञातकं सामिकेही पदिन्‍नं, धम्मे ठिता ये पटिच्छन्ति दानं।</p>

<p rend="gathalast">पटिच्छका दायका चापि तत्थ, सुखप्फलञ्‍ञेव करोन्ति कम्मं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञो <pb ed="V" n="2.0026"/> नु ते कोचि नरो पथब्या, सद्धेय्य लोकस्मि न मे पियाति।</p>

<p rend="gathalast">भुसो च त्यस्स मनसो विघातो, दत्वा पियं उम्मदन्तिं अदट्ठा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा पिया मय्ह जनिन्द एसा, न सा ममं अप्पिया भूमिपाल।</p>

<p rend="gathalast">यं ते मया उम्मदन्ती पदिन्‍ना, भुसेहि राजा वनथं सजाहि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">८३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो <pb ed="M" n="2.0043"/> अत्तदुक्खेन परस्स दुक्खं, सुखेन वा अत्तसुखं दहाति।</p>

<p rend="gathalast">यथेविदं मय्ह तथा परेसं, यो <note>सो (पी॰)</note> एवं जानाति <note>पजानाति (क॰)</note> स वेदि धम्मं॥</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">८४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अञ्‍ञो नु ते कोचि नरो पथब्या, सद्धेय्य <pb ed="T" n="2.0017"/> लोकस्मि न मे पियाति।</p>

<p rend="gathalast">भुसो च त्यस्स मनसो विघातो, दत्वा पियं उम्मदन्तिं अदट्ठा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">८५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘जनिन्द जानासि पिया ममेसा, न सा ममं अप्पिया भूमिपाल।</p>

<p rend="gathalast">पियेन ते दम्मि पियं जनिन्द, पियदायिनो देव पियं लभन्ति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">८६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो नूनाहं वधिस्सामि, अत्तानं कामहेतुकं।</p>

<p rend="gathalast">न हि धम्मं अधम्मेन, अहं वधितुमुस्सहे’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">८७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे तुवं मय्ह सतिं <note>सन्ति (क॰)</note> जनिन्द, न कामयासि नरवीर सेट्ठ।</p>

<p rend="gathalast">चजामि नं सब्बजनस्स सिब्या <note>सिब्ब (सी॰ पी॰), मज्झे (स्या॰)</note>, मया पमुत्तं ततो अव्हयेसि <note>अव्हयासि (क॰)</note> नं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">८८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अदूसियं चे अभिपारक त्वं, चजासि कत्ते अहिताय त्यस्स।</p>

<p rend="gathalast">महा च ते उपवादोपि अस्स, न चापि त्यस्स नगरम्हि पक्खो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">८९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहं सहिस्सं उपवादमेतं, निन्दं पसंसं गरहञ्‍च सब्बं।</p>

<p rend="gathalast">ममेतमागच्छतु भूमिपाल, यथासुखं <pb ed="T" n="2.0018"/> सिवि <note>सिब्ब (सी॰ पी॰)</note> करोहि कामं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">९०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो <pb ed="M" n="2.0044"/> नेव निन्दं न पनप्पसंसं, आदियति गरहं नोपि पूजं।</p>

<p rend="gathalast">सिरी च लक्खी च अपेति तम्हा, आपो सुवुट्ठीव यथा थलम्हा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">९१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यं किञ्‍चि दुक्खञ्‍च सुखञ्‍च एत्तो, धम्मातिसारञ्‍च मनोविघातं।</p>

<p rend="gathalast">उरसा अहं पच्‍चुत्तरिस्सामि <note>पटिच्छिस्सामि (सी॰ स्या॰), पच्‍चुपदिस्सामि (पी॰)</note> सब्बं, पथवी यथा थावरानं तसानं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">९२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मातिसारञ्‍च मनोविघातं, दुक्खञ्‍च निच्छामि अहं परेसं।</p>

<p rend="gathalast">एकोविमं हारयिस्सामि भारं, धम्मे ठितो किञ्‍चि अहापयन्तो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">९३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सग्गूपगं पुञ्‍ञकम्मं जनिन्द, मा मे तुवं अन्तरायं अकासि।</p>

<p rend="gathalast">ददामि ते उम्मदन्तिं पसन्‍नो, राजाव यञ्‍ञे धनं ब्राह्मणानं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">९४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा तुवं कत्ते हितेसि मय्हं, सखा ममं उम्मदन्ती तुवञ्‍च।</p>

