<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">समुट्ठानसीससङ्खेपो</p>

<p rend="subhead">समुट्ठानस्सुद्दानं</p>

<p rend="hangnum" n="257"><hi rend="paranum">२५७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अनिच्‍चा <pb ed="T" n="0.0224"/> <pb ed="P" n="5.0086"/> <pb ed="M" n="0.0157"/> <pb ed="V" n="0.0178"/> सब्बे सङ्खारा, दुक्खानत्ता च सङ्खता।</p>

<p rend="gathalast">निब्बानञ्‍चेव पञ्‍ञत्ति, अनत्ता इति निच्छया॥</p>

<p rend="gatha1">बुद्धचन्दे अनुप्पन्‍ने, बुद्धादिच्‍चे अनुग्गते।</p>

<p rend="gathalast">तेसं सभागधम्मानं, नाममत्तं न नायति॥</p>

<p rend="gatha1">दुक्‍करं विविधं कत्वा, पूरयित्वान पारमी।</p>

<p rend="gathalast">उप्पज्‍जन्ति महावीरा, चक्खुभूता सब्रह्मके॥</p>

<p rend="gatha1">ते देसयन्ति सद्धम्मं, दुक्खहानिं सुखावहं।</p>

<p rend="gathalast">अङ्गीरसो सक्यमुनि, सब्बभूतानुकम्पको॥</p>

<p rend="gatha1">सब्बसत्तुत्तमो सीहो, पिटके तीणि देसयि।</p>

<p rend="gathalast">सुत्तन्तमभिधम्मञ्‍च, विनयञ्‍च महागुणं॥</p>

<p rend="gatha1">एवं नीयति सद्धम्मो, विनयो यदि तिट्ठति।</p>

<p rend="gathalast">उभतो च विभङ्गानि, खन्धका या च मातिका॥</p>

<p rend="gatha1">माला सुत्तगुणेनेव, परिवारेन गन्थिता।</p>

<p rend="gathalast">तस्सेव परिवारस्स, समुट्ठानं नियतो कतं॥</p>

<p rend="gatha1">सम्भेदं <pb ed="V" n="0.0179"/> निदानं चञ्‍ञं, सुत्ते दिस्सन्ति उपरि।</p>

<p rend="gathalast">तस्मा सिक्खे परिवारं, धम्मकामो सुपेसलोति॥</p>

<p rend="subhead">तेरससमुट्ठानं</p>

<p rend="gatha1">विभङ्गे द्वीसु पञ्‍ञत्तं, उद्दिसन्ति उपोसथे।</p>

<p rend="gathalast">पवक्खामि समुट्ठानं, यथाञायं सुणाथ मे॥</p>

<p rend="gatha1">पाराजिकं <pb ed="T" n="0.0225"/> यं पठमं, दुतियञ्‍च ततो परं।</p>

<p rend="gathalast">सञ्‍चरित्तानुभासनञ्‍च, अतिरेकञ्‍च चीवरं॥</p>

<p rend="gatha1">लोमानि पदसोधम्मो, भूतं संविधानेन च।</p>

<p rend="gathalast">थेय्यदेसनचोरी च, अननुञ्‍ञाताय तेरस॥</p>

<p rend="gatha1">तेरसेते समुट्ठान नया, विञ्‍ञूहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gathalast">एकेकस्मिं समुट्ठाने, सदिसा इध दिस्सरे॥</p>

<p rend="subhead">१. पठमपाराजिकसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="258"><hi rend="paranum">२५८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> मेथुनं <pb ed="M" n="0.0158"/> सुक्‍कसंसग्गो, अनियता पठमिका।</p>

<p rend="gathalast">पुब्बूपपरिपाचिता, रहो भिक्खुनिया सह॥</p>

<p rend="gatha1">सभोजने रहो द्वे च, अङ्गुलि उदके हसं।</p>

<p rend="gathalast">पहारे <pb ed="P" n="5.0087"/> उग्गिरे चेव, तेपञ्‍ञासा च सेखिया॥</p>

