<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">समुट्ठानसीसवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="257"><hi rend="paranum">२५७</hi><hi rend="dot">.</hi> तदनन्तराय <pb ed="M" n="0.0141"/> <pb ed="V" n="0.0142"/> पन समुट्ठानकथाय <hi rend="bold">अनत्ता इति निच्छया</hi>ति अनत्ता इति निच्छिता। <hi rend="bold">सभागधम्मान</hi>न्ति अनिच्‍चाकारादीहि सभागानं सङ्खतधम्मानं। <hi rend="bold">नाममत्तं न नायती</hi>ति नाममत्तम्पि न पञ्‍ञायति। <hi rend="bold">दुक्खहानि</hi>न्ति दुक्खघातनं। <hi rend="bold">खन्धका या च मातिका</hi>ति खन्धका या च मातिकाति अत्थो। अयमेव वा पाठो। <hi rend="bold">समुट्ठानं नियतो कत</hi>न्ति समुट्ठानं नियतोकतं नियतकतं; नियतसमुट्ठानन्ति अत्थो। एतेन भूतारोचनचोरिवुट्ठापनअननुञ्‍ञातसिक्खापदत्तयस्स सङ्गहो पच्‍चेतब्बो। एतानेव हि तीणि सिक्खापदानि नियतसमुट्ठानानि, अञ्‍ञेहि सद्धिं असम्भिन्‍नसमुट्ठानानि।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सम्भेदं निदानञ्‍चञ्‍ञ</hi>न्ति अञ्‍ञम्पि सम्भेदञ्‍च निदानञ्‍च। तत्थ सम्भेदवचनेन समुट्ठानसम्भेदस्स गहणं पच्‍चेतब्बं, तानि हि तीणि सिक्खापदानि ठपेत्वा सेसानि सम्भिन्‍नसमुट्ठानानि। निदानवचनेन सिक्खापदानं पञ्‍ञत्तिदेससङ्खातं निदानं पच्‍चेतब्बं। <hi rend="bold">सुत्ते दिस्सन्ति उपरी</hi>ति सिक्खापदानं समुट्ठाननियमो सम्भेदो निदानन्ति इमानि तीणि सुत्तम्हि एव दिस्सन्ति; पञ्‍ञायन्तीति अत्थो। तत्थ ‘‘एकेन समुट्ठानेन समुट्ठाति, कायतो च चित्ततो चा’’तिआदिम्हि ताव पुरिमनये समुट्ठाननियमो च सम्भेदो च दिस्सन्ति। इतरं पन निदानं नाम –</p>

<p rend="gatha1">‘‘वेसालिया राजगहे, सावत्थिया च आळवी।</p>

<p rend="gathalast">कोसम्बिया च सक्‍केसु, भग्गेसु चेव पञ्‍ञत्ता’’ति॥</p>

<p rend="bodytext">एवं उपरि दिस्सति, परतो आगते सुत्ते दिस्सतीति वेदितब्बं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">‘‘विभङ्गे</hi> <pb ed="V" n="0.0143"/> <hi rend="bold">द्वीसू’’</hi>ति गाथाय अयमत्थो – यं सिक्खापदं द्वीसु विभङ्गेसु पञ्‍ञत्तं उपोसथदिवसे भिक्खू च भिक्खुनियो च उद्दिसन्ति, तस्स यथाञायं समुट्ठानं पवक्खामि, तं मे सुणाथाति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सञ्‍चरित्तानुभासनञ्‍चा</hi>ति सञ्‍चरित्तञ्‍च समनुभासनञ्‍च। <hi rend="bold">अतिरेकञ्‍च चीवर</hi>न्ति अतिरेकचीवरं <pb ed="P" n="7.1306"/>; कथिनन्ति अत्थो। <hi rend="bold">लोमानि पदसोधम्मो</hi>ति एळकलोमानि <pb ed="M" n="0.0142"/> च पदसोधम्मो च। <hi rend="bold">भूतं संविधानेन चा</hi>ति भूतारोचनञ्‍च संविदहित्वा अद्धानप्पटिपज्‍जनञ्‍च। <hi rend="bold">थेय्यदेसना चोरिं चा</hi>ति थेय्यसत्थो च छत्तपाणिस्स अगिलानस्स धम्मदेसना च चोरिवुट्ठापनञ्‍च। <hi rend="bold">अननुञ्‍ञाताय तेरसा</hi>ति मातापितुसामिकेहि अननुञ्‍ञाताय सद्धिं इमानि तेरस समुट्ठानानि होन्ति। <hi rend="bold">सदिसा इध दिस्सरे</hi>ति इध उभतोविभङ्गे एतेसु तेरससु समुट्ठानसीसेसु एकेकस्मिं अञ्‍ञानिपि सदिसानि समुट्ठानानि दिस्सन्ति।</p>

<p rend="subhead">पठमपाराजिकसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="258"><hi rend="paranum">२५८</hi><hi rend="dot">.</hi> इदानि तानि दस्सेतुं <hi rend="bold">‘‘मेथुनं सुक्‍कसंसग्गो’’</hi>तिआदि वुत्तं। तत्थ <hi rend="bold">मेथुन</hi>न्ति इदं ताव पठमपाराजिकं नाम एकं समुट्ठानसीसं, सेसानि तेन सदिसानि। तत्थ <hi rend="bold">सुक्‍कसंसग्गो</hi>ति सुक्‍कविस्सट्ठि चेव कायसंसग्गो च। <hi rend="bold">अनियता पठमिका</hi>ति पठमं अनियतसिक्खापदं। <hi rend="bold">पुब्बूपपरिपाचिता</hi>ति ‘‘जानं पुब्बूपगतं भिक्खु’’न्ति सिक्खापदञ्‍च भिक्खुनिपरिपाचितपिण्डपातसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">रहो भिक्खुनिया सहा</hi>ति भिक्खुनिया सद्धिं रहो निसज्‍जसिक्खापदञ्‍च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सभोजने रहो द्वे चा</hi>ति सभोजने कुले अनुपखज्‍जनिसज्‍जसिक्खापदञ्‍च द्वे रहोनिसज्‍जसिक्खापदानि च। <hi rend="bold">अङ्गुलि उदके हस</hi>न्ति अङ्गुलिपतोदकञ्‍च उदके हसधम्मसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">पहारे उग्गिरे चेवा</hi>ति पहारदानसिक्खापदञ्‍च तलसत्तिकउग्गिरणसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">तेपञ्‍ञासा च सेखिया</hi>ति परिमण्डलनिवासनादीनि खुद्दकवण्णनावसाने वुत्तानि तेपञ्‍ञास सेखियसिक्खापदानि च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अधक्खगामावस्सुता</hi>ति भिक्खुनीनं अधक्खकसिक्खापदञ्‍च गामन्तरगमनं अवस्सुता अवस्सुतस्स <pb ed="V" n="0.0144"/> हत्थतो खादनीयभोजनीयग्गहणसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">तलमट्ठञ्‍च सुद्धिका</hi>ति तलघातकं जतुमट्ठं उदकसुद्धिकादियनञ्‍च। <hi rend="bold">वस्संवुट्ठा च ओवाद</hi>न्ति वस्संवुट्ठा छप्पञ्‍चयोजनानि सिक्खापदञ्‍च ओवादाय अगमनसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">नानुबन्धे पवत्तिनि</hi>न्ति या पन भिक्खुनी वुट्ठापितं पवत्तिनिं द्वे वस्सानि नानुबन्धेय्याति वुत्तसिक्खापदं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">इमे</hi> <pb ed="M" n="0.0143"/> <hi rend="bold">सिक्खा</hi>ति इमा सिक्खायो; लिङ्गविपरियायो कतो। <hi rend="bold">कायमानसिका कता</hi>ति कायचित्तसमुट्ठाना कता।</p>

<p rend="subhead">दुतियपाराजिकसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="259"><hi rend="paranum">२५९</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">अदिन्‍न</hi>न्ति <pb ed="P" n="7.1307"/> इदं ताव अदिन्‍नादानन्ति वा दुतियपाराजिकन्ति वा एकं समुट्ठानसीसं, सेसानि तेन सदिसानि। तत्थ <hi rend="bold">विग्गहुत्तरी</hi>ति मनुस्सविग्गहउत्तरिमनुस्सधम्मसिक्खापदानि। <hi rend="bold">दुट्ठुल्‍ला अत्तकामिन</hi>न्ति दुट्ठुल्‍लवाचाअत्तकामपारिचरियसिक्खापदानि। <hi rend="bold">अमूला अञ्‍ञभागिया</hi>ति द्वे दुट्ठदोससिक्खापदानि। <hi rend="bold">अनियता दुतियिका</hi>ति दुतियं अनियतसिक्खापदं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अच्छिन्दे परिणामने</hi>ति सामं चीवरं दत्वा अच्छिन्दनञ्‍च सङ्घिकलाभस्स अत्तनो परिणामनञ्‍च। <hi rend="bold">मुसा ओमसपेसुणा</hi>ति मुसावादो च ओमसवादो च भिक्खुपेसुञ्‍ञञ्‍च। <hi rend="bold">दुट्ठुल्‍ला पथवीखणे</hi>ति दुट्ठुल्‍लापत्तिआरोचनञ्‍च पथवीखणञ्‍च। <hi rend="bold">भूतं अञ्‍ञाय उज्झापे</hi>ति भूतगामअञ्‍ञवादकउज्झापनकसिक्खापदानि।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निक्‍कड्ढनं सिञ्‍चनञ्‍चा</hi>ति विहारतो निक्‍कड्ढनञ्‍च उदकेन तिणादिसिञ्‍चनञ्‍च। <hi rend="bold">आमिसहेतु भुत्तावी</hi>ति ‘‘आमिसहेतु भिक्खुनियो ओवदन्ती’’ति सिक्खापदञ्‍च, भुत्ताविं अनतिरित्तेन खादनीयादिना पवारणासिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">एहि अनादरि भिंसा</hi>ति ‘‘एहावुसो गामं वा’’ति सिक्खापदञ्‍च, अनादरियञ्‍च भिक्खुभिंसापनकञ्‍च। <hi rend="bold">अपनिधे च जीवित</hi>न्ति पत्तादीनं अपनिधानसिक्खापदञ्‍च, सञ्‍चिच्‍च पाणं जीवितावोरोपनञ्‍च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">जानं सप्पाणकं कम्म</hi>न्ति जानं सप्पाणकउदकसिक्खापदञ्‍च पुनकम्माय उक्‍कोटनञ्‍च। <hi rend="bold">ऊनसंवासनासना</hi>ति <pb ed="V" n="0.0145"/> ऊनवीसतिवस्ससिक्खापदञ्‍च उक्खित्तकेन सद्धिं संवाससिक्खापदञ्‍च नासितकसामणेरसम्भोगसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">सहधम्मिकं विलेखा</hi>ति सहधम्मिकं वुच्‍चमानसिक्खापदञ्‍च, विलेखाय संवत्तन्तीति आगतसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">मोहो अमूलकेन चा</hi>ति मोहनके पाचित्तियसिक्खापदञ्‍च, अमूलकेन सङ्घादिसेसेन अनुद्धंसनसिक्खापदञ्‍च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कुक्‍कुच्‍चं धम्मिकं चीवरं दत्वा</hi>ति कुक्‍कुच्‍चउपदहनञ्‍च, धम्मिकानं कम्मानं छन्दं दत्वा खीयनञ्‍च, चीवरं दत्वा खीयनञ्‍च। <hi rend="bold">परिणामेय्य पुग्गले</hi>ति सङ्घिकं लाभं <pb ed="M" n="0.0144"/> पुग्गलस्स परिणामनसिक्खापदं। <hi rend="bold">किं ते अकालं अच्छिन्दे</hi>ति ‘‘किं ते अय्ये एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सती’’ति आगतसिक्खापदञ्‍च, ‘‘अकालचीवरं कालचीवर’’न्ति अधिट्ठहित्वा भाजनसिक्खापदञ्‍च, भिक्खुनिया सद्धिं चीवरं परिवत्तेत्वा अच्छिन्दनसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">दुग्गही निरयेन</hi> <pb ed="P" n="7.1308"/> <hi rend="bold">चा</hi>ति दुग्गहितेन दुप्पधारितेन परं उज्झापनसिक्खापदञ्‍च, निरयेन वा ब्रह्मचरियेन वा अभिसपनसिक्खापदञ्‍च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">गणं विभङ्ग दुब्बल</hi>न्ति ‘‘गणस्स चीवरलाभं अन्तरायं करेय्या’’ति च ‘‘धम्मिकं चीवरविभङ्गं पटिबाहेय्या’’ति च ‘‘दुब्बलचीवरपच्‍चासाय चीवरकालसमयं अतिक्‍कामेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">कथिना फासु पस्सय</hi>न्ति ‘‘धम्मिकं कथिनुद्धारं पटिबाहेय्य, भिक्खुनिया सञ्‍चिच्‍च अफासुं करेय्य, भिक्खुनिया उपस्सयं दत्वा कुपिता अनत्तमना निक्‍कड्ढेय्य वा’’ति वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">अक्‍कोसचण्डी मच्छरी</hi>ति ‘‘भिक्खुं अक्‍कोसेय्य वा परिभासेय्य वा, चण्डिकता गणं परिभासेय्य, कुले मच्छरिनी अस्सा’’ति वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">गब्भिनिञ्‍च पायन्तिया</hi>ति ‘‘गब्भिनिं वुट्ठापेय्य, पायन्तिं वुट्ठापेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदानि।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">द्वेवस्सं सिक्खा सङ्घेना</hi>ति ‘‘द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं सिक्खमानं वुट्ठापेय्य, सिक्खितसिक्खं सिक्खमानं सङ्घेन असम्मतं वुट्ठापेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">तयो चेव गिहीगता</hi>ति ऊनद्वादसवस्सं गिहिगतं, परिपुण्णद्वादसवस्सं गिहिगतं ‘‘द्वे वस्सानि छसु धम्मेसु असिक्खितसिक्खं द्वे वस्सानि सिक्खितसिक्खं सङ्घेन असम्मत’’न्ति वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">कुमारिभूता तिस्सो</hi>ति ‘‘ऊनवीसतिवस्सं कुमारिभूत’’न्तिआदिना नयेन वुत्ता <pb ed="V" n="0.0146"/> तिस्सो। <hi rend="bold">ऊनद्वादससम्मता</hi>ति ‘‘ऊनद्वादसवस्सा वुट्ठापेय्य, परिपुण्णद्वादसवस्सा सङ्घेन असम्मता वुट्ठापेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अलं ताव सोकावास</hi>न्ति ‘‘अलं ताव ते अय्ये वुट्ठापितेना’’ति च, ‘‘चण्डिं सोकावासं सिक्खमानं वुट्ठापेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">छन्दा अनुवस्सा च द्वे</hi>ति ‘‘पारिवासिकछन्ददानेन सिक्खमानं वुट्ठापेय्य, अनुवस्सं वुट्ठापेय्य, एकं वस्सं द्वे वुट्ठापेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">समुट्ठाना तिका कता</hi>ति तिकसमुट्ठाना कता।</p>

<p rend="subhead">सञ्‍चरित्तसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="260"><hi rend="paranum">२६०</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">सञ्‍चरी</hi> <pb ed="M" n="0.0145"/> <hi rend="bold">कुटि विहारो</hi>ति सञ्‍चरित्तं सञ्‍ञाचिकाय कुटिकरणं महल्‍लकविहारकरणञ्‍च। <hi rend="bold">धोवनञ्‍च पटिग्गहो</hi>ति अञ्‍ञातिकाय <pb ed="P" n="7.1309"/> भिक्खुनिया पुराणचीवरधोवापनञ्‍च चीवरपटिग्गहणञ्‍च। <hi rend="bold">विञ्‍ञत्तुत्तरि अभिहट्ठु</hi>न्ति अञ्‍ञातकं गहपतिं चीवरविञ्‍ञापनं ततुत्तरिसादियनसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">उभिन्‍नं दूतकेन चा</hi>ति ‘‘चीवरचेतापन्‍नं उपक्खटं होती’’ति आगतसिक्खापदद्वयञ्‍च दूतेन चीवरचेतापन्‍नपहितसिक्खापदञ्‍च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कोसिया सुद्धद्वेभागा, छब्बस्सानि निसीदन</hi>न्ति ‘‘कोसियमिस्सकं सन्थत’’न्तिआदीनि पञ्‍च सिक्खापदानि। <hi rend="bold">रिञ्‍चन्ति रूपिका चेवा</hi>ति विभङ्गे ‘‘रिञ्‍चन्ति उद्देस’’न्ति आगतं एळकलोमधोवापनं रूपियप्पटिग्गहणसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">उभो नानप्पकारका</hi>ति रूपियसंवोहारकयविक्‍कयसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">ऊनबन्धनवस्सिका</hi>ति ऊनपञ्‍चबन्धनपत्तसिक्खापदञ्‍च वस्सिकसाटिकसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">सुत्तं विकप्पनेन चा</hi>ति सुत्तं विञ्‍ञापेत्वा चीवरवायापनञ्‍च तन्तवाये उपसङ्कमित्वा चीवरे विकप्पापज्‍जनञ्‍च। <hi rend="bold">द्वारदानसिब्बानि चा</hi>ति याव द्वारकोसा अग्गळट्ठपनाय, ‘‘अञ्‍ञातिकाय भिक्खुनिया चीवरं ददेय्य, चीवरं सिब्बेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">पूवपच्‍चयजोति चा</hi>ति पूवेहि वा मन्थेहि वा अभिहट्ठुं पवारणासिक्खापदं चातुमासपच्‍चयप्पवारणाजोतिसमादहनसिक्खापदानि च।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">रतनं</hi> <pb ed="V" n="0.0147"/> <hi rend="bold">सूचि मञ्‍चो च, तूलं निसीदनकण्डु च, वस्सिका च सुगतेना</hi>ति रतनसिक्खापदञ्‍चेव सूचिघरसिक्खापदादीनि च सत्त सिक्खापदानि। <hi rend="bold">विञ्‍ञत्ति अञ्‍ञं चेतापना, द्वे सङ्घिका महाजनिका, द्वे पुग्गललहुका गरू</hi>ति ‘‘या पन भिक्खुनी अञ्‍ञं विञ्‍ञापेत्वा अञ्‍ञं विञ्‍ञापेय्या’’तिआदीनि नव सिक्खापदानि। <hi rend="bold">द्वे विघासा साटिका चा</hi>ति ‘‘उच्‍चारं वा पस्सावं वा सङ्कारं वा विघासं वा तिरोकुट्टे वा तिरोपाकारे वा छड्डेय्य वा छड्डापेय्य वा, हरिते छड्डेय्य वा छड्डापेय्य वा’’ति एवं वुत्तानि द्वे विघाससिक्खापदानि च उदकसाटिकासिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">समणचीवरेन चा</hi>ति ‘‘समणचीवरं ददेय्या’’ति इदमेतं सन्धाय वुत्तं।</p>

<p rend="subhead">समनुभासनासमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="261"><hi rend="paranum">२६१</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">भेदानुवत्तदुब्बचदूसदुट्ठुल्‍लदिट्ठि</hi> <pb ed="M" n="0.0146"/> <hi rend="bold">चा</hi>ति सङ्घभेदानुवत्तकदुब्बचकुलदूसकदुट्ठुल्‍लप्पटिच्छादनदिट्ठिअप्पटिनिस्सज्‍जनसिक्खापदानि। <hi rend="bold">छन्दं उज्‍जग्घिका द्वे चा</hi>ति <pb ed="P" n="7.1310"/> छन्दं अदत्वा गमनसिक्खापदं उज्‍जग्घिकाय अन्तरघरे गमननिसीदनसिक्खापदद्वयञ्‍च। <hi rend="bold">द्वे च सद्दा</hi>ति ‘‘अप्पसद्दो अन्तरघरे गमिस्सामि, निसीदिस्सामी’’ति सिक्खापदद्वयञ्‍च। <hi rend="bold">न ब्याहरे</hi>ति ‘‘न सकबळेन मुखेन ब्याहरिस्सामी’’ति सिक्खापदं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">छमा नीचासने ठानं, पच्छतो उप्पथेन चा</hi>ति छमायं निसीदित्वा, नीचे आसने निसीदित्वा; ठितेन निसिन्‍नस्स, पच्छतो गच्छन्तेन पुरतो गच्छन्तस्स, उप्पथेन गच्छन्तेन पथेन गच्छन्तस्स धम्मदेसनासिक्खापदानि। <hi rend="bold">वज्‍जानुवत्तिगहणा</hi>ति वज्‍जप्पटिच्छादन, उक्खित्तानुवत्तक, हत्थग्गहणादिसङ्खातानि तीणि पाराजिकानि। <hi rend="bold">ओसारे पच्‍चाचिक्खना</hi>ति ‘‘अनपलोकेत्वा कारकसङ्घं अनञ्‍ञाय गणस्स छन्दं ओसारेय्या’’ति च ‘‘बुद्धं पच्‍चक्खामी’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">किस्मिं संसट्ठा द्वे वधी</hi>ति ‘‘किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता’’ति च ‘‘भिक्खुनियो पनेव संसट्ठा विहरन्ती’’ति च ‘‘या पन भिक्खुनी एवं वदेय्य संसट्ठाव अय्ये तुम्हे विहरथा’’ति च ‘‘अत्तानं वधित्वा वधित्वा रोदेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदानि। <hi rend="bold">विसिब्बे दुक्खिताय चा</hi>ति ‘‘भिक्खुनिया चीवरं विसिब्बेत्वा वा विसिब्बापेत्वा वा’’ति च ‘‘दुक्खितं <pb ed="V" n="0.0148"/> सहजीविनि’’न्ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">पुन संसट्ठा न वूपसमे</hi>ति ‘‘संसट्ठा विहरेय्य गहपतिना वा गहपतिपुत्तेन वा’’ति एवं पुन वुत्तसंसट्ठसिक्खापदञ्‍च ‘‘एहय्ये, इमं अधिकरणं वूपसमेही’’ति वुच्‍चमाना, ‘‘साधू’’ति पटिस्सुणित्वा ‘‘सा पच्छा अनन्तरायिकिनी नेव वूपसम्मेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">आरामञ्‍च पवारणा</hi>ति ‘‘जानं सभिक्खुकं आरामं अनापुच्छा पविसेय्या’’ति च ‘‘उभतोसङ्घे तीहि ठानेहि न पवारेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अन्वद्धं सहजीविनिं द्वे</hi>ति ‘‘अन्वद्धमासं भिक्खुनिया भिक्खुसङ्घतो द्वे धम्मा पच्‍चासीसितब्बा’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च, ‘‘सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा द्वे वस्सानि नेव अनुग्गण्हेय्य, सहजीविनिं वुट्ठापेत्वा नेव वूपकासेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदद्वयञ्‍च। <hi rend="bold">चीवरं अनुबन्धना</hi>ति ‘‘सचे मे त्वं, अय्ये, चीवरं दस्ससि, एवाहं <pb ed="M" n="0.0147"/> तं वुट्ठापेस्सामी’’ति च ‘‘सचे मं त्वं, अय्ये, द्वे वस्सानि अनुबन्धिस्ससि, एवाहं तं वुट्ठापेस्सामी’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="subhead">कथिनसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="262"><hi rend="paranum">२६२</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">उब्भतं</hi> <pb ed="P" n="7.1311"/> <hi rend="bold">कथिनं तीणी</hi>ति ‘‘निट्ठितचीवरस्मिं भिक्खुना उब्भतस्मिं कथिने’’ति वुत्तानि आदितोव तीणि सिक्खापदानि। <hi rend="bold">पठमं पत्तभेसज्‍ज</hi>न्ति ‘‘दसाहपरमं अतिरेकपत्तो’’ति वुत्तं पठमपत्तसिक्खापदञ्‍च ‘‘पटिसायनीयानि भेसज्‍जानी’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">अच्‍चेकञ्‍चापि सासङ्क</hi>न्ति अच्‍चेकचीवरसिक्खापदञ्‍च तदनन्तरमेव सासङ्कसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">पक्‍कमन्तेन वा दुवे</hi>ति ‘‘तं पक्‍कमन्तो नेव उद्धरेय्या’’ति भूतगामवग्गे वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">उपस्सयं परम्परा</hi>ति ‘‘भिक्खुनुपस्सयं गन्त्वा भिक्खुनियो ओवदेय्या’’ति च ‘‘परम्परभोजने पाचित्तिय’’न्ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">अनतिरित्तं निमन्तना</hi>ति ‘‘अनतिरित्तं खादनीयं वा भोजनीयं वा’’ति च ‘‘निमन्तितो सभत्तो समानो’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">विकप्पं रञ्‍ञो विकाले</hi>ति ‘‘सामं चीवरं विकप्पेत्वा’’ति च ‘‘रञ्‍ञो खत्तियस्सा’’ति च ‘‘विकाले गामं पविसेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">वोसासारञ्‍ञकेन चा</hi>ति <pb ed="V" n="0.0149"/> ‘‘वोसासमानरूपा ठिता’’ति च ‘‘तथारूपेसु आरञ्‍ञकेसु सेनासनेसु पुब्बे अप्पटिसंविदित’’न्ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">उस्सया सन्‍निचयञ्‍चा</hi>ति ‘‘उस्सयवादिका’’ति च ‘‘पत्तसन्‍निचयं करेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">पुरे पच्छा विकाले चा</hi>ति ‘‘या पन भिक्खुनी पुरेभत्तं कुलानि उपसङ्कमित्वा’’ति च, ‘‘पच्छाभत्तं कुलानि उपसङ्कमित्वा’’ति च, ‘‘विकाले कुलानि उपसङ्कमित्वा’’ति च वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">पञ्‍चाहिका सङ्कमनी</hi>ति ‘‘पञ्‍चाहिका सङ्घाटिचारं अतिक्‍कमेय्या’’ति च ‘‘चीवरसङ्कमनीयं धारेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">द्वेपि आवसथेन चा</hi>ति ‘‘आवसथचीवरं अनिस्सज्‍जित्वा परिभुञ्‍जेय्य, आवसथं अनिस्सज्‍जित्वा चारिकं पक्‍कमेय्या’’ति च एवं आवसथेन सद्धिं वुत्तसिक्खापदानि च द्वे।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पसाखे आसने चेवा</hi>ति ‘‘पसाखे जातं गण्डं वा’’ति च ‘‘भिक्खुस्स पुरतो अनापुच्छा आसने निसीदेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="subhead">एळकलोमसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="263"><hi rend="paranum">२६३</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">एळकलोमा</hi> <pb ed="M" n="0.0148"/> <hi rend="bold">द्वे सेय्या</hi>ति एळकलोमसिक्खापदञ्‍चेव द्वे च सहसेय्यसिक्खापदानि। <hi rend="bold">आहच्‍च पिण्डभोजन</hi>न्ति आहच्‍चपादकसिक्खापदञ्‍च आवसथपिण्डभोजनसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">गणविकालसन्‍निधी</hi>ति गणभोजनविकालभोजनसन्‍निधिकारकसिक्खापदत्तयं <pb ed="P" n="7.1312"/>। <hi rend="bold">दन्तपोनेन चेलका</hi>ति दन्तपोनसिक्खापदञ्‍च अचेलकसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">उय्युत्तं सेनं उय्योधी</hi>ति ‘‘उय्युत्तं सेनं दस्सनाय गच्छेय्य, सेनाय वसेय्य, उय्योधिकं वा…पे॰… अनीकदस्सनं वा गच्छेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">सुरा ओरेन न्हायना</hi>ति सुरापानसिक्खापदञ्‍च ओरेनद्धमासनहानसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">दुब्बण्णे द्वे देसनिका</hi>ति ‘‘तिण्णं दुब्बण्णकरणान’’न्ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च वुत्तावसेसपाटिदेसनीयद्वयञ्‍च। <hi rend="bold">लसुणुपतिट्ठे नच्‍चना</hi>ति लसुणसिक्खापदं, ‘‘भिक्खुस्स भुञ्‍जन्तस्स पानीयेन वा विधूपनेन वा उपतिट्ठेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदं, ‘‘नच्‍चं वा गीतं वा वादितं वा दस्सनाय गच्छेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च। इतो परं पाळिं विरज्झित्वा लिखन्ति। यथा पन अत्थं वण्णयिस्साम; एवमेत्थ अनुक्‍कमो वेदितब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">न्हानमत्थरणं</hi> <pb ed="V" n="0.0150"/> <hi rend="bold">सेय्या</hi>ति ‘‘नग्गा नहायेय्य, एकत्थरणपावुरणा तुवट्टेय्युं, एकमञ्‍चे तुवट्टेय्यु’’न्ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">अन्तोरट्ठे तथा बही</hi>ति ‘‘अन्तोरट्ठे सासङ्कसम्मते, तिरोरट्ठे सासङ्कसम्मते’’ति वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">अन्तोवस्सं चित्तागार</hi>न्ति ‘‘अन्तोवस्सं चारिकं पक्‍कमेय्य, राजागारं वा चित्तागारं वा…पे॰… पोक्खरणिं वा दस्सनाय गच्छेय्या’’ति च वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">आसन्दिं सुत्तकन्तना</hi>ति ‘‘आसन्दिं वा पल्‍लङ्कं वा परिभुञ्‍जेय्य, सुत्तं कन्तेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदद्वयं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">वेय्यावच्‍चं सहत्था चा</hi>ति ‘‘गिहिवेय्यावच्‍चं करेय्य, अगारिकस्स वा परिब्बाजकस्स वा परिब्बाजिकाय वा सहत्था खादनीयं वा भोजनीयं वा ददेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदद्वयं। <hi rend="bold">अभिक्खुकावासेन चा</hi>ति ‘‘अभिक्खुके आवासे वस्सं वसेय्या’’ति इदमेतं सन्धाय वुत्तं। <hi rend="bold">छत्तं यानञ्‍च सङ्घाणि</hi>न्ति ‘‘छत्तुपाहनं धारेय्य, यानेन यायेय्य, सङ्घाणिं धारेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">अलङ्कारगन्धवासित</hi>न्ति ‘‘इत्थालङ्कारं धारेय्य, गन्धचुण्णकेन नहायेय्य, वासितकेन पिञ्‍ञाकेन नहायेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>तिआदिना ‘‘भिक्खुनिया उम्मद्दापेय्या’’तिआदीनि चत्तारि सिक्खापदानि वुत्तानि। <hi rend="bold">असङ्कच्‍चिका आपत्ती</hi>ति ‘‘असङ्कच्‍चिका <pb ed="M" n="0.0149"/> गामं पविसेय्य पाचित्तिय’’न्ति एवं वुत्तआपत्ति च। <hi rend="bold">चत्तारीसा चतुत्तरी</hi>ति <pb ed="P" n="7.1313"/> एतानि सब्बानिपि चतुचत्तालीस सिक्खापदानि वुत्तानि।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कायेन न वाचाचित्तेन, कायचित्तेन न वाचतो</hi>ति कायेन चेव कायचित्तेन च समुट्ठहन्ति; न वाचाचित्तेन न वाचतोति अत्थो। <hi rend="bold">द्विसमुट्ठानिका सब्बे, समा एळकलोमिका</hi>ति इदं उत्तानत्थमेव।</p>

<p rend="subhead">पदसोधम्मसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="264"><hi rend="paranum">२६४</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">पदञ्‍ञत्र असम्मता</hi>ति ‘‘पदसो धम्मं, मातुगामस्स उत्तरिछप्पञ्‍चवाचाहि धम्मं देसेय्य, अञ्‍ञत्र विञ्‍ञुना पुरिसविग्गहेन, असम्मतो भिक्खुनियो ओवदेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">तथा अत्थङ्गतेन चा</hi>ति ‘‘अत्थङ्गते सूरिये ओवदेय्या’’ति इदमेतं सन्धाय वुत्तं। <hi rend="bold">तिरच्छानविज्‍जा द्वे</hi>ति ‘‘तिरच्छानविज्‍जं परियापुणेय्य, वाचेय्या’’ति एवं वुत्तसिक्खापदद्वयं <pb ed="V" n="0.0151"/>। <hi rend="bold">अनोकासो च पुच्छना</hi>ति ‘‘अनोकासकतं भिक्खुं पञ्हं पुच्छेय्या’’ति इदमेतं सन्धाय वुत्तं।</p>

<p rend="subhead">अद्धानसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="265"><hi rend="paranum">२६५</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">अद्धाननावं पणीत</hi>न्ति ‘‘भिक्खुनिया सद्धिं संविधाय एकद्धानमग्गं पटिपज्‍जेय्य, एकं नावं अभिरुहेय्य, पणीतभोजनानि अगिलानो अत्तनो अत्थाय विञ्‍ञापेत्वा भुञ्‍जेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">मातुगामेन संहरे</hi>ति मातुगामेन सद्धिं संविधाय गमनञ्‍च ‘‘सम्बाधे लोमं संहरापेय्या’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">धञ्‍ञं निमन्तिता चेवा</hi>ति ‘‘धञ्‍ञं विञ्‍ञापेत्वा वा’’ति च ‘‘निमन्तिता वा पवारिता वा खादनीयं वा भोजनीयं वा खादेय्य वा भुञ्‍जेय्य वा’’ति वुत्तसिक्खापदञ्‍च। <hi rend="bold">अट्ठ चा</hi>ति भिक्खुनीनं वुत्ता अट्ठ पाटिदेसनीया वा।</p>

<p rend="subhead">थेय्यसत्थसमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="266"><hi rend="paranum">२६६</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">थेय्यसत्थं उपस्सुती</hi>ति थेय्यसत्थेन सद्धिं संविधाय एकद्धानमग्गगमनञ्‍च उपस्सुतितिट्ठनञ्‍च। <hi rend="bold">सूपविञ्‍ञापनेन चा</hi>ति इदं सूपोदनविञ्‍ञत्तिं सन्धाय वुत्तं। <hi rend="bold">रत्तिछन्‍नञ्‍च ओकास</hi>न्ति ‘‘रत्तन्धकारे अप्पदीपे, पटिच्छन्‍ने <pb ed="M" n="0.0150"/> ओकासे, अज्झोकासे पुरिसेन सद्धि’’न्ति एवं वुत्तसिक्खापदत्तयं। <hi rend="bold">ब्यूहेन सत्तमा</hi>ति इदं तदनन्तरमेव ‘‘रथिकाय वा ब्यूहे वा सिङ्घाटके वा पुरिसेन सद्धि’’न्ति आगतसिक्खापदं सन्धाय वुत्तं।</p>

<p rend="subhead">धम्मदेसनासमुट्ठानवण्णना</p>

<p rend="bodytext" n="267"><hi rend="paranum">२६७</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मदेसनासमुट्ठानानि एकादस <pb ed="P" n="7.1314"/> उत्तानानेव। एवं ताव सम्भिन्‍नसमुट्ठानं वेदितब्बं। नियतसमुट्ठानं पन तिविधं, तं एकेकस्सेव सिक्खापदस्स होति, तं विसुंयेव दस्सेतुं <hi rend="bold">‘‘भूतं कायेन जायती’’</hi>तिआदि वुत्तं, तं उत्तानमेव। <hi rend="bold">नेत्तिधम्मानुलोमिक</hi>न्ति विनयपाळिधम्मस्स अनुलोमन्ति।</p>

<p rend="centre">समुट्ठानसीसवण्णना निट्ठिता।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
