೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

೧. ಪಚ್ಚಯತಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೧೧-೭೧೭. ಇದಾನಿ ಪಚ್ಚಯತಾಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸೋ ಯೇಸಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ತೇಸಞ್ಞೇವ ಯಸ್ಮಾ ಆರಮ್ಮಣಾನನ್ತರಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತಿ, ಯೋ ವಾ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸೋ ಯಸ್ಮಾ ತೇಸಂಯೇವ ಅನನ್ತರಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಚ್ಚಯತಾ ವವತ್ಥಿತಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಾಸಙ್ಘಿಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ಪಚ್ಚಯತಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೨. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೧೮-೭೧೯. ಇದಾನಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಸಮಯೇ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ ಅಯಮೇವ ತನ್ತಿ, ‘‘ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ ಅಯಂ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಅವಿಜ್ಜಾವ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ನ ಪನ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅವಿಜ್ಜಾಯಾತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಾಸಙ್ಘಿಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅವಿಜ್ಜಾಸಙ್ಖಾರಾದೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯತಾಪಿ ಅತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ । ಅವಿಜ್ಜಾ ಸಙ್ಖಾರೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಪುಞ್ಞಾಭಿಸಙ್ಖಾರೋವ ಗಹಿತೋ। ತಸ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಹಜಾತಅಞ್ಞಮಞ್ಞಅತ್ಥಿಅವಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತವಸೇನ ಪಚ್ಚಯತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ತಣ್ಹಾತಿ ಏತ್ಥ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಾಮುಪಾದಾನಂ ಸೇಸಾನಿ ತೀಣಿ ಉಪಾದಾನಾನಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಯ ತಣ್ಹಾಯ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ। ಸೇಸಂ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ। ಜರಾಮರಣಪಚ್ಚಯಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ, ನಾಮರೂಪಂ ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾತಿ ಸಕವಾದಿಸ್ಸಾತಿ।

ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೩. ಅದ್ಧಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೨೦-೭೨೧. ಇದಾನಿ ಅದ್ಧಾಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಾವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰ ೩.೬೮) ಸುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಾಲಸಙ್ಖಾತೋ ಅದ್ಧಾ ನಾಮ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ; ತೇಸಂ ‘‘ಅದ್ಧಾ ನಾಮ ಕೋಚಿ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ ನತ್ಥಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಕಾಲಪಞ್ಞತ್ತಿಮತ್ತಾ। ರೂಪಾದಯೋ ಪನ ಖನ್ಧಾವ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನಾ’’ತಿ ವಿಭಾಗಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ‘‘ಸಚೇ ಸೋ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ, ರೂಪಾದೀಸು ಅನೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ರೂಪನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ಇತರೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಸೇಸಂ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ಅದ್ಧಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೪. ಖಣಲಯಮುಹುತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೨೨-೭೨೩. ಖಣಲಯಮುಹುತ್ತಕಥಾಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಸಬ್ಬೇಪಿ ಹೇತೇ ಖಣಾದಯೋ ಅದ್ಧಾಪರಿಯಾಯಾ ಏವಾತಿ।

ಖಣಲಯಮುಹುತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೫. ಆಸವಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೨೪-೭೨೫. ಇದಾನಿ ಆಸವಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಚತೂಹಿ ಆಸವೇಹಿ ಉತ್ತರಿ ಅಞ್ಞೋ ಆಸವೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಯೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಸಾಸವಾ ಸಿಯುಂ, ತಸ್ಮಾ ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಹೇತುವಾದಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ತೇ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ತೇಹಿ ಮಗ್ಗಾದಿಲಕ್ಖಣಪ್ಪತ್ತೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಮಗ್ಗೋತಿಆದಿಮಾಹ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ।

ಆಸವಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೬. ಜರಾಮರಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೨೬-೭೨೭. ಇದಾನಿ ಜರಾಮರಣಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಜರಾಮರಣಂ ನಾಮ ಅಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನತ್ತಾ ಲೋಕಿಯನ್ತಿ ವಾ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ ವಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ‘‘ಲೋಕಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ ಹಿ ದುಕೇ ಜರಾಮರಣಂ ನೇವ ಲೋಕಿಯಪದೇ, ನ ಲೋಕುತ್ತರಪದೇ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಂ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಇಮಂ ಲಕ್ಖಣಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಜರಾಮರಣಂ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಾಸಙ್ಘಿಕಾನಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ಜರಾಮರಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೭. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೨೮-೭೨೯. ಇದಾನಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ನಾಮ ನ ಕೋಚಿ ಧಮ್ಮೋ, ಚತುನ್ನಂ ಪನ ಖನ್ಧಾನಂ ನಿರೋಧೋ। ಇತಿ ಸಾ ನೇವ ಲೋಕಿಯಾ ನ ಲೋಕುತ್ತರಾ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಲೋಕಿಯಾ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಹೇತುವಾದಾನಂಯೇವ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಂ ಪುರಿಮಕಥಾಸದಿಸಮೇವಾತಿ।

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೮. ದುತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೩೦-೭೩೧. ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ಸಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಿಯಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಹೇತುವಾದಾನಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಸೇಸಂ ಪುರಿಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ।

ದುತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೯. ತತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೩೨. ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಅಸುಕೋ ಮರಣಧಮ್ಮೋ, ಅಸುಕೋ ನ ಮರಣಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಸತ್ತಾನಂ ಮರಣಧಮ್ಮತಾಯ ನಿಯಾಮೋ ನತ್ಥೀತಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋಪಿ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರಾಜಗಿರಿಕಾನಂ; ತೇಸಂ ಸಮಾಪನ್ನಾಯಪಿ ಮರಣಧಮ್ಮತಾಯ ಮರಣಸಮಯಞ್ಚ ಅಮರಣಸಮಯಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಯಸ್ಮಾ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ನಾಮ ಮರಣನ್ತಿಕೇಹಿ ಫಸ್ಸಾದೀಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಮಾ ತೇನಾಕಾರೇನ ಚೋದೇತುಂ ಅತ್ಥೀತಿಆದಿಮಾಹ।

ಅಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಕಾಲಕಿರಿಯಾತಿಆದೀನಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸೇಸಸತ್ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ ವಿಸಂ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿಆದೀನಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಆನುಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ದುತಿಯವಾರೇ ಸರೀರಪಕತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಪನ ಸಮಾಪತ್ತಿಆನುಭಾವೋ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ತೇನೇವ ನ ನಿರೋಧಸಮಾಪನ್ನೋತಿ ಅನುಯುಞ್ಜತಿ।

೭೩೩-೭೩೪. ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ। ಅತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಾಮೋತಿ ಪರವಾದಿಸ್ಸ ಪಞ್ಹೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಏವರೂಪೋ ನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀತಿಆದಿ ಸಕವಾದಿನಾ ‘‘ನಿಯಾಮೇ ಅಸನ್ತೇಪಿ ಮರಣಸಮಯೇನೇವ ಮರತಿ, ನಾಸಮಯೇನಾ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಯದಿ ನಿಯಾಮಾಭಾವೇನ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ ಭವೇಯ್ಯ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗಿನೋಪಿ ಭವೇಯ್ಯ। ತತೋ ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ನ ಚವತಿ, ನ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ಸುತ್ತವಿರೋಧೋ ಸಿಯಾ। ಯಥಾ ಪನ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾ ನಿರೋಧಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸಾಪೀತಿ।

ತತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೧೦. ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೩೫. ಇದಾನಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಸಞ್ಞಾವಿರಾಗವಸೇನ ಪವತ್ತಭಾವನಾ ಅಸಞ್ಞಸಮಾಪತ್ತಿಪಿ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಪಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ನಾಮ। ಇತಿ ದ್ವೇ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ಲೋಕಿಯಾ ಚ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಚ। ತತ್ಥ ಲೋಕಿಯಾ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ ಹೋತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಾ ಅರಿಯಾನಂ, ಸಾ ಚ ನಾಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ। ಇಮಂ ಪನ ವಿಭಾಗಂ ಅಕತ್ವಾ ಅವಿಸೇಸೇನ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಹೇತುವಾದಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ಯಸ್ಮಾ ಅಸಞ್ಞಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಲೋಭಾದಯೋ ಅತ್ಥಿ, ನ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಂ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ವಸೇನ ಚೋದೇತುಂ ಅತ್ಥೀತಿಆದಿಮಾಹ।