<p rend="gatha1">अधक्खगामावस्सुता, तलमट्ठञ्‍च सुद्धिका।</p>

<p rend="gathalast">वस्संवुट्ठा च ओवादं, नानुबन्धे पवत्तिनिं॥</p>

<p rend="gatha1">छसत्तति इमे सिक्खा, कायमानसिका कता।</p>

<p rend="gatha1">सब्बे एकसमुट्ठाना, पठमं पाराजिकं यथा॥</p>

<p rend="centre">पठमपाराजिकसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">२. दुतियपाराजिकसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="259"><hi rend="paranum">२५९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अदिन्‍नं <pb ed="V" n="0.0180"/> विग्गहुत्तरि, दुट्ठुल्‍ला अत्तकामिनं।</p>

<p rend="gathalast">अमूला अञ्‍ञभागिया, अनियता दुतियिका॥</p>

<p rend="gatha1">अच्छिन्दे परिणामने, मुसा ओमसपेसुणा।</p>

<p rend="gathalast">दुट्ठुल्‍ला पथवीखणे, भूतं अञ्‍ञाय उज्झापे॥</p>

<p rend="gatha1">निक्‍कड्ढनं <pb ed="T" n="0.0226"/> सिञ्‍चनञ्‍च, आमिसहेतु भुत्तावी।</p>

<p rend="gathalast">एहि अनादरि भिंसा, अपनिधे च जीवितं॥</p>

<p rend="gatha1">जानं सप्पाणकं कम्मं, ऊनसंवासनासना।</p>

<p rend="gathalast">सहधम्मिकविलेखा, मोहो अमूलकेन च॥</p>

<p rend="gatha1">कुक्‍कुच्‍चं धम्मिकं चीवरं, दत्वा <note>कुक्‍कुच्‍चं धम्मिकं चीवरं (सी॰), कुक्‍कुच्‍चं धम्मिकं दत्वा (स्या॰)</note> परिणामेय्य पुग्गले।</p>

<p rend="gathalast">किं ते अकालं अच्छिन्दे, दुग्गही निरयेन च॥</p>

<p rend="gatha1">गणं विभङ्गं दुब्बलं, कथिनाफासुपस्सयं।</p>

<p rend="gathalast">अक्‍कोसचण्डी मच्छरी, गब्भिनी च पायन्तिया॥</p>

<p rend="gatha1">द्वेवस्सं <pb ed="M" n="0.0159"/> सिक्खा सङ्घेन, तयो चेव गिहीगता।</p>

<p rend="gathalast">कुमारिभूता तिस्सो च, ऊनद्वादससम्मता॥</p>

<p rend="gatha1">अलं ताव सोकावासं, छन्दा अनुवस्सा च द्वे।</p>

<p rend="gathalast">सिक्खापदा सत्ततिमे, समुट्ठाना तिका कता॥</p>

<p rend="gatha1">कायचित्तेन न वाचा, वाचाचित्तं न कायिकं।</p>

<p rend="gathalast">तीहि द्वारेहि जायन्ति, पाराजिकं दुतियं यथा॥</p>

<p rend="centre">दुतियपाराजिकसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">३. सञ्‍चरित्तसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="260"><hi rend="paranum">२६०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> सञ्‍चरी <pb ed="V" n="0.0281"/> कुटि विहारो, धोवनञ्‍च पटिग्गहो।</p>

<p rend="gathalast">विञ्‍ञत्तुत्तरि अभिहट्ठुं, उभिन्‍नं दूतकेन च॥</p>

<p rend="gatha1">कोसिया सुद्धद्वेभागा, छब्बस्सानि निसीदनं।</p>

<p rend="gathalast">रिञ्‍चन्ति रूपिका चेव, उभो नानप्पकारका॥</p>

<p rend="gatha1">ऊनबन्धनवस्सिका, सुत्तं विकप्पनेन च।</p>

<p rend="gathalast">द्वारदानसिब्बानि <pb ed="T" n="0.0227"/> <note>द्वारदानसिब्बिनी (सी॰ स्या॰)</note> च, पूवपच्‍चयजोति च॥</p>

