ಅಟ್ಠಾರಸಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ
೩. ರೂಪವಿಭಾಗೋ
೧೮. ಸರೂಪಕಥಾ
೬೫೩.
ತೇಪಞ್ಞಾಸ ಪನಿಚ್ಚೇವಂ, ನಾಮಧಮ್ಮಾ ಪಕಾಸಿತಾ।
ಅಟ್ಠವೀಸವಿಧಂ ದಾನಿ, ರೂಪಂ ನಾಮ ಕಥೀಯತಿ॥
೬೫೪.
ಪಥವಾಪೋ ಚ ತೇಜೋ ಚ, ವಾಯೋ ಚೇತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ।
ಚಕ್ಖುಸೋತಘಾನಜಿವ್ಹಾ, ಕಾಯೋತಿ ಪನ ಪಞ್ಚ ಚ॥
೬೫೫.
ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಚ ಅಥಾಪರಂ।
ಇತ್ಥಿಪುಮ್ಭಾವಯುಗಳಂ, ಜೀವಿತಂ ಹದಯಮ್ಪಿ ಚ॥
೬೫೬.
ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ
ಆಕಾಸಧಾತು ರೂಪಸ್ಸ, ಲಹುತಾ ಮುದುತಾ ತಸ್ಸ॥
೬೫೭.
ಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಉಪಚಯೋ, ಸನ್ತತಿ ಜರತಾ ಪನ।
ಅನಿಚ್ಚತಾ ಚ ಕಬಳೀಕಾರಾಹಾರೋತಿ ಸಬ್ಬಥಾ॥
೬೫೮.
ಅಟ್ಠವೀಸವಿಧಂ ಹೋತಿ, ರೂಪಮೇತಂ ಸರೂಪತೋ।
ತಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಭೇದೇನ, ಸಭಾವಞ್ಚ ವಿಭಾವಯೇ॥
೬೫೯.
ಸನ್ಧಾರಣಂ ತು ಪಥವೀಧಾತು ಕಕ್ಖಳಲಕ್ಖಣಾ।
ಆಬನ್ಧನಮಾಪೋಧಾತು, ಆಪಗ್ಘರಣಲಕ್ಖಣಾ॥
೬೬೦.
ಪರಿಪಾಚನತಾ ತೇಜೋಧಾತು ಉಣ್ಹತ್ತಲಕ್ಖಣಾ।
ಸಮುದೀರಣತಾ ವಾಯೋಧಾತು ವಿತ್ಥಮ್ಭಲಕ್ಖಣಾ॥
೬೬೧.
ಸಬ್ಬತ್ಥಾವಿನಿಭುತ್ತಾಪಿ, ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸಕಲಕ್ಖಣಾ।
ತಂತಂಭಾವಸಮುಸ್ಸನ್ನಸಮ್ಭಾರೇಸುಪಲಕ್ಖಿತಾ॥
೬೬೨.
ಅಞ್ಞಮಞ್ಞೇನುಪತ್ಥದ್ಧಾ, ಸೇಸರೂಪಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಯಾ।
ಚತುಧೇವಂ ಕಲಾಪೇಸು, ಮಹಾಭೂತಾ ಪವತ್ತರೇ॥
೬೬೩.
ಚಕ್ಖು ಸಮ್ಭಾರಚಕ್ಖುಮ್ಹಿ, ಸತ್ತಕ್ಖಿಪಟಲೋಚಿತೇ।
ಕಣ್ಹಮಣ್ಡಲಮಜ್ಝಮ್ಹಿ, ಪಸಾದೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
೬೬೪.
ಯೇನ ಚಕ್ಖುಪಸಾದೇನ, ರೂಪಾನಿ ಅನುಪಸ್ಸತಿ।
ಪರಿತ್ತಂ ಸುಖುಮಞ್ಚೇತಂ, ಊಕಾಸಿರಸಮೂಪಮಂ॥
೬೬೫.
ಸೋತಂ ಸೋತಬಿಲಸ್ಸನ್ತೋ,
ತಮ್ಬಲೋಮಾಚಿತೇ ತಥಾ।
ಅಙ್ಗುಲಿವೇಧನಾಕಾರೇ,
ಪಸಾದೋತಿ ಪಕಾಸಿತೋ॥
೬೬೬.
