೭. ಸತ್ತಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ
ವಿಪಾಕಚಿತ್ತಪ್ಪವತ್ತಿನಿದ್ದೇಸೋ
೩೭೬.
ಅನನ್ತಞಾಣೇನ
ಗುಣೇಸಿನಾ ಕಾರುಣಿಕೇನ ತೇನ।
ವುತ್ತೇ ವಿಪಾಕೇ ಮತಿಪಾಟವತ್ಥಂ,
ವಿಪಾಕಚಿತ್ತಪ್ಪಭವಂ ಸುಣಾಥ॥
೩೭೭.
ಏಕೂನತಿಂಸ ಕಮ್ಮಾನಿ, ಪಾಕಾ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ದಸ್ಸಿತಾ।
ತೀಸು ದ್ವಾರೇಸು ಕಮ್ಮಾನಿ, ವಿಪಾಕಾ ಛಸು ದಿಸ್ಸರೇ॥
೩೭೮.
ಕುಸಲಂ ಕಾಮಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಪವತ್ತೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಂ।
ತಂ ತಂ ಪಚ್ಚಯಮಾಗಮ್ಮ, ದದಾತಿ ವಿವಿಧಂ ಫಲಂ॥
೩೭೯.
ಏಕಾಯ ಚೇತನಾಯೇಕಾ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಪಕಾಸಿತಾ।
ನಾನಾಕಮ್ಮೇಹಿ ನಾನಾ ಚ, ಭವನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯೋ॥
೩೮೦.
ತಿಹೇತುಕಂ ತು ಯಂ ಕಮ್ಮಂ, ಕಾಮಾವಚರಸಞ್ಞಿತಂ।
ತಿಹೇತುಕಂ ದುಹೇತುಞ್ಚ, ವಿಪಾಕಂ ದೇತ್ಯಹೇತುಕಂ॥
೩೮೧.
ದುಹೇತುಕಂ ತು ಯಂ ಕಮ್ಮಂ, ತಂ ನ ದೇತಿ ತಿಹೇತುಕಂ।
ದುಹೇತುಕಮಹೇತುಞ್ಚ, ವಿಪಾಕಂ ದೇತಿ ಅತ್ತನೋ॥
೩೮೨.
ತಿಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ,
ಪಟಿಸನ್ಧಿ ತಿಹೇತುಕಾ।
ದುಹೇತುಕಾಪಿ ಹೋತೇವ,
ನ ಚ ಹೋತಿ ಅಹೇತುಕಾ॥
೩೮೩.
ದುಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ,
ಪಟಿಸನ್ಧಿ ದುಹೇತುಕಾ।
ಅಹೇತುಕಾಪಿ
ನ ಚ ಹೋತಿ ತಿಹೇತುಕಾ॥
೩೮೪.
ಅಸಙ್ಖಾರಮಸಙ್ಖಾರಂ
ಸಸಙ್ಖಾರಮಸಙ್ಖಾರಂ, ಸಸಙ್ಖಾರಂ ಫಲಂ ತಥಾ॥
೩೮೫.
ಏಕಾಯ ಚೇತನಾಯೇತ್ಥ, ಕುಸಲಸ್ಸ ಚ ಸೋಳಸ।
ವಿಧಾ ವಿಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ, ಭವನ್ತೀತಿ ಪಕಾಸಯೇ॥
೩೮೬.
ಆರಮ್ಮಣೇನ ಹೋತೇವ, ವೇದನಾಪರಿವತ್ತನಂ।
ತದಾರಮ್ಮಣಚಿತ್ತಮ್ಪಿ, ಜವನೇನ ನಿಯಾಮಿತಂ॥
೩೮೭.
ಕಾಮಾವಚರಚಿತ್ತೇನ, ಕುಸಲೇನಾದಿನಾ ಪನ।
ತುಲ್ಯೇನ ಪಾಕಚಿತ್ತೇನ, ಗಹಿತಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಚೇ॥
೩೮೮.
ಬಲವಾರಮ್ಮಣೇ
ಮನೋಧಾತು ಭವಙ್ಗಸ್ಮಿಂ, ತಾಯ ಆವಟ್ಟಿತೇ ಪನ॥
೩೮೯.
