<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-knda.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">೯. ಇದ್ಧಿಪಾದವಿಭಙ್ಗೋ</p>

<p rend="title">೧. ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ</p>

<p rend="bodytext" n="431"><hi rend="paranum">೪೩೧</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">ಇದ್ಧಿ</hi>-ಸದ್ದಸ್ಸ <pb ed="M" n="0.0166"/> <pb ed="V" n="0.0165"/> ಪಠಮೋ ಕತ್ತುಅತ್ಥೋ, ದುತಿಯೋ ಕರಣತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ, <hi rend="bold">ಪಾದ</hi>-ಸದ್ದಸ್ಸ ಏಕೋ ಕರಣಮೇವತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ। ಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಾವ ಇದ್ಧಿ ವುತ್ತಾ, ನ ಚ ಇಜ್ಝನ್ತೀ ಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ ಚ ಇದ್ಧಿ ಪಜ್ಜನಕರಣೇನ ಪಾದೇನ ಸಮಾನಾಧಿಕರಣಾ ಹೋತೀತಿ <hi rend="bold">‘‘ಪಠಮೇನತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿ ಏವ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’’</hi>ತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ, ತಥಾ ಇದ್ಧಿಕಿರಿಯಾಕರಣೇನ ಸಾಧೇತಬ್ಬಾ ಚ ವುದ್ಧಿಸಙ್ಖಾತಾ ಇದ್ಧಿ ಪಜ್ಜನಕಿರಿಯಾಕರಣೇನ ಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಾತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕರಣಾನಂ ನ ಅಸಮಾನಾಧಿಕರಣತಾ ಸಮ್ಭವತೀತಿ <hi rend="bold">‘‘ದುತಿಯೇನತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’’</hi>ತಿ ಚ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ, ತಸ್ಮಾ ಪಠಮೇನತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ, ದುತಿಯೇನತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿ ಏವ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ಏವಂ ಯೋಜನಾ ಯುಜ್ಜತಿ।</p>

<p rend="bodytext">‘‘ಛನ್ದಂ ಚೇ…ಪೇ॰… ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಛನ್ದಸಮಾಧೀ’’ತಿ ಇಮಾಯ ಪಾಳಿಯಾ ಛನ್ದಾಧಿಪತಿ ಸಮಾಧಿ <hi rend="bold">ಛನ್ದಸಮಾಧೀ</hi>ತಿ ಅಧಿಪತಿ-ಸದ್ದಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ಸಮಾಸೋ ವುತ್ತೋತಿ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ, ಅಧಿಪತಿ-ಸದ್ದತ್ಥದಸ್ಸನವಸೇನ ಪನ <hi rend="bold">‘‘ಛನ್ದಹೇತುಕೋ ಛನ್ದಾಧಿಕೋ ವಾ ಸಮಾಧಿ ಛನ್ದಸಮಾಧೀ’’</hi>ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। <hi rend="bold">ಪಧಾನಭೂತಾ</hi>ತಿ ವೀರಿಯಭೂತಾತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ। ಸಙ್ಖತಸಙ್ಖಾರಾದಿನಿವತ್ತನತ್ಥಞ್ಹಿ ಪಧಾನಗ್ಗಹಣನ್ತಿ। ಅಥ ವಾ ತಂ ತಂ ವಿಸೇಸಂ ಸಙ್ಖರೋತೀತಿ <hi rend="bold">ಸಙ್ಖಾರೋ,</hi> ಸಬ್ಬಂ ವೀರಿಯಂ। ತತ್ಥ ಚತುಕಿಚ್ಚಸಾಧಕತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ಪಧಾನಗ್ಗಹಣನ್ತಿ <hi rend="bold">ಪಧಾನಭೂತಾ</hi> ಸೇಟ್ಠಭೂತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಚತುಬ್ಬಿಧಸ್ಸ ಪನ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ಬಹುವಚನನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋ। <hi rend="bold">ಅಧಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನಾ</hi>ತಿ ದುವಿಧತ್ಥಾಯಪಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನತ್ಥೇನ। <hi rend="bold">ಪಾದಭೂತ</hi>ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿಸುಂ ಸಮಾಸಯೋಜನಾವಸೇನ ಪನ ಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ಇದ್ಧಿಪಾದತ್ಥೋ ಪಾದ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಉಪಾಯತ್ಥತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾಯುತ್ತೋ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ವಕ್ಖಮಾನಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಪುಬ್ಬಭಾಗಾನಂ ಕತ್ತುಕರಣಿದ್ಧಿಭಾವಂ, ಉತ್ತರಚೂಳಭಾಜನೀಯೇ ವಾ ವುತ್ತೇಹಿ <pb ed="V" n="0.0166"/> ಛನ್ದಾದೀಹಿ ಇದ್ಧಿಪಾದೇಹಿ ಸಾಧೇತಬ್ಬಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ ಕತ್ತಿದ್ಧಿಭಾವಂ, ಛನ್ದಾದೀನಞ್ಚ ಕರಣಿದ್ಧಿಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।</p>