೭೩೬. ಇಧಾಪಿ ಅಸಞ್ಞೀತಿ ಪಞ್ಹೇ ಇಧ ಸಞ್ಞಾವಿರಾಗವಸೇನ ಸಮಾಪನ್ನತ್ತಾ ಅಸಞ್ಞಿತಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತತ್ರಾಪಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತೇನೇವ। ತಸ್ಮಾ ಇಮಂ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಲದ್ಧಿಂ ಪತಿಟ್ಠಪೇನ್ತೇನ ಛಲೇನ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾ ಹೋತಿ। ಇಧ ವಾ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅಸಞ್ಞಿತಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ। ತತ್ರಾಪಿ ಇತೋ ಚುತಸ್ಸ ಅನಾಗಾಮಿನೋ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಮೇವ ತಸ್ಮಾಪಿ ಇಮಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾ ಲದ್ಧಿ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಾಯೇವಾತಿ।

ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

೧೧. ಕಮ್ಮೂಪಚಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೩೭. ಇದಾನಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ನಾಮ ಕಮ್ಮತೋ ಅಞ್ಞೋ ಚಿತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ಅಬ್ಯಾಕತೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಞ್ಚೇವ ಸಮ್ಮಿತಿಯಾನಞ್ಚ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ಕಮ್ಮತೋ ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಫಸ್ಸಾದಿತೋಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಫಸ್ಸೂಪಚಯಾದಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಅಞ್ಞೋ ಫಸ್ಸೋತಿಆದಿಮಾಹ। ಇತರೋ ಲದ್ಧಿಯಾ ಅಭಾವೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ।

೭೩೮-೭೩೯. ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋತಿ ಪಞ್ಹೇಸು ಚಿತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಕುಸಲೋತಿ ಪಞ್ಹೇಸುಪಿ ಚಿತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಪರತೋ ಅಕುಸಲೋತಿಪಞ್ಹೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।

೭೪೦. ಸಾರಮ್ಮಣೋತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಪನ ಏಕನ್ತಂ ಅನಾರಮ್ಮಣಮೇವ ಇಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನನ್ತಿ ಯದಾ ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ಹೋತಿ, ತದಾ ಕಮ್ಮಂ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ವಾ ಪಚ್ಚತ್ತಂ, ಚಿತ್ತೇ ಭಿಜ್ಜಮಾನೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ। ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಭಿಜ್ಜತಿ, ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ನ ಭಿಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಾತಿ ಚೇವ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ ಚ।

೭೪೧. ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ ಕಮ್ಮೇ ಸತಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಕಮ್ಮೇ ವಾ ಪತಿಟ್ಠಿತೇ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಕಮ್ಮೂಪಚಯತೋವ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಮ್ಮೇ ನಿರುದ್ಧೇ ಯಾವ ಅಂಕುರುಪ್ಪಾದಾ ಬೀಜಂ ವಿಯ ಯಾವ ವಿಪಾಕುಪ್ಪಾದಾ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ತಿಟ್ಠತೀತಿಸ್ಸ ಲದ್ಧಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ತಞ್ಞೇವ ಕಮ್ಮಂ, ಸೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಸೋ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಸೋ ಚ ಯಾವ ವಿಪಾಕುಪ್ಪಾದಾ ತಿಟ್ಠತೀತಿಸ್ಸ ಲದ್ಧಿ, ತಸ್ಮಾ ನಂ ತೇಸಂ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಏಕತ್ತಂ ಪುಚ್ಛತಿ ವಿಪಾಕೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋತಿ ಇದಂ ವಿಪಾಕೋ ವಿಯ ವಿಪಾಕಧಮ್ಮಧಮ್ಮೋಪಿ ಆರಮ್ಮಣಪಟಿಬದ್ಧೋಯೇವಾತಿ ಚೋದನತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛತಿ। ಇತರೋ ಪನ ಲದ್ಧಿವಸೇನೇಕಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ, ಏಕಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಪಟಿಲೋಮೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತೀತಿ।

ಕಮ್ಮೂಪಚಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।

ಪನ್ನರಸಮೋ ವಗ್ಗೋ।

ತತಿಯಪಣ್ಣಾಸಕೋ ಸಮತ್ತೋ।