<p rend="gathalast">निन्देय्यु देवा पितरो च सब्बे, पापञ्‍च <pb ed="T" n="2.0019"/> पस्सं अभिसम्परायं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">९५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न हेतधम्मं सिविराज वज्‍जुं, सनेगमा जानपदा च सब्बे।</p>

<p rend="gathalast">यं ते मया उम्मदन्ती पदिन्‍ना, भुसेहि राजा वनथं सजाहि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">९६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा <pb ed="V" n="2.0027"/> तुवं कत्ते हितेसि मय्हं, सखा ममं उम्मदन्ती तुवञ्‍च।</p>

<p rend="gathalast">सतञ्‍च धम्मानि सुकित्तितानि, समुद्दवेलाव दुरच्‍चयानि’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">९७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आहुनेय्यो <pb ed="M" n="2.0045"/> मेसि हितानुकम्पी, धाता विधाता चसि कामपालो।</p>

<p rend="gathalast">तयी हुता राज महप्फला हि <note>महप्फला हि मे (पी॰)</note>, कामेन मे उम्मदन्तिं पटिच्छ’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">९८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा हि सब्बं अभिपारक त्वं, धम्मं अचारी मम कत्तुपुत्त।</p>

<p rend="gathalast">अञ्‍ञो नु ते को इध सोत्थिकत्ता, द्विपदो नरो अरुणे जीवलोके’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">९९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तुवं नु सेट्ठो त्वमनुत्तरोसि, त्वं धम्मगू <note>धम्मगुत्तो (सी॰)</note> धम्मविदू सुमेधो।</p>

<p rend="gathalast">सो धम्मगुत्तो चिरमेव जीव, धम्मञ्‍च <pb ed="T" n="2.0020"/> मे देसय धम्मपाल’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">१००</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तदिङ्घ अभिपारक, सुणोहि वचनं मम।</p>

<p rend="gathalast">धम्मं ते देसयिस्सामि, सतं आसेवितं अहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">१०१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘साधु धम्मरुचि राजा, साधु पञ्‍ञाणवा नरो।</p>

<p rend="gathalast">साधु मित्तानमद्दुब्भो, पापस्साकरणं सुखं॥</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">१०२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अक्‍कोधनस्स विजिते, ठितधम्मस्स राजिनो।</p>

<p rend="gathalast">सुखं मनुस्सा आसेथ, सीतच्छायाय सङ्घरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">१०३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न चाहमेतं अभिरोचयामि, कम्मं असमेक्खकतं असाधु।</p>

<p rend="gathalast">ये वापि ञत्वान सयं करोन्ति, उपमा इमा मय्हं तुवं सुणोहि॥</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">१०४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवं चे तरमानानं, जिम्हं गच्छति पुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा ता जिम्हं गच्छन्ति, नेत्ते जिम्हं गते सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">१०५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवमेव <note>एवमेवं (पी॰)</note> मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो।</p>

<p rend="gatha2">सो चे अधम्मं चरति, पगेव इतरा पजा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं <pb ed="T" n="2.0021"/> रट्ठं दुखं सेति, राजा चे होति अधम्मिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">१०६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवं <pb ed="M" n="2.0046"/> चे तरमानानं, उजुं गच्छति पुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा गावी उजुं यन्ति, नेत्ते उजुं गते सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">१०७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवमेव मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो।</p>

<p rend="gatha2">सो सचे धम्मं चरति, पगेव इतरा पजा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं रट्ठं सुखं सेति, राजा चे होति धम्मिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">१०८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘न चापाहं अधम्मेन, अमरत्तमभिपत्थये।</p>

<p rend="gathalast">इमं वा पथविं सब्बं, विजेतुं अभिपारक॥</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">१०९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यञ्हि किञ्‍चि मनुस्सेसु, रतनं इध विज्‍जति।</p>

<p rend="gathalast">गावो दासो हिरञ्‍ञञ्‍च, वत्थियं हरिचन्दनं॥</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">११०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अस्सित्थियो <pb ed="V" n="2.0028"/> <note>अस्सित्थियो च (सी॰)</note> रतनं मणिकञ्‍च, यञ्‍चापि मे चन्दसूरिया अभिपालयन्ति।</p>