ಅನ್ತೋ ಅಜಪದಟ್ಠಾನೇ, ಘಾನಂ ಘಾನಬಿಲೇ ಠಿತಂ।
ಜಿವ್ಹಾ ಜಿವ್ಹಾಯ ಮಜ್ಝಮ್ಹಿ, ಉಪ್ಪಲಾಕಾರಸನ್ನಿಭೇ॥
೬೬೭.
ಇಚ್ಚೇವಂ
ಕಾಯಪ್ಪಸಾದೋಪಾದಿನ್ನೇ, ಸಬ್ಬಕೇತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ॥
೬೬೮.
ರೂಪಾದ್ಯಾಭಿಘಾತಾರಹಭೂತಾನಂ
ದಟ್ಠುಕಾಮನಿದಾನಾದಿಕಮ್ಮಭೂತಾನಮೇವ ವಾ॥
೬೬೯.
ಪಸಾದಲಕ್ಖಣಾ ಭೂತರೂಪಾನಂ ಭೂತನಿಸ್ಸಿತಾ।
ಕಪ್ಪಾಸಪಟಲಸ್ನೇಹಸನ್ನಿಭಾತಿ ಚ ವಣ್ಣಿತಾ॥
೬೭೦.
ಪಞ್ಚಾಪಿ ಜೀವಿತಾರಕ್ಖಾ, ರೂಪಾದಿಪರಿವಾರಿತಾ।
ಧೀತರಾವ ಕುಮಾರಾವ, ಕಲಾಪನ್ತರವುತ್ತಿನೋ॥
೬೭೧.
ರೂಪಂ ನಿಭಾಸೋ ಭೂತಾನಂ, ಸದ್ದೋ ನಿಗ್ಘೋಸನಂ ತಥಾ।
ಗನ್ಧೋ ಚ ಗನ್ಧನಂ ತತ್ಥ, ರಸೋ ಚ ರಸನೀಯತಾ॥
೬೭೨.
ಭೂತತ್ತಯಞ್ಚ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ, ಆಪೋಧಾತುವಿವಜ್ಜಿತಂ।
ಸದ್ದೋ ಅನಿಯತೋ ತತ್ಥ, ತದಞ್ಞೇ ಸಹವುತ್ತಿನೋ॥
೬೭೩.
ಚಕ್ಖಾದಿಪಟಿಹನನಲಕ್ಖಣಾ ತು ಯಥಾಕ್ಕಮಂ।
ಪಞ್ಚೇವ ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿಯಾ ವಿಸಯಾ ಮತಾ॥
೬೭೪.
ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪನಿತ್ಥಿತ್ತಂ, ಇತ್ಥಿಭಾವೋತಿ ದೇಸಿತೋ।
ಪುರಿಸತ್ತಂ ತಥಾಭಾವೋ, ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯ ನಾಮಕೋ॥
೬೭೫.
ತಂ ದ್ವಯಂ ಪನುಪಾದಿನ್ನೇ, ಕಾಯೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಲಬ್ಭತಿ।
ಕಲಾಪನ್ತರಭಿನ್ನಞ್ಚ, ಭಿನ್ನಸನ್ತಾನವತ್ತಿ ಚ॥
೬೭೬.
ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಜಾತಾನಂ, ಅನುಪಾಲನಲಕ್ಖಣಂ।
ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯರೂಪನ್ತಿ, ಆಯು ನಾಮ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
೬೭೭.
ಮನೋಧಾತುಯಾ ಚ ತಥಾ, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಯಾ।
ನಿಸ್ಸಯಲಕ್ಖಣಂ ವತ್ಥುರೂಪಂ ಹದಯನಿಸ್ಸಿತಂ॥
೬೭೮.
ಮಜ್ಝೇ ಹದಯಕೋಸಮ್ಹಿ, ಅಡ್ಢಪ್ಪಸತಲೋಹಿತೇ।
ಭೂತರೂಪಮುಪಾದಾಯ, ಚಕ್ಖಾದಿ ವಿಯ ವತ್ತತಿ॥
೬೭೯.
