೯. ನವಮವಗ್ಗೋ

೧. ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವೀಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೪೭. ಇದಾನಿ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವೀಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಸಕಸಮಯೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಆದೀನವತೋ ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸತೋ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಪ್ಪಹಾನಂ ಹೋತೀತಿ ನಿಚ್ಛಯೋ। ಯೇಸಂ ಪನ ತೇಸು ದ್ವೀಸುಪಿ ಏಕಂಸಿಕವಾದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿನೋವ ಸಂಯೋಜನಪ್ಪಹಾನಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥಸ್ಸ ‘‘ಏಕಂಸಿಕವಾದೋ ತಯಾ ಗಹಿತೋ, ಆದೀನವೋಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋಯೇವಾ’’ತಿ ವಿಭಾಗದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸಕವಾದೀ ಸಙ್ಖಾರೇತಿಆದಿಮಾಹ।

ಸಙ್ಖಾರೇ ಚ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಮನಸಿಕರೋತಿ, ನಿಬ್ಬಾನೇ ಚ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವೀ ಹೋತೀತಿ ಪಞ್ಹಸ್ಮಿಂ ಅಯಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪಹಾನಂ ಹೋತೀತಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿ। ನನು ಸಙ್ಖಾರೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಸಂಯೋಜನಾ ಪಹೀಯನ್ತೀತಿ ಚ ಪುಟ್ಠೋ ಆಮನ್ತಾತಿ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ತೇನ ತೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಚ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಮನಸಿಕರೋತಿ, ನಿಬ್ಬಾನೇ ಚ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವೀ ಹೋತೀತಿ ಇದಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಕಿಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಸಿ ಏತನ್ತಿ। ತತೋ ಪರವಾದೀ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ದುತಿಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ನಾನಾಚಿತ್ತವಸೇನ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಸಕವಾದೀ ಪನಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿತಾಯ ಚ ಏಕತೋ ಪಟಿಞ್ಞಾತತ್ತಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ। ಇತರೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ದುಕ್ಖತೋತಿಆದಿಪಞ್ಹೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಕಿಂ ಪನೇತ್ಥ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ, ಕಿಂ ಅನಿಚ್ಚಾದಿತೋ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಸಂಯೋಜನಾ ಪಹೀಯನ್ತಿ, ಉದಾಹು ನಿಬ್ಬಾನೇ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿಸ್ಸ, ಉದಾಹು ದ್ವೇಪಿ ಏಕತೋ ಕರೋನ್ತಸ್ಸಾತಿ। ಯದಿ ತಾವ ಅನಿಚ್ಚಾದಿತೋ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಪಹಾನಂ ಭವೇಯ್ಯ, ವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತೇನೇವ ಭವೇಯ್ಯ। ಅಥ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿನೋ, ಅನುಸ್ಸವವಸೇನ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತೇನೇವ ಭವೇಯ್ಯ, ಅಥ ದ್ವೇಪಿ ಏಕತೋ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಭವೇಯ್ಯ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾದೀನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಭವೇಯ್ಯ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಅರಿಯಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಂ ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುನ ನಿಚ್ಚತೋತಿಆದಿಗಹಣಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮಭಾವತೋ, ನಿಬ್ಬಾನೇ ಚ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋವ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸನಂ ಇಜ್ಝತಿ, ತಸ್ಮಾ ಕಿಚ್ಚನಿಪ್ಫತ್ತಿವಸೇನ ಅನಿಚ್ಚಾದಿತೋ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತಿವಸೇನ ಚ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪಹಾನಂ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।

೫೪೮. ನಿಬ್ಬಾನೇ ಸುಖಾನುಪಸ್ಸೀತಿ ಸುತ್ತಂ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಸುಖಾನುಪಸ್ಸನಾದಿಭಾವಮೇವ ಸಾಧೇತಿ, ನ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿತಾಮತ್ತೇನ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪಹಾನಂ। ತಸ್ಮಾ ಆಭತಮ್ಪಿ ಅನಾಭತಸದಿಸಮೇವಾತಿ।

ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವೀಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೨. ಅಮತಾರಮ್ಮಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೪೯. ಇದಾನಿ ಅಮತಾರಮ್ಮಣಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿಆದೀನಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಅತ್ಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಮತಾರಮ್ಮಣಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಹೋತೀತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಸಚೇ ಅಮತಾರಮ್ಮಣಂ ಸಂಯೋಜನಂ, ಅಮತಸ್ಸ ಸಂಯೋಜನಿಯಾದಿಭಾವೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಚೋದೇತುಂ ಅಮತಂ ಸಂಯೋಜನಿಯನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ಇತರೋ ಸುತ್ತವಿರೋಧಭಯೇನ ಸಬ್ಬಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬವಾರೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಿಬ್ಬಾನತೋತಿ ಆಹಟಸುತ್ತಂ ಪನ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮನಿಬ್ಬಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ।