<p rend="gathalast">न तस्स हेतु विसमं चरेय्यं, मज्झे सिवीनं उसभोम्हि जातो॥</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">१११</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘नेता हिता <note>नेताभि ता (सी॰)</note> उग्गतो रट्ठपालो, धम्मं सिवीनं अपचायमानो।</p>

<p rend="gathalast">सो धम्ममेवानुविचिन्तयन्तो, तस्मा सके चित्तवसे न वत्तो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">११२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अद्धा तुवं महाराज, निच्‍चं अब्यसनं सिवं।</p>

<p rend="gathalast">करिस्ससि चिरं रज्‍जं, पञ्‍ञा हि तव तादिसी॥</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">११३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एतं ते अनुमोदाम, यं धम्मं नप्पमज्‍जसि।</p>

<p rend="gathalast">धम्मं पमज्‍ज खत्तियो, रट्ठा <note>ठाना (सी॰)</note> चवति इस्सरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">११४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, मातापितूसु खत्तिय।</p>

<p rend="gathalast">इध <pb ed="T" n="2.0022"/> धम्मं चरित्वान, राज सग्गं गमिस्ससि॥</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">११५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, पुत्तदारेसु खत्तिय…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">११६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, मित्तामच्‍चेसु खत्तिय…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">११७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, वाहनेसु बलेसु च…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">११८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, गामेसु निगमेसु च…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">११९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं <pb ed="M" n="2.0047"/> चर महाराज, रट्ठेसु जनपदेसु च…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">१२०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, समणब्राह्मणेसु च…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">१२१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, मिगपक्खीसु खत्तिय…पे॰…॥</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">१२२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, धम्मो चिण्णो सुखावहो।</p>

<p rend="gathalast">इध धम्मं चरित्वान, राज सग्गं गमिस्ससि॥</p>

<p rend="hangnum" n="123"><hi rend="paranum">१२३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चर महाराज, सइन्दा देवा सब्रह्मका।</p>

<p rend="gathalast">सुचिण्णेन दिवं पत्ता, मा धम्मं राज पामदो’’ति॥</p>

<p rend="centre">उम्मादन्तीजातकं दुतियं।</p>

<p rend="hangnum">  </p>

<p rend="bodytext"> ५२८. महाबोधिजातकं (३)</p>

<p rend="hangnum" n="124"><hi rend="paranum">१२४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘किं <pb ed="T" n="2.0023"/> नु दण्डं किमजिनं, किं छत्तं किमुपाहनं।</p>

<p rend="gatha2">किमङ्कुसञ्‍च पत्तञ्‍च, सङ्घाटिञ्‍चापि ब्राह्मण।</p>

<p rend="gathalast">तरमानरूपोहासि <note>गण्हासि (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>, किं नु पत्थयसे दिसं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="125"><hi rend="paranum">१२५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘द्वादसेतानि <pb ed="V" n="2.0029"/> वस्सानि, वुसितानि तवन्तिके।</p>

<p rend="gathalast">नाभिजानामि सोणेन, पिङ्गलेनाभिकूजितं॥</p>

<p rend="hangnum" n="126"><hi rend="paranum">१२६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स्वायं दित्तोव नदति, सुक्‍कदाठं विदंसयं।</p>

<p rend="gathalast">तव सुत्वा सभरियस्स, वीतसद्धस्स मं पति’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="127"><hi rend="paranum">१२७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहु एस कतो दोसो, यथा भाससि ब्राह्मण।</p>

<p rend="gathalast">एस भिय्यो पसीदामि, वस ब्राह्मण मागमा’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="128"><hi rend="paranum">१२८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सब्बसेतो पुरे आसि, ततोपि सबलो अहु।</p>

<p rend="gathalast">सब्बलोहितको दानि, कालो पक्‍कमितुं मम॥</p>

<p rend="hangnum" n="129"><hi rend="paranum">१२९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अब्भन्तरं पुरे आसि, ततो मज्झे ततो बहि।</p>

<p rend="gathalast">पुरा निद्धमना होति, सयमेव वजामहं॥</p>

<p rend="hangnum" n="130"><hi rend="paranum">१३०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘वीतसद्धं न सेवेय्य, उदपानंवनोदकं।</p>

