೧೩. ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾವಿಭಙ್ಗೋ
೧. ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ
೬೪೨. ದಿಸಾದೇಸೋಧಿನಾತಿ ಸತ್ತೋಧಿನಾತಿ ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಇತ್ಥಿಯೋ, ಸಬ್ಬೇ ಪುರಿಸಾ, ಅರಿಯಾ, ಅನರಿಯಾ’’ತಿಆದಿವಸಪ್ಪವತ್ತೇನ ಸತ್ತೋಧಿನಾ। ಏತಸ್ಸಾತಿ ಏತಸ್ಸ ಪದಸ್ಸ, ಪದತ್ಥಸ್ಸ ವಾ। ಅನುವತ್ತಕನ್ತಿ ಅಧಿಕಾರವಸೇನ ಪವತ್ತಕಂ। ತಂ ದ್ವಯನ್ತಿ ತಥಾ-ಸದ್ದೋ, ಇತಿ-ಸದ್ದೋತಿ ಉಭಯಂ। ‘‘ತಥಾ ದುತಿಯ’’ನ್ತಿ ಹಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತಥಾ-ಸದ್ದೋ ಯಥಾ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಪುರತ್ಥಿಮಾದೀಸು ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ದಿಸಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ। ಸೇಸದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಯಸ್ಮಾ ಇತೀತಿ ಅಯಂ ಇತಿ-ಸದ್ದೋ ಪಕಾರತ್ಥೇ, ಏವನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಯಥಾ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ, ದುತಿಯಂ, ತತಿಯಂ, ಚತುತ್ಥಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಏವಂ ಉದ್ಧಂ, ಅಧೋ, ತಿರಿಯಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮೇತ್ತಾ…ಪೇ॰… ತಂ ದ್ವಯ’’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸಾತಿ ದ್ವಯಸ್ಸ। ಫರಣನ್ತರಾದಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಫರಣತೋ ಅಞ್ಞಂ ಫರಣನ್ತರಂ, ತಂ ಆದಿ ಯಸ್ಸ, ತಂ ಫರಣನ್ತರಾದಿ। ಫರಣನ್ತರಞ್ಹೇತಂ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ, ಯದಿದಂ ವಿಪುಲತಾ। ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಭುಮ್ಮನ್ತರಪಗುಣಭಾವಾದಿ ಗಯ್ಹತಿ, ತಸ್ಸ ಫರಣನ್ತರಾದಿನೋ ಠಾನಂ ಠಾನಭೂತೋ ‘‘ವಿಪುಲೇನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾವಿಸೇಸೋ। ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಮತ್ತಪರಾಮಸನಸ್ಸ ತಸ್ಸ ದ್ವಯಸ್ಸ ಅಟ್ಠಾನಂ ಅನೋಕಾಸೋತಿ। ಇತಿ ಕತ್ವಾ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ನ ವುತ್ತಂ ತಂ ದ್ವಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
೬೪೩. ರಾಗಸ್ಸಾತಿ ಕಾಮರಾಗಸ್ಸ। ಸಿನೇಹಸ್ಸಾತಿ ಪುತ್ತಸಿನೇಹಾದಿಸಿನೇಹಸ್ಸ। ವಿಪತ್ತಿಯಾತಿ ರಾಗಸಿನೇಹಸಙ್ಖಾತಾಯ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ ವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಿನಾಸಸ್ಸ। ಅನುಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಬಲೇನ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜನತೋ।
೬೪೫. ಅಧಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಸುಟ್ಠು ಪಸಾರೇತ್ವಾ’’ತಿ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸುಟ್ಠು ಅಸಂಸಪ್ಪನವಸೇನೇವ ತಂ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಬಲವತಾ ವಾ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೇನ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ।
೬೪೮. ಏತೇಸಂ ಸಬ್ಬೇನ ಸಕಲೇನ ದಿಸಾದೇಸಾದಿಭೇದೇನ ಅವಧಿನಾ। ಸಬ್ಬಾವಧಿದಿಸಾದಿಫರಣಾಕಾರೇಹೀತಿ ಸಬ್ಬಾವಧಿಭೂತದಿಸಾದೇಸಪುಗ್ಗಲಫರಣಪ್ಪಕಾರೇಹಿ।
೬೫೦. ವಿಘಾತವಸೇನಾತಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಸೇನ।
ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩. ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ
೬೯೯. ಕಥಿತಾನಂ ಕುಸಲಾದಿಧಮ್ಮಾನಂ। ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾವಿಭಙ್ಗೇ ಕಥಿತಾ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾ, ತಾ ಚ ಸಭಾವತೋ ಲೋಕಿಯಾ ಏವ, ನ ಖನ್ಧವಿಭಙ್ಗಾದೀಸು ಕಥಿತಾ ಖನ್ಧಾದಯೋ ವಿಯ ಲೋಕುತ್ತರಾಪೀತಿ ಏಕಂಸತೋ ಸಬ್ಬಾಸಂ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾನಂ ಲೋಕಿಯಭಾವಮೇವ ದೀಪೇತುಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ…ಪೇ॰… ಹೋತೀ’’ತಿ।
ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।