<p rend="bodytext">ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದನಿದ್ದೇಸೇ ‘‘ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತ’’ನ್ತಿ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವೀರಿಯಂ ಆಗತಂ। ತತ್ಥ ಪುರಿಮಂ ಸಮಾಧಿವಿಸೇಸನಂ ‘‘ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಮಾಧಿ ವೀರಿಯಸಮಾಧೀ’’ತಿ, ದುತಿಯಂ ಸಮನ್ನಾಗಮಙ್ಗದಸ್ಸನಂ। ದ್ವೇಯೇವ ಹಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಮನ್ನಾಗಮಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾಧಿ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ ಚ, ಛನ್ದಾದಯೋ ಸಮಾಧಿವಿಸೇಸನಾನಿ, ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ <pb ed="M" n="0.0167"/> ಪನ ಪಧಾನವಚನೇನೇವ ವಿಸೇಸಿತೋ, ನ ಛನ್ದಾದೀಹೀತಿ ನ ಇಧ ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿತಾ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸ್ಸ ವುತ್ತಾ ಹೋತಿ। ವೀರಿಯಞ್ಚ ಸಮಾಧಿಂ ವಿಸೇಸೇತ್ವಾ ಠಿತಮೇವ ಸಮನ್ನಾಗಮಙ್ಗವಸೇನ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರವಚನೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ನಾಪಿ ದ್ವೀಹಿ ವೀರಿಯೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗಮೋ ವುತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಛನ್ದಾದೀಹಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ಸಮಾಧಿ, ತಥಾ ವಿಸಿಟ್ಠೇನೇವ ಚ ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ ಸೇಸಧಮ್ಮಾ ಚ, ತಸ್ಮಾ ಸಮಾಧಿವಿಸೇಸನಾನಂ ವಸೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ವುತ್ತಾ। ವಿಸೇಸನಭಾವೋ ಚ ಛನ್ದಾದೀನಂ ತಂತಂಅವಸ್ಸಯನವಸೇನ ಹೋತೀತಿ <hi rend="bold">‘‘ಛನ್ದಸಮಾಧಿ…ಪೇ॰… ಇದ್ಧಿಪಾದ’’</hi>ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯತ್ಥೇಪಿ ಪಾದ-ಸದ್ದೇ ಉಪಾಯತ್ಥೇನ ಛನ್ದಾದೀನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾ ವುತ್ತಾ ಹೋತಿ। ತೇನೇವ ಉತ್ತರಚೂಳಭಾಜನೀಯೇ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಛನ್ದಾದೀನಮೇವ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾ ವುತ್ತಾ। ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕೇ ಚ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧೀ’’ತಿಆದಿನಾವ (ವಿಭ॰ ೪೬೨) ಉದ್ದೇಸಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಪುನ ಛನ್ದಾದೀನಂಯೇವ ಕುಸಲಾದಿಭಾವೋ ವಿಭತ್ತೋತಿ। ಉಪಾಯಿದ್ಧಿಪಾದದಸ್ಸನತ್ಥಮೇವ ಹಿ ನಿಸ್ಸಯಿದ್ಧಿಪಾದದಸ್ಸನಂ ಕತಂ, ಅಞ್ಞಥಾ ಚತುಬ್ಬಿಧತಾ ನ ಹೋತೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿವಸೇನ ಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।</p>

<p rend="bodytext" n="433"><hi rend="paranum">೪೩೩</hi><hi rend="dot">.</hi> <hi rend="bold">ರಥಧುರೇ</hi>ತಿ ರಥಸ್ಸ ಪುರತೋ। <hi rend="bold">ಹೀನಜಾತಿಕೋ</hi> ಚಣ್ಡಾಲೋ ಉಪಟ್ಠಾನಾದಿಗುಣಯೋಗೇಪಿ ಸೇನಾಪತಿಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ನ ಲಭತೀತಿ ಆಹ <hi rend="bold">‘‘ಜಾತಿಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ…ಪೇ॰… ಜಾತಿಂ ಅವಸ್ಸಯತೀ’’</hi>ತಿ। <hi rend="bold">ಅಮನ್ತನೀಯೋ</hi>ತಿ ಹಿತಾಹಿತಮನ್ತನೇ ನ ಅರಹೋ।</p>