ಆಕಾಸಧಾತು
ತಂತಂರೂಪಕಲಾಪಾನಂ, ಪರಿಯನ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ॥
೬೮೦.
ಚಿತ್ತಂ ಸಹಜರೂಪಾನಂ, ಕಾಯಸ್ಸ ಗಮನಾದಿಸು।
ಸನ್ಥಮ್ಭನಸನ್ಧಾರಣಚಲನಸ್ಸ ತು ಪಚ್ಚಯೋ॥
೬೮೧.
ವಾಯೋಧಾತುವಿಕಾರೋಯಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿನಾಮಕೋ।
ವಾಯೋಧಾತಾಧಿಕಾನಂ ತು, ಭೂತಾನಮಿತಿ ಕೇಚನಾ॥
೬೮೨.
ತಥಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಿನೋ, ವಚೀಘೋಸಪ್ಪವತ್ತಿಯಂ।
ಉಪಾದಿನ್ನರೂಪಕಾಯಘಟ್ಟನಸ್ಸ ತು ಪಚ್ಚಯೋ॥
೬೮೩.
ಪಥವೀಧಾತುವಿಕಾರೋಯಂ, ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿನಾಮಕೋ।
ಪಥವೀಧಾತಾಧಿಕಾನಂ ತು, ಭೂತಾನಮಿತಿ ಕೇಚನಾ॥
೬೮೪.
ದ್ವೇಪಿ ಕಾಯವಚೀಕಮ್ಮದ್ವಾರಭೂತಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ।
ತೇ ಪನ ಘಟ್ಟನಾಹೇತು-ವಿಕಾರಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ॥
೬೮೫.
ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ ಚ ವಿಚಿನ್ತಿತಂ।
ಸಯಞ್ಚ ವಿಞ್ಞಾಯತೀತಿ, ವಿಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಪಕಿತ್ತಿತಾ॥
೬೮೬.
ಲಹುತಾ ಪನ ರೂಪಾನಂ, ಅದನ್ಧಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ।
ಮುದುತಾಪಿ ಚ ರೂಪಾನಂ, ಮದ್ದವಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ॥
೬೮೭.
ಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಚ ರೂಪಾನಂ, ಯೋಗ್ಗತಾಕಾರಲಕ್ಖಣಾ।
ಗಾರವಥದ್ಧತಾ ಯೋಗ್ಗಪಟಿಪಕ್ಖಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ॥
೬೮೮.
ಸಪ್ಪಾಯಮುತುಮಾಹಾರಂ, ಲಭಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪದಂ।
ಲಹೂ ಮುದು ಚ ಕಮ್ಮಞ್ಞಂ, ಯದಾ ರೂಪಂ ಪವತ್ತತಿ॥
೬೮೯.
ತಥಾಪವತ್ತರೂಪಸ್ಸ, ಪವತ್ತಾಕಾರಭೇದಿತಂ।
ಲಹುತಾದಿತ್ತಯಮ್ಪೇತಂ, ಸಹವುತ್ತಿ ತದಾ ಭವೇ॥
೬೯೦.
ಸಪ್ಪಾಯಂ ಪಟಿವೇಧಾಯ, ಪಟಿಪತ್ತುಪಕಾರಿತಾ।
ಸಾಕಾರಾ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಾವ ಮಹೇಸಿನಾ॥
೬೯೧.
ರೂಪಸ್ಸೋಪಚಯೋ
ಪವತ್ತಿಲಕ್ಖಣಾ ರೂಪಸನ್ತತೀತಿ ಪಕಾಸಿತಾ॥
೬೯೨.
ರೂಪಮಾಚಯರೂಪೇನ, ಜಾಯತಿಚ್ಚುಪರೂಪರಿ।
ಪೇಕ್ಖತೋಪಚಯಾಕಾರಾ, ಜಾತಿ ಗಯ್ಹತಿ ಯೋಗಿನೋ॥
೬೯೩.
ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧಾಕಾರೇನ, ಜಾಯತೀತಿ ಸಪೇಕ್ಖತೋ।
ತದಾಯಂ ಸನ್ತತಾಕಾರಾ, ಜಾತಿ ಗಯ್ಹತಿ ತಸ್ಸ ತು॥
೬೯೪.
ಏವಮಾಭೋಗಭೇದೇನ
ಅತ್ತೂಪಲದ್ಧಿಭಾವೇನ, ಜಾಯನ್ತಂ ವಾಥ ಕೇವಲಂ॥
೬೯೫.
ರೂಪಂ ವಿವಿತ್ತೋಕಾಸಸ್ಸ, ಪೂರಕಟ್ಠೇನ ಚೀಯತಿ।
ಅಭಾವಾ ಪುನಭಾವಾಯ, ಪವತ್ತಂ ಸನ್ತತೀತಿ ಚ॥
೬೯೬.
ಏವಮಾಕಾರಭೇದಾವ, ಸಬ್ಬಾಕಾರವರಾಕರೋ।
ಜಾತಿರೂಪಂ ದ್ವಿಧಾಕಾಸಿ, ಜಾತಿರೂಪವಿರೋಚನೋ॥
೬೯೭.
ಜರತಾ ನವತಾಹಾಯಾ, ರೂಪಾನಂ ಪಾಕಲಕ್ಖಣಾ।
ಅನಿಚ್ಚತನ್ತಿ ಮಪ್ಪತ್ತಿ, ಪರಿಭಿಜ್ಜನಲಕ್ಖಣಾ॥
೬೯೮.
ಇತಿ ಲಕ್ಖಣರೂಪಂ ತು, ತಿವಿಧಂ ಭಿನ್ನಕಾಲಿಕಂ।
ಸಭಾವರೂಪಧಮ್ಮೇಸು, ತಂತಂಕಾಲೋಪಲಕ್ಖಿತಂ॥
೬೯೯.
ಯೇನ ಲಕ್ಖೀಯತಿ ರೂಪಂ, ಭಿನ್ನಾಕಾರಂ ಖಣೇ ಖಣೇ।
ವಿಪಸ್ಸನಾನಯತ್ಥಾಯ, ತಮಿಚ್ಚಾಹ ತಥಾಗತೋ॥
೭೦೦.
ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ,
ಯಾಪೇತಬ್ಬೋಜಲಕ್ಖಣೋ।
ಆಹಾರೋ ಸೇನ್ದ್ರಿಯಜಾತೋ,
ರೂಪಕಾಯಾನುಪಾಲಕೋ॥
೭೦೧.
ಇಚ್ಚೇವಂ ಸಪರಿಚ್ಛೇದಾ, ಸವಿಕಾರಾ ಸಲಕ್ಖಣಾ।
ಅಕಿಚ್ಚಪಟಿವೇಧಾಯ, ದಯಾಪನ್ನೇನ ತಾದಿನಾ॥
೭೦೨.
ತತ್ಥ
ರೂಪಧಮ್ಮಾ ಸರೂಪೇನ, ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಸಬ್ಬಥಾ॥
೭೦೩.
ಕತ್ವಾನ ಜಾತಿಮೇಕಂ ತು, ತತ್ಥೋಪಚಯಸನ್ತತಿಂ।
ಸತ್ತವೀಸತಿ ರೂಪಾನಿ, ಭವನ್ತೀತಿ ವಿನಿದ್ದಿಸೇ॥
೭೦೪.
ಭೂತತ್ತಯಂ ತು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ, ಕತ್ವಾ ಛಬ್ಬೀಸಧಾಪಿ ಚ।
ಉಭಯಂ ಜಾತಿಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ, ಗಹೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ॥
೭೦೫.
ರೂಪಧಮ್ಮಾನಮಿಚ್ಚೇವಂ
ಸರೂಪಂ ನಾಮಸಙ್ಖೇಪಂ, ಸಭಾವಞ್ಚ ಸಲಕ್ಖಣನ್ತಿ॥
ಇತಿ ರೂಪವಿಭಾಗೇ ಸರೂಪಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಅಟ್ಠಾರಸಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।