<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">२. सङ्घादिसेसकण्डं (भिक्खुनीविभङ्गो)</p>

<p rend="subhead">१. पठमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="centre">इमे खो पनाय्यायो सत्तरस सङ्घादिसेसा</p>

<p rend="centre">धम्मा उद्देसं आगच्छन्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="678"><hi rend="paranum">६७८</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="T" n="0.0023"/> <pb ed="P" n="4.0223"/> <pb ed="M" n="0.0288"/> <pb ed="V" n="0.0299"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन अञ्‍ञतरो उपासको भिक्खुनिसङ्घस्स उदोसितं <note>उद्दोसितं (सी॰ स्या॰)</note> दत्वा कालङ्कतो होति। तस्स द्वे पुत्ता होन्ति – एको अस्सद्धो अप्पसन्‍नो, एको सद्धो पसन्‍नो। ते पेत्तिकं सापतेय्यं विभजिंसु। अथ खो सो अस्सद्धो अप्पसन्‍नो तं सद्धं पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘अम्हाकं उदोसितो, तं भाजेमा’’ति। एवं वुत्ते सो सद्धो पसन्‍नो तं अस्सद्धं अप्पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘माय्यो, एवं अवच। अम्हाकं पितुना भिक्खुनिसङ्घस्स दिन्‍नो’’ति। दुतियम्पि खो सो अस्सद्धो अप्पसन्‍नो तं सद्धं पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘अम्हाकं उदोसितो, तं भाजेमा’’ति। अथ खो सो सद्धो पसन्‍नो तं अस्सद्धं अप्पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘माय्यो, एवं अवच। अम्हाकं पितुना भिक्खुनिसङ्घस्स दिन्‍नो’’ति। ततियम्पि खो सो अस्सद्धो अप्पसन्‍नो तं सद्धं पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘अम्हाकं उदोसितो, तं भाजेमा’’ति। अथ खो सो सद्धो पसन्‍नो – ‘‘सचे मय्हं <pb ed="T" n="0.0024"/> भविस्सति, अहम्पि भिक्खुनिसङ्घस्स दस्सामी’’ति – तं अस्सद्धं अप्पसन्‍नं एतदवोच – ‘‘भाजेमा’’ति। अथ खो सो उदोसितो तेहि भाजीयमानो तस्स अस्सद्धस्स अप्पसन्‍नस्स पापुणाति <note>पापुणि (स्या॰)</note>। अथ खो सो अस्सद्धो अप्पसन्‍नो भिक्खुनियो उपसङ्कमित्वा एतदवोच – ‘‘निक्खमथाय्ये, अम्हाकं उदोसितो’’ति।</p>

<p rend="bodytext">एवं <pb ed="V" n="0.0300"/> वुत्ते थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी तं पुरिसं एतदवोच – ‘‘माय्यो, एवं अवच, तुम्हाकं पितुना भिक्खुनिसङ्घस्स दिन्‍नो’’ति। ‘‘दिन्‍नो न दिन्‍नो’’ति वोहारिके महामत्ते पुच्छिंसु। महामत्ता एवमाहंसु – ‘‘को, अय्ये, जानाति भिक्खुनिसङ्घस्स दिन्‍नो’’ति? एवं वुत्ते थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी ते महामत्ते एतदवोच <pb ed="P" n="4.0224"/> – ‘‘अपि नाय्यो <note>अपि न्वय्या (स्या॰), अपि नाय्यो (क॰)</note> तुम्हेहि दिट्ठं वा सुतं वा सक्खिं ठपयित्वा दानं दिय्यमान’’न्ति <pb ed="M" n="0.0289"/>? अथ खो ते महामत्ता – ‘‘सच्‍चं खो अय्या आहा’’ति तं उदोसितं भिक्खुनिसङ्घस्स अकंसु। अथ खो सो पुरिसो पराजितो उज्झायति खिय्यति विपाचेति – ‘‘अस्समणियो इमा मुण्डा बन्धकिनियो। कथञ्हि नाम अम्हाकं उदोसितं अच्छिन्दापेस्सन्ती’’ति! थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी महामत्तानं एतमत्थं आरोचेसि। महामत्ता तं पुरिसं दण्डापेसुं। अथ खो सो पुरिसो दण्डितो भिक्खुनूपस्सयस्स अविदूरे आजीवकसेय्यं कारापेत्वा आजीवके उय्योजेसि – ‘‘एता भिक्खुनियो अच्‍चावदथा’’ति।</p>

<p rend="bodytext">थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी महामत्तानं एतमत्थं आरोचेसि। महामत्ता तं पुरिसं बन्धापेसुं। मनुस्सा उज्झायन्ति <pb ed="T" n="0.0025"/> खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘पठमं भिक्खुनियो उदोसितं अच्छिन्दापेसुं, दुतियं दण्डापेसुं, ततियं बन्धापेसुं। इदानि घातापेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खुनियो तेसं मनुस्सानं उज्झायन्तानं खिय्यन्तानं विपाचेन्तानं। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्‍लनन्दा उस्सयवादिका विहरिस्सती’’ति! अथ खो ता भिक्खुनियो भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसुं…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी उस्सयवादिका विहरतीति। ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी उस्सयवादिका विहरिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="679"><hi rend="paranum">६७९</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी उस्सयवादिका विहरेय्य गहपतिना वा गहपतिपुत्तेन वा दासेन वा कम्मकारेन <note>कम्मकरेन (सी॰ स्या॰)</note> वा अन्तमसो समणपरिब्बाजकेनापि, अयं भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="680"><hi rend="paranum">६८०</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">उस्सयवादिका</hi> नाम अड्डकारिका वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">गहपति</hi> <pb ed="V" n="0.0301"/> नाम यो कोचि अगारं अज्झावसति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">गहपतिपुत्तो</hi> <pb ed="M" n="0.0290"/> नाम ये केचि पुत्तभातरो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">दासो</hi> नाम अन्तोजातो धनक्‍कीतो करमरानीतो <pb ed="T" n="0.0026"/>।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कम्मकारो</hi> नाम भटको आहतको।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">समणपरिब्बाजको</hi> नाम भिक्खुञ्‍च भिक्खुनिञ्‍च सिक्खमानञ्‍च सामणेरञ्‍च सामणेरिञ्‍च ठपेत्वा यो कोचि परिब्बाजकसमापन्‍नो।</p>

<p rend="bodytext">अड्डं <pb ed="P" n="4.0225"/> करिस्सामीति दुतियं वा परियेसति गच्छति वा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। एकस्स आरोचेति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। दुतियस्स आरोचेति, आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। अड्डपरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेस</hi>न्ति सङ्घोव तस्सा आपत्तिया मानत्तं देति मूलाय पटिकस्सति अब्भेति, न सम्बहुला न एका भिक्खुनी। तेन वुच्‍चति ‘‘सङ्घादिसेसो’’ति। तस्सेव आपत्तिनिकायस्स नामकम्मं अधिवचनं। तेनपि वुच्‍चति ‘‘सङ्घादिसेसो’’ति।</p>

