೮. ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೦೧. ಇದಾನಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕಥಾ ಹೋತಿ। ‘‘ತತ್ಥ – ಚತುನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೪೦೮) ಸತಿಪಟ್ಠಾನಸಂಯುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯೇಸಂ ಕಾಯಾದಯೋ ಸತಿಯಾ ಆರಮ್ಮಣಧಮ್ಮೇ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಏತರಹಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ। ಅನ್ಧಕಾ ನಾಮ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾ, ಅಪರಸೇಲಿಯಾ, ರಾಜಗಿರಿಯಾ, ಸಿದ್ಧತ್ಥಿಕಾತಿ ಇಮೇ ಪಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪನ್ನನಿಕಾಯಾ। ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿವಿವೇಚನತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಪತಿಟ್ಠಾತಿ ಏತೇಸೂತಿ ಪಟ್ಠಾನಾ । ಕಾ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ? ಸತಿ। ಸತಿಯಾ ಪಟ್ಠಾನಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೇನ ಸತಿಗೋಚರಾಪಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ। ‘‘ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತೀತಿ ಪಟ್ಠಾನಾ। ಕಾ ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತಿ? ಸತಿಯೋ। ಸತಿಯೋವ ಪಟ್ಠಾನಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೇನ ಸತಿಯೋವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ। ತಸ್ಮಾ ದ್ವೇಪಿ ವಾದಾ ಪರಿಯಾಯೇನ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ। ಯೇ ಪನ ತಂ ಪರಿಯಾಯಂ ಪಹಾಯ ಏಕನ್ತೇನೇವ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಆರಮ್ಮಣವಸೇನ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ। ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಸತೀತಿ ಅನುಯುತ್ತಸ್ಸ ಪನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸತಿಸಭಾವಾಭಾವತೋ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ತಸ್ಸೇವ। ತತ್ಥ ಖಯಗಾಮೀತಿಆದೀನಿ ಮಗ್ಗವಿಸೇಸನಾನಿ। ಏಕಾಯನಮಗ್ಗೋ ಹಿ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಖಯಭೂತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಖಯಗಾಮೀ। ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ಬುಜ್ಝನ್ತೋ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಬೋಧಗಾಮೀ। ವಟ್ಟಂ ಅಪಚಿನನ್ತೋ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಪಚಯಗಾಮೀ। ಏವಮೇತೇಹಿ ಪದೇಹಿ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಏವರೂಪೋ ತೇ ಏಕಾಯನೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ। ಅನಾಸವಾ ಅಸಂಯೋಜನಿಯಾತಿಆದೀನಿಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಭಾವಂ ಪುಚ್ಛನತ್ಥಾಯ ವುತ್ತಾನಿ। ಬುದ್ಧಾನುಸ್ಸತೀತಿಆದೀನಿ ಪಭೇದಪುಚ್ಛಾವಸೇನ ವುತ್ತಾನಿ।

ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನನ್ತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ಪಭೇದಪುಚ್ಛಾವಸೇನ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥಾಪಿ ಸತಿವಸೇನ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ, ಆರಮ್ಮಣವಸೇನ ಪಟಿಞ್ಞಾತಿ। ಏವಂ ಸಬ್ಬಪಞ್ಹೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸುತ್ತಸಾಧನಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾಯೇವಾತಿ।

ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।