<p rend="bodytext">ರಟ್ಠಪಾಲತ್ಥೇರೋ ಛನ್ದೇ ಸತಿ ಕಥಂ ನಾನುಜಾನಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಸತ್ತಪಿ ಭತ್ತಾನಿ ಅಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಛನ್ದಮೇವ ಅವಸ್ಸಾಯ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಸೀತಿ ಆಹ <hi rend="bold">‘‘ರಟ್ಠಪಾಲತ್ಥೇರೋ ವಿಯಾ’’</hi>ತಿ।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">ಮೋಘರಾಜತ್ಥೇರೋ</hi> ವೀಮಂಸಂ ಅವಸ್ಸಯೀತಿ ತಸ್ಸ ಭಗವಾ ‘‘ಸುಞ್ಞತೋ ಲೋಕಂ ಅವೇಕ್ಖಸ್ಸೂ’’ತಿ (ಸು॰ ನಿ॰ ೧೧೨೫) ಸುಞ್ಞತಾಕಥಂ <pb ed="V" n="0.0167"/> ಕಥೇಸಿ, ಪಞ್ಞಾನಿಸ್ಸಿತಮಾನನಿಗ್ಗಹತ್ಥಞ್ಚ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಪಞ್ಹಂ ನ ಕಥೇಸಿ। ತತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಛನ್ದುಪ್ಪಾದನಂ ತೋಸನಂ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ಛನ್ದಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಸದಿಸತಾ ವುತ್ತಾ, ಥಾಮಭಾವತೋ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಸೂರತ್ತಸದಿಸತಾ, ‘‘ಛದ್ವಾರಾಧಿಪತಿ ರಾಜಾ’’ತಿ (ಧ॰ ಪ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨.೧೮೧ ಏರಕಪತ್ತನಾಗರಾಜವತ್ಥು) ವಚನತೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮತ್ತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸಿಟ್ಠಜಾತಿಸದಿಸತಾ।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">ಅಭೇದತೋ</hi>ತಿ <pb ed="M" n="0.0168"/> ಛನ್ದಾದಿಕೇ ತಯೋ ತಯೋ ಧಮ್ಮೇ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ, ಇದ್ಧಿಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಅಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ವಾ ಕಥನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ತತ್ಥ ಛನ್ದವೀರಿಯಾದಯೋ ವಿಸೇಸೇನ ಇಜ್ಝನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಇದ್ಧೀತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಇಜ್ಝತೀತಿ ಇದ್ಧೀತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾಪೀತಿ।</p>