<p rend="bodytext" n="681"><hi rend="paranum">६८१</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति मनुस्सेहि आकड्ढीयमाना गच्छति, आरक्खं याचति, अनोदिस्स आचिक्खति, उम्मत्तिकाय…पे॰… आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">पठमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">२. दुतियसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="682"><hi rend="paranum">६८२</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="V" n="0.0302"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन वेसालियं अञ्‍ञतरस्स लिच्छविस्स पजापति अतिचारिनी होति। अथ खो सो लिच्छवि <pb ed="T" n="0.0027"/> तं इत्थिं एतदवोच – ‘‘साधु विरमाहि, अनत्थं खो ते करिस्सामी’’ति। एवम्पि सा वुच्‍चमाना नादियि। तेन खो पन समयेन वेसालियं लिच्छविगणो सन्‍निपतितो होति केनचिदेव करणीयेन। अथ खो सो लिच्छवि ते लिच्छवयो एतदवोच – ‘‘एकं मे, अय्यो <pb ed="M" n="0.0291"/>, इत्थिं अनुजानाथा’’ति। ‘‘का नाम सा’’ति? ‘‘मय्हं पजापति अतिचरति, तं घातेस्सामी’’ति। ‘‘जानाही’’ति। अस्सोसि खो सा इत्थी – ‘‘सामिको किर मं घातेतुकामो’’ति। वरभण्डं आदाय सावत्थिं गन्त्वा तित्थिये उपसङ्कमित्वा पब्बज्‍जं याचि। तित्थिया न इच्छिंसु पब्बाजेतुं। भिक्खुनियो उपसङ्कमित्वा पब्बज्‍जं याचि। भिक्खुनियोपि न इच्छिंसु पब्बाजेतुं। थुल्‍लनन्दं भिक्खुनिं उपसङ्कमित्वा भण्डकं दस्सेत्वा पब्बज्‍जं याचि। थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी भण्डकं गहेत्वा पब्बाजेसि।</p>

<p rend="bodytext">अथ खो सो लिच्छवि तं इत्थिं गवेसन्तो सावत्थिं गन्त्वा भिक्खुनीसु पब्बजितं दिस्वान येन राजा पसेनदि कोसलो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा <pb ed="P" n="4.0226"/> राजानं पसेनदिं कोसलं एतदवोच – ‘‘पजापति मे, देव, वरभण्डं आदाय सावत्थिं अनुप्पत्ता। तं देवो अनुजानातू’’ति। ‘‘तेन हि, भणे, विचिनित्वा आचिक्खा’’ति। ‘‘दिट्ठा, देव, भिक्खुनीसु पब्बजिता’’ति। ‘‘सचे, भणे, भिक्खुनीसु पब्बजिता, न सा लब्भा किञ्‍चि कातुं। स्वाक्खातो भगवता धम्मो, चरतु ब्रह्मचरियं सम्मा दुक्खस्स अन्तकिरियाया’’ति। अथ खो सो लिच्छवि उज्झायति खिय्यति विपाचेति <pb ed="T" n="0.0028"/> – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो चोरिं पब्बाजेस्सन्ती’’ति! अस्सोसुं खो भिक्खुनियो तस्स लिच्छविस्स उज्झायन्तस्स खिय्यन्तस्स विपाचेन्तस्स। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्‍लनन्दा चोरिं पब्बाजेस्सती’’ति! अथ खो ता भिक्खुनियो भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसुं…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी चोरिं पब्बाजेतीति <note>पब्बाजेसीति (क॰)</note>? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी चोरिं पब्बाजेस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="683"><hi rend="paranum">६८३</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या</hi> <pb ed="V" n="0.0303"/> <hi rend="bold">पन भिक्खुनी जानं चोरिं वज्झं विदितं अनपलोकेत्वा राजानं वा सङ्घं वा गणं वा पूगं वा सेणिं वा अञ्‍ञत्र कप्पा वुट्ठापेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="684"><hi rend="paranum">६८४</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">जानाति</hi> <pb ed="M" n="0.0292"/> नाम सामं वा जानाति अञ्‍ञे वा तस्सा आरोचेन्ति, सा वा आरोचेति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">चोरी</hi> नाम या पञ्‍चमासकं वा अतिरेकपञ्‍चमासकं वा अग्घनकं अदिन्‍नं थेय्यसङ्खातं आदियति, एसा चोरी नाम।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">वज्झा</hi> नाम यं कत्वा वज्झप्पत्ता होति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">विदिता</hi> नाम अञ्‍ञेहि मनुस्सेहि ञाता होति <pb ed="T" n="0.0029"/> ‘‘वज्झा एसा’’ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अनपलोकेत्वा</hi>ति अनापुच्छा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">राजा</hi> नाम यत्थ राजा अनुसासति, राजा अपलोकेतब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घो</hi> नाम भिक्खुनिसङ्घो वुच्‍चति, भिक्खुनिसङ्घो अपलोकेतब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">गणो</hi> नाम यत्थ गणो अनुसासति, गणो अपलोकेतब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पूगो</hi> नाम यत्थ पूगो अनुसासति, पूगो अपलोकेतब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सेणि</hi> नाम यत्थ सेणि अनुसासति, सेणि अपलोकेतब्बो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अञ्‍ञत्र</hi> <pb ed="P" n="4.0227"/> <hi rend="bold">कप्पा</hi>ति ठपेत्वा कप्पं। <hi rend="bold">कप्पं</hi> नाम द्वे कप्पानि – तित्थियेसु वा पब्बजिता होति अञ्‍ञासु वा भिक्खुनीसु पब्बजिता। अञ्‍ञत्र कप्पा ‘‘वुट्ठापेस्सामी’’ति गणं वा आचरिनिं <pb ed="V" n="0.0304"/> वा पत्तं वा चीवरं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्‍नति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। ञत्तिया दुक्‍कटं। द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया। कम्मवाचापरियोसाने उपज्झायाय आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। गणस्स च आचरिनिया च आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमं उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेस</hi>न्ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="685"><hi rend="paranum">६८५</hi><hi rend="dot">.</hi> चोरिया चोरिसञ्‍ञा अञ्‍ञत्र कप्पा वुट्ठापेति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। चोरिया वेमतिका अञ्‍ञत्र कप्पा वुट्ठापेति, आपत्ति <pb ed="M" n="0.0293"/> दुक्‍कटस्स। चोरिया अचोरिसञ्‍ञा अञ्‍ञत्र कप्पा <pb ed="T" n="0.0030"/> वुट्ठापेति, अनापत्ति। अचोरिया चोरिसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अचोरिया वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अचोरिया अचोरिसञ्‍ञा, अनापत्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="686"><hi rend="paranum">६८६</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति अजानन्ती वुट्ठापेति, अपलोकेत्वा वुट्ठापेति, कप्पकतं वुट्ठापेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">दुतियसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">३. ततियसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="687"><hi rend="paranum">६८७</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन भद्दाय कापिलानिया अन्तेवासिनी भिक्खुनी भिक्खुनीहि सद्धिं भण्डित्वा गामकं <note>गामके (स्या॰)</note> ञातिकुलं अगमासि। भद्दा कापिलानी तं भिक्खुनिं अपस्सन्ती भिक्खुनियो पुच्छि – ‘‘कहं इत्थन्‍नामा, न दिस्सती’’ति! ‘‘भिक्खुनीहि सद्धिं, अय्ये, भण्डित्वा न दिस्सती’’ति। ‘‘अम्मा, अमुकस्मिं गामके एतिस्सा ञातिकुलं। तत्थ गन्त्वा विचिनथा’’ति। भिक्खुनियो तत्थ गन्त्वा तं भिक्खुनिं पस्सित्वा एतदवोचुं – ‘‘किस्स त्वं, अय्ये <pb ed="V" n="0.0305"/>, एकिका आगता, कच्‍चिसि अप्पधंसिता’’ति? ‘‘अप्पधंसिताम्हि, अय्ये’’ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनी एका गामन्तरं गच्छिस्सती’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी एका गामन्तरं गच्छतीति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि <pb ed="T" n="0.0031"/> बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे <pb ed="P" n="4.0228"/>, भिक्खुनी एका गामन्तरं गच्छिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी एका गामन्तरं गच्छेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext">एवञ्‍चिदं भगवता भिक्खुनीनं सिक्खापदं पञ्‍ञत्तं होति।</p>