<p rend="gatha1">रतनं सूचि मञ्‍चो च, तूलं निसीदनकण्डु च।</p>

<p rend="gathalast">वस्सिका च सुगतेन, विञ्‍ञत्ति अञ्‍ञं चेतापना॥</p>

<p rend="gatha1">द्वे सङ्घिका महाजनिका, द्वे पुग्गललहुका गरु।</p>

<p rend="gathalast">द्वे विघासा साटिका च, समणचीवरेन च॥</p>

<p rend="gatha1">समपञ्‍ञासिमे धम्मा, छहि ठानेहि जायरे।</p>

<p rend="gathalast">कायतो न वाचाचित्ता, वाचतो न कायमना॥</p>

<p rend="gatha1">कायवाचा न च चित्ता <note>न चित्ततो (सी॰ स्या॰)</note>, कायचित्ता न वाचिका <note>न वाचतो (सी॰ स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">वाचाचित्ता <pb ed="P" n="5.0088"/> न कायेन, तीहि द्वारेहि <note>तीहि ठानेहि (स्या॰)</note> जायरे॥</p>

<p rend="gathalast">छसमुट्ठानिका एते, सञ्‍चरित्तेन सादिसा॥</p>

<p rend="centre">सञ्‍चरित्तसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">४. समनुभासनासमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="261"><hi rend="paranum">२६१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भेदानुवत्तदुब्बच <pb ed="M" n="0.0160"/> <pb ed="V" n="0.0182"/>, दूसदुट्ठुल्‍लदिट्ठि च।</p>

<p rend="gathalast">छन्दं उज्‍जग्घिका द्वे च, द्वे च सद्दा न ब्याहरे॥</p>

<p rend="gatha1">छमा नीचासने ठानं, पच्छतो उप्पथेन च।</p>

<p rend="gathalast">वज्‍जानुवत्तिगहणा, ओसारे पच्‍चाचिक्खना॥</p>

<p rend="gatha1">किस्मिं संसट्ठा द्वे वधि, विसिब्बे दुक्खिताय च।</p>

<p rend="gathalast">पुन संसट्ठा न वूपसमे, आरामञ्‍च पवारणा॥</p>

<p rend="gatha1">अन्वद्धं <note>अन्वद्धमासं (सी॰ स्या॰)</note> सह जीविनिं, द्वे चीवरं अनुबन्धना।</p>

<p rend="gathalast">सत्ततिंस <pb ed="T" n="0.0228"/> इमे धम्मा, कायवाचाय चित्ततो॥</p>

<p rend="gathalast">सब्बे एकसमुट्ठाना, समनुभासना यथा॥</p>

<p rend="centre">समनुभासनासमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">५. कथिनसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="262"><hi rend="paranum">२६२</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> उब्भतं कथिनं तीणि, पठमं पत्तभेसज्‍जं।</p>

<p rend="gathalast">अच्‍चेकं चापि सासङ्कं, पक्‍कमन्तेन वा दुवे॥</p>

<p rend="gatha1">उपस्सयं परम्परा, अनतिरित्तं निमन्तना।</p>

<p rend="gathalast">विकप्पं रञ्‍ञो विकाले, वोसासारञ्‍ञकेन च॥</p>

<p rend="gatha1">उस्सयासन्‍निचयञ्‍च, पुरे पच्छा विकाले च।</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍चाहिका सङ्कमनी, द्वेपि आवसथेन च॥</p>