<p rend="bodytext">ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದಸಮಾಧಿದ್ಧಿಪಾದಾದಯೋ ವಿಸಿಟ್ಠಾ, ಪಾದೋ ಸಬ್ಬಿದ್ಧೀನಂ ಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ಅವಿಸಿಟ್ಠೋ, ತಸ್ಮಾ ವಿಸಿಟ್ಠೇಸ್ವೇವ ಪವೇಸಂ ಅವತ್ವಾ ಅವಿಸಿಟ್ಠೇ ಚ ಪವೇಸಂ ವತ್ತುಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ <hi rend="bold">‘‘ಪಾದೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’</hi>ತಿ ಆಹ। <hi rend="bold">ತತ್ಥೇವಾ</hi>ತಿ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಇದ್ಧಿಪಾದೇಸು, ಚತೂಸು ಛನ್ದಾದಿಕೇಸ್ವೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ‘‘ಛನ್ದವತೋ ಕೋ ಸಮಾಧಿ ನ ಇಜ್ಝಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಮಾಧಿಭಾವನಾಮುಖೇನ ಭಾವಿತಾ ಸಮಾಧಿಭಾವಿತಾ।</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">ಏತ್ಥ ಪನಾ</hi>ತಿ ಭೇದಕಥಾಯಂ ಅಭೇದಕಥನತೋ ಅಭಿನವಂ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯೇ ಹಿ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಅಭೇದಕಥಾಯಂ ಇದ್ಧಿಇದ್ಧಿಪಾದೋತ್ವೇವ ವುತ್ತಾ, ತೇ ಏವ ಭೇದಕಥಾಯಂ ಇದ್ಧೀಪಿ ಹೋನ್ತಿ ಇದ್ಧಿಪಾದಾಪಿ, ಸೇಸಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಏವಾತಿ ಏವಂ ಅಭಿನವಾಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ <hi rend="bold">‘‘ಛನ್ದೋ ಸಮಾಧೀ’’</hi>ತಿಆದಿಮಾಹ। <hi rend="bold">ಇಮೇ ಹಿ ತಯೋ…ಪೇ॰… ನ ವಿನಾ,</hi> ತಸ್ಮಾ ಸೇಸಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ ತೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ಇಜ್ಝನೇನ ಇದ್ಧಿ ನಾಮ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ನ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವೇನಾತಿ ತೇ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಇದ್ಧೀತಿ ಏವಮಿದಂ ಪುರಿಮಸ್ಸ ಕಾರಣಭಾವೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಅಥ ವಾ ತಿಣ್ಣಂ ಇದ್ಧಿತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾ ಚ ವುತ್ತಾ, ಸೇಸಾನಞ್ಚ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾವ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಾಧೇತುಂ <hi rend="bold">‘‘ಇಮೇ ಹಿ ತಯೋ…ಪೇ॰… ನ ವಿನಾ’’</hi>ತಿ ಆಹ। ತೇನ ಯಸ್ಮಾ ಇಜ್ಝನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಇದ್ಧಿ। ಇಜ್ಝಮಾನಾ ಚ ಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕೇಹಿ ಸಹೇವ ಇಜ್ಝನ್ತಿ, ನ ವಿನಾ, ತಸ್ಮಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ, ತದನ್ತೋಗಧತ್ತಾ ಪನ ತೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾಪಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಮ್ಪಿ ಪನ ಖನ್ಧಾನಂ ಇದ್ಧಿಭಾವಪರಿಯಾಯೋ ಅತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ <hi rend="bold">‘‘ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾ ಪನಾ’’</hi>ತಿಆದಿಮಾಹ। ಚತೂಸು ಖನ್ಧೇಸು ಏಕದೇಸಸ್ಸ ಇದ್ಧಿತಾ, ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ‘‘ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾ, ಪುನಪಿ ಚತುನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ‘‘ಇದ್ಧಿ ಏವ ಪಾದೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೇನ ಇದ್ಧಿಪಾದತಾ ಚ ದಸ್ಸಿತಾ, ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸಾತಿ ಕತ್ವಾ ಆಹ <hi rend="bold">‘‘ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ</hi> <pb ed="V" n="0.0168"/> <hi rend="bold">ಕಸ್ಸಚಿ ಅಧಿವಚನ’’</hi>ನ್ತಿ। ಇಮಿನಾ ‘‘ಇದ್ಧಿ ನಾಮ ಅನಿಪ್ಫನ್ನಾ’’ತಿ ಇದಂ ವಾದಂ ಪಟಿಸೇಧೇತಿ।</p>

<p rend="bodytext">ಪಟಿಲಾಭಪುಬ್ಬಭಾಗಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಸ್ಸೇವ ಚ ಇದ್ಧಿಇದ್ಧಿಪಾದತಾವಚನಂ ಅಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ <hi rend="bold">‘‘ಕೇನಟ್ಠೇನ ಇದ್ಧಿ, ಕೇನಟ್ಠೇನ ಪಾದೋ’’</hi>ತಿ। ಪಟಿಲಾಭೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗೋ <pb ed="M" n="0.0169"/> ಚಾತಿ ವಚನಸೇಸೋ। ಉಪಾಯೋ ಚ ಉಪಾಯಭಾವೇನೇವ ಅತ್ತನೋ ಫಲಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾ ಹೋತೀತಿ ಆಹ <hi rend="bold">‘‘ಪತಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನೇವ ಪಾದೋ’’</hi>ತಿ। <hi rend="bold">ಛನ್ದೋಯೇವ…ಪೇ॰… ವೀಮಂಸಾವ ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ಕಥಿತಂ,</hi> ತಸ್ಮಾ ನ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಸಮಾನಕಾಲಿಕಾ ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ ವಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ, ಜೇಟ್ಠಕಭೂತಾ ಪನ ಛನ್ದಾದಯೋ ಏವ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಇದ್ಧಿಪಾದಾತಿ ಅಯಮೇವ ತೇಸಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಚರಿಯಾನಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯೇ ಹಿ ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯೇ ಚ ಸಮಾಧಿವಿಸೇಸನವಸೇನ ದಸ್ಸಿತಾನಂ ಉಪಾಯಭೂತಾನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಪಾಕಟಕರಣತ್ಥಂ ಉತ್ತರಚೂಳಭಾಜನೀಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ। <hi rend="bold">ಕೇಚೀ</hi>ತಿ ಉತ್ತರವಿಹಾರವಾಸಿಥೇರಾ ಕಿರ।</p>