<p rend="bodytext" n="688"><hi rend="paranum">६८८</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="M" n="0.0294"/> खो पन समयेन द्वे भिक्खुनियो साकेता सावत्थिं अद्धानमग्गप्पटिपन्‍ना होन्ति। अन्तरामग्गे नदी तरितब्बा होति। अथ खो ता भिक्खुनियो नाविके उपसङ्कमित्वा एतदवोचुं – ‘‘साधु नो, आवुसो, तारेथा’’ति। ‘‘नाय्ये, सक्‍का उभो सकिं तारेतु’’न्ति। एको एकं उत्तारेसि। उत्तिण्णो उत्तिण्णं दूसेसि। अनुत्तिण्णो अनुत्तिण्णं दूसेसि। ता पच्छा समागन्त्वा पुच्छिंसु – ‘‘कच्‍चिसि, अय्ये, अप्पधंसिता’’ति? ‘‘पधंसिताम्हि, अय्ये! त्वं पन, अय्ये, अप्पधंसिता’’ति? ‘‘पधंसिताम्हि, अय्ये’’ति। अथ खो ता भिक्खुनियो सावत्थिं गन्त्वा भिक्खुनीनं एतमत्थं आरोचेसुं। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनी एका नदीपारं गच्छिस्सती’’ति! अथ खो ता भिक्खुनियो भिक्खूनं एतमत्थं आरोचेसुं। भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी एका नदीपारं गच्छती’’ति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनी एका नदीपारं गच्छिस्सति! नेतं <pb ed="T" n="0.0032"/>, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी एका वा गामन्तरं गच्छेय्य, एका वा नदीपारं गच्छेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext">एवञ्‍चिदं भगवता भिक्खुनीनं सिक्खापदं पञ्‍ञत्तं होति।</p>

<p rend="bodytext" n="689"><hi rend="paranum">६८९</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="V" n="0.0306"/> खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खुनियो कोसलेसु जनपदे सावत्थिं गच्छन्ता <note>गन्त्वा (क॰)</note> सायं अञ्‍ञतरं गामं उपगच्छिंसु। तत्थ अञ्‍ञतरा भिक्खुनी अभिरूपा होति दस्सनीया पासादिका। अञ्‍ञतरो पुरिसो तस्सा भिक्खुनिया सह दस्सनेन पटिबद्धचित्तो होति। अथ खो सो पुरिसो तासं भिक्खुनीनं सेय्यं पञ्‍ञपेन्तो तस्सा भिक्खुनिया सेय्यं <pb ed="P" n="4.0229"/> एकमन्तं पञ्‍ञापेसि। अथ खो सा भिक्खुनी सल्‍लक्खेत्वा – ‘‘परियुट्ठितो अयं पुरिसो; सचे रत्तिं आगच्छिस्सति, विस्सरो मे भविस्सती’’ति, भिक्खुनियो अनापुच्छा अञ्‍ञतरं कुलं गन्त्वा सेय्यं कप्पेसि। अथ खो सो पुरिसो रत्तिं <pb ed="M" n="0.0295"/> आगन्त्वा तं भिक्खुनिं गवेसन्तो भिक्खुनियो घट्टेसि। भिक्खुनियो तं भिक्खुनिं अपस्सन्तियो एवमाहंसु – ‘‘निस्संसयं खो सा भिक्खुनी पुरिसेन सद्धिं निक्खन्ता’’ति।</p>

<p rend="bodytext">अथ खो सा भिक्खुनी तस्सा रत्तिया अच्‍चयेन येन ता भिक्खुनियो तेनुपसङ्कमि। भिक्खुनियो तं भिक्खुनिं एतदवोचुं – ‘‘किस्स त्वं, अय्ये, पुरिसेन सद्धिं निक्खन्ता’’ति? ‘‘नाहं, अय्ये, पुरिसेन सद्धिं निक्खन्ता’’ति। भिक्खुनीनं एतमत्थं <pb ed="T" n="0.0033"/> आरोचेसि। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनी एका रत्तिं विप्पवसिस्सती’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी एका रत्तिं विप्पवसीति <note>विप्पवसीति (क॰)</note>? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनी एका रत्तिं विप्पवसिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी एका वा गामन्तरं गच्छेय्य, एका वा नदीपारं गच्छेय्य, एका वा रत्तिं विप्पवसेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext">एवञ्‍चिदं भगवता भिक्खुनीनं सिक्खापदं पञ्‍ञत्तं होति।</p>

<p rend="bodytext" n="690"><hi rend="paranum">६९०</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन खो पन समयेन सम्बहुला भिक्खुनियो कोसलेसु जनपदे सावत्थिं अद्धानमग्गप्पटिपन्‍ना होन्ति। तत्थ अञ्‍ञतरा भिक्खुनी वच्‍चेन पीळिता एकिका ओहीयित्वा <note>ओहियित्वा (क॰)</note> पच्छा अगमासि। मनुस्सा तं भिक्खुनिं पस्सित्वा दूसेसुं। अथ खो सा भिक्खुनी येन ता भिक्खुनियो तेनुपसङ्कमि। भिक्खुनियो तं भिक्खुनिं एतदवोचुं – ‘‘किस्स त्वं, अय्ये, एकिका ओहीना, कच्‍चिसि अप्पधंसिता’’ति? ‘‘पधंसिताम्हि, अय्ये’’ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – कथञ्हि <pb ed="V" n="0.0307"/> नाम भिक्खुनी एका गणम्हा ओहीयिस्सतीति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी एका गणम्हा ओहीयतीति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति <pb ed="T" n="0.0034"/>। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनी एका गणम्हा ओहीयिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="691"><hi rend="paranum">६९१</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या</hi> <pb ed="M" n="0.0296"/> <hi rend="bold">पन भिक्खुनी एका वा गामन्तरं गच्छेय्य, एका वा नदीपारं गच्छेय्य, एका वा रत्तिं विप्पवसेय्य, एका वा गणम्हा ओहीयेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं</hi> <pb ed="P" n="4.0230"/><hi rend="bold"> धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="692"><hi rend="paranum">६९२</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एका वा गामन्तरं गच्छेय्या</hi>ति परिक्खित्तस्स गामस्स परिक्खेपं पठमं पादं अतिक्‍कामेन्तिया आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स, दुतियं पादं अतिक्‍कामेन्तिया आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अपरिक्खित्तस्स गामस्स उपचारं पठमं पादं अतिक्‍कामेन्तिया आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। दुतियं पादं अतिक्‍कामेन्तिया आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एका वा नदीपारं गच्छेय्या</hi>ति नदी नाम तिमण्डलं पटिच्छादेत्वा यत्थ कत्थचि उत्तरन्तिया भिक्खुनिया अन्तरवासको तेमियति। पठमं पादं उत्तरन्तिया आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। दुतियं पादं उत्तरन्तिया आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एका वा रत्तिं विप्पवसेय्या</hi>ति सह अरुणुग्गमना दुतियिकाय भिक्खुनिया हत्थपासं विजहन्तिया आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। विजहिते आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एका वा गणम्हा ओहीयेय्या</hi>ति अगामके अरञ्‍ञे दुतियिकाय भिक्खुनिया दस्सनूपचारं वा <pb ed="T" n="0.0035"/> सवनूपचारं वा विजहन्तिया आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। विजहिते आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति <pb ed="V" n="0.0308"/> पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="693"><hi rend="paranum">६९३</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति दुतियिका भिक्खुनी पक्‍कन्ता वा होति विब्भन्ता वा कालङ्कता वा पक्खसङ्कन्ता वा, आपदासु, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">ततियसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">४. चतुत्थसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="694"><hi rend="paranum">६९४</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="M" n="0.0297"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन चण्डकाळी भिक्खुनी भण्डनकारिका होति कलहकारिका विवादकारिका भस्सकारिका सङ्घे अधिकरणकारिका। थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी तस्सा कम्मे करीयमाने पटिक्‍कोसति। तेन खो पन समयेन थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी गामकं अगमासि केनचिदेव करणीयेन। अथ खो भिक्खुनिसङ्घो – ‘‘थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी पक्‍कन्ता’’ति <pb ed="P" n="4.0231"/>, चण्डकाळिं भिक्खुनिं आपत्तिया अदस्सने <note>अदस्सनेन (क॰)</note> उक्खिपि। थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी गामके तं करणीयं तीरेत्वा पुनदेव सावत्थिं पच्‍चागच्छि। चण्डकाळी <pb ed="T" n="0.0036"/> भिक्खुनी थुल्‍लनन्दाय भिक्खुनिया आगच्छन्तिया नेव आसनं पञ्‍ञपेसि न पादोदकं पादपीठं पादकठलिकं उपनिक्खिपि न पच्‍चुग्गन्त्वा पत्तचीवरं पटिग्गहेसि न पानीयेन आपुच्छि। थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी चण्डकाळिं भिक्खुनिं एतदवोच – ‘‘किस्स त्वं, अय्ये, मयि आगच्छन्तिया नेव आसनं पञ्‍ञपेसि न पादोदकं पादपीठं पादकठलिकं उपनिक्खिपि न पच्‍चुग्गन्त्वा पत्तचीवरं पटिग्गहेसि न पानीयेन आपुच्छी’’ति? ‘‘एवञ्हेतं, अय्ये, होति यथा तं अनाथाया’’ति। ‘‘किस्स पन त्वं, अय्ये, अनाथा’’ति? ‘‘इमा मं, अय्ये, भिक्खुनियो – ‘‘अयं अनाथा अप्पञ्‍ञाता, नत्थि इमिस्सा काचि पटिवत्ता’’ति, आपत्तिया अदस्सने <note>अदस्सनेन (क॰)</note> उक्खिपिंसू’’ति।</p>

<p rend="bodytext">थुल्‍लनन्दा <pb ed="V" n="0.0309"/> भिक्खुनी – ‘‘बाला एता अब्यत्ता एता, नेव जानन्ति कम्मं वा कम्मदोसं वा कम्मविपत्तिं वा कम्मसम्पत्तिं वा। मयं खो जानाम कम्मम्पि कम्मदोसम्पि कम्मविपत्तिम्पि कम्मसम्पत्तिम्पि। मयं खो अकतं वा कम्मं कारेय्याम कतं वा कम्मं कोपेय्यामा’’ति, लहुं लहुं भिक्खुनिसङ्घं सन्‍निपातेत्वा चण्डकाळिं भिक्खुनिं ओसारेसि। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या थुल्‍लनन्दा समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुनिं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनपलोकेत्वा कारकसङ्घं अनञ्‍ञाय गणस्स छन्दं ओसारेस्सती’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुनिं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनपलोकेत्वा <pb ed="T" n="0.0037"/> कारकसङ्घं अनञ्‍ञाय गणस्स छन्दं ओसारेतीति <note>ओसारेसीति (क॰)</note>? ‘‘सच्‍चं <pb ed="M" n="0.0298"/>, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुनिं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनपलोकेत्वा कारकसङ्घं अनञ्‍ञाय गणस्स छन्दं ओसारेस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="695"><hi rend="paranum">६९५</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी समग्गेन सङ्घेन उक्खित्तं भिक्खुनिं धम्मेन विनयेन सत्थुसासनेन अनपलोकेत्वा कारकसङ्घं अनञ्‍ञाय गणस्स छन्दं ओसारेय्य, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="696"><hi rend="paranum">६९६</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">समग्गो</hi> नाम <hi rend="bold">सङ्घो</hi> समानसंवासको समानसीमायं ठितो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">उक्खित्ता</hi> <pb ed="P" n="4.0232"/> नाम आपत्तिया अदस्सने वा अप्पटिकम्मे वा अप्पटिनिस्सग्गे वा <note>अदस्सनेन वा अप्पटिकम्मेन वा अप्पटिनिस्सग्गेन वा (क॰), अदस्सने वा अप्पटिकम्मे वा पापिकाय दिट्ठिया अप्पटिनिस्सग्गे वा (?)</note> उक्खित्ता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">धम्मेन विनयेना</hi>ति येन धम्मेन येन विनयेन।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सत्थुसासनेना</hi>ति जिनसासनेन बुद्धसासनेन।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अनपलोकेत्वा</hi> <pb ed="V" n="0.0310"/> <hi rend="bold">कारकसङ्घ</hi>न्ति कम्मकारकसङ्घं अनापुच्छा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अनञ्‍ञाय गणस्स छन्द</hi>न्ति गणस्स छन्दं अजानित्वा।</p>

<p rend="bodytext">‘‘ओसारेस्सामी’’ति गणं वा परियेसति, सीमं वा सम्मन्‍नति <pb ed="T" n="0.0038"/>, आपत्ति दुक्‍कटस्स। ञत्तिया दुक्‍कटं, द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया, कम्मवाचापरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="697"><hi rend="paranum">६९७</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मकम्मे <pb ed="M" n="0.0299"/> धम्मकम्मसञ्‍ञा ओसारेति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे वेमतिका ओसारेति आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा ओसारेति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="698"><hi rend="paranum">६९८</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति कम्मकारकसङ्घं अपलोकेत्वा ओसारेति, गणस्स छन्दं जानित्वा ओसारेति, वत्ते वत्तन्तिं ओसारेति, असन्ते कम्मकारकसङ्घे ओसारेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">चतुत्थसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">५. पञ्‍चमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="699"><hi rend="paranum">६९९</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="V" n="0.0311"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी अभिरूपा होति दस्सनीया पासादिका। मनुस्सा भत्तग्गे सुन्दरीनन्दं <pb ed="T" n="0.0039"/> भिक्खुनिं पस्सित्वा अवस्सुता अवस्सुताय सुन्दरीनन्दाय भिक्खुनिया अग्गमग्गानि भोजनानि देन्ति। सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी यावदत्थं भुञ्‍जति; अञ्‍ञा भिक्खुनियो न चित्तरूपं लभन्ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या सुन्दरीनन्दा अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थतो खादनीयं वा भोजनीयं <pb ed="P" n="4.0233"/> वा सहत्था पटिग्गहेत्वा खादिस्सति भुञ्‍जिस्सती’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थतो खादनीयं वा भोजनीयं वा सहत्था पटिग्गहेत्वा खादति भुञ्‍जतीति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थतो खादनीयं वा भोजनीयं वा सहत्था पटिग्गहेत्वा खादिस्सति भुञ्‍जिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="700"><hi rend="paranum">७००</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या</hi> <pb ed="M" n="0.0300"/> <hi rend="bold">पन भिक्खुनी अवस्सुता अवस्सुतस्स पुरिसपुग्गलस्स हत्थतो खादनीयं वा भोजनीयं वा सहत्था पटिग्गहेत्वा खादेय्य वा भुञ्‍जेय्य वा, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="701"><hi rend="paranum">७०१</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अवस्सुता</hi> नाम सारत्ता अपेक्खवती पटिबद्धचित्ता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अवस्सुतो</hi> नाम सारत्तो अपेक्खवा पटिबद्धचित्तो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पुरिसपुग्गलो</hi> <pb ed="T" n="0.0040"/> नाम मनुस्सपुरिसो, न यक्खो न पेतो न तिरच्छानगतो, विञ्‍ञू पटिबलो सारज्‍जितुं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">खादनीयं</hi> <pb ed="V" n="0.0312"/> नाम पञ्‍च भोजनानि – उदकदन्तपोनं ठपेत्वा अवसेसं खादनीयं नाम।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">भोजनीयं</hi> नाम पञ्‍च भोजनानि – ओदनो, कुम्मासो, सत्तु, मच्छो, मंसं।</p>

<p rend="bodytext">‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। अज्झोहारे अज्झोहारे आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext">उदकदन्तपोनं पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। एकतोअवस्सुते ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="702"><hi rend="paranum">७०२</hi><hi rend="dot">.</hi> अज्झोहारे अज्झोहारे आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। उदकदन्तपोनं पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। उभतोअवस्सुते यक्खस्स वा पेतस्स वा पण्डकस्स वा तिरच्छानगतमनुस्सविग्गहस्स वा हत्थतो ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अज्झोहारे अज्झोहारे <pb ed="M" n="0.0301"/> आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। उदकदन्तपोनं पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। एकतोअवस्सुते ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अज्झोहारे अज्झोहारे आपत्ति दुक्‍कटस्स। उदकदन्तपोनं पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="703"><hi rend="paranum">७०३</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति <pb ed="T" n="0.0041"/> <pb ed="P" n="4.0234"/> उभतोअनवस्सुता होन्ति, ‘‘अनवस्सुतो’’ति जानन्ती पटिग्गण्हाति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">पञ्‍चमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">६. छट्ठसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="704"><hi rend="paranum">७०४</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="V" n="0.0313"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी अभिरूपा होति दस्सनीया पासादिका। मनुस्सा भत्तग्गे सुन्दरीनन्दं भिक्खुनिं पस्सित्वा अवस्सुता सुन्दरीनन्दाय भिक्खुनिया अग्गमग्गानि भोजनानि देन्ति। सुन्दरीनन्दा भिक्खुनी कुक्‍कुच्‍चायन्ती न पटिग्गण्हाति। अनन्तरिका भिक्खुनी सुन्दरीनन्दं भिक्खुनिं एतदवोच – ‘‘किस्स त्वं, अय्ये, न पटिग्गण्हासी’’ति? ‘‘अवस्सुता, अय्ये’’ति। ‘‘त्वं पन, अय्ये, अवस्सुता’’ति? ‘‘नाहं, अय्ये, अवस्सुता’’ति। ‘‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा, यतो त्वं अनवस्सुता। इङ्घं, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा <pb ed="T" n="0.0042"/> भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा, भुञ्‍ज वा’’ति।</p>

<p rend="bodytext">या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनी एवं वक्खति – ‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा, यतो त्वं अनवस्सुता। इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्‍ज वा’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी एवं वदेति – ‘‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा यतो त्वं अनवस्सुता! इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्‍ज वा’’ति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि <pb ed="M" n="0.0302"/> बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनी एवं वक्खति – ‘‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा यतो त्वं अनवस्सुता; इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्‍ज वा’’। नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="705"><hi rend="paranum">७०५</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी एवं वदेय्य – ‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा, यतो त्वं अनवस्सुता। इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्‍ज वा’ति, अयम्पि भिक्खुनी पठमापत्तिकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="706"><hi rend="paranum">७०६</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या</hi> <pb ed="V" n="0.0314"/> <hi rend="bold">पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एवं वदेय्या</hi>ति – ‘‘किं ते, अय्ये, एसो पुरिसपुग्गलो करिस्सति अवस्सुतो वा अनवस्सुतो वा, यतो त्वं <pb ed="T" n="0.0043"/> अनवस्सुता। इङ्घ, अय्ये, यं ते एसो पुरिसपुग्गलो देति खादनीयं वा भोजनीयं वा तं त्वं सहत्था पटिग्गहेत्वा खाद वा भुञ्‍ज वा’’ति उय्योजेति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। तस्सा वचनेन ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अज्झोहारे अज्झोहारे <pb ed="P" n="4.0235"/> आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। भोजनपरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पठमापत्तिक</hi>न्ति सह वत्थुज्झाचारा आपज्‍जति असमनुभासनाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext">उदकदन्तपोनं ‘‘पटिग्गण्हा’’ति उय्योजेति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। तस्सा वचनेन खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="707"><hi rend="paranum">७०७</hi><hi rend="dot">.</hi> एकतोअवस्सुते <pb ed="M" n="0.0303"/> यक्खस्स वा पेतस्स वा पण्डकस्स वा तिरच्छानगतमनुस्सविग्गहस्स वा हत्थतो खादनीयं वा भोजनीयं वा ‘‘खाद वा भुञ्‍ज वा’’ति उय्योजेति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। तस्सा वचनेन ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अज्झोहारे अज्झोहारे आपत्ति दुक्‍कटस्स। भोजनपरियोसाने आपत्ति थुल्‍लच्‍चयस्स। उदकदन्तपोनं पटिग्गण्हाति उय्योजेति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। तस्सा वचनेन ‘‘खादिस्सामि भुञ्‍जिस्सामी’’ति पटिग्गण्हाति, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="708"><hi rend="paranum">७०८</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति ‘‘अनवस्सुतो’’ति जानन्ती उय्योजेति, ‘‘कुपिता न <pb ed="T" n="0.0044"/> पटिग्गण्हाती’’ति <pb ed="V" n="0.0315"/> उय्योजेति, ‘‘कुलानुद्दयताय न पटिग्गण्हाती’’ति उय्योजेति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">छट्ठसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">७. सत्तमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="709"><hi rend="paranum">७०९</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन चण्डकाळी भिक्खुनी भिक्खुनीहि सद्धिं भण्डित्वा कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि, धम्मं पच्‍चाचिक्खामि, सङ्घं पच्‍चाचिक्खामि, सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या चण्डकाळी <note>चण्डकाळी भिक्खुनी (क॰)</note> कुपिता अनत्तमना एवं वक्खति – बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, चण्डकाळी भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका <pb ed="M" n="0.0304"/> सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति <pb ed="T" n="0.0045"/>? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, चण्डकाळी भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं <pb ed="P" n="4.0236"/> वक्खति – ‘‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो, सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="710"><hi rend="paranum">७१०</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं वदेय्य – ‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि, धम्मं पच्‍चाचिक्खामि, सङ्घं पच्‍चाचिक्खामि, सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके <pb ed="V" n="0.0316"/> ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया – ‘माय्ये, कुपिता अनत्तमना एवं अवच – बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि, धम्मं पच्‍चाचिक्खामि, सङ्घं पच्‍चाचिक्खामि, सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामीति, अभिरमाय्ये, स्वाक्खातो धम्मो; चर ब्रह्मचरियं सम्मा दुक्खस्स अन्तकिरियाया’ति। एवञ्‍च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्‍चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय। यावततियञ्‍चे समनुभासीयमाना तं पटिनिस्सज्‍जेय्य इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जेय्य <pb ed="T" n="0.0046"/>, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="711"><hi rend="paranum">७११</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कुपिता अनत्तमना</hi>ति अनभिरद्धा आहतचित्ता खिलजाता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एवं वदेय्या</hi>ति – ‘‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’’ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सा</hi> <pb ed="M" n="0.0305"/> <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति या सा एवंवादिनी भिक्खुनी। <hi rend="bold">भिक्खुनीही</hi>ति अञ्‍ञाहि भिक्खुनीहि।</p>

<p rend="bodytext">या पस्सन्ति या सुणन्ति ताहि वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, कुपिता अनत्तमना एवं अवच – ‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति। अभिरमाय्ये, स्वाक्खातो धम्मो; चर ब्रह्मचरियं सम्मा दुक्खस्स अन्तकिरियाया’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति इच्‍चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्‍जति आपत्ति दुक्‍कटस्स। सुत्वा न वदन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी सङ्घमज्झम्पि आकड्ढित्वा वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, कुपिता अनत्तमना एवं अवच – ‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि <pb ed="T" n="0.0047"/>। किन्‍नुमाव <pb ed="V" n="0.0317"/> समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति। अभिरमाय्ये, स्वाक्खातो धम्मो; चर ब्रह्मचरियं सम्मा दुक्खस्स अन्तकिरियाया’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति इच्‍चेतं कुसलं, नो चे पटिनिस्सज्‍जति आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी समनुभासितब्बा। एवञ्‍च पन, भिक्खवे, समनुभासितब्बा। ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –</p>

<p rend="bodytext" n="712"><hi rend="paranum">७१२</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि, धम्मं पच्‍चाचिक्खामि, सङ्घं पच्‍चाचिक्खामि, सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा तासाहं सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। यदि सङ्घस्स पत्तकल्‍लं, सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं <pb ed="P" n="4.0237"/> समनुभासेय्य तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। एसा ञत्ति।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘बुद्धं पच्‍चाचिक्खामि…पे॰… सिक्खं पच्‍चाचिक्खामि। किन्‍नुमाव समणियो या समणियो सक्यधीतरो! सन्तञ्‍ञापि समणियो लज्‍जिनियो कुक्‍कुच्‍चिका सिक्खाकामा, तासाहं <pb ed="T" n="0.0048"/> सन्तिके ब्रह्मचरियं चरिस्सामी’ति <pb ed="M" n="0.0306"/>। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं समनुभासति तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। यस्सा अय्याय खमति इत्थन्‍नामाय भिक्खुनिया समनुभासना तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति सा, भासेय्य।</p>

<p rend="bodytext">‘‘दुतियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰… ततियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘समनुभट्ठा सङ्घेन इत्थन्‍नामा भिक्खुनी तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति।</p>

<p rend="bodytext">ञत्तिया दुक्‍कटं। द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया। कम्मवाचापरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। सङ्घादिसेसं अज्झापज्‍जन्तिया ञत्तिया दुक्‍कटं, द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया पटिप्पस्सम्भन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति <pb ed="V" n="0.0318"/> पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">यावततियक</hi>न्ति यावततियं समनुभासनाय आपज्‍जति, न सह वत्थुज्झाचारा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="713"><hi rend="paranum">७१३</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे वेमतिका न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स <pb ed="T" n="0.0049"/>। अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="714"><hi rend="paranum">७१४</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति असमनुभासन्तिया, पटिनिस्सज्‍जन्तिया, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">सत्तमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">८. अट्ठमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="715"><hi rend="paranum">७१५</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="M" n="0.0307"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन चण्डकाळी भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘‘छन्दगामिनियो च <pb ed="P" n="4.0238"/> भिक्खुनियो, दोसगामिनियो च भिक्खुनियो, मोहगामिनियो च भिक्खुनियो, भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम अय्या चण्डकाळी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वक्खति – छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, चण्डकाळी भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना <pb ed="V" n="0.0319"/> एवं वदेति – ‘‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, चण्डकाळी भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव <pb ed="T" n="0.0050"/> अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वक्खति – ‘‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="716"><hi rend="paranum">७१६</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या पन भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वदेय्य – ‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो, दोसगामिनियो च भिक्खुनियो, मोहगामिनियो च भिक्खुनियो, भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया – ‘माय्ये, किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं अवच – छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो दोसगामिनियो च भिक्खुनियो मोहगामिनियो च भिक्खुनियो भयगामिनियो च भिक्खुनियोति। अय्या खो छन्दापि गच्छेय्य, दोसापि गच्छेय्य, मोहापि गच्छेय्य, भयापि गच्छेय्या’ति। एवञ्‍च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्‍चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय। यावततियञ्‍चे समनुभासीयमाना तं पटिनिस्सज्‍जेय्य, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="717"><hi rend="paranum">७१७</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या</hi> <pb ed="M" n="0.0308"/> <hi rend="bold">पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे</hi>ति अधिकरणं नाम चत्तारि अधिकरणानि – विवादाधिकरणं, अनुवादाधिकरणं, आपत्ताधिकरणं, किच्‍चाधिकरणं।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पच्‍चाकता</hi> नाम पराजिता वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">कुपिता अनत्तमना</hi>ति <pb ed="T" n="0.0051"/> अनभिरद्धा आहतचित्ता खिलजाता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एवं वदेय्या</hi>ति – ‘‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’’ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सा</hi> <pb ed="V" n="0.0320"/> <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति या सा एवंवादिनी भिक्खुनी।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">भिक्खुनीही</hi>ति अञ्‍ञाहि भिक्खुनीहि।</p>

<p rend="bodytext">या पस्सन्ति या सुणन्ति ताहि वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं अवच – ‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति। अय्या खो छन्दापि गच्छेय्य…पे॰… भयापि गच्छेय्या’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सुत्वा न वदन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी सङ्घमज्झम्पि आकड्ढित्वा वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं अवच – ‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति। अय्या खो छन्दापि गच्छेय्य…पे॰… भयापि गच्छेय्या’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी समनुभासितब्बा। एवञ्‍च पन, भिक्खवे, समनुभासितब्बा। ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –</p>

<p rend="bodytext" n="718"><hi rend="paranum">७१८</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘छन्दगामिनियो <pb ed="T" n="0.0052"/> च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। यदि सङ्घस्स पत्तकल्‍लं, सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं समनुभासेय्य तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। एसा ञत्ति।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सुणातु <pb ed="M" n="0.0309"/> मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी किस्मिञ्‍चिदेव अधिकरणे पच्‍चाकता कुपिता अनत्तमना एवं वदेति – ‘छन्दगामिनियो च भिक्खुनियो…पे॰… भयगामिनियो च भिक्खुनियो’ति। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं समनुभासति तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। यस्सा अय्याय खमति इत्थन्‍नामाय भिक्खुनिया समनुभासना तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य।</p>

<p rend="bodytext">‘‘दुतियम्पि <pb ed="V" n="0.0321"/> एतमत्थं वदामि…पे॰… ततियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘समनुभट्ठा सङ्घेन इत्थन्‍नामा भिक्खुनी तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति।</p>

<p rend="bodytext">ञत्तिया दुक्‍कटं। द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया। कम्मवाचापरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। सङ्घादिसेसं अज्झापज्‍जन्तिया ञत्तिया दुक्‍कटं। द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया पटिप्पस्सम्भन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">यावततियक</hi>न्ति यावततियं समनुभासनाय आपज्‍जति, न सह वत्थुज्झाचारा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति <pb ed="T" n="0.0053"/> सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="719"><hi rend="paranum">७१९</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेस्स। धम्मकम्मे वेमतिका न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="720"><hi rend="paranum">७२०</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति असमनुभासन्तिया, पटिनिस्सज्‍जन्तिया, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति <pb ed="P" n="4.0239"/>।</p>

