<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-deva.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">सेदमोचनगाथा</p>

<p rend="subhead">१. अविप्पवासपञ्हा</p>

<p rend="hangnum" n="479"><hi rend="paranum">४७९</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> असंवासो <pb ed="T" n="0.0528"/> <pb ed="P" n="5.0216"/> <pb ed="M" n="0.0373"/> <pb ed="V" n="0.0397"/> भिक्खूहि च भिक्खुनीहि च।</p>

<p rend="gatha2">सम्भोगो एकच्‍चो तहिं न लब्भति।</p>

<p rend="gatha3">अविप्पवासेन अनापत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">अविस्सज्‍जियं अवेभङ्गियं।</p>

<p rend="gatha2">पञ्‍च वुत्ता महेसिना।</p>

<p rend="gatha3">विस्सज्‍जन्तस्स परिभुञ्‍जन्तस्स अनापत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">दस पुग्गले न वदामि, एकादस विवज्‍जिय।</p>

<p rend="gathalast">वुड्ढं वन्दन्तस्स आपत्ति, पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न उक्खित्तको न च पन पारिवासिको।</p>

<p rend="gatha2">न सङ्घभिन्‍नो न च पन पक्खसङ्कन्तो।</p>

<p rend="gatha3">समानसंवासकभूमिया ठितो।</p>

<p rend="gatha2">कथं नु सिक्खाय असाधारणो सिया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">उपेति <pb ed="V" n="0.0398"/> धम्मं परिपुच्छमानो, कुसलं अत्थूपसञ्हितं।</p>

<p rend="gatha3">न <pb ed="T" n="0.0529"/> जीवति न मतो न निब्बुतो, तं पुग्गलं कतमं वदन्ति बुद्धा।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">उब्भक्खके न वदामि, अधो नाभिं विवज्‍जिय।</p>

<p rend="gatha3">मेथुनधम्मपच्‍चया, कथं पाराजिको सिया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">भिक्खु सञ्‍ञाचिकाय कुटिं करोति।</p>

<p rend="gatha2">अदेसितवत्थुकं पमाणातिक्‍कन्तं।</p>

<p rend="gatha3">सारम्भं अपरिक्‍कमनं अनापत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">भिक्खु <pb ed="M" n="0.0374"/> सञ्‍ञाचिकाय कुटिं करोति।</p>

<p rend="gatha2">देसितवत्थुकं पमाणिकं।</p>

<p rend="gatha3">अनारम्भं सपरिक्‍कमनं आपत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न कायिकं किञ्‍चि पयोगमाचरे।</p>

<p rend="gatha2">न चापि वाचाय परे भणेय्य।</p>

<p rend="gatha3">आपज्‍जेय्य गरुकं छेज्‍जवत्थुं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न कायिकं वाचसिकञ्‍च किञ्‍चि।</p>

<p rend="gatha2">मनसापि सन्तो न करेय्य पापं।</p>

<p rend="gatha3">सो <pb ed="T" n="0.0530"/> नासितो किन्ति सुनासितो भवे।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">अनालपन्तो मनुजेन केनचि।</p>

<p rend="gatha2">वाचागिरं नो च परे भणेय्य।</p>

<p rend="gatha3">आपज्‍जेय्य <pb ed="P" n="5.0217"/> <pb ed="V" n="0.0399"/> वाचसिकं न कायिकं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">सिक्खापदा बुद्धवरेन वण्णिता।</p>

<p rend="gatha2">सङ्घादिसेसा चतुरो भवेय्युं।</p>

<p rend="gatha3">आपज्‍जेय्य एकपयोगेन सब्बे।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">उभो एकतो उपसम्पन्‍ना।</p>

<p rend="gatha2">उभिन्‍नं हत्थतो चीवरं पटिग्गण्हेय्य।</p>

<p rend="gatha3">सिया आपत्तियो नाना।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">चतुरो जना संविधाय।</p>

<p rend="gatha2">गरुभण्डं अवाहरुं।</p>

<p rend="gatha3">तयो पाराजिका एको न पाराजिको।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा <pb ed="T" n="0.0531"/> मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="subhead">२. पाराजिकादिपञ्हा</p>

<p rend="hangnum" n="480"><hi rend="paranum">४८०</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> इत्थी <pb ed="M" n="0.0375"/> च अब्भन्तरे सिया,</p>

<p rend="gatha2">भिक्खु च बहिद्धा सिया।</p>

<p rend="gatha3">छिद्दं तस्मिं घरे नत्थि।</p>

<p rend="gatha2">मेथुनधम्मपच्‍चया।</p>

<p rend="gatha1">कथं पाराजिको सिया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">तेलं मधुं फाणितञ्‍चापि सप्पिं।</p>

<p rend="gatha2">सामं गहेत्वान निक्खिपेय्य।</p>

<p rend="gatha3">अवीतिवत्ते <pb ed="V" n="0.0400"/> सत्ताहे।</p>

<p rend="gatha2">सति पच्‍चये परिभुञ्‍जन्तस्स आपत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">निस्सग्गियेन आपत्ति।</p>

