೧೪. ಸಿಕ್ಖಾಪದವಿಭಙ್ಗೋ

೧. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ

೭೦೩. ಸಿಕ್ಖಾಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಕುಸಲಧಮ್ಮಾನಂ ಪಞ್ಚ ಸೀಲಙ್ಗಾನಿ ನಿಸ್ಸಯಭಾವೇನ ವಾ ಪತಿಟ್ಠಾ ಸಿಯುಂ, ಉಪನಿಸ್ಸಯಭಾವೇನ ವಾತಿ ತದುಭಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ, ಉಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಚ ಓಕಾಸಭಾವೇನಾ’’ತಿ।

೭೦೪. ‘‘ಕಮ್ಮಪಥಾ ಏವಾ’’ತಿ ನಿಯಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಸಬ್ಬಸಾಧಾರಣೇಸೂ’’ತಿ। ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾದಿಸಾಧಾರಣಕೋಟ್ಠಾಸವಸೇನ ನಿಯಮಂ ಕಾತುಂ। ಕಮ್ಮಪಥಕೋಟ್ಠಾಸಿಕಾ ಏವ, ನ ಝಾನಾದಿಕೋಟ್ಠಾಸಿಕಾ। ಕಮ್ಮಪಥಭಾವೇನ ಆಗತನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ದುಗ್ಗತಿಯಾ, ತತ್ಥ ಉಪ್ಪಜ್ಜನದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪವತ್ತಿಉಪಾಯಭಾವತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಅಸ್ಸ ಸುರಾಪಾನಸ್ಸ। ಉಪಕಾರಕತ್ತಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ। ಸಭಾಗತ್ತಂ ಮಿಚ್ಛಾಚಾರಸ್ಸ।

ತಥಾಗಹಿತಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣತಾಯಾತಿ ‘‘ಸತ್ತಂ ಅವಹರಾಮಿ, ಸತ್ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಸತ್ತಾಕಾರೇನ ಗಹಿತಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣತಾಯ, ನ ಪನ ಸತ್ತಪಞ್ಞತ್ತಿಆರಮ್ಮಣತಾಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ‘‘ಪಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಮೇವತ್ಥಂ ವಿವರತಿ।

ತಸ್ಸ ತಸ್ಸಾತಿ ಯಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಬ್ಯಸನತ್ಥಾಯ। ಸಯಂ ವಾ ಉಸುಆದಿಂ ಖಿಪತಿ, ಓಪಾತಖಣನಾದಿಂ ಕರೋತಿ, ತಾದಿಸಂ ಮನ್ತಂ ಪರಿಜಪ್ಪತಿ, ಕಮ್ಮಜಇದ್ಧಿಂ ವಳಞ್ಜೇತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಕಾರೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯ…ಪೇ॰… ದ್ವೇ ಏವ ಗಹಿತಾ’’ತಿ।

ಯದಿಪಿ ಕೋಟ್ಠಾಸವಾರೇ ವಿರತಿ ಸರೂಪೇನ ನಾಗತಾ ‘‘ಯೇವಾಪನಾ’’ತ್ವೇವ ವುತ್ತಾ, ಭಜಾಪಿಯಮಾನಾ ಪನ ಮಗ್ಗಭಾವಂಯೇವ ಭಜತೀತಿ ಆಹ ‘‘ವಿರತಿಸೀಲಂ ಪನ ಮಗ್ಗಕೋಟ್ಠಾಸಿಕ’’ನ್ತಿ। ಸೇಸಸೀಲಾನನ್ತಿ ಸೇಸಅವೀತಿಕ್ಕನ್ತಸೀಲಾನಂ।

೭೧೨. ಅಭಬ್ಬಟ್ಠಾನಾತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಯೋ। ಯಥಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಯೋ ವೇರಹೇತುತಾಯ ವೇರಂ, ಏವಂ ತದಞ್ಞೇಪಿ ಅಕುಸಲಾತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಂಸಭಾಗತಾಯ ವೇರಭೂತಾನ’’ನ್ತಿ। ವಿರತೀನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿ ನ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸೇಕ್ಖಾನನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ‘‘ಅಕುಸಲಸಮುಟ್ಠಿತಾನಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿನಾಪಿ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಉಭಯೇನ ವಿರತಿಸಬ್ಭಾವಂಯೇವ ವಿಭಾವೇತಿ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಾನಿ ಅಕುಸಲಸಮುಟ್ಠಿತಾನಿ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದೀನಿ, ತಾನಿ ತೇಸಂ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದೀನೀತಿ ವೇರಾನಿಯೇವ , ತೇಹಿ ವೇರೇಹಿ ತೇಸಂ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ವಿರತಿಯೋ ಸಮ್ಭವನ್ತಿಯೇವ। ಯತೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿವಿರಮಿತಬ್ಬನಿಪ್ಪರಿಯಾಯವೇರಾಭಾವೇಪಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದಿವೇರಮತ್ತತೋ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ವಿರತಿಸಮ್ಭವತೋ। ನಫಲಭೂತಸ್ಸಾಪೀತಿ ಯಥಾ ಫಲಸ್ಸ ಮಗ್ಗಪಟಿಬಿಮ್ಬಭೂತತ್ತಾ ಮಗ್ಗಸದಿಸಂ ಸತ್ತಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕತಾ ಸಿಯಾ, ಏವಂ ಅಫಲಭೂತಸ್ಸಾಪಿ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಾದಿಕಸ್ಸ ಯತೋ ವಿರತಿಸಮ್ಭವತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕತಾ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ ಏವ ಸಿಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।

ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

೨. ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ

೭೧೪. ಯಥಾವಿರಮಿತಬ್ಬತೋತಿ ಯೋ ಯೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿ ವಿರಮಿತಬ್ಬೋ, ತತೋ ವಿರತಿವಸೇನ।

ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

ಸಿಕ್ಖಾಪದವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।