<p rend="gatha1">पसाखे <pb ed="V" n="0.0183"/> आसने चेव, तिंस एकूनका इमे।</p>

<p rend="gathalast">कायवाचा न च चित्ता <note>न चित्ततो (स्या॰)</note>, तीहि द्वारेहि जायरे॥</p>

<p rend="gathalast">द्विसमुट्ठानिका सब्बे, कथिनेन सहासमा॥</p>

<p rend="centre">कथिनसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">६. एळकलोमसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="263"><hi rend="paranum">२६३</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> एळकलोमा <pb ed="M" n="0.0161"/> द्वे सेय्या, आहच्‍च पिण्डभोजनं।</p>

<p rend="gathalast">गणविकालसन्‍निधि, दन्तपोनेन चेलका॥</p>

<p rend="gatha1">उय्युत्तं सेनं <note>उय्युत्तं वसे (स्या॰)</note> उय्योधि, सुरा ओरेन न्हायना।</p>

<p rend="gathalast">दुब्बण्णे द्वे देसनिका, लसुणुपतिट्ठे नच्‍चना॥</p>

<p rend="gatha1">न्हानमत्थरणं सेय्या, अन्तोरट्ठे तथा बहि।</p>

<p rend="gathalast">अन्तोवस्सं <pb ed="T" n="0.0229"/> चित्तागारं, आसन्दि सुत्तकन्तना॥</p>

<p rend="gatha1">वेय्यावच्‍चं सहत्था च, अभिक्खुकावासेन च।</p>

<p rend="gathalast">छत्तं यानञ्‍च सङ्घाणिं, अलङ्कारं गन्धवासितं॥</p>

<p rend="gatha1">भिक्खुनी सिक्खमाना च, सामणेरी गिहिनिया।</p>

<p rend="gathalast">असंकच्‍चिका आपत्ति, चत्तारीसा चतुत्तरि॥</p>

<p rend="gatha1">कायेन न वाचाचित्तेन, कायचित्तेन न वाचतो।</p>

<p rend="gathalast">द्विसमुट्ठानिका सब्बे, समा एळकलोमिकाति॥</p>

<p rend="centre">एळकलोमसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">७. पदसोधम्मसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="264"><hi rend="paranum">२६४</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> पदञ्‍ञत्र <pb ed="V" n="0.0184"/> असम्मता, तथा अत्थङ्गतेन च।</p>

<p rend="gathalast">तिरच्छानविज्‍जा <pb ed="P" n="5.0089"/> द्वे वुत्ता, अनोकासो <note>अनोकासे (सी॰ स्या॰)</note> च पुच्छना॥</p>

<p rend="gatha1">सत्त सिक्खापदा एते, वाचा न कायचित्ततो <note>कायचित्तका (क॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">वाचाचित्तेन जायन्ति, न तु कायेन जायरे॥</p>

<p rend="gathalast">द्विसमुट्ठानिका सब्बे, पदसोधम्मसदिसा॥</p>

<p rend="centre">पदसोधम्मसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">८. अद्धानसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="265"><hi rend="paranum">२६५</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अद्धाननावं <pb ed="M" n="0.0162"/> पणीतं, मातुगामेन संहरे।</p>

<p rend="gathalast">धञ्‍ञं निमन्तिता चेव, अट्ठ च पाटिदेसनी॥</p>

<p rend="gatha1">सिक्खा पन्‍नरस एते, काया न वाचा न मना।</p>

<p rend="gathalast">कायवाचाहि जायन्ति, न ते चित्तेन जायरे॥</p>

<p rend="gatha1">कायचित्तेन जायन्ति, न ते जायन्ति वाचतो।</p>

<p rend="gathalast">कायवाचाहि चित्तेन, समुट्ठाना चतुब्बिधा॥</p>

<p rend="gathalast">पञ्‍ञत्ता <pb ed="T" n="0.0230"/> बुद्धञाणेन, अद्धानेन सहा समा <note>समानया (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="centre">अद्धानसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">९. थेय्यसत्थसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="266"><hi rend="paranum">२६६</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> थेय्यसत्थं <pb ed="V" n="0.0185"/> उपस्सुति, सूपविञ्‍ञापनेन च।</p>