<p rend="gathalast">सचेपि नं अनुखणे, वारि कद्दमगन्धिकं॥</p>

<p rend="hangnum" n="131"><hi rend="paranum">१३१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पसन्‍नमेव सेवेय्य, अप्पसन्‍नं विवज्‍जये।</p>

<p rend="gathalast">पसन्‍नं पयिरुपासेय्य, रहदं वुदकत्थिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="132"><hi rend="paranum">१३२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘भजे <pb ed="M" n="2.0048"/> भजन्तं पुरिसं, अभजन्तं न भज्‍जये <note>भाजये (पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">असप्पुरिसधम्मो सो, यो भजन्तं न भज्‍जति <note>भाजति (पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="133"><hi rend="paranum">१३३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो <pb ed="T" n="2.0024"/> भजन्तं न भजति, सेवमानं न सेवति।</p>

<p rend="gathalast">स वे मनुस्सपापिट्ठो, मिगो साखस्सितो यथा॥</p>

<p rend="hangnum" n="134"><hi rend="paranum">१३४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अच्‍चाभिक्खणसंसग्गा, असमोसरणेन च।</p>

<p rend="gathalast">एतेन मित्ता जीरन्ति, अकाले याचनाय च॥</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">१३५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तस्मा नाभिक्खणं गच्छे, न च गच्छे चिराचिरं।</p>

<p rend="gathalast">कालेन याचं याचेय्य, एवं मित्ता न जीयरे <note>जीररे (स्या॰ पी॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="136"><hi rend="paranum">१३६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अतिचिरं निवासेन, पियो भवति अप्पियो।</p>

<p rend="gathalast">आमन्त खो तं गच्छाम, पुरा ते होम अप्पिया’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="137"><hi rend="paranum">१३७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं चे याचमानानं, अञ्‍जलिं नावबुज्झसि।</p>

<p rend="gatha2">परिचारकानं सतं <note>परिचारिकानं सत्तानं (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>, वचनं न करोसि नो।</p>

<p rend="gathalast">एवं तं अभियाचाम, पुन कयिरासि परियायं’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="138"><hi rend="paranum">१३८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवं चे नो विहरतं, अन्तरायो न हेस्सति।</p>

<p rend="gatha2">तुय्हं वापि <note>तुम्हञ्‍चापि (सी॰), तुय्हञ्‍चापि (पी॰)</note> महाराज, मय्हं वा <note>अम्हं वा (सी॰), मय्हञ्‍च (पी॰)</note> रट्ठवद्धन।</p>

<p rend="gathalast">अप्पेव नाम पस्सेम, अहोरत्तानमच्‍चये’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="139"><hi rend="paranum">१३९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उदीरणा <pb ed="V" n="2.0030"/> चे संगत्या, भावाय मनुवत्तति।</p>

<p rend="gatha2">अकामा अकरणीयं वा, करणीयं वापि कुब्बति।</p>

<p rend="gathalast">आकामाकरणीयम्हि, क्‍विध पापेन लिप्पति <note>लिम्पति (स्या॰ क॰)</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="140"><hi rend="paranum">१४०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो चे अत्थो च धम्मो च, कल्याणो न च पापको।</p>

<p rend="gathalast">भोतो चे वचनं सच्‍चं, सुहतो वानरो मया॥</p>

<p rend="hangnum" n="141"><hi rend="paranum">१४१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तनो चे हि वादस्स, अपराधं विजानिया <note>विजानिय (सी॰ स्या॰ पी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">न <pb ed="T" n="2.0025"/> मं त्वं गरहेय्यासि, भोतो वादो हि तादिसो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="142"><hi rend="paranum">१४२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘इस्सरो <pb ed="M" n="2.0049"/> सब्बलोकस्स, सचे कप्पेति जीवितं।</p>

<p rend="gatha2">इद्धिं <note>इद्धि (पी॰ क॰)</note> ब्यसनभावञ्‍च, कम्मं कल्याणपापकं।</p>

<p rend="gathalast">निद्देसकारी पुरिसो, इस्सरो तेन लिप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="143"><hi rend="paranum">१४३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो चे अत्थो च धम्मो च, कल्याणो न च पापको।</p>

<p rend="gathalast">भोतो चे वचनं सच्‍चं, सुहतो वानरो मया॥</p>

<p rend="hangnum" n="144"><hi rend="paranum">१४४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तनो चे हि वादस्स, अपराधं विजानिया।</p>