ವೀಥಿಚಿತ್ತೇಸು ಜಾತೇಸು, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಕಾದಿಸು।
ಜಾಯತೇ ಜವನಂ ಹುತ್ವಾ, ಪಠಮಂ ಕಾಮಮಾನಸಂ॥
೩೯೦.
ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಜವಿತ್ವಾನ, ಪಠಮೇ ಕುಸಲೇ ಗತೇ।
ತದೇವಾರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ, ತೇನೇವ ಸದಿಸಂ ಪುನ॥
೩೯೧.
ವಿಪಾಕಂ ಜಾಯತೇ ಚಿತ್ತಂ, ತದಾರಮ್ಮಣಸಞ್ಞಿತಂ।
ಸನ್ಧಿಯಾ ತುಲ್ಯತೋ ಮೂಲ-ಭವಙ್ಗನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತೇ॥
೩೯೨.
ತಞ್ಚ ಸನ್ತೀರಣಂ ಏತ್ಥ, ದಸ್ಸನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಂ।
ಗಣನೂಪಗಚಿತ್ತಾನಿ, ಚತ್ತಾರೇವ ಭವನ್ತಿ ಹಿ॥
೩೯೩.
ಯದಾ ಹಿ ದುತಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ, ಕುಸಲಂ ಜವನಂ ತದಾ।
ತೇನ ತುಲ್ಯವಿಪಾಕಮ್ಪಿ, ತದಾರಮ್ಮಣಕಂ ಸಿಯಾ॥
೩೯೪.
ಸನ್ಧಿಯಾ ಅಸಮಾನತ್ತಾ, ದ್ವೇ ನಾಮಾನಿಸ್ಸ ಲಬ್ಭರೇ।
‘‘ಆಗನ್ತುಕಭವಙ್ಗ’’ನ್ತಿ, ‘‘ತದಾರಮ್ಮಣಕ’’ನ್ತಿ ಚ॥
೩೯೫.
ಯದಾ
ಸದಿಸಂ ತತಿಯಂ ಪಾಕಂ, ತದಾರಮ್ಮಣಕಂ ಸಿಯಾ॥
೩೯೬.
‘‘ಆಗನ್ತುಕಭವಙ್ಗ’’ನ್ತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಚ ಪವುಚ್ಚತಿ।
ಇಮಿನಾ ಪನ ಸದ್ಧಿಂ ಛ, ಪುರಿಮಾನಿ ಚ ಪಞ್ಚಪಿ॥
೩೯೭.
ಯದಾ ಚತುತ್ಥಂ ಕುಸಲಂ, ಜವನಂ ಹೋತಿ ತೇನ ಚ।
ತುಲ್ಯಂ ಚತುತ್ಥಂ ಪಾಕಂ ತು, ತದಾರಮ್ಮಣತಂ ವಜೇ॥
೩೯೮.
ಆಗನ್ತುಕಭವಙ್ಗಂ ತು, ತದಾರಮ್ಮಣನಾಮಕಂ।
ಪುರಿಮಾನಿ ಛ ಪಾಕಾನಿ, ಇಮಿನಾ ಹೋನ್ತಿ ಸತ್ತ ತು॥
೩೯೯.
ತಸ್ಮಿಂ ದ್ವಾರೇ ಯದಾ ಇಟ್ಠ-ಮಜ್ಝತ್ತಾರಮ್ಮಣಂ ಪನ।
ಆಗಚ್ಛತಿ ತದಾಪಾಥಂ, ತದಾ ವುತ್ತನಯೇನಿಧ॥
೪೦೦.
ಆರಮ್ಮಣವಸೇನೇವ, ವೇದನಾ ಪರಿವತ್ತತಿ।
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತಂ ತಸ್ಮಾ, ಹೋತಿ ಸನ್ತೀರಣಂ ಮನೋ॥
೪೦೧.
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತೇಸ್ವೇವ, ಜವನೇಸು ಚತೂಸುಪಿ।
ತೇಹಿ ತುಲ್ಯಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ, ಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ಜಾಯರೇ॥
೪೦೨.
ವೇದನಾಯಾಸಮಾನತ್ತಾ, ಅಚ್ಚನ್ತಂ ಪುರಿಮೇಹಿ ತು।
ಹೋನ್ತಿ ಪಿಟ್ಠಿಭವಙ್ಗಾನಿ, ಚತ್ತಾರೀತಿ ಚ ನಾಮತೋ॥
೪೦೩.
ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಪುರಿಮೇಹಿ ಚ ಸತ್ತಹಿ।
ಸದ್ಧಿಂ ದ್ವಾದಸ ಪಾಕಾನಿ, ಭವನ್ತೀತಿ ವಿನಿದ್ದಿಸೇ॥
೪೦೪.
ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ ತಥಾ ಏವಂ, ಸೋತಾದೀಸ್ವಪಿ ನಿದ್ದಿಸೇ।
ದ್ವಾದಸ ದ್ವಾದಸ ಪಾಕಾ, ಸಮಸಟ್ಠಿ ಭವನ್ತಿಮೇ॥
೪೦೫.
ಏಕಾಯ ಚೇತನಾಯೇವ, ಕಮ್ಮೇ ಆಯೂಹಿತೇ ಪನ।
ಸಮಸಟ್ಠಿ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ನ ಸಂಸಯೋ॥
೪೦೬.
ಗಹಿತಾಗಹಣೇನೇತ್ಥ
ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಕಾದೀನಿ, ಚತ್ತಾರೀತಿ ಚ ಸೋಳಸ॥
೪೦೭.
ಏವಮೇವ
ಅಸಙ್ಖಾರಸಸಙ್ಖಾರು-ಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇಹಿಪಿ॥
೪೦೮.
ಕಮ್ಮೇ ಆಯೂಹಿತೇ ತೇಸಂ, ವಿಪಾಕೇಹಿ ಚ ತೀಹಿಪಿ।
ಏಸೇವ ಚ ನಯೋ ತೇಹಿ, ದಿನ್ನಾಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಾ॥
೪೦೯.
ಪಠಮಂ ಇಟ್ಠಮಜ್ಝತ್ತ-ಗೋಚರಸ್ಸ ವಸೇನಿಧ।
ಪವತ್ತಿಂ ಪನ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತದ್ವಯೇ॥
೪೧೦.
ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ ತಪ್ಪಚ್ಛಾ ತು, ಇಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ಗೋಚರೇ ಇಧ।
ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪನ ದ್ವಾರೇ, ದ್ವಾದಸ ದ್ವಾದಸೇವ ತು॥
೪೧೧.
ಗಹಿತಾಗಹಣೇನೇತ್ಥ, ಪಾಕಚಿತ್ತಾನಿ ಸೋಳಸ।
ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ, ಞೇಯ್ಯಂ ಸಬ್ಬಮಸೇಸತೋ॥
೪೧೨.
ತಿಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ತಿಹೇತುಕಾ।
ಭವತೀತಿ ಅಯಂ ವಾರೋ, ವುತ್ತೋ ಏತ್ತಾವತಾ ಮಯಾ॥
೪೧೩.
ಸನ್ಧಿಮೇಕಂ ತು ಕಮ್ಮೇಕಂ, ಜನೇತಿ ನ ತತೋ ಪರಂ।
ಅನೇಕಾನಿ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಸಞ್ಜನೇತಿ ಪವತ್ತಿಯಂ॥
೪೧೪.
ಏಕಸ್ಮಾ ಹಿ ಯಥಾ ಬೀಜಾ, ಜಾಯತೇ ಏಕಮಙ್ಕುರಂ।
ಸುಬಹೂನಿ ಫಲಾನಿಸ್ಸ, ಹೋನ್ತಿ ಹೇತುಪವತ್ತಿತೋ॥
೪೧೫.
ದುಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ದುಹೇತುಕಾ।
ಹೋತೀತಿ ಹಿ ಅಯಂ ವಾರೋ, ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಆಗತೋ॥
೪೧೬.
ದುಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಸೋಮನಸ್ಸಯುತೇನಿಧ।
ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಚಿತ್ತೇನ, ಕಮ್ಮೇ ಆಯೂಹಿತೇ ಪನ॥
೪೧೭.
ತೇನ
ಇಟ್ಠೇ ಆರಮ್ಮಣೇ ಚಕ್ಖು-ದ್ವಾರೇ ಆಪಾಥಮಾಗತೇ॥
೪೧೮.
ಸೋಮನಸ್ಸಯುತೇ ಞಾಣ-ಹೀನೇ ಕುಸಲಮಾನಸೇ।
ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಜವಿತ್ವಾನ, ಗತೇ ತಸ್ಮಿಂ ದುಹೇತುಕೇ॥
೪೧೯.
ತದೇವಾರಮ್ಮಣಂ
ತಂಸರಿಕ್ಖಕಮೇಕಂ ತು, ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಮಾನಸಂ॥
೪೨೦.
ತಂ ಹಿ ಮೂಲಭವಙ್ಗನ್ತಿ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಿಚ್ಚಪಿ।
ಉಭಯಮ್ಪಿ ಚ ತಸ್ಸೇವ, ನಾಮನ್ತಿ ಪರಿದೀಪಿತಂ॥
೪೨೧.
ದುಹೇತುಕಸಸಙ್ಖಾರೇ, ಜವಿತೇಪಿ ಚ ತಂಸಮಂ।
ಹೋತಾಗನ್ತುಕಸಙ್ಖಾತಂ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಂ॥
೪೨೨.
ತಥೇವ ಚ ದುಹೇತೂನಂ, ಇಟ್ಠಮಜ್ಝತ್ತಗೋಚರೇ।
ದ್ವಿನ್ನಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಯುತ್ತಾನಂ, ಜವನಾನಮನನ್ತರಂ॥
೪೨೩.
ದ್ವೇ ತಾದಿಸಾನಿ ಜಾಯನ್ತೇ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಾ।
ತೇಸಂ ‘‘ಪಿಟ್ಠಿಭವಙ್ಗ’’ನ್ತಿ, ನಾಮಂ ‘‘ಆಗನ್ತುಕ’’ನ್ತಿ ಚ॥
೪೨೪.
ಸನ್ತೀರಣದ್ವಯಞ್ಚೇವ, ದಸ್ಸನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಂ।
ಇಮಾನಿ ಚ ಭವಙ್ಗಾನಿ, ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ ಪನಟ್ಠ ಹಿ॥
೪೨೫.
ಏವಮಟ್ಠಟ್ಠ
ಚತ್ತಾಲೀಸ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಭವನ್ತೀತಿ ಪವತ್ತಿಯಂ॥
೪೨೬.
ಗಹಿತಾಗಹಣೇನೇತ್ಥ, ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ ಪನಟ್ಠ ಚ।
ಸೋತಘಾನಾದಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ, ದ್ವಾದಸೇವ ಭವನ್ತಿ ಹಿ॥
೪೨೭.
ಏಕಾಯ ಚೇತನಾಯೇವಂ, ಕಮ್ಮೇ ಆಯೂಹಿತೇ ಪನ।
ದ್ವಾದಸೇವ ವಿಪಾಕಾನಿ, ಭವನ್ತೀತಿ ಪಕಾಸಿತಂ॥
೪೨೮.
ದುಹೇತುಕತ್ತಯೇನಾಪಿ
ಪಾಕೇನಾದಿನ್ನಸನ್ಧಿಯಾ, ಅಯಮೇವ ನಯೋ ಮತೋ॥
೪೨೯.
ದುಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ದುಹೇತುಕಾ।
ಹೋತೀತಿಪಿ ಅಯಂ ವಾರೋ, ವುತ್ತೋ ಏತ್ತಾವತಾ ಮಯಾ॥
೪೩೦.
ದುಹೇತುಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಅಹೇತುಕಾ।
ಹೋತೀತಿ ಚ ಅಯಂ ವಾರೋ, ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಆಗತೋ॥
೪೩೧.
ದುಹೇತುಕೇಸು
ತೇಸು ಅಞ್ಞತರೇನೇವ, ಕಮ್ಮೇ ಆಯೂಹಿತೇ ಪನ॥
೪೩೨.
ತಸ್ಸೇವ ಪಾಕಭೂತಾಯ, ಆದಿನ್ನಪಟಿಸನ್ಧಿನೋ।
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತಾಹೇತು, ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಯಾ॥
೪೩೩.
ಪಟಿಸನ್ಧಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಕಮ್ಮಸದಿಸಾತಿ ಹಿ।
ಕಮ್ಮಂ ದುಹೇತುಕಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಅಹೇತುಕಾ॥
೪೩೪.
ತಸ್ಸ ಬುದ್ಧಿಮುಪೇತಸ್ಸ, ಇಟ್ಠಮಜ್ಝತ್ತಗೋಚರೇ।
ಆಪಾಥಮಾಗತೇ ಚಕ್ಖು-ದ್ವಾರೇ ಪುನ ಚ ದೇಹಿನೋ॥
೪೩೫.
ದುಹೇತೂನಂ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ, ಪುಞ್ಞಾನಂ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ।
ಜವನಸ್ಸಾವಸಾನಸ್ಮಿಂ, ಅಹೇತುಕಮಿದಂ ಮನೋ॥
೪೩೬.
ತದಾರಮ್ಮಣಭಾವೇನ, ಜಾಯತೇ ನತ್ಥಿ ಸಂಸಯೋ।
ತಂ ತು ಮೂಲಭವಙ್ಗಞ್ಚ, ತದಾರಮ್ಮಣಮೇವ ಚ॥
೪೩೭.
ವೀಥಿಚಿತ್ತೇಸು ಜಾತೇಸು, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಕಾದಿಸು।
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತಂಯೇವ, ಹೋತಿ ಸನ್ತೀರಣಮ್ಪಿ ಚ॥
೪೩೮.
ತೇಸು ಏಕಂ ಠಪೇತ್ವಾನ, ಗಹಿತಾಗಹಣೇನಿಧ।
ಗಣನೂಪಗಚಿತ್ತಾನಿ, ತೀಣಿಯೇವ ಭವನ್ತಿ ಹಿ॥
೪೩೯.
ಇಟ್ಠೇ
ತದಾ ಸನ್ತೀರಣಞ್ಚೇವ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಂ॥
೪೪೦.
ಸೋಮನಸ್ಸಯುತಂಯೇವ, ಗಹೇತ್ವಾ ತೇಸು ಏಕಕಂ।
ಪುರಿಮಾನಿ ಚ ತೀಣೀತಿ, ಚತ್ತಾರೋವ ಭವನ್ತಿ ಹಿ॥
೪೪೧.
ಏವಂ ಚತ್ತಾರಿ ಚಿತ್ತಾನಿ, ದ್ವಾರೇಸುಪಿ ಚ ಪಞ್ಚಸು।
ಹೋನ್ತಿ ವೀಸತಿ ಚಿತ್ತಾನಿ, ವಿಪಾಕಾನಿ ಪವತ್ತಿಯಂ॥
೪೪೨.
ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ ತು ಚತ್ತಾರಿ, ಗಹಿತಾಗಹಣೇನಿಧ।
ಸೋತಘಾನಾದಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ, ಹೋತೇವಾಹೇತುಕಟ್ಠಕಂ॥
೪೪೩.
ಅಹೇತುಪಟಿಸನ್ಧಿಸ್ಸ
ದುಹೇತುಕಂ ತಿಹೇತುಂ ವಾ, ದುಹೇತುಪಟಿಸನ್ಧಿನೋ॥
೪೪೪.
ಜಾತಾ
ತೇನ ತುಲ್ಯಮ್ಪಿ ಹೀನಂ ವಾ, ತದಾರಮ್ಮಣಕಂ ಭವೇ॥
೪೪೫.
ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಸನ್ಧಾಯ, ವುತ್ತಞ್ಚಾಹೇತುಕಟ್ಠಕಂ।
ಚತೂಸುಪಿ ಅಪಾಯೇಸು, ಪವತ್ತೇ ಪನ ಲಬ್ಭತಿ॥
೪೪೬.
ಥೇರೋ ನೇರಯಿಕಾನಂ ತು, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ವಸ್ಸತಿ।
ಗನ್ಧಂ ವಾಯುಞ್ಚ ಮಾಪೇತಿ, ಯದಾ ತೇಸಂ ತದಾ ಪನ॥
೪೪೭.
ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ಚ ಸುತ್ವಾ ಚ, ಧಮ್ಮಂ ಗನ್ಧಞ್ಚ ಘಾಯತಂ।
ಪಿವತಞ್ಚ ಜಲಂ ವಾಯುಂ, ಫುಸತಂ ಮುದುಮೇವ ಚ॥
೪೪೮.
ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಕಾದೀನಿ, ಪುಞ್ಞಜಾನೇವ ಪಞ್ಚಪಿ।
ಸನ್ತೀರಣದ್ವಯಂ ಏಕಾ, ಮನೋಧಾತೂತಿ ಅಟ್ಠಕಂ॥
೪೪೯.
ಅಯಂ ತಾವ ಕಥಾ ಇಟ್ಠ-ಇಟ್ಠಮಜ್ಝತ್ತಗೋಚರೇ।
ಕಾಮಾವಚರಪುಞ್ಞಾನಂ, ಜವನಾನಂ ವಸೇನಿಧ॥
೪೫೦.
ನಿಯಮತ್ಥಂ
ಕುಸಲಂ ಪನ ಸನ್ಧಾಯ, ತಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಹಿ ದೀಪಿತಂ॥
೪೫೧.
ಇಧಾಕುಸಲಚಿತ್ತೇಸು, ಸೋಮನಸ್ಸಯುತೇಸುಪಿ।
ಇಟ್ಠೇ ಆರಮ್ಮಣೇ ತೇಸು, ಜವಿತೇಸು ಚತೂಸುಪಿ॥
೪೫೨.
ಸೋಮನಸ್ಸಯುತಾಹೇತು-ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು ಹಿ।
ತದಾರಮ್ಮಣಭಾವೇನ, ಜಾಯತೇ ತದನನ್ತರಂ॥
೪೫೩.
ಛಸ್ವಾಕುಸಲಚಿತ್ತೇಸು, ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಯುತೇಸು ಹಿ।
ಗೋಚರೇ ಇಟ್ಠಮಜ್ಝತ್ತೇ, ಜವಿತೇಸು ಅನನ್ತರಂ॥
೪೫೪.
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತಾಹೇತು-ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು ಹಿ।
ತದಾರಮ್ಮಣಭಾವೇನ, ಜಾಯತೇ ಪನ ಪುಞ್ಞಜಾ॥
೪೫೫.
ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣಯೋಗಸ್ಮಿಂ
ಸೋಮನಸ್ಸಯುತಂ ಹೋತಿ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಂ॥
೪೫೬.
ಸೋಮನಸ್ಸಯುತೇ ಚಿತ್ತೇ, ಜವನೇ ಜವಿತೇ ಪನ।
ಗವೇಸಿತಬ್ಬಾ ಪಞ್ಚೇವ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಾ॥
೪೫೭.
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ, ಜವನೇ ಜವಿತೇ ಪನ।
ಛಳೇವ ಗವೇಸಿತಬ್ಬಾ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಾ॥
೪೫೮.
ತಿಹೇತುಸೋಮನಸ್ಸೇನ, ಆದಿನ್ನಪಟಿಸನ್ಧಿನೋ।
ಝಾನತೋ ಪರಿಹೀನಸ್ಸ, ತಂ ಝಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ॥
೪೫೯.
ದೋಮನಸ್ಸಯುತಂ ಚಿತ್ತಂ, ಹೋತಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಿನೋ।
ತಸ್ಸ ಕಿಂ ಜಾಯತೇ ಬ್ರೂಹಿ, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಂ॥
೪೬೦.
ಪಟ್ಠಾನೇ ಪಟಿಸಿದ್ಧಾ ಹಿ, ದೋಮನಸ್ಸಅನನ್ತರಂ।
ಸೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿ, ದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಚಸ್ಸ ವಾ॥
೪೬೧.
ಮಹಗ್ಗತಂ
ತತ್ಥೇವ ಪಟಿಸಿದ್ಧಂ ತು, ತದಾರಮ್ಮಣಮಾನಸಂ॥
೪೬೨.
ತಸ್ಮಾ
ನ ಹೋತಿ ಕಿಂ ನು ಕಾತಬ್ಬಂ, ವದ ತ್ವಂ ಆಭಿಧಮ್ಮಿಕ॥
೪೬೩.
ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಿತಾಹೇತು-ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು ತು।
ಪುಞ್ಞಾಪುಞ್ಞವಿಪಾಕಾ ಹಿ, ತದಾರಮ್ಮಣಿಕಾ ಸಿಯಾ॥
೪೬೪.
ಆವಜ್ಜನಂ ಕಿಮಸ್ಸಾತಿ, ನತ್ಥಿ ತಂ ಜಾಯತೇ ಕಥಂ।
ಭವಙ್ಗಾವಜ್ಜನಾನಂ ಕಿಂ, ಮಗ್ಗಸ್ಸಾನನ್ತರಸ್ಸ ಚ॥
೪೬೫.
ಫಲಸ್ಸಪಿ ನಿರೋಧಾ ಚ, ವುಟ್ಠಹನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ।
ಫಲಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಏವಂ, ನತ್ಥಿ ಆವಜ್ಜನಂ ಕಿರ॥
೪೬೬.
ವಿನಾ ಆವಜ್ಜನೇನಾಪಿ, ಹೋತಿ ಜಾಯತು ಮಾನಸಂ।
ಕಿಮಸ್ಸಾರಮ್ಮಣಂ ಬ್ರೂಹಿ, ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ಪಣ್ಡಿತ॥
೪೬೭.
ವಿನಾ
ರೂಪಾದೀಸು ಪರಿತ್ತೇಸು, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾರಬ್ಭ ಜಾಯತೇ॥
೪೬೮.
ಉತುಬೀಜನಿಯಾಮೋ ಚ, ಕಮ್ಮಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ।
ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಚ ನಿಯಾಮೋತಿ, ಞೇಯ್ಯಾ ಪಞ್ಚ ನಿಯಾಮತಾ॥
೪೬೯.
ತತ್ಥ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನ, ಫಲಪುಪ್ಫಾದಿಧಾರಣಂ।
ರುಕ್ಖಾನಂ ಪನ ಸಬ್ಬೇಸಂ, ಅಯಂ ಉತುನಿಯಾಮತಾ॥
೪೭೦.
ತೇಸಂ ತೇಸಂ ತು ಬೀಜಾನಂ, ತಂತಂತುಲ್ಯಫಲುಬ್ಭವೋ।
ಮತ್ಥಕೇ ನಾಳಿಕೇರಸ್ಸ, ಛಿದ್ದತ್ತಂ ಬೀಜಜೋ ಅಯಂ॥
೪೭೧.
ತಿಹೇತುಕಂ ತಿಹೇತುಞ್ಚ, ದುಹೇತುಞ್ಚ ಅಹೇತುಕಂ।
ವಿಪಾಕಂ ತು ಯತೋ ದೇತಿ, ಅಯಂ ಕಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ॥
೪೭೨.
ಜಾತಿಯಂ
ವಿಸೇಸತ್ತಮನೇಕಮ್ಪಿ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ॥
೪೭೩.
ಗೋಚರೇನ ಪಸಾದಸ್ಮಿಂ, ಘಟ್ಟಿತೇ ಪನ ತೇನಿಧ।
ಉಪ್ಪತ್ತಾವಜ್ಜನಾದೀನಂ, ಅಯಂ ಚಿತ್ತನಿಯಾಮತಾ॥
೪೭೪.
ಅನ್ಧಜ್ಜನಾನಂ ಹದಯನ್ಧಕಾರಂ,
ವಿದ್ಧಂಸನಂ ದೀಪಮಿಮಂ ಜಲನ್ತಂ।
ಸಿಕ್ಖೇಥ ಧೀರೋ ಸತತಂ ಪಯುತ್ತೋ,
ಮೋಹನ್ಧಕಾರಾಪಗಮಂ ಯದಿಚ್ಛೇತಿ॥
ಇತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮಾವತಾರೇ ವಿಪಾಕಚಿತ್ತಪ್ಪವತ್ತಿನಿದ್ದೇಸೋ ನಾಮ
ಸತ್ತಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।