ಅಮತಾರಮ್ಮಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೩. ರೂಪಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೫೨-೫೫೩. ಇದಾನಿ ರೂಪಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ರೂಪಂ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಟ್ಠೇನ ಸಾರಮ್ಮಣಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ನ ಅಞ್ಞಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕರೋತೀತಿ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯವಸೇನ। ಯೇಸಂ ಪನ ಅವಿಸೇಸೇನ ರೂಪಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಆರಮ್ಮಣತ್ಥಸ್ಸ ವಿಭಾಗದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿಅನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ನ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಞ್ಹೇ ಓಲುಬ್ಭಾರಮ್ಮಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ। ದುತಿಯಪಞ್ಹೇಪಿ ಪಚ್ಚಯಾರಮ್ಮಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ತಸ್ಸೇವ। ಇತಿ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಟ್ಠೇನೇವೇತ್ಥ ಸಾರಮ್ಮಣತಾ ಸಿದ್ಧಾತಿ।

ರೂಪಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೪. ಅನುಸಯಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೫೪-೫೫೬. ಇದಾನಿ ಅನುಸಯಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಾತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಅನುಸಯಾ ನಾಮ ಚಿತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಅಹೇತುಕಾ ಅಬ್ಯಾಕತಾ, ತೇನೇವ ಚ ಅನಾರಮ್ಮಣಾತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಞ್ಚೇವ ಏಕಚ್ಚಾನಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅನುಸಯಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಅನಾರಮ್ಮಣೇನ ನಾಮ ಏವಂವಿಧೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ರೂಪನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ಕಾಮರಾಗೋತಿಆದಿ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯತೋ ಅನಞ್ಞತ್ತಾ ದಸ್ಸಿತಂ। ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋತಿ ಪಞ್ಹೇ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಅನುಸಯಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದಿರೂಪಞ್ಚ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಂ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಇಮಿನಾವುಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬವಾರೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸಾನುಸಯೋತಿ ಪಞ್ಹೇ ಪನ ಅಪ್ಪಹೀನಾನುಸಯತ್ತಾ ಸಾನುಸಯತಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ। ನ ಅನುಸಯಾನಂ ಪವತ್ತಿಸಬ್ಭಾವಾ। ಯೋ ಹಿ ಅಪ್ಪಹೀನೋ, ನ ಸೋ ಅತೀತೋ, ನಾನಾಗತೋ, ನ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಮಗ್ಗವಜ್ಝಕಿಲೇಸೋ ಪನೇಸ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾವ ಅತ್ಥೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಏವರೂಪಸ್ಸ ಚ ಇದಂ ನಾಮ ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ। ತಂ ಪನೇತಂ ನ ಕೇವಲಂ ಅನುಸಯಸ್ಸ, ರಾಗಾದೀನಮ್ಪಿ ತಾದಿಸಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ಅನುಸಯಾನಂ ಅನಾರಮ್ಮಣತಾಸಾಧಕಂ ನ ಹೋತೀತಿ।

ಅನುಸಯಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಾತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೫. ಞಾಣಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೫೭-೫೫೮. ಇದಾನಿ ಞಾಣಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಅರಹಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀ ಞಾಣೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಞಾಣಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಆರಮ್ಮಣಂ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಞಾಣಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಅನುಸಯಕಥಾಯಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ।

ಞಾಣಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೬. ಅತೀತಾನಾಗತಾರಮ್ಮಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೫೯-೫೬೧. ಇದಾನಿ ಅತೀತಾನಾಗತಾರಮ್ಮಣಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಅತೀತಾನಾಗತಾರಮ್ಮಣಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ತದಾರಮ್ಮಣೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಆರಮ್ಮಣಸ್ಸ ನತ್ಥಿತಾಯ ಅನಾರಮ್ಮಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತೀತಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅತೀತಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ಅತೀತಾನಾಗತಾರಮ್ಮಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೭. ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೬೨. ಇದಾನಿ ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಾ ನಾಮ ದುವಿಧಾ – ಆರಮ್ಮಣತೋ ಚ ಸಮ್ಪಯೋಗತೋ ಚ। ತತ್ಥ ಅಸುಕಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ವಿತಕ್ಕಸ್ಸಾರಮ್ಮಣಂ ನ ಹೋತೀತಿ ನಿಯಮಾಭಾವತೋ ಸಿಯಾ ಸಬ್ಬಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಂ, ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಸಬ್ಭಾವತೋ ಪನ ನ ಸಬ್ಬಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಂ। ಇತಿ ಇಮಂ ವಿಭಾಗಂ ಅಕತ್ವಾ ಅವಿಸೇಸೇನೇವ ಸಬ್ಬಂ ಚಿತ್ತಂ ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತನ್ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿವಸೇನೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ವಿತಕ್ಕಾನುಪತಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೮. ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೬೩. ಇದಾನಿ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿತಕ್ಕಯತೋ ವಿಚಾರಯತೋ ಅನ್ತಮಸೋ ಮನೋಧಾತುಪವತ್ತಿಕಾಲೇಪಿ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರೋ ಸದ್ದೋಯೇವಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಸಬ್ಬಸೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಯದಿ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಮತ್ತಂ ಸದ್ದೋ, ಫಸ್ಸಾದಿವಿಪ್ಫಾರೋಪಿ ಸದ್ದೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಚೋದೇತುಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಫುಸಯತೋತಿಆದಿಮಾಹ। ಇತರೋ ತಾದಿಸಂ ಸುತ್ತಲೇಸಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರೋ ಸದ್ದೋ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋತಿ ವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ವಿಪ್ಫಾರಮತ್ತಮೇವ ಸದ್ದೋತಿ ಕತ್ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ, ನ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸಮುಟ್ಠಿತಂ ಸುತ್ತಪಮತ್ತಾನಂ ಸದ್ದಂ, ಇತರೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ನನು ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದೋ ನ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋತಿ ಇದಂ ತಸ್ಸೇವ ಲದ್ಧಿಯಾ ದಸ್ಸೇತಿ। ಸೋ ಹಿ ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಮತ್ತಮೇವ ಸದ್ದಂ ವದತಿ, ಸೋ ನ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋತಿ। ಇತರೋ ಪನ ‘‘ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಆದಿಸತೀ’’ ತಿ (ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೧೪೮) ವಚನತೋ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋವಾತಿ ವದತಿ।