<p rend="gatha2">सुद्धकेन पाचित्तियं।</p>

<p rend="gatha3">आपज्‍जन्तस्स एकतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">भिक्खू सिया वीसतिया समागता।</p>

<p rend="gatha2">कम्मं करेय्युं समग्गसञ्‍ञिनो।</p>

<p rend="gatha3">भिक्खु सिया द्वादसयोजने ठितो।</p>

<p rend="gatha2">कम्मञ्‍च तं कुप्पेय्य वग्गपच्‍चया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा <pb ed="T" n="0.0532"/> मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">पदवीतिहारमत्तेन वाचाय भणितेन च।</p>

<p rend="gatha2">सब्बानि गरुकानि सप्पटिकम्मानि।</p>

<p rend="gatha3">चतुसट्ठि आपत्तियो आपज्‍जेय्य एकतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">निवत्थो अन्तरवासकेन।</p>

<p rend="gatha2">दिगुणं सङ्घाटिं पारुतो।</p>

<p rend="gatha3">सब्बानि तानि निस्सग्गियानि होन्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न <pb ed="M" n="0.0376"/> चापि ञत्ति न च पन कम्मवाचा।</p>

<p rend="gatha2">न चेहि भिक्खूति जिनो अवोच।</p>

<p rend="gatha3">सरणगमनम्पि न तस्स अत्थि।</p>

<p rend="gatha2">उपसम्पदा चस्स अकुप्पा।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">इत्थिं <pb ed="V" n="0.0401"/> हने न मातरं, पुरिसञ्‍च न पितरं हने।</p>

<p rend="gatha2">हनेय्य अनरियं मन्दो, तेन चानन्तरं फुसे।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">इत्थिं हने च मातरं, पुरिसञ्‍च पितरं हने।</p>

<p rend="gatha2">मातरं पितरं हन्त्वा, न तेनानन्तरं फुसे।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">अचोदयित्वा <pb ed="P" n="5.0218"/> अस्सारयित्वा।</p>

<p rend="gatha2">असम्मुखीभूतस्स करेय्य कम्मं।</p>

<p rend="gatha3">कतञ्‍च कम्मं सुकतं भवेय्य।</p>

<p rend="gatha2">कारको <pb ed="T" n="0.0533"/> च सङ्घो अनापत्तिको सिया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">चोदयित्वा सारयित्वा।</p>

<p rend="gatha2">सम्मुखीभूतस्स करेय्य कम्मं।</p>

<p rend="gatha3">कतञ्‍च कम्मं अकतं भवेय्य।</p>

<p rend="gatha2">कारको च सङ्घो सापत्तिको सिया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">छिन्दन्तस्स आपत्ति, छिन्दन्तस्स अनापत्ति।</p>

<p rend="gatha2">छादेन्तस्स आपत्ति, छादेन्तस्स अनापत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">सच्‍चं भणन्तो गरुकं, मुसा च लहु भासतो।</p>

<p rend="gatha2">मुसा भणन्तो गरुकं, सच्‍चञ्‍च लहु भासतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="subhead">३. पाचित्तियादिपञ्हा</p>

<p rend="hangnum" n="481"><hi rend="paranum">४८१</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> अधिट्ठितं <pb ed="M" n="0.0377"/> <pb ed="V" n="0.0402"/> रजनाय रत्तं।</p>

<p rend="gatha2">कप्पकतम्पि सन्तं।</p>

<p rend="gatha3">परिभुञ्‍जन्तस्स आपत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">अत्थङ्गते सूरिये भिक्खु मंसानि खादति।</p>

<p rend="gatha2">न उम्मत्तको न च पन खित्तचित्तो।</p>

<p rend="gatha3">न चापि सो वेदनाट्टो भवेय्य।</p>

<p rend="gatha2">न चस्स होति आपत्ति।</p>

<p rend="gatha3">सो च धम्मो सुगतेन देसितो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न रत्तचित्तो न च पन थेय्यचित्तो।</p>

<p rend="gatha2">न चापि सो परं मरणाय चेतयि।</p>

<p rend="gatha3">सलाकं <pb ed="T" n="0.0534"/> देन्तस्स होति छेज्‍जं।</p>

<p rend="gatha2">पटिग्गण्हन्तस्स थुल्‍लच्‍चयं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न चापि आरञ्‍ञकं सासङ्कसम्मतं।</p>

<p rend="gatha2">न चापि सङ्घेन सम्मुति दिन्‍ना।</p>

<p rend="gatha3">न चस्स कथिनं अत्थतं तत्थेव।</p>

<p rend="gatha2">चीवरं निक्खिपित्वा गच्छेय्य अड्ढयोजनं।</p>

<p rend="gatha3">तत्थेव अरुणं उग्गच्छन्तस्स अनापत्ति।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">कायिकानि न वाचसिकानि।</p>

<p rend="gatha2">सब्बानि नानावत्थुकानि।</p>

<p rend="gatha3">अपुब्बं <pb ed="V" n="0.0403"/> अचरिमं आपज्‍जेय्य एकतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">वाचसिकानि न कायिकानि।</p>

