೨೧. ಏಕವೀಸತಿಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ
ಪಟಿಪದಾಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸುದ್ಧಿನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ
೧೨೯೮. ಅಟ್ಠಞಾಣವಸೇನೇವಾತಿ ಸಿಖಾಪತ್ತಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ। ಸಿಖಾಪತ್ತಿ ಪನಸ್ಸಾ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಾದೀನಂ ಅಟ್ಠಞಾಣಾನಂ ವಸೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಟ್ಠಞಾಣವಸೇನಾ’’ತಿ। ನವಮನ್ತಿ ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮಿಕಞಾಣಂ। ಇತಿ ಉದಯಬ್ಬಯಾದೀನಿ ಅಟ್ಠ, ಇದಞ್ಚ ನವಮಞಾಣಂ ಪಟಿಪದಾಞಾಣದಸ್ಸನನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ। ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ಏತಾಯ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋತಿ ಪಟಿಪದಾ, ಉದಯಬ್ಬಯಾದೀನಂ ಜಾನನಟ್ಠೇನ, ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ ಞಾಣದಸ್ಸನಞ್ಚಾತಿ ಕತ್ವಾ।
೧೨೯೯. ತಾನಿ ಪನ ಞಾಣಾನಿ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಟ್ಠ ಞಾಣಾನೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ಉದಯಬ್ಬಯಾನುಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತೀರಣಪರಿಞ್ಞಾಯ ಪತಿಟ್ಠಂ, ತಥಾಪಿ ಯಥಾವುತ್ತಟ್ಠೇನ ಪಟಿಪದಾಞಾಣದಸ್ಸನಮ್ಪಿ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ತಮ್ಪಿ ಇಧ ವುತ್ತಂ। ಇತರತ್ಥ ಪನ ಉಪ್ಪನ್ನಮತ್ತಂ ಅಪ್ಪಗುಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಅಪ್ಪಗುಣಞ್ಹಿ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾದಿಪಹಾನಸಿದ್ಧಿಯಾ ಪಹಾನಪರಿಞ್ಞಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾನಭೂತಂ। ಯತೋ ತದಧಿಗಮೇನ ಅಟ್ಠಾರಸಸು ಮಹಾವಿಪಸ್ಸನಾಸು ಏಕಚ್ಚಾ ಅಧಿಗತಾವ ಹೋನ್ತಿ। ನ ಹಿ ಉದಯಬ್ಬಯಾನಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಪಟಿವೇಧೇನ ವಿನಾ ಸಾಮಞ್ಞಾಕಾರಾನಂ ತೀರಣಮತ್ತೇನ ಸಾತಿಸಯಂ ಪಟಿಪಕ್ಖಪ್ಪಹಾನಂ ಸಮ್ಭವತಿ। ಅಸತಿ ಚ ಪಟಿಪಕ್ಖಪ್ಪಹಾನೇ ಕುತೋ ಞಾಣಾದೀನಂ ವಜಿರಮಿವ ಅವಿಹತವೇಗತಾ ತಿಖಿಣವಿಸದಾದಿತಾ ವಾ, ತಸ್ಮಾ ಪಗುಣಭಾವಪ್ಪತ್ತಂ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಂ ಪಹಾನಪರಿಞ್ಞಾಪಕ್ಖಿಯಮೇವ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ।
೧೩೦೦-೨. ಭಙ್ಗೇತಿ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಭಙ್ಗೇ। ಯಥಾಭೂತದಸ್ಸಾವೀ ಭಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭಯಂ, ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮಾ, ತೇಸು ಭಯತೋ ಭಯೇಞಾಣಂ। ತಥಾ ಹೇತಂ ‘‘ಭಯತುಪಟ್ಠಾನಞಾಣ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಮುಚ್ಚಿತುಂ ಇಚ್ಛತೀತಿ ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯಂ, ಚಿತ್ತಂ, ಪುಗ್ಗಲೋ ವಾ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾ, ತಂ ಪನ ಞಾಣಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಞಾಣಂ ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾ’’ತಿ। ಪುನ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತಂ ಞಾಣಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ। ನಿರಪೇಕ್ಖತಾಯ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಉಪೇಕ್ಖನವಸೇನ ಪವತ್ತಂ ಞಾಣಂ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಞಾಣಂ। ಗಾಥಾಬನ್ಧತ್ಥಂ ಪನ ವಿಸನ್ಧಿನಿದ್ದೇಸೋ। ಓಳಾರಿಕೋಳಾರಿಕಸ್ಸ ಸಚ್ಚಪಟಿಚ್ಛಾದಕತಮಸ್ಸ ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮಿಕಂ। ತಂ ಪನ ಇದನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮಞಾಣನ್ತಿ, ಅನುಲೋಮಂ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ।
೧೩೦೩. ನನು ಚ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಸ್ಸ ಪಗೇವ ಸಿದ್ಧತ್ತಾ ಕಿಮತ್ಥಂ ಪುನ ತತ್ಥಾಪಿ ಅಭಿಯೋಗೋತಿ ಚೇ? ಅನಿಚ್ಚಾದಿಲಕ್ಖಣಸಲ್ಲಕ್ಖಣತ್ಥಂ। ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಞ್ಹಿ ಹೇಟ್ಠಾ ದಸಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಹುತ್ವಾ ಯಾಥಾವಸರಸತೋ ತಿಲಕ್ಖಣಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸವಿನಿಮುತ್ತಂ ಪನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಲಕ್ಖಣಸಲ್ಲಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಪುನ ತತ್ಥೇವ ಯೋಗೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಚಸ್ಸ ಉದಯಬ್ಬಯಾದೀನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ, ಸನ್ತತಿಇರಿಯಾಪಥಘನಛನ್ನತಾಯ ಚ ನೋಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಉದಯಬ್ಬಯಂ ಮನಸಿ ಕತ್ವಾ ಸನ್ತತಿಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣಂ, ಅಭಿಣ್ಹಪೀಳನಂ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಇರಿಯಾಪಥಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ದುಕ್ಖಲಕ್ಖಣಂ, ಧಾತುಯೋ ವಿನಿಬ್ಭುಜಿತ್ವಾ ಘನವಿನಿಬ್ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಅನತ್ತಲಕ್ಖಣಞ್ಚ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾ ದುಕ್ಖಾ ಅನತ್ತಾ’’ತಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಮ್ಮಸಿತಬ್ಬಾ। ತಸ್ಸೇವಂ ತುಲಯತೋ ತೀರಯತೋ ಯದಾ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಅತ್ತನೋ ಲಹುಉಪಟ್ಠಾನೇನ, ಞಾಣಸ್ಸ ಚ ತಿಕ್ಖತಾಯ ತಿರೋಹಿತುಪ್ಪಾದಾದಿಭೇದಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಮೇವ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಭಙ್ಗೇಯೇವ ತಸ್ಸ ಞಾಣಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ, ತದಾ ಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನಾ ನಾಮ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ ಅಧಿಗತಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ತದೇವ ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧಾರಮ್ಮಣಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನಂ ಆಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಯದಾ
ತಸ್ಸ ತಂ ಭಯತುಪಟ್ಠಾನಞಾಣಂ ಆಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಯದಾ ಸಬ್ಬಭವಗತೇಸು ಸಙ್ಖಾರೇಸು ತಾಣಂ ವಾ ಲೇಣಂ ವಾ ಪರಾಯಣಂ ವಾ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಾಸಿಕೋ ವಿಯ ಪಚ್ಚಾಮಿತ್ತೋ ಸಾದೀನವಾ ಏವ ಸಙ್ಖಾರಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಆದೀನವಮೇವ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಆದೀನವಞಾಣಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸೇವಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೇ ಆದೀನವತೋ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಯದಾ ತಿಭವಪರಿಯಾಪನ್ನೇಸು ನಿಬ್ಬೇದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಉಕ್ಕಣ್ಠಾ ಸಣ್ಠಹನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರವಿಸಂಯುತ್ತೇ ಸನ್ತಿಪದೇ ಅಭಿರತಿಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ತದಾಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಿದಾನುಪಸ್ಸನಂ ನಾಮ ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸ ಯದಾ ಇಮಿನಾ ನಿಬ್ಬಿದಾಞಾಣೇನ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೇಸು ನಿಬ್ಬಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಏಕಸಙ್ಖಾರೇಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಸ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರತೋ ಸಪ್ಪಮುಖಗತಸ್ಸ ವಿಯ ಮಣ್ಡೂಕಸ್ಸ ಮುಚ್ಚಿತುಕಾಮತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತದಾ ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾಞಾಣಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಸೇವಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೇಹಿ ಮುಚ್ಚಿತುಕಾಮಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಸುಖಸುಭಅತ್ತಾಕಾರೇನ ಪನ ಉಪಟ್ಠಿತುಂ ಅಸಮತ್ಥತಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಮುಚ್ಚನಸ್ಸ ‘‘ಏತೇಸು ಪನ ಞಾಣೇಸೂ’’ತಿಆದಿ।
೧೩೦೬. ವಿಪಸ್ಸನಾ…ಪೇ॰… ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀತಿ ಸಿಖಂ ಉತ್ತಮಭಾವಂ ಪತ್ತತ್ತಾ ಸಿಖಾಪತ್ತಾ। ವುಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀ। ‘‘ವುಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಹಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಿಮಿತ್ತಭೂತಾ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠವತ್ಥುತೋ ಚೇವ ಅಜ್ಝತ್ತಪ್ಪವತ್ತತೋ ಚ ವುಟ್ಠಹನತೋ ಮಗ್ಗೋ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀ, ಮಗ್ಗೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಘಟೀಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
೧೩೦೭. ತನ್ತಿ ಯಂ ಸಿಖಾಪತ್ತಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮಞಾಣನ್ತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಞಾಣಂ। ಆಸೇವನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಮ್ಮಸನವಸೇನ ಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಭಾವೇನ್ತಸ್ಸ ಬಹುಲೀಕರೋನ್ತಸ್ಸ। ತಸ್ಸ ಹಿ ಅಧಿಮೋಕ್ಖಸದ್ಧಾ ಭಾವನಾವಸೇನ ಬಲವತರಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ವೀರಿಯಂ ಸುಪಗ್ಗಹಿತಂ ಪಟಿಪಕ್ಖವಿಧಮನಸಮತ್ಥಂ ಹೋತಿ, ಆರಮ್ಮಣಾಭಿಮುಖಭಾವೇನ ಸತಿ ಸುಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸುಖಾನಂ ಸಾತಿಸಯತಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ, ತತೋವ ಅನುಲೋಮಞಾಣುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚಯೋ ಭವಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾ ತಿಕ್ಖತಮಾ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ।
೧೩೦೮-೧೨. ಅನಿಚ್ಚಾ…ಪೇ॰… ವೋತರತೇವ ಸಾತಿ ಅನಿಚ್ಚಾದೀಸು ಏಕೇನ ಆಕಾರೇನ ಸಮ್ಮಸನ್ತೀ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಪವತ್ತಿತ್ವಾ ಭಿಜ್ಜನ್ತೀ ಭವಙ್ಗಂ ಓತಿಣ್ಣಾ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತತೋ ಪರಂ ಭವಙ್ಗವಾರೋತಿ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಕತನಯೇನಾತಿ ಅನಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನೇವ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಯ ಕತನಯೇನ, ನ ಸಮ್ಮಸಿತನಯೇನ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾದಿ…ಪೇ॰… ಕುರುಮಾನ’’ನ್ತಿ। ಭವಙ್ಗಾವಟ್ಟನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಭವಙ್ಗಸ್ಸ ನಿವತ್ತನಂ ಕತ್ವಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಭವಙ್ಗವಸೇನ ಪವತ್ತಿತುಂ ಅದತ್ವಾ। ಪರಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪಚಾರನ್ತಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಆಸನ್ನತ್ತಾ, ಸಮೀಪಚಾರಿತ್ತಾ ವಾ।
೧೩೧೩-೬. ಅನುಲೋಮತ್ತಂ ಸಯಮೇವ ವದತಿ ‘‘ಪುರಿಮಾನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