<p rend="centre">ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।</p>

<p rend="title">೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ</p>

<p rend="bodytext" n="444"><hi rend="paranum">೪೪೪</hi><hi rend="dot">.</hi> ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯೇ ‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ॰… ಪಗ್ಗಾಹೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ’’ತಿ (ವಿಭ॰ ೪೪೭) ಇದ್ಧಿಇದ್ಧಿಪಾದತ್ಥದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಪಗ್ಗಾಹಾವಿಕ್ಖೇಪಾ ವುತ್ತಾ, ಚಿತ್ತಪಞ್ಞಾ ಚ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ। <hi rend="bold">ಚತ್ತಾರಿ ನಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಿಭತ್ತಾನೀ</hi>ತಿ ಇದಂ ಸಾಧಿಪತಿವಾರಾನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಂ ಅಭಾವಾ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬಂ। ನ ಹಿ ಅಧಿಪತೀನಂ ಅಧಿಪತಯೋ ವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪನ ಇದ್ಧಿಪಾದನಿದ್ದೇಸೇ ಏಕೇಕೋ ಅಧಿಪತಿವಾರೋ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಸೋಳಸ ಸೋಳಸ ನಯಸತಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ।</p>

<p rend="centre">ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।</p>

<p rend="title">೩. ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ</p>

<p rend="bodytext">ನನು <pb ed="V" n="0.0169"/> ಚ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಅಧಿಪತಯೋ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಪನ ಅಧಿಪತಯೋ ನ ಭವನ್ತಿ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನ ಮಗ್ಗಾಧಿಪತಿನೋ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ। ರಾಜಪುತ್ತೋಪಮಾಪಿ ಹಿ ಏತಮತ್ಥಂ ದೀಪೇತೀತಿ? ನ, ಏಕಕ್ಖಣೇ ದುತಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿನೋ ಅಭಾವತೋ ಏವ, ‘‘ನ ಮಗ್ಗಾಧಿಪತಿನೋ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ರಾಜಪುತ್ತೋಪಮಾ ಅಧಿಪತಿಂ ನ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಇಮಮೇವತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ, ನ ಅಧಿಪತೀನಂ ಸಹಭಾವಂ। ತಂ ಕಥಂ ಜಾನಿತಬ್ಬನ್ತಿ? ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ। ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸೇ <pb ed="M" n="0.0170"/> ಹಿ <hi rend="bold">ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ</hi> (ಪಟ್ಠಾ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೧.೩) ವುತ್ತಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಯಥಾ ಹೇತುಪಚ್ಚಯನಿದ್ದೇಸೇ ‘ಹೇತೂ ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನ’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಏವಮಿಧ ‘ಅಧಿಪತೀ ಅಧಿಪತಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನ’ನ್ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘ಛನ್ದಾಧಿಪತಿ ಛನ್ದಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನ’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ದೇಸನಾ ಕತಾತಿ? ಏಕಕ್ಖಣೇ ಅಭಾವತೋ’’ತಿ। ಸತಿ ಚ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಪತೀನಂ ಸಹಭಾವೇ ‘‘ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ವೀಮಂಸಾಧಿಪತೇಯ್ಯಂ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಿಸೇಸನಂ ನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ ಅವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಭಾವಾ। ಛನ್ದಾದೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಾಧಿಪತಿಕರಣಭಾವೇ ಚ ‘‘ವೀಮಂಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಛನ್ದಾದೀನಂ ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿಕತ್ತವಚನಂ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ। ತಥಾ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾ ಸಿಯಾ ಮಗ್ಗಾಧಿಪತಿನೋ, ಸಿಯಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಮಗ್ಗಾಧಿಪತಿನೋ’’ತಿ (ಧ॰ ಸ॰ ೧೪೨೯) ಏವಮಾದೀಹಿಪಿ ಅಧಿಪತೀನಂ ಸಹಭಾವೋ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಾತಿ।</p>

<p rend="centre">ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।</p>

<p rend="centre">ಇದ್ಧಿಪಾದವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
