೬. ರೂಪಪರಿಚ್ಛೇದೋ
೧. ಏತ್ತಾವತಾ ವಿಭತ್ತಾ ಹಿ, ಸಪ್ಪಭೇದಪ್ಪವತ್ತಿಕಾ।
ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ, ರೂಪಂ ದಾನಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
೨. ಸಮುದ್ದೇಸಾ
ಪವತ್ತಿಕ್ಕಮತೋ ಚೇತಿ, ಪಞ್ಚಧಾ ತತ್ಥ ಸಙ್ಗಹೋ॥
ರೂಪಸಮುದ್ದೇಸೋ
೩. ಚತ್ತಾರಿ ಮಹಾಭೂತಾನಿ, ಚತುನ್ನಞ್ಚ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಉಪಾದಾಯರೂಪನ್ತಿ ದುವಿಧಮ್ಪೇತಂ ರೂಪಂ ಏಕಾದಸವಿಧೇನ ಸಙ್ಗಹಂ ಗಚ್ಛತಿ।
೪. ಕಥಂ? ಪಥವೀಧಾತು ಆಪೋಧಾತು ತೇಜೋಧಾತು ವಾಯೋಧಾತು ಭೂತರೂಪಂ ನಾಮ।
೫. ಚಕ್ಖು ಸೋತಂ ಘಾನಂ ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋ ಪಸಾದರೂಪಂ ನಾಮ।
೬. ರೂಪಂ ಸದ್ದೋ ಗನ್ಧೋ ರಸೋ ಆಪೋಧಾತುವಿವಜ್ಜಿತಂ ಭೂತತ್ತಯಸಙ್ಖಾತಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಗೋಚರರೂಪಂ ನಾಮ।
೭. ಇತ್ಥತ್ತಂ ಪುರಿಸತ್ತಂ ಭಾವರೂಪಂ ನಾಮ।
೮. ಹದಯವತ್ಥು ಹದಯರೂಪಂ ನಾಮ।
೯. ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಜೀವಿತರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೦. ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ ಆಹಾರರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೧. ಇತಿ
೧೨. ಆಕಾಸಧಾತು ಪರಿಚ್ಛೇದರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೩. ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ವಿಞ್ಞತ್ತಿರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೪. ರೂಪಸ್ಸ ಲಹುತಾ ಮುದುತಾ ಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿದ್ವಯಂ ವಿಕಾರರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೫. ರೂಪಸ್ಸ ಉಪಚಯೋ ಸನ್ತತಿ ಜರತಾ ಅನಿಚ್ಚತಾ ಲಕ್ಖಣರೂಪಂ ನಾಮ।
೧೬. ಜಾತಿರೂಪಮೇವ
೧೭. ಕಥಂ –
ಭೂತಪ್ಪಸಾದವಿಸಯಾ, ಭಾವೋ ಹದಯಮಿಚ್ಚಪಿ।
ಜೀವಿತಾಹಾರರೂಪೇಹಿ, ಅಟ್ಠಾರಸವಿಧಂ ತಥಾ॥
ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಚ ವಿಞ್ಞತ್ತಿ, ವಿಕಾರೋ ಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಚ।
ಅನಿಪ್ಫನ್ನಾ ದಸ ಚೇತಿ, ಅಟ್ಠವೀಸವಿಧಂ ಭವೇ॥
ಅಯಮೇತ್ಥ ರೂಪಸಮುದ್ದೇಸೋ।
ರೂಪವಿಭಾಗೋ
೧೮. ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಪನೇತಂ ರೂಪಂ ಅಹೇತುಕಂ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಂ ಸಾಸವಂ ಸಙ್ಖತಂ ಲೋಕಿಯಂ ಕಾಮಾವಚರಂ ಅನಾರಮ್ಮಣಂ ಅಪ್ಪಹಾತಬ್ಬಮೇವಾತಿ ಏಕವಿಧಮ್ಪಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾದಿವಸೇನ ಬಹುಧಾ ಭೇದಂ ಗಚ್ಛತಿ।
೧೯. ಕಥಂ? ಪಸಾದಸಙ್ಖಾತಂ ಪಞ್ಚವಿಧಮ್ಪಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕರೂಪಂ ನಾಮ, ಇತರಂ ಬಾಹಿರರೂಪಂ।
೨೦. ಪಸಾದಹದಯಸಙ್ಖಾತಂ ವತ್ಥುರೂಪಂ ನಾಮ, ಇತರಂ ಅವತ್ಥುರೂಪಂ।
೨೧. ಪಸಾದವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ಸತ್ತವಿಧಮ್ಪಿ ದ್ವಾರರೂಪಂ ನಾಮ, ಇತರಂ ಅದ್ವಾರರೂಪಂ।
೨೨. ಪಸಾದಭಾವಜೀವಿತಸಙ್ಖಾತಂ ಅಟ್ಠವಿಧಮ್ಪಿ ಇನ್ದ್ರಿಯರೂಪಂ ನಾಮ, ಇತರಂ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯರೂಪಂ।
೨೩. ಪಸಾದವಿಸಯಸಙ್ಖಾತಂ ದ್ವಾದಸವಿಧಮ್ಪಿ ಓಳಾರಿಕರೂಪಂ ಸನ್ತಿಕೇರೂಪಂ, ಸಪ್ಪಟಿಘರೂಪಞ್ಚ, ಇತರಂ ಸುಖುಮರೂಪಂ ದೂರೇರೂಪಂ ಅಪ್ಪಟಿಘರೂಪಞ್ಚ।
೨೪. ಕಮ್ಮಜಂ ಉಪಾದಿನ್ನರೂಪಂ, ಇತರಂ ಅನುಪಾದಿನ್ನರೂಪಂ।
೨೫. ರೂಪಾಯತನಂ ಸನಿದಸ್ಸನರೂಪಂ, ಇತರಂ ಅನಿದಸ್ಸನರೂಪಂ।
೨೬. ಚಕ್ಖಾದಿದ್ವಯಂ ಅಸಮ್ಪತ್ತವಸೇನ, ಘಾನಾದಿತ್ತಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತವಸೇನಾತಿ ಪಞ್ಚವಿಧಮ್ಪಿ ಗೋಚರಗ್ಗಾಹಿಕರೂಪಂ, ಇತರಂ ಅಗೋಚರಗ್ಗಾಹಿಕರೂಪಂ।
೨೭. ವಣ್ಣೋ ಗನ್ಧೋ ರಸೋ ಓಜಾ ಭೂತಚತುಕ್ಕಞ್ಚೇತಿ ಅಟ್ಠವಿಧಮ್ಪಿ ಅವಿನಿಬ್ಭೋಗರೂಪಂ, ಇತರಂ ವಿನಿಬ್ಭೋಗರೂಪಂ।
೨೮. ಇಚ್ಚೇವಮಟ್ಠವೀಸತಿ-ವಿಧಮ್ಪಿ ಚ ವಿಚಕ್ಖಣಾ।
ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾದಿಭೇದೇನ, ವಿಭಜನ್ತಿ ಯಥಾರಹಂ॥
ಅಯಮೇತ್ಥ ರೂಪವಿಭಾಗೋ।
ರೂಪಸಮುಟ್ಠಾನನಯೋ
೨೯. ಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತಂ ಉತು ಆಹಾರೋ ಚೇತಿ ಚತ್ತಾರಿ ರೂಪಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ನಾಮ।
೩೦. ತತ್ಥ ಕಾಮಾವಚರಂ ರೂಪಾವಚರಞ್ಚೇತಿ ಪಞ್ಚವೀಸತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಕುಸಲಾಕುಸಲಕಮ್ಮಮಭಿಸಙ್ಖತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಸನ್ತಾನೇ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಮುಪಾದಾಯ ಖಣೇ ಖಣೇ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ।
೩೧. ಅರೂಪವಿಪಾಕದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವಜ್ಜಿತಂ
೩೨. ತತ್ಥ ಅಪ್ಪನಾಜವನಂ ಇರಿಯಾಪಥಮ್ಪಿ ಸನ್ನಾಮೇತಿ।
೩೩. ವೋಟ್ಠಬ್ಬನಕಾಮಾವಚರಜವನಾಭಿಞ್ಞಾ ಪನ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ।
೩೪. ಸೋಮನಸ್ಸಜವನಾನಿ ಪನೇತ್ಥ ತೇರಸ ಹಸನಮ್ಪಿ ಜನೇನ್ತಿ।
೩೫. ಸೀತುಣ್ಹೋತುಸಮಞ್ಞಾತಾ
೩೬. ಓಜಾಸಙ್ಖಾತೋ ಆಹಾರೋ ಆಹಾರಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಂ ಅಜ್ಝೋಹರಣಕಾಲೇ ಠಾನಪ್ಪತ್ತೋವ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ।
೩೭. ತತ್ಥ ಹದಯಇನ್ದ್ರಿಯರೂಪಾನಿ ಕಮ್ಮಜಾನೇವ।
೩೮. ವಿಞ್ಞತ್ತಿದ್ವಯಂ ಚಿತ್ತಜಮೇವ।
೩೯. ಸದ್ದೋ ಚಿತ್ತೋತುಜೋ।
೪೦. ಲಹುತಾದಿತ್ತಯಂ ಉತುಚಿತ್ತಾಹಾರೇಹಿ ಸಮ್ಭೋತಿ।
೪೧. ಅವಿನಿಬ್ಭೋಗರೂಪಾನಿ ಚೇವ ಆಕಾಸಧಾತು ಚ। ಚತೂಹಿ ಸಮ್ಭೂತಾನಿ।
೪೨. ಲಕ್ಖಣರೂಪಾನಿ ನ ಕುತೋಚಿ ಜಾಯನ್ತಿ।
೪೩. ಅಟ್ಠಾರಸ ಪನ್ನರಸ, ತೇರಸ ದ್ವಾದಸಾತಿ ಚ।
ಕಮ್ಮಚಿತ್ತೋತುಕಾಹಾರ-ಜಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ॥
೪೪. ಜಾಯಮಾನಾದಿರೂಪಾನಂ, ಸಭಾವತ್ತಾ ಹಿ ಕೇವಲಂ।
ಲಕ್ಖಣಾನಿ ನ ಜಾಯನ್ತಿ, ಕೇಹಿಚೀತಿ ಪಕಾಸಿತಂ॥
ಅಯಮೇತ್ಥ ರೂಪಸಮುಟ್ಠಾನನಯೋ।
ಕಲಾಪಯೋಜನಾ
೪೫. ಏಕುಪ್ಪಾದಾ ಏಕವೀಸತಿ ರೂಪಕಲಾಪಾ ನಾಮ।
೪೬. ತತ್ಥ ಜೀವಿತಂ ಅವಿನಿಬ್ಭೋಗರೂಪಞ್ಚ ಚಕ್ಖುನಾ ಸಹ ಚಕ್ಖುದಸಕನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ। ತಥಾ ನವ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಕಲಾಪಾ।
೪೭. ಅವಿನಿಬ್ಭೋಗರೂಪಂ ಪನ ಸುದ್ಧಟ್ಠಕಂ, ತದೇವ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಸಹ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿನವಕಂ, ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಸದ್ದೇಹಿ ಸಹ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿದಸಕಂ, ಲಹುತಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಲಹುತಾದೇಕಾದಸಕಂ, ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿಲಹುತಾದಿದ್ವಾದಸಕಂ, ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಸದ್ದಲಹುತಾದಿತೇರಸಕಞ್ಚೇತಿ ಛ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಕಲಾಪಾ।
೪೮. ಸುದ್ಧಟ್ಠಕಂ ಸದ್ದನವಕಂ ಲಹುತಾದೇಕಾದಸಕಂ ಸದ್ದಲಹುತಾದಿದ್ವಾದಸಕಞ್ಚೇತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಉತುಸಮುಟ್ಠಾನಕಲಾಪಾ।
೪೯. ಸುದ್ಧಟ್ಠಕಂ ಲಹುತಾದೇಕಾದಸಕಞ್ಚೇತಿ ದ್ವೇಆಹಾರಸಮುಟ್ಠಾನಕಲಾಪಾ।
೫೦. ತತ್ಥ ಸುದ್ಧಟ್ಠಕಂ ಸದ್ದನವಕಞ್ಚೇತಿ ದ್ವೇ ಉತುಸಮುಟ್ಠಾನಕಲಾಪಾ ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಅವಸೇಸಾ ಪನ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಮೇವಾತಿ।
೫೧. ಕಮ್ಮಚಿತ್ತೋತುಕಾಹಾರ-ಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ।
ನವ ಛ ಚತುರೋ ದ್ವೇತಿ, ಕಲಾಪಾ ಏಕವೀಸತಿ॥
ಕಲಾಪಾನಂ ಪರಿಚ್ಛೇದ-ಲಕ್ಖಣತ್ತಾ ವಿಚಕ್ಖಣಾ।
ನ ಕಲಾಪಙ್ಗಮಿಚ್ಚಾಹು, ಆಕಾಸಂ ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಚ॥
ಅಯಮೇತ್ಥ ಕಲಾಪಯೋಜನಾ।
ರೂಪಪವತ್ತಿಕ್ಕಮೋ
೫೨. ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ
೫೩. ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಂ
೫೪. ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಕಸತ್ತಾನಂ ಪನ ಕಾಯಭಾವವತ್ಥುದಸಕಸಙ್ಖಾತಾನಿ ತೀಣಿ ದಸಕಾನಿ ಪಾತುಭವನ್ತಿ, ತತ್ಥಾಪಿ ಭಾವದಸಕಂ ಕದಾಚಿ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ತತೋ ಪರಂ ಪವತ್ತಿಕಾಲೇ ಕಮೇನ ಚಕ್ಖುದಸಕಾದೀನಿ ಚ ಪಾತುಭವನ್ತಿ।
೫೫. ಇಚ್ಚೇವಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಮುಪಾದಾಯ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ದುತಿಯಚಿತ್ತಮುಪಾದಾಯ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ಠಿತಿಕಾಲಮುಪಾದಾಯ ಉತುಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ಓಜಾಫರಣಮುಪಾದಾಯ ಆಹಾರಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಚೇತಿ ಚತುಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಕಲಾಪಸನ್ತತಿ ಕಾಮಲೋಕೇ ದೀಪಜಾಲಾ ವಿಯ, ನದೀಸೋತೋ ವಿಯ ಚ ಯಾವತಾಯುಕಮಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪವತ್ತತಿ।
೫೬. ಮರಣಕಾಲೇ ಪನ ಚುತಿಚಿತ್ತೋಪರಿಸತ್ತರಸಮಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿಕಾಲಮುಪಾದಾಯ ಕಮ್ಮಜರೂಪಾನಿ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಪುರೇತರಮುಪ್ಪನ್ನಾನಿ ಚ ಕಮ್ಮಜರೂಪಾನಿ ಚುತಿಚಿತ್ತಸಮಕಾಲಮೇವ ಪವತ್ತಿತ್ವಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ, ತತೋ ಪರಂ ಚಿತ್ತಜಾಹಾರಜರೂಪಞ್ಚ ವೋಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ, ತತೋ ಪರಂ ಉತುಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಪರಮ್ಪರಾ ಯಾವ ಮತಕಳೇವರಸಙ್ಖಾತಾ ಪವತ್ತನ್ತಿ।
೫೭. ಇಚ್ಚೇವಂ ಮತಸತ್ತಾನಂ, ಪುನದೇವ ಭವನ್ತರೇ।
ಪಟಿಸನ್ಧಿಮುಪಾದಾಯ, ತಥಾ ರೂಪಂ ಪವತ್ತತಿ॥
೫೮. ರೂಪಲೋಕೇ
೫೯. ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾನಂ ಪನ ಚಕ್ಖುಸೋತವತ್ಥುಸದ್ದಾಪಿ ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ತಥಾ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಚಿತ್ತಜರೂಪಾನಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾಲೇ ಜೀವಿತನವಕಮೇವ, ಪವತ್ತಿಯಞ್ಚ ಸದ್ದವಜ್ಜಿತಂ ಉತುಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಂ ಅತಿರಿಚ್ಛತಿ।
೬೦. ಇಚ್ಚೇವಂ
೬೧. ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಕಾಮೇಸು, ಹೋನ್ತಿ ತೇವೀಸ ರೂಪಿಸು।
ಸತ್ತರಸೇವ ಸಞ್ಞೀನಂ, ಅರೂಪೇ ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ॥
ಸದ್ದೋ ವಿಕಾರೋ ಜರತಾ, ಮರಣಞ್ಚೋಪಪತ್ತಿಯಂ।
ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ ಪವತ್ತೇ ತು, ನ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ನ ಲಬ್ಭತಿ॥
ಅಯಮೇತ್ಥ ರೂಪಪವತ್ತಿಕ್ಕಮೋ।
ನಿಬ್ಬಾನಭೇದೋ
೬೨. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪನ ಲೋಕುತ್ತರಸಙ್ಖಾತಂ ಚತುಮಗ್ಗಞಾಣೇನ ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಮಗ್ಗಫಲಾನಮಾರಮ್ಮಣಭೂತಂ ವಾನಸಙ್ಖಾತಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾ ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ।
೬೩. ತದೇತಂ ಸಭಾವತೋ ಏಕವಿಧಮ್ಪಿ ಸಉಪಾದಿಸೇಸನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಅನುಪಾದಿಸೇಸನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಚೇತಿ ದುವಿಧಂ ಹೋತಿ ಕಾರಣಪರಿಯಾಯೇನ।
೬೪. ತಥಾ
೬೫. ಪದಮಚ್ಚುತಮಚ್ಚನ್ತಂ, ಅಸಙ್ಖತಮನುತ್ತರಂ।
ನಿಬ್ಬಾನಮಿತಿ ಭಾಸನ್ತಿ, ವಾನಮುತ್ತಾ ಮಹೇಸಯೋ॥
ಇತಿ ಚಿತ್ತಂ ಚೇತಸಿಕಂ, ರೂಪಂ ನಿಬ್ಬಾನಮಿಚ್ಚಪಿ।
ಪರಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತಿ, ಚತುಧಾವ ತಥಾಗತಾ॥
ಇತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ ರೂಪಸಙ್ಗಹವಿಭಾಗೋ ನಾಮ
ಛಟ್ಠೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।