<p rend="gathalast">रत्तिछन्‍नञ्‍च ओकासं, एते ब्यूहेन सत्तमा॥</p>

<p rend="gatha1">कायचित्तेन जायन्ति, न ते जायन्ति वाचतो।</p>

<p rend="gathalast">तीहि द्वारेहि जायन्ति, द्विसमुट्ठानिका इमे॥</p>

<p rend="gathalast">थेय्यसत्थसमुट्ठाना, देसितादिच्‍चबन्धुना॥</p>

<p rend="centre">थेय्यसत्थसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">१०. धम्मदेसनासमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="267"><hi rend="paranum">२६७</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> छत्तपाणिस्स सद्धम्मं, न देसेन्ति तथागता।</p>

<p rend="gathalast">एवमेव <note>तथेव (सी॰ स्या॰)</note> दण्डपाणिस्स, सत्थआवुधपाणिनं॥</p>

<p rend="gatha1">पादुकुपाहना यानं, सेय्यपल्‍लत्थिकाय च।</p>

<p rend="gathalast">वेठितोगुण्ठितो चेव, एकादसमनूनका॥</p>

<p rend="gatha1">वाचाचित्तेन जायन्ति, न ते जायन्ति कायतो।</p>

<p rend="gathalast">सब्बे एकसमुट्ठाना, समका धम्मदेसने॥</p>

<p rend="centre">धम्मदेसनासमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">११. भूतारोचनसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="268"><hi rend="paranum">२६८</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> भूतं <pb ed="M" n="0.0163"/> कायेन जायति, न वाचा न च चित्ततो।</p>

<p rend="gathalast">वाचतो च समुट्ठाति, न काया न च चित्ततो॥</p>

<p rend="gatha1">कायवाचाय <pb ed="V" n="0.0186"/> जायति, न तु जायति चित्ततो।</p>

<p rend="gathalast">भूतारोचनका <pb ed="T" n="0.0231"/> नाम, तीहि ठानेहि जायति॥</p>

<p rend="centre">भूतारोचनसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">१२. चोरिवुट्ठापनसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="269"><hi rend="paranum">२६९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> चोरी वाचाय चित्तेन, न तं जायति कायतो।</p>

<p rend="gatha2">जायति तीहि द्वारेहि, चोरिवुट्ठापनं इदं।</p>

<p rend="gathalast">अकतं द्विसमुट्ठानं, धम्मराजेन भासितं <note>ठपितं (स्या॰)</note>॥</p>

<p rend="centre">चोरिवुट्ठापनसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="subhead">१३. अननुञ्‍ञातसमुट्ठानं</p>

<p rend="hangnum" n="270"><hi rend="paranum">२७०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अननुञ्‍ञातं वाचाय, न काया न च चित्ततो।</p>

<p rend="gathalast">जायति कायवाचाय, न तं जायति चित्ततो॥</p>

<p rend="gatha1">जायति वाचाचित्तेन, न तं जायति कायतो।</p>

<p rend="gathalast">जायति <pb ed="P" n="5.0090"/> तीहि द्वारेहि, अकतं चतुठानिकं॥</p>

<p rend="centre">अननुञ्‍ञातसमुट्ठानं निट्ठितं।</p>

<p rend="gatha1">समुट्ठानञ्हि सङ्खेपं, दस तीणि सुदेसितं।</p>

<p rend="gatha2">असम्मोहकरं ठानं, नेत्तिधम्मानुलोमिकं।</p>

<p rend="gathalast">धारयन्तो इमं विञ्‍ञू, समुट्ठाने न मुय्हतीति॥</p>

<p rend="centre">समुट्ठानसीससङ्खेपो निट्ठितो।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
