<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">१३. महाब्यूहसुत्तनिद्देसवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="130"><hi rend="paranum">१३०</hi><hi rend="dot">.</hi> तेरसमे <pb ed="P" n="2.0365"/> <pb ed="V" n="0.0295"/> महाब्यूहसुत्तनिद्देसे <hi rend="bold">ये केचिमे दिट्ठिपरिब्बसाना</hi>ति इदम्पि ‘‘किं नु खो इमे दिट्ठिपरिब्बसाना विञ्‍ञूनं सन्तिका निन्दमेव लभन्ति, उदाहु पसंसम्पी’’ति उप्पन्‍नचित्तानं एकच्‍चानं देवतानं तमत्थं आविकातुं पुरिमनयेनेव निम्मितबुद्धेन अत्तानं पुच्छापेत्वा वुत्तं। तत्थ <hi rend="bold">अन्वानयन्ती</hi>ति अनु आनयन्ति पुनप्पुनं आहरन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निन्दमेव अन्वेन्ती</hi>ति गरहमेव उपगच्छन्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="131"><hi rend="paranum">१३१</hi><hi rend="dot">.</hi> इदानि यस्मा ते ‘‘इदमेव सच्‍च’’न्ति वदन्तापि दिट्ठिगतिकवादिनो कदाचि कत्थचि पसंसम्पि लभन्ति, यं एतं पसंसासङ्खातं वादफलं, तं अप्पं, रागादीनं समाय समत्थं न होति, को पन वादो दुतिये निन्दाफले, तस्मा <pb ed="M" n="0.0321"/> एतमत्थं दस्सेन्तो इमं ताव विस्सज्‍जनगाथं आह <hi rend="bold">‘‘अप्पञ्हि एतं न अलं समाय, दुवे विवादस्स फलानि ब्रूमी’’</hi>ति। तत्थ <hi rend="bold">दुवे विवादस्स फलानी</hi>ति निन्दा च पसंसा च जयपराजयादीनि वा तंसभागानि। <hi rend="bold">एतम्पि दिस्वा</hi>ति ‘‘निन्दा अनिट्ठा एव, पसंसा नालं समाया’’ति एतम्पि विवादफले आदीनवं दिस्वा। <hi rend="bold">खेमाभिपस्सं अविवादभूमि</hi>न्ति अविवादभूमिं निब्बानं खेमन्ति पस्समानो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अप्पक</hi>न्ति मन्दं। <hi rend="bold">परित्तक</hi>न्ति थोकं। <hi rend="bold">ओमक</hi>न्ति हेट्ठिमकं। <hi rend="bold">लामक</hi>न्ति पापकं। <hi rend="bold">समाया</hi>ति रागादीनं समनत्थाय। <hi rend="bold">उपसमाया</hi>ति उपरूपरि समनत्थाय। <hi rend="bold">वूपसमाया</hi>ति सन्‍निसीदापनत्थाय। <hi rend="bold">निब्बानाया</hi>ति अमतमहानिब्बानत्थाय। <hi rend="bold">पटिनिस्सग्गाया</hi>ति मग्गेन किलेसानं निस्सज्‍जनत्थाय। <hi rend="bold">पटिपस्सद्धिया</hi>ति फलेन पटिपस्सद्धानं अनुप्पज्‍जनत्थाय नालं।</p>

<p rend="bodytext" n="132"><hi rend="paranum">१३२</hi><hi rend="dot">.</hi> एवञ्हि अविवादमानो – <hi rend="bold">या काचिमा</hi>ति गाथा। तत्थ<hi rend="bold"> सम्मुतियो</hi>ति दिट्ठियो। <hi rend="bold">पुथुज्‍जा</hi>ति पुथुज्‍जनसम्भवा। <hi rend="bold">सो</hi> <pb ed="P" n="2.0366"/> <hi rend="bold">उपयं किमेय्या</hi>ति सो उपगन्तब्बट्ठेन उपयं रूपादीसु एकम्पि <pb ed="V" n="0.0296"/> धम्मं किं उपेय्य, केन वा कारणेन उपेय्य। <hi rend="bold">दिट्ठे सुते खन्तिमकुब्बमानो</hi>ति दिट्ठसुतसुद्धीसु पेमं अकरोन्तो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पुथुज्‍जनेहि जनिता</hi>ति पुथुज्‍जनेहि उप्पादिता। <hi rend="bold">सम्मुतियो</hi>ति दिट्ठियो। <hi rend="bold">पुथु नानाजनेहि जनिता वा</hi>ति अनेकविधेहि दिट्ठिगतिकेहि उप्पादिता वा। <hi rend="bold">नेती</hi>ति न एति। <hi rend="bold">न उपेती</hi>ति समीपं न एति। <hi rend="bold">न उपगच्छती</hi>ति निवत्तति। <hi rend="bold">नाभिनिविसती</hi>ति पविसित्वा नप्पतिट्ठति।</p>

<p rend="bodytext" n="133"><hi rend="paranum">१३३</hi><hi rend="dot">.</hi> इतो बाहिरा पन – <hi rend="bold">सीलुत्तमा</hi>ति गाथा तस्सत्थो – सीलंयेव ‘‘उत्तम’’न्ति मञ्‍ञमाना <hi rend="bold">सीलुत्तमा</hi>ति एके भोन्तो संयममत्तेन <hi rend="bold">सुद्धिं</hi> वदन्ति, हत्थिवतादिञ्‍च <hi rend="bold">वतं समादाय उपट्ठितासे। इधेव</hi> दिट्ठियं <hi rend="bold">अस्स</hi> सत्थुनो <hi rend="bold">सुद्धिं भवूपनीता</hi> भवज्झोसिता समाना वदन्ति, अपि च ते <hi rend="bold">कुसलावदाना</hi> ‘‘कुसला मय’’न्ति एवंवादा।</p>

<p rend="bodytext" n="134"><hi rend="paranum">१३४</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं सीलुत्तमेसु च तेसु तथा पटिपन्‍नो यो कोचि – <hi rend="bold">सचे चुतो</hi>ति गाथा। तस्सत्थो – <hi rend="bold">सचे</hi> ततो <hi rend="bold">सीलवततो</hi> परविच्छिन्दनेन वा अनभिसम्भुणन्तो वा <hi rend="bold">चुतो होति,</hi> सो तं सीलब्बतकम्मं पुञ्‍ञाभिसङ्खारादिकम्मं वा <hi rend="bold">विराधयित्वा वेधती</hi>। न केवलञ्‍च वेधति <pb ed="M" n="0.0322"/>, अपि च खो तं सीलब्बतसुद्धिं <hi rend="bold">पजप्पती</hi> च विप्पलपति च <hi rend="bold">पत्थयती</hi> च। किमिव? <hi rend="bold">सत्थाव हीनो पवसं घरम्हा,</hi> घरम्हा पवसन्तो सत्थतो हीनो यथा तं घरं वा सत्थं वा पत्थयतीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">परविच्छिन्दनाय वा</hi>ति परेन वारियमानो वा। <hi rend="bold">अनभिसम्भुणन्तो वा</hi>ति तं पटिपत्तिं असम्पादेन्तो वा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अञ्‍ञाय अपरद्धो</hi>ति निब्बानेन परिहीनो मग्गतो वा। <hi rend="bold">तं वा सत्थं अनुबन्धती</hi>ति तं वा सत्थं सब्बत्थ पच्छतो गच्छति।</p>

<p rend="bodytext" n="135"><hi rend="paranum">१३५</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं पन सीलुत्तमानं पवेधनकारणं अरियसावको <hi rend="bold">सीलब्बतं वापि पहाय सब्ब</hi>न्ति गाथा। तत्थ <hi rend="bold">सावज्‍जानवज्‍ज</hi>न्ति सब्बाकुसलं लोकियकुसलञ्‍च। <hi rend="bold">एतं सुद्धिं असुद्धिन्ति</hi> <pb ed="P" n="2.0367"/> <hi rend="bold">अपत्थयानो</hi>ति पञ्‍चकामगुणादिभेदं सुद्धिं अकुसलादिभेदं असुद्धिञ्‍च अपत्थयमानो। <hi rend="bold">विरतो चरे</hi>ति सुद्धिया असुद्धिया च विरतो चरेय्य। <hi rend="bold">सन्ति मनुग्गहाया</hi>ति दिट्ठिं अग्गहेत्वा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कण्हं</hi> <pb ed="V" n="0.0297"/> <hi rend="bold">कण्हविपाक</hi>न्ति अकुसलकम्मं अकुसलविपाकदायकं। <hi rend="bold">सुक्‍कं सुक्‍कविपाक</hi>न्ति लोकियकुसलं अत्तना सदिसं सुक्‍कविपाकदायकं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">नियामावक्‍कन्ति</hi>न्ति मग्गपविसनं। <hi rend="bold">सेक्खा</hi>ति सत्त सेक्खा। <hi rend="bold">अग्गधम्म</hi>न्ति उत्तमधम्मं, अरहत्तफलं।</p>

<p rend="bodytext" n="136"><hi rend="paranum">१३६</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं इतो बाहिरके सीलुत्तमे संयमेन विसुद्धिवादे तेसञ्‍च विपाकं सीलब्बतपहायिनो अरहतो च पटिपत्तिं दस्सेत्वा इदानि अञ्‍ञथापि सुद्धिवादे बाहिरके दस्सेन्तो <hi rend="bold">‘‘तमूपनिस्साया’’</hi>ति गाथमाह। तस्सत्थो – सन्तञ्‍ञेपि समणब्राह्मणा, ते <hi rend="bold">जिगुच्छितं</hi> अमरन्तपं वा दिट्ठसुद्धिआदीसु वा अञ्‍ञतरञ्‍ञतरं <hi rend="bold">उपनिस्साय</hi>अकिरियदिट्ठिया वा <hi rend="bold">उद्धंसरा</hi> हुत्वा <hi rend="bold">भवाभवेसु अवीततण्हा सुद्धि’मनुत्थुनन्ति</hi> वदन्ति कथेन्तीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">तपोजिगुच्छवादा</hi>ति कायपीळनादितपेन पापहिरीयनवादा। <hi rend="bold">तपोजिगुच्छसारा</hi>ति तेनेव तपेन हिरीयनसारवन्तो। <hi rend="bold">उद्धंसरावादा</hi>ति संसारेन सुद्धिं कथयन्ता।</p>

<p rend="bodytext" n="137"><hi rend="paranum">१३७</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं <pb ed="M" n="0.0323"/> तेसं अवीततण्हानं सुद्धिं अनुत्थुनन्तानं योपि सुद्धिप्पत्तमेव अत्तानं मञ्‍ञेय्य, तस्सापि अवीततण्हत्ता भवाभवेसु तं तं वत्थुं <hi rend="bold">पत्थयमानस्स हि जप्पितानि</hi> पुनप्पुनं होन्तियेवाति अधिप्पायो। तण्हा हि आसेविता तण्हं वड्ढयतेव, न केवलञ्‍च जप्पितानि, <hi rend="bold">पवेधितं वापि पकप्पितेसु,</hi> तण्हादिट्ठीहि चस्स पकप्पितेसु वत्थूसु पवेधितम्पि होतीति वुत्तं होति। भवाभवेसु पन वीततण्हत्ता आयतिं <hi rend="bold">चुतूपपातो इध यस्स नत्थि, स केन वेधेय्य कुहिं व जप्पे</hi>ति अयमेतिस्सा गाथाय सम्बन्धो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">आगमन</hi>न्ति पुन आगमनं। <hi rend="bold">गमन</hi>न्ति इतो अञ्‍ञत्थ गमनं <pb ed="P" n="2.0368"/>। <hi rend="bold">गमनागमन</hi>न्ति इतो गन्त्वा पुन निवत्तनं। <hi rend="bold">काल</hi>न्ति मरणं। <hi rend="bold">गती</hi>ति गमनवसेन गतिया गन्तब्बं।</p>

<p rend="bodytext" n="138"><hi rend="paranum">१३८</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">यमाहु धम्म</hi>न्ति पुच्छागाथा।</p>

<p rend="bodytext" n="139"><hi rend="paranum">१३९</hi><hi rend="dot">.</hi> इदानि यस्मा एकोपि एत्थ वादो सच्‍चो नत्थि, केवलं दिट्ठिमत्तकेन हि ते वदन्ति, तस्मा तमत्थं दस्सेन्तो <hi rend="bold">‘‘सकं ही’’</hi>ति इमं ताव विस्सज्‍जनगाथमाह। तत्थ <hi rend="bold">सम्मुति</hi>न्ति दिट्ठिं। <hi rend="bold">अनोम</hi>न्ति अनूनं।</p>

<p rend="bodytext" n="140"><hi rend="paranum">१४०</hi><hi rend="dot">.</hi> एवमेतेसु <pb ed="V" n="0.0298"/> सकं धम्मं परिपुण्णं ब्रूवन्तेसु अञ्‍ञस्स धम्मं पन हीनन्ति वदन्तेसु यस्स कस्सचि – <hi rend="bold">परस्स चे वम्भयितेन हीनो</hi>ति गाथा। तस्सत्थो – यदि <hi rend="bold">परस्स</hi> निन्दितकारणा <hi rend="bold">हीनो</hi> भवेय्य, <hi rend="bold">न कोचि धम्मेसु विसेसि</hi> अग्गो भवेय्य। किंकारणा? <hi rend="bold">पुथू हि अञ्‍ञस्स वदन्ति धम्मं निहीनतो</hi> सब्बेव ते <hi rend="bold">सम्हि दळ्हं वदाना</hi>सकधम्मे दळ्हवादा एव।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">वम्भयितकारणा</hi>ति धंसितकारणा। <hi rend="bold">गरहितकारणा</hi>ति लामककतकारणा। <hi rend="bold">उपवदितकारणा</hi>ति अक्‍कोसितकारणा। <hi rend="bold">सकायन</hi>न्ति सकमग्गं।</p>

<p rend="bodytext" n="141"><hi rend="paranum">१४१</hi><hi rend="dot">.</hi> किञ्‍च भिय्यो – <hi rend="bold">सद्धम्मपूजा</hi>ति गाथा। तस्सत्थो – ते च तित्थिया <hi rend="bold">यथा पसंसन्ति सकायनानि, सद्धम्मपूजापि नेसं तथेव</hi> वत्तति। ते हि अतिविय सत्थारादीनि सत्तरोन्ति। तत्थ यदि ते पमाणा सियुं, एवं सन्ते <hi rend="bold">सब्बेव वादा तथिया भवेय्युं</hi>। किंकारणा <pb ed="M" n="0.0324"/>? <hi rend="bold">सुद्धी हि नेसं पच्‍चत्तमेव</hi>। न सा अञ्‍ञत्थ सिज्झति, नापि परमत्थतो। अत्तनि दिट्ठिगाहमत्तमेव हि तं तेसं परपच्‍चयनेय्यबुद्धीनं। <hi rend="bold">पच्‍चत्तमेवा</hi>ति पाटेक्‍कमेव।</p>

<p rend="bodytext" n="142"><hi rend="paranum">१४२</hi><hi rend="dot">.</hi> यो पन विपरीततो बाहितपापत्ता ब्राह्मणो, तस्स <hi rend="bold">न ब्राह्मणस्स परनेय्यमत्थी</hi>ति गाथा। तस्सत्थो – <hi rend="bold">ब्राह्मणस्स</hi> हि ‘‘सब्बे सङ्खारा अनिच्‍चा’’तिआदिना नयेन सुदिट्ठत्ता परेन नेतब्बं ञाणं नत्थि। दिट्ठि<hi rend="bold">धम्मेसु</hi> ‘‘इदमेव <pb ed="P" n="2.0369"/> सच्‍च’’न्ति निच्छिनित्वा <hi rend="bold">सुमग्गहीत</hi>म्पि नत्थि। तंकारणा सो दिट्ठिकलहानि अतिक्‍कन्तो,<hi rend="bold"> न हि</hi> सो <hi rend="bold">सेट्ठतो पस्सति धम्ममञ्‍ञं</hi> अञ्‍ञत्र सतिपट्ठानादीहि।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">न परनेय्यो</hi>ति परेन नेतब्बो जानापेतब्बो न होति। <hi rend="bold">न परपत्तियो न परपच्‍चयो</hi>ति परेसं पच्‍चेतब्बो न होति। <hi rend="bold">न परपटिबद्धगू</hi>ति परेसं पटिबद्धगमनो न होति।</p>

<p rend="bodytext" n="143"><hi rend="paranum">१४३</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">जानामी</hi>ति गाथाय सम्बन्धो अत्थो च – एवं ताव परमत्थब्राह्मणो न हि सेट्ठतो पस्सति धम्ममञ्‍ञं, अञ्‍ञे पन तित्थिया परचित्तञाणादीहि जानन्तापि पस्सन्तापि <hi rend="bold">‘‘जानामि पस्सामि तथेव एत’’</hi>न्ति एवं वदन्तापि च <hi rend="bold">दिट्ठिया सुद्धिं पच्‍चेन्ति</hi>। कस्मा? यस्मा तेसु एकोपि अदक्खि चे अद्दस चेपि <hi rend="bold">तेन</hi> परचित्तञाणादिना यथाभूतमत्थं, <hi rend="bold">किञ्हि तुमस्स तेन</hi> तस्स तेन दस्सनेन किं कतं, किं दुक्खपरिञ्‍ञा साधिता, उदाहु समुदयप्पहानादीनं अञ्‍ञतरं, यतो सब्बथापि अतिक्‍कमित्वा अरियमग्गं ते तित्थिया अञ्‍ञेनेव <pb ed="V" n="0.0299"/> <hi rend="bold">वदन्ति सुद्धिं,</hi> अतिक्‍कमित्वा वा ते तित्थिये बुद्धादयो अञ्‍ञेनेव वदन्ति सुद्धिन्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="144"><hi rend="paranum">१४४</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">पस्सं नरो</hi>ति गाथाय सम्बन्धो अत्थो च – किञ्‍च भिय्यो? य्वायं परचित्तञाणादीहि अद्दक्खि, सो <hi rend="bold">पस्सं नरो दक्खति नामरूपं,</hi> न ततो परं, <hi rend="bold">दिस्वान वा ञस्सति तानिमेव</hi> नामरूपानि निच्‍चतो सुखतो वा, न अञ्‍ञथा; सो एवं पस्सन्तो <hi rend="bold">कामं बहुं पस्सतु अप्पकं वा</hi> नामरूपं निच्‍चतो सुखतो च अथस्स एवरूपेन दस्सनेन <hi rend="bold">न हि तेन सुद्धिं कुसला वदन्ति</hi>।</p>

<p rend="bodytext" n="145"><hi rend="paranum">१४५</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">निविस्सवादी</hi>ति <pb ed="M" n="0.0325"/> गाथाय सम्बन्धो अत्थो च – तेन च दस्सनेन सुद्धिया असतियापि यो ‘‘जानामि पस्सामि तथेव एत’’न्ति एवं निविस्सवादी, एतं वा दस्सनं पटिच्‍च दिट्ठिया सुद्धिं पच्‍चेन्तो ‘‘इदमेव सच्‍च’’न्ति एवं निविस्सवादी, सो <hi rend="bold">सुब्बिनयो</hi> न होति तं तथा <hi rend="bold">पकप्पितं</hi> अभिसङ्खतं <hi rend="bold">दिट्ठिं पुरक्खरानो</hi>। सो हि <hi rend="bold">यं</hi> सत्थारादिं <hi rend="bold">निस्सितो, तत्थेव सुभं वदानो सुद्धिं वदो,</hi> ‘‘परिसुद्धिवादो <pb ed="P" n="2.0370"/> परिसुद्धिदस्सनो वा अह’’न्ति अत्तानं मञ्‍ञमानो <hi rend="bold">तत्थ तथद्दसा सो,</hi> तत्थ सकाय दिट्ठिया अविपरीतमेव सो अद्दस। यथा सा दिट्ठि पवत्तति, तथेव तं अद्दस, न अञ्‍ञथा पस्सितुं इच्छतीति अधिप्पायो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निविस्सवादी</hi>ति पतिट्ठहित्वा कथेन्तो। <hi rend="bold">दुब्बिनयो</hi>ति विनेतुं दुक्खो। <hi rend="bold">दुप्पञ्‍ञापयो</hi>ति ञापेतुं चित्तेन लब्भापेतुं दुक्खो। <hi rend="bold">दुन्‍निज्झापयो</hi>ति चित्तेन वीमंसित्वा गहणत्थं पुनप्पुनं निज्झापयितुं दुक्खो। <hi rend="bold">दुप्पेक्खापयो</hi>ति इक्खापयितुं दुक्खो। <hi rend="bold">दुप्पसादयो</hi>ति चित्ते पसादं उप्पादेतुं दुक्खो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अप्पस्सी</hi>ति ञाणेन पटिवेधं पापुणि। <hi rend="bold">पटिविज्झी</hi>ति चित्तेन अवबोधं पापुणि।</p>

<p rend="bodytext" n="146"><hi rend="paranum">१४६</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं पकप्पितं दिट्ठिं पुरक्खरानेसु तित्थियेसु – <hi rend="bold">न ब्राह्मणो कप्पमुपेति सङ्खा</hi>ति गाथा। तत्थ <hi rend="bold">सङ्खा</hi>ति सङ्खाय, जानित्वाति अत्थो। <hi rend="bold">नपि ञाणबन्धू</hi>ति समापत्तिञाणादिना अकततण्हादिट्ठिबन्धु। तत्थ विग्गहो – नापि अस्स ञाणेन कतो बन्धु अत्थीति नपि ञाणबन्धु। <hi rend="bold">सम्मुतियो</hi>ति दिट्ठिसम्मुतियो। <hi rend="bold">पुथुज्‍जा</hi>ति पुथुज्‍जनसम्भवा। <hi rend="bold">उग्गहणन्ति मञ्‍ञे</hi>ति उग्गहणन्ति अञ्‍ञे, अञ्‍ञे ता सम्मुतियो उग्गण्हन्तीति वुत्तं होति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">उपेक्खती</hi>ति <pb ed="V" n="0.0300"/> उपपत्तितो अपक्खपतितो हुत्वा पस्सति।</p>

<p rend="bodytext" n="147"><hi rend="paranum">१४७</hi><hi rend="dot">.</hi> किञ्‍च भिय्यो – <hi rend="bold">विस्सज्‍ज गन्थानी</hi>ति गाथा। तत्थ <hi rend="bold">अनुग्गहो</hi>ति उग्गहणविरहितो, सोपि नास्स उग्गहोति अनुग्गहो। न वा उग्गण्हातीति अनुग्गहो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">गन्थे वोस्सज्‍जित्वा</hi>ति अभिज्झादिके गन्थे चजित्वा। <hi rend="bold">विस्सज्‍जा</hi>ति पुन अनादियनवसेन जहित्वा। <hi rend="bold">गधिते</hi>ति घटिते। <hi rend="bold">गन्थिते</hi>ति सुत्तेन सङ्गहिते विय गन्थिते। <hi rend="bold">बन्धे</hi>ति सुट्ठु बन्धे। <hi rend="bold">विबन्धे</hi>ति विविधा बन्धे। <hi rend="bold">पलिबुद्धे</hi>ति <pb ed="M" n="0.0326"/> समन्ततो बन्धनेन बन्धे। <hi rend="bold">बन्धने</hi>ति किलेसबन्धने। <hi rend="bold">फोटयित्वा</hi>ति पप्फोटेत्वा। <hi rend="bold">सच्‍चं विस्सज्‍जं करोन्ती</hi>ति विसङ्खरित्वा अपरिभोगं करोन्ति। <hi rend="bold">विकोपेन्ती</hi>ति चुण्णविचुण्णं करोन्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="148"><hi rend="paranum">१४८</hi><hi rend="dot">.</hi> किञ्‍च भिय्यो – सो एवरूपो – <hi rend="bold">पुब्बासवे</hi>ति गाथा। तत्थ <hi rend="bold">पुब्बासवे</hi>ति अतीतरूपादीनि आरब्भ उप्पज्‍जनधम्मकिलेसे <pb ed="P" n="2.0371"/>। <hi rend="bold">नवे</hi>ति पच्‍चुप्पन्‍नरूपादीनि आरब्भ उप्पज्‍जनधम्मे। <hi rend="bold">न छन्दगू</hi>ति छन्दादिवसेन न गच्छति। <hi rend="bold">अनत्तगरही</hi>ति कताकतवसेन अत्तानं अगरहन्तो।</p>

<p rend="bodytext" n="149"><hi rend="paranum">१४९</hi><hi rend="dot">.</hi> एवं अनत्तगरही च – <hi rend="bold">स सब्बधम्मेसू</hi>ति गाथा। तत्थ <hi rend="bold">सब्बधम्मेसू</hi>ति द्वासट्ठिदिट्ठिधम्मेसु ‘‘यं किञ्‍चि दिट्ठं वा’’ति एवंपभेदेसु। <hi rend="bold">पन्‍नभारो</hi>ति पतितभारो। न कप्पेतीति <hi rend="bold">न कप्पियो,</hi> दुविधम्पि कप्पं न करोतीति अत्थो। <hi rend="bold">नूपरतो</hi>ति पुथुज्‍जनकल्याणकसेक्खा विय उपरतिसमङ्गीपि नो होति। <hi rend="bold">न पत्थियो</hi>ति नित्तण्हो। तण्हा हि पत्थयतीति पत्थिया, नास्स पत्थियाति न पत्थियो। इतो परञ्‍च हेट्ठा च तत्थ तत्थ वुत्तनयत्ता उत्तानत्थमेव। एवं अरहत्तनिकूटेनेव देसनं निट्ठापेसि, देसनापरियोसाने पुराभेदसुत्ते (महानि॰ ८३) वुत्तसदिसो एव अभिसमयो अहोसीति।</p>

<p rend="centre">सद्धम्मप्पज्‍जोतिकाय महानिद्देसट्ठकथाय</p>

<p rend="centre">महाब्यूहसुत्तनिद्देसवण्णना निट्ठिता।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