<p rend="gatha2">सब्बानि नानावत्थुकानि।</p>

<p rend="gatha3">अपुब्बं अचरिमं आपज्‍जेय्य एकतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">तिस्सित्थियो <pb ed="M" n="0.0378"/> मेथुनं तं न सेवे।</p>

<p rend="gatha2">तयो पुरिसे तयो अनरियपण्डके।</p>

<p rend="gatha3">न चाचरे मेथुनं ब्यञ्‍जनस्मिं।</p>

<p rend="gatha2">छेज्‍जं <pb ed="T" n="0.0535"/> सिया मेथुनधम्मपच्‍चया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">मातरं चीवरं याचे, नो च सङ्घे <note>नो संघस्स (क॰), नो च संघस्स (स्या॰), नो चे संघस्स (सी॰)</note> परिणतं।</p>

<p rend="gatha2">केनस्स होति आपत्ति, अनापत्ति च ञातके।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">कुद्धो <pb ed="P" n="5.0219"/> आराधको होति, कुद्धो होति गरहियो।</p>

<p rend="gatha2">अथ को नाम सो धम्मो, येन कुद्धो पसंसियो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">तुट्ठो आराधको होति, तुट्ठो होति गरहियो।</p>

<p rend="gatha2">अथ को नाम सो धम्मो, येन तुट्ठो गरहियो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">सङ्घादिसेसं थुल्‍लच्‍चयं।</p>

<p rend="gatha2">पाचित्तियं पाटिदेसनीयं।</p>

<p rend="gatha3">दुक्‍कटं आपज्‍जेय्य एकतो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">उभो <pb ed="V" n="0.0404"/> परिपुण्णवीसतिवस्सा।</p>

<p rend="gatha2">उभिन्‍नं एकुपज्झायो।</p>

<p rend="gatha3">एकाचरियो एका कम्मवाचा।</p>

<p rend="gatha2">एको उपसम्पन्‍नो एको अनुपसम्पन्‍नो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">अकप्पकतं नापि रजनाय रत्तं।</p>

<p rend="gatha2">तेन <pb ed="T" n="0.0536"/> निवत्थो येन कामं वजेय्य।</p>

<p rend="gatha3">न चस्स होति आपत्ति।</p>

<p rend="gatha2">सो च धम्मो सुगतेन देसितो।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न <pb ed="M" n="0.0379"/> देति न पटिग्गण्हाति, पटिग्गहो तेन न विज्‍जति।</p>

<p rend="gatha2">आपज्‍जति गरुकं न लहुकं, तञ्‍च परिभोगपच्‍चया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">न देति न पटिग्गण्हाति, पटिग्गहो तेन न विज्‍जति।</p>

<p rend="gatha2">आपज्‍जति लहुकं न गरुकं, तञ्‍च परिभोगपच्‍चया।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="gatha1">आपज्‍जति गरुकं सावसेसं।</p>

<p rend="gatha2">छादेति अनादरियं पटिच्‍च।</p>

<p rend="gatha3">न भिक्खुनी नो च फुसेय्य वज्‍जं।</p>

<p rend="gathalast">पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥</p>

<p rend="centre">सेदमोचनगाथा निट्ठिता।</p>

<p rend="centre">तस्सुद्दानं –</p>

<p rend="gatha1">असंवासो <pb ed="T" n="0.0537"/> अविस्सज्‍जि, दस च अनुक्खित्तको।</p>

<p rend="gathalast">उपेति धम्मं उब्भक्खकं, ततो सञ्‍ञाचिका च द्वे॥</p>

<p rend="gatha1">न <pb ed="V" n="0.0405"/> कायिकञ्‍च गरुकं, न कायिकं न वाचसिकं <note>न कायिकं सुनासितं (स्या॰)</note>।</p>

<p rend="gathalast">अनालपन्तो सिक्खा च, उभो च चतुरो जना॥</p>

<p rend="gatha1">इत्थी तेलञ्‍च निस्सग्गि, भिक्खु च पदवीतियो।</p>

<p rend="gathalast">निवत्थो च न च ञत्ति, न मातरं पितरं हने॥</p>

<p rend="gatha1">अचोदयित्वा चोदयित्वा, छिन्दन्तं सच्‍चमेव च।</p>

<p rend="gathalast">अधिट्ठितञ्‍चत्थङ्गते, न रत्तं न चारञ्‍ञकं॥</p>

<p rend="gatha1">कायिका वाचसिका च, तिस्सित्थी चापि मातरं।</p>

<p rend="gathalast">कुद्धो आराधको तुट्ठो, सङ्घादिसेसा च उभो॥</p>

<p rend="gatha1">अकप्पकतं न देति, न देतापज्‍जती गरुं।</p>

<p rend="gathalast">सेदमोचनिका गाथा, पञ्हा विञ्‍ञूहि विभाविताति <note>विञ्‍ञूविभाविता (सी॰ स्या॰)</note>॥</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