<p rend="gathalast">न मं त्वं गरहेय्यासि, भोतो वादो हि तादिसो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="145"><hi rend="paranum">१४५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे पुब्बेकतहेतु, सुखदुक्खं निगच्छति।</p>

<p rend="gatha2">पोराणकं कतं पापं, तमेसो मुच्‍चते <note>मुञ्‍चते (सी॰ स्या॰)</note> इणं।</p>

<p rend="gathalast">पोराणकइणमोक्खो, क्‍विध पापेन लिप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="146"><hi rend="paranum">१४६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो चे अत्थो च धम्मो च, कल्याणो न च पापको।</p>

<p rend="gathalast">भोतो चे वचनं सच्‍चं, सुहतो वानरो मया॥</p>

<p rend="hangnum" n="147"><hi rend="paranum">१४७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तनो चे हि वादस्स, अपराधं विजानिया।</p>

<p rend="gathalast">न मं त्वं गरहेय्यासि, भोतो वादो हि तादिसो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="148"><hi rend="paranum">१४८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘चतुन्‍नंयेवुपादाय, रूपं सम्भोति पाणिनं।</p>

<p rend="gatha2">यतो च रूपं सम्भोति, तत्थेवानुपगच्छति।</p>

<p rend="gathalast">इधेव जीवति जीवो, पेच्‍च पेच्‍च विनस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="149"><hi rend="paranum">१४९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उच्छिज्‍जति अयं लोको, ये बाला ये च पण्डिता।</p>

<p rend="gathalast">उच्छिज्‍जमाने लोकस्मिं, क्‍विध पापेन लिप्पति॥</p>

<p rend="hangnum" n="150"><hi rend="paranum">१५०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सो <pb ed="T" n="2.0026"/> चे अत्थो च धम्मो च, कल्याणो न च पापको।</p>

<p rend="gathalast">भोतो चे वचनं सच्‍चं, सुहतो वानरो मया॥</p>

<p rend="hangnum" n="151"><hi rend="paranum">१५१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तनो चे हि वादस्स, अपराधं विजानिया।</p>

<p rend="gathalast">न मं त्वं गरहेय्यासि, भोतो वादो हि तादिसो’’॥</p>

<p rend="hangnum" n="152"><hi rend="paranum">१५२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘आहु <pb ed="V" n="2.0031"/> खत्तविदा <note>खत्तविधा (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> लोके, बाला पण्डितमानिनो॥</p>

<p rend="gatha2">मातरं पितरं हञ्‍ञे, अथो जेट्ठम्पि भातरं।</p>

<p rend="gathalast">हनेय्य पुत्त <note>पुत्ते च (पी॰)</note> दारे च, अत्थो चे तादिसो सिया॥</p>

<p rend="hangnum" n="153"><hi rend="paranum">१५३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यस्स <pb ed="M" n="2.0050"/> रुक्खस्स छायाय, निसीदेय्य सयेय्य वा।</p>

<p rend="gathalast">न तस्स साखं भञ्‍जेय्य, मित्तदुब्भो <note>मित्तदूभी (पी॰)</note> हि पापको॥</p>

<p rend="hangnum" n="154"><hi rend="paranum">१५४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अथ अत्थे समुप्पन्‍ने, समूलमपि अब्बहे <note>अब्भहे (स्या॰ क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">अत्थो मे सम्बलेनापि, सुहतो वानरो मया॥</p>

<p rend="hangnum" n="155"><hi rend="paranum">१५५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> <note>अयं गाथा सीहळपोत्थके नत्थि</note> ‘‘सो चे अत्थो च धम्मो च, कल्याणो न च पापको।</p>

<p rend="gathalast">भोतो चे वचनं सच्‍चं, सुहतो वानरो मया <note>अयं गाथा सीहळपोत्थके नत्थि</note>॥</p>

<p rend="hangnum" n="156"><hi rend="paranum">१५६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अत्तनो चे हि वादस्स, अपराधं विजानिया।</p>

<p rend="gathalast">न मं त्वं गरहेय्यासि, भोतो वादो हि तादिसो॥</p>

<p rend="hangnum" n="157"><hi rend="paranum">१५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘अहेतुवादो पुरिसो, यो च इस्सरकुत्तिको।</p>

<p rend="gathalast">पुब्बेकती च उच्छेदी, यो च खत्तविदो नरो॥</p>

<p rend="hangnum" n="158"><hi rend="paranum">१५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एते असप्पुरिसा लोके, बाला पण्डितमानिनो।</p>

<p rend="gatha2">करेय्य तादिसो पापं, अथो अञ्‍ञम्पि कारये।</p>

<p rend="gathalast">असप्पुरिससंसग्गो <pb ed="T" n="2.0027"/>, दुक्खन्तो <note>दुक्‍कटो (सी॰)</note> कटुकुद्रयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="159"><hi rend="paranum">१५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘उरब्भरूपेन वकस्सु <note>बकासु (सी॰ स्या॰), वकासु (पी॰)</note> पुब्बे, असंकितो अजयूथं उपेति।</p>

<p rend="gathalast">हन्त्वा उरणिं अजिकं <note>अजियं (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> अजञ्‍च, उत्रासयित्वा <note>चित्रासयित्वा (सी॰ पी॰)</note> येन कामं पलेति॥</p>

<p rend="hangnum" n="160"><hi rend="paranum">१६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथाविधेके समणब्राह्मणासे, छदनं कत्वा वञ्‍चयन्ति मनुस्से।</p>

<p rend="gatha2">अनासका थण्डिलसेय्यका च, रजोजल्‍लं उक्‍कुटिकप्पधानं।</p>

<p rend="gathalast">परियायभत्तञ्‍च अपानकत्ता, पापाचारा अरहन्तो वदाना॥</p>

<p rend="hangnum" n="161"><hi rend="paranum">१६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एते असप्पुरिसा लोके, बाला पण्डितमानिनो।</p>

<p rend="gatha2">करेय्य तादिसो पापं, अथो अञ्‍ञम्पि कारये।</p>

<p rend="gathalast">असप्पुरिससंसग्गो, दुक्खन्तो कटुकुद्रयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="162"><hi rend="paranum">१६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यमाहु <pb ed="M" n="2.0051"/> नत्थि वीरियन्ति, अहेतुञ्‍च पवदन्ति <note>हेतुञ्‍च अपवदन्ति (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> ये।</p>

<p rend="gathalast">परकारं अत्तकारञ्‍च, ये तुच्छं समवण्णयुं॥</p>

<p rend="hangnum" n="163"><hi rend="paranum">१६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एते असप्पुरिसा लोके, बाला पण्डितमानिनो।</p>

<p rend="gatha2">करेय्य तादिसो पापं, अथो अञ्‍ञम्पि कारये।</p>

<p rend="gathalast">असप्पुरिससंसग्गो, दुक्खन्तो कटुकुद्रयो॥</p>

<p rend="hangnum" n="164"><hi rend="paranum">१६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘सचे <pb ed="V" n="2.0032"/> हि वीरियं नास्स, कम्मं कल्याणपापकं।</p>

<p rend="gathalast">न <pb ed="T" n="2.0028"/> भरे वड्ढकिं राजा, नपि यन्तानि कारये॥</p>

<p rend="hangnum" n="165"><hi rend="paranum">१६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यस्मा च वीरियं अत्थि, कम्मं कल्याणपापकं।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा यन्तानि कारेति, राजा भरति वड्ढकिं॥</p>

<p rend="hangnum" n="166"><hi rend="paranum">१६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यदि वस्ससतं देवो, न वस्से न हिमं पते।</p>

<p rend="gathalast">उच्छिज्‍जेय्य अयं लोको, विनस्सेय्य अयं पजा॥</p>

<p rend="hangnum" n="167"><hi rend="paranum">१६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यस्मा च वस्सती देवो, हिमञ्‍चानुफुसायति।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा सस्सानि पच्‍चन्ति, रट्ठञ्‍च पालिते <note>पल्‍लते (सी॰ पी॰), पोलयते (स्या॰)</note> चिरं॥</p>

<p rend="hangnum" n="168"><hi rend="paranum">१६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवं चे तरमानानं, जिम्हं गच्छति पुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा ता जिम्हं गच्छन्ति, नेत्ते जिम्हं <note>जिम्ह (पी॰)</note> गते सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="169"><hi rend="paranum">१६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवमेव <note>एवमेवं (पी॰)</note> मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो।</p>

<p rend="gatha2">सो चे अधम्मं चरति, पगेव इतरा पजा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं रट्ठं दुखं सेति, राजा चे होति अधम्मिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="170"><hi rend="paranum">१७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘गवं चे तरमानानं, उजुं गच्छति पुङ्गवो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बा गावी उजुं यन्ति, नेत्ते उजुं <note>उजू (पी॰)</note> गते सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="171"><hi rend="paranum">१७१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘एवमेव मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो।</p>

<p rend="gatha2">सो सचे <note>चेव (सी॰), चेपि (क॰)</note> धम्मं चरति, पगेव इतरा पजा।</p>

<p rend="gathalast">सब्बं रट्ठं सुखं सेति, राजा चे होति धम्मिको॥</p>

<p rend="hangnum" n="172"><hi rend="paranum">१७२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महारुक्खस्स फलिनो, आमं छिन्दति यो फलं।</p>

<p rend="gathalast">रसञ्‍चस्स न जानाति, बीजञ्‍चस्स विनस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="173"><hi rend="paranum">१७३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महारुक्खूपमं <pb ed="T" n="2.0029"/> रट्ठं, अधम्मेन पसासति।</p>

<p rend="gathalast">रसञ्‍चस्स न जानाति, रट्ठञ्‍चस्स विनस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="174"><hi rend="paranum">१७४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महारुक्खस्स <pb ed="M" n="2.0052"/> फलिनो, पक्‍कं छिन्दति यो फलं।</p>

<p rend="gathalast">रसञ्‍चस्स विजानाति, बीजञ्‍चस्स न नस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="175"><hi rend="paranum">१७५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘महारुक्खूपमं रट्ठं, धम्मेन यो पसासति।</p>

<p rend="gathalast">रसञ्‍चस्स विजानाति, रट्ठञ्‍चस्स न नस्सति॥</p>

<p rend="hangnum" n="176"><hi rend="paranum">१७६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो च राजा जनपदं, अधम्मेन पसासति।</p>

<p rend="gathalast">सब्बोसधीहि सो राजा, विरुद्धो होति खत्तियो॥</p>

<p rend="hangnum" n="177"><hi rend="paranum">१७७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव नेगमे हिंसं, ये युत्ता कयविक्‍कये।</p>

<p rend="gathalast">ओजदानबलीकारे, स कोसेन विरुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="178"><hi rend="paranum">१७८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘पहारवरखेत्तञ्‍ञू <pb ed="V" n="2.0033"/>, सङ्गामे कतनिस्समे <note>कतनियमे (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">उस्सिते हिंसयं राजा, स बलेन विरुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="179"><hi rend="paranum">१७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘तथेव इसयो हिंसं, सञ्‍ञते <note>संयमे (स्या॰ क॰)</note> ब्रह्मचारियो <note>ब्रह्मचारिनो (सी॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">अधम्मचारी खत्तियो, सो सग्गेन विरुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="180"><hi rend="paranum">१८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘यो च राजा अधम्मट्ठो, भरियं हन्ति अदूसिकं।</p>

<p rend="gathalast">लुद्दं पसवते ठानं <note>पापं (सी॰)</note>, पुत्तेहि च विरुज्झति॥</p>

<p rend="hangnum" n="181"><hi rend="paranum">१८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘धम्मं चरे जानपदे, नेगमेसु <note>निगमेसु (सी॰)</note> बलेसु च।</p>

<p rend="gathalast">इसयो च न हिंसेय्य, पुत्तदारे समं चरे॥</p>

<p rend="hangnum" n="182"><hi rend="paranum">१८२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘स तादिसो भूमिपति, रट्ठपालो अकोधनो।</p>

<p rend="gathalast">सपत्ते <pb ed="T" n="2.0030"/> <note>सामन्ते (सी॰ स्या॰ पी॰)</note> सम्पकम्पेति, इन्दोव असुराधिपो’’ति॥</p>

<p rend="centre">महाबोधिजातकं ततियं।</p>

<p rend="centre">पण्णासनिपातं निट्ठितं।</p>

<p rend="bodytext">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">सनिळीनिकमव्हयनो पठमो, दुतियो पन सउम्मदन्तिवरो।</p>

<p rend="gathalast">ततियो पन बोधिसिरीव्हयनो, कथिता पन तीणि जिनेन सुभाति॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