<p rend="centre">अट्ठमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">९. नवमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="721"><hi rend="paranum">७२१</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="M" n="0.0310"/> <pb ed="V" n="0.0322"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन थुल्‍लनन्दाय भिक्खुनिया अन्तेवासिका भिक्खुनियो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनियो संसट्ठा विहरिस्सन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका <pb ed="T" n="0.0054"/> अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका’’ति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनियो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिकाति? ‘‘सच्‍चं, भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनियो संसट्ठा विहरिस्सन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="722"><hi rend="paranum">७२२</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘भिक्खुनियो पनेव संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि एवमस्सु वचनीया – ‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’ति। एवञ्‍च ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि वुच्‍चमाना तथेव पग्गण्हेय्युं, ता भिक्खुनियो भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय। यावततियञ्‍चे समनुभासीयमाना तं पटिनिस्सज्‍जेय्युं, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जेय्युं, इमापि भिक्खुनियो यावततियकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="723"><hi rend="paranum">७२३</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">भिक्खुनियो पनेवा</hi>ति उपसम्पन्‍नायो वुच्‍चन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">संसट्ठा विहरन्ती</hi>ति संसट्ठा नाम अननुलोमिकेन कायिकवाचसिकेन संसट्ठा विहरन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पापाचारा</hi>ति <pb ed="T" n="0.0055"/> <pb ed="M" n="0.0311"/> पापकेन आचारेन समन्‍नागता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पापसद्दा</hi>ति <pb ed="V" n="0.0323"/> पापकेन कित्तिसद्देन अब्भुग्गता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">पापसिलोका</hi>ति पापकेन मिच्छाजीवेन जीवितं कप्पेन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका</hi>ति अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा कम्मे <pb ed="P" n="4.0240"/> करीयमाने पटिक्‍कोसन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका</hi>ति अञ्‍ञमञ्‍ञं वज्‍जं पटिच्छादेन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">ता भिक्खुनियो</hi>ति या ता संसट्ठा भिक्खुनियो।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">भिक्खुनीही</hi>ति अञ्‍ञाहि भिक्खुनीहि।</p>

<p rend="bodytext">या पस्सन्ति या सुणन्ति ताहि वत्तब्बा – ‘‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जन्ति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सुत्वा न वदन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। ता भिक्खुनियो सङ्घमज्झम्पि आकड्ढित्वा वत्तब्बा – ‘‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जन्ति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। ता भिक्खुनियो समनुभासितब्बा। एवञ्‍च पन, भिक्खवे, समनुभासितब्बा। ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –</p>

<p rend="bodytext" n="724"><hi rend="paranum">७२४</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘सुणातु <pb ed="T" n="0.0056"/> मे, अय्ये, सङ्घो। इत्थन्‍नामा च इत्थन्‍नामा च भिक्खुनियो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जन्ति। यदि सङ्घस्स पत्तकल्‍लं, सङ्घो इत्थन्‍नामञ्‍च इत्थन्‍नामञ्‍च भिक्खुनियो समनुभासेय्य तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। एसा ञत्ति।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सुणातु <pb ed="V" n="0.0324"/> मे, अय्ये, सङ्घो। इत्थन्‍नामा च इत्थन्‍नामा च भिक्खुनियो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जन्ति। सङ्घो <pb ed="M" n="0.0312"/> इत्थन्‍नामञ्‍च इत्थन्‍नामञ्‍च भिक्खुनियो समनुभासति तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। यस्सा अय्याय खमति इत्थन्‍नामाय च इत्थन्‍नामाय च भिक्खुनीनं समनुभासना तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य।</p>

<p rend="bodytext">‘‘दुतियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰… ततियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘समनुभट्ठा सङ्घेन, इत्थन्‍नामा च इत्थन्‍नामा च भिक्खुनियो तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति।</p>

<p rend="bodytext">ञत्तिया दुक्‍कटं, द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया, कम्मवाचापरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। सङ्घादिसेसं अज्झापज्‍जन्तीनं ञत्तिया दुक्‍कटं द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया पटिप्पस्सम्भन्ति। द्वे तिस्सो एकतो समनुभासितब्बा। ततुत्तरि न <pb ed="T" n="0.0057"/> समनुभासितब्बा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">इमापि भिक्खुनियो</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">यावततियक</hi>न्ति यावततियं समनुभासनाय आपज्‍जन्ति, न सह वत्थुज्झाचारा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति…पे॰… तेनपि वुच्‍चति सङ्घादिसेसोति।</p>

<p rend="bodytext" n="725"><hi rend="paranum">७२५</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जन्ति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे वेमतिका न पटिनिस्सज्‍जन्ति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जन्ति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अधम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="726"><hi rend="paranum">७२६</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति <pb ed="V" n="0.0325"/> असमनुभासन्तीनं, पटिनिस्सज्‍जन्तीनं, उम्मत्तिकानं, आदिकम्मिकानन्ति।</p>

<p rend="centre">नवमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">१०. दसमसङ्घादिसेससिक्खापदं</p>

<p rend="bodytext" n="727"><hi rend="paranum">७२७</hi><hi rend="dot">.</hi> तेन <pb ed="M" n="0.0313"/> समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे। तेन खो पन समयेन थुल्‍लनन्दा भिक्खुनीसङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वदेति – ‘‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स <pb ed="T" n="0.0058"/> <pb ed="P" n="4.0241"/> विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव <note>तुम्हेयेव (स्या॰)</note> सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया <note>वेभस्सा (सी॰ स्या॰)</note> दुब्बल्या एवमाह – ‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’’ति। या ता भिक्खुनियो अप्पिच्छा…पे॰… ता उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – कथञ्हि नाम अय्या थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी सङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वक्खति – संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो…पे॰… विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेतीति…पे॰… सच्‍चं किर, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी सङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वदेति – संसट्ठाव अय्ये तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेतीति? ‘‘सच्‍चं भगवा’’ति। विगरहि बुद्धो भगवा…पे॰… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, थुल्‍लनन्दा भिक्खुनी सङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वक्खति – संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो…पे॰… विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेतीति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्‍नानं वा पसादाय…पे॰… एवञ्‍च पन भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –</p>

<p rend="bodytext" n="728"><hi rend="paranum">७२८</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">‘‘या</hi> <pb ed="M" n="0.0314"/> <pb ed="V" n="0.0326"/> <hi rend="bold">पन भिक्खुनी एवं वदेय्य <pb ed="T" n="0.0059"/> – ‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’ति। सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि एवमस्स वचनीया – ‘मा, अय्ये, एवं अवच – संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’ति। एवञ्‍च सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि वुच्‍चमाना तथेव पग्गण्हेय्य, सा भिक्खुनी भिक्खुनीहि यावततियं समनुभासितब्बा तस्स पटिनिस्सग्गाय। यावततियञ्‍चे समनुभासीयमाना तं पटिनिस्सज्‍जेय्य, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जेय्य, अयम्पि भिक्खुनी यावततियकं धम्मं आपन्‍ना निस्सारणीयं सङ्घादिसेस’’</hi>न्ति।</p>

<p rend="bodytext" n="729"><hi rend="paranum">७२९</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">या</hi> <pb ed="T" n="0.0060"/> <hi rend="bold">पना</hi>ति या यादिसा…पे॰… <hi rend="bold">भिक्खुनी</hi>ति…पे॰… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">एवं वदेय्या</hi>ति – ‘‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह’’।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाया</hi>ति अवञ्‍ञाय।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">परिभवेना</hi>ति पारिभब्यता।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अक्खन्तिया</hi>ति कोपेन।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">वेभस्सिया</hi>ति <pb ed="V" n="0.0327"/> <pb ed="M" n="0.0315"/> विभस्सीकता <note>विभस्सिकताय (सी॰)</note>।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">दुब्बल्या</hi>ति <pb ed="P" n="4.0242"/> अपक्खता।</p>

<p rend="bodytext">एवमाह – ‘‘भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विचिच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सा भिक्खुनी</hi>ति या सा एवंवादिनी भिक्खुनी।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">भिक्खुनीही</hi>ति अञ्‍ञाहि भिक्खुनीहि।</p>

<p rend="bodytext">या पस्सन्ति या सुणन्ति ताहि वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, एवं अवच – ‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो…पे॰… विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’ति। दुतियम्पि <pb ed="T" n="0.0061"/> वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सुत्वा न वदन्ति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी सङ्घमज्झम्पि आकड्ढित्वा वत्तब्बा – ‘‘माय्ये, एवं अवच – ‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो…पे॰… विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’’’ति। दुतियम्पि वत्तब्बा। ततियम्पि वत्तब्बा। सचे पटिनिस्सज्‍जति, इच्‍चेतं कुसलं; नो चे पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति दुक्‍कटस्स। सा भिक्खुनी समनुभासितब्बा। एवञ्‍च पन, भिक्खवे, समनुभासितब्बा। ब्यत्ताय भिक्खुनिया पटिबलाय सङ्घो ञापेतब्बो –</p>

<p rend="bodytext" n="730"><hi rend="paranum">७३०</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी सङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वदेति – ‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा <pb ed="T" n="0.0062"/> पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका <pb ed="V" n="0.0328"/>। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’ति। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। यदि सङ्घस्स पत्तकल्‍लं, सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं समनुभासेय्य तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। एसा ञत्ति।</p>

<p rend="bodytext">‘‘सुणातु <pb ed="M" n="0.0316"/> मे, अय्ये, सङ्घो। अयं इत्थन्‍नामा भिक्खुनी सङ्घेन समनुभट्ठा भिक्खुनियो एवं वदेति – ‘संसट्ठाव अय्ये, तुम्हे विहरथ। मा तुम्हे नाना विहरित्थ। सन्ति सङ्घे अञ्‍ञापि भिक्खुनियो एवाचारा एवंसद्दा एवंसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। ता सङ्घो न किञ्‍चि आह। तुम्हञ्‍ञेव सङ्घो उञ्‍ञाय परिभवेन अक्खन्तिया वेभस्सिया दुब्बल्या एवमाह – भगिनियो खो संसट्ठा विहरन्ति पापाचारा पापसद्दा पापसिलोका, भिक्खुनिसङ्घस्स विहेसिका, अञ्‍ञमञ्‍ञिस्सा वज्‍जप्पटिच्छादिका। विविच्‍चथाय्ये। विवेकञ्‍ञेव भगिनीनं सङ्घो वण्णेती’ति। सा तं वत्थुं न पटिनिस्सज्‍जति। सङ्घो इत्थन्‍नामं भिक्खुनिं समनुभासति तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। यस्सा अय्याय खमति इत्थन्‍नामाय भिक्खुनिया समनुभासना तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय, सा तुण्हस्स; यस्सा नक्खमति, सा भासेय्य।</p>

<p rend="bodytext">‘‘दुतियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰… ततियम्पि एतमत्थं वदामि…पे॰…।</p>

<p rend="bodytext">‘‘समनुभट्ठा सङ्घेन इत्थन्‍नामा भिक्खुनी तस्स वत्थुस्स पटिनिस्सग्गाय। खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति।</p>

<p rend="bodytext">ञत्तिया दुक्‍कटं, द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया, कम्मवाचापरियोसाने आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। सङ्घादिसेसं अज्झापज्‍जन्तिया ञत्तिया दुक्‍कटं, द्वीहि कम्मवाचाहि थुल्‍लच्‍चया पटिप्पस्सम्भन्ति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">अयम्पी</hi>ति पुरिमायो उपादाय वुच्‍चति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">यावततियक</hi>न्ति यावततियं समनुभासनाय आपज्‍जति, न सहवत्थुज्झाचारा।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">निस्सारणीय</hi>न्ति सङ्घम्हा निस्सारीयति।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">सङ्घादिसेसो</hi>ति <pb ed="V" n="0.0329"/> सङ्घोव तस्सा आपत्तिया मानत्तं देति, मूलाय पटिकस्सति, अब्भेति, न सम्बहुला न एका भिक्खुनी। तेन वुच्‍चति ‘‘सङ्घादिसेसो’’ति। तस्सेव आपत्तिनिकायस्स नामकम्मं अधिवचनं, तेनपि वुच्‍चति ‘‘सङ्घादिसेसो’’ति।</p>

<p rend="bodytext" n="731"><hi rend="paranum">७३१</hi><hi rend="dot">.</hi> धम्मकम्मे धम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स <pb ed="T" n="0.0063"/>। धम्मकम्मे वेमतिका न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स। धम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा न पटिनिस्सज्‍जति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स।</p>

<p rend="bodytext">अधम्मकम्मे <pb ed="M" n="0.0317"/> धम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे वेमतिका, आपत्ति दुक्‍कटस्स। अधम्मकम्मे अधम्मकम्मसञ्‍ञा, आपत्ति दुक्‍कटस्स।</p>

<p rend="bodytext" n="732"><hi rend="paranum">७३२</hi><hi rend="dot">.</hi> अनापत्ति असमनुभासन्तिया, पटिनिस्सज्‍जन्तिया, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति।</p>

<p rend="centre">दसमसङ्घादिसेससिक्खापदं निट्ठितं।</p>

<p rend="bodytext">उद्दिट्ठा खो, अय्यायो, सत्तरस सङ्घादिसेसा धम्मा – नव पठमापत्तिका, अट्ठ यावततियका। येसं भिक्खुनी अञ्‍ञतरं वा अञ्‍ञतरं वा आपज्‍जति, ताय भिक्खुनिया उभतोसङ्घे पक्खमानत्तं चरितब्बं। चिण्णमानत्ता भिक्खुनी यत्थ सिया वीसतिगणो भिक्खुनिसङ्घो तत्थ (सा भिक्खुनी) <note>( ) (कत्थपि नत्थि)</note> अब्भेतब्बा। एकायपि चे ऊनो वीसतिगणो भिक्खुनिसङ्घो तं भिक्खुनिं अब्भेय्य। सा च भिक्खुनी अनब्भिता, ता च भिक्खुनियो गारय्हा, अयं तत्थ सामीचि।</p>

<p rend="bodytext">तत्थाय्यायो पुच्छामि – ‘‘कच्‍चित्थ परिसुद्धा’’? दुतियम्पि पुच्छामि – ‘‘कच्‍चित्थ परिसुद्धा’’? ततियम्पि पुच्छामि – ‘‘कच्‍चित्थ परिसुद्धा’’? परिसुद्धेत्थाय्यायो, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामीति।</p>

<p rend="centre">सत्तरसकं निट्ठितं।</p>

<p rend="centre">भिक्खुनिविभङ्गे सङ्घादिसेसकण्डं निट्ठितं।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