ವಿತಕ್ಕವಿಪ್ಫಾರಸದ್ದಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೯. ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೬೪. ಇದಾನಿ ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಕೋಚಿ ಅಞ್ಞಂ ಭಣಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಞ್ಞಂ ಭಣತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾ ಚಿತ್ತಾನುರೂಪಾ ಚಿತ್ತಾನುಗತಿಕಾ ನ ಹೋತಿ, ವಿನಾಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ತಂಸಮುಟ್ಠಾಪಕಂ ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಿಯಾ, ಫಸ್ಸಾದಯೋಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ನ ಸಿಯು’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಅಫಸ್ಸಕಸ್ಸಾತಿಆದಿಮಾಹ। ನ ಭಣಿತುಕಾಮೋತಿಆದೀಸು ಯಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಂ ಭಣಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಞ್ಞಂ ಭಣನ್ತೋಪಿ ಭಣಿತುಕಾಮೋಯೇವ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ನ ಹೇವಾತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ।

೫೬೫. ನನು ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಅಞ್ಞಂ ಭಣಿಸ್ಸಾಮೀತಿಆದೀಸು ಚೀವರನ್ತಿ ಭಣಿತುಕಾಮೋ ಚೀರನ್ತಿ ಭಣೇಯ್ಯ। ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಂ ಭಣಿತುಕಾಮತಾಚಿತ್ತಂ, ಅಞ್ಞಂ ಭಣನಚಿತ್ತಂ, ಇತಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಅಸದಿಸತ್ತಾ ಅಯಥಾಚಿತ್ತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತೇನಸ್ಸ ಕೇವಲಂ ಅನಾಪತ್ತಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ನ ಪನ ಚೀರನ್ತಿ ವಚನಸಮುಟ್ಠಾಪಕಚಿತ್ತಂ ನತ್ಥಿ, ಇತಿ ಅಚಿತ್ತಕಾ ಸಾ ವಾಚಾತಿ ಅತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ಇಮಿನಾ ಉದಾಹರಣೇನ ‘‘ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾ’’ತಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾಪಿ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾವ ಹೋತೀತಿ।

ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೧೦. ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೬೬-೫೬೭. ಇದಾನಿ ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಕೋಚಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತಾನುರೂಪಂ ಚಿತ್ತಾನುಗತಿಕಂ ನ ಹೋತಿ, ವಿನಾಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಂಯೇವ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ।

ನಯಥಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೧೧. ಅತೀತಾನಾಗತಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೬೮-೫೭೦. ಇದಾನಿ ಅತೀತಾನಾಗತೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಸಮನ್ನಾಗತಪಞ್ಞತ್ತಿ ಪಟಿಲಾಭಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ದ್ವೇ ಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ತಾಸು ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಧಮ್ಮಸಮಙ್ಗೀ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಅಟ್ಠ ಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭಿನೋ ಪನ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಪವತ್ತನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಾ ಅತೀತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಾ ಅನಾಗತಾ, ಅಞ್ಞಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ, ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಪರಿಹೀನತಾಯ ಪನ ಲಾಭೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಇಮಂ ವಿಭಾಗಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಯಸ್ಮಾ ಝಾನಲಾಭೀನಂ ಅತೀತಾನಾಗತಾನಿ ಝಾನಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ತೇ ಅತೀತೇನಪಿ ಅನಾಗತೇನಪಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ। ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ। ‘‘ಅಟ್ಠವಿಮೋಕ್ಖಝಾಯೀ’’ತಿಆದಿ ಪನ ಲಾಭೀಭಾವಸ್ಸ ಸಾಧಕಂ, ನ ಸಮನ್ನಾಗತಭಾವಸ್ಸಾತಿ।

ಅತೀತಾನಾಗತಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

ನವಮೋ ವಗ್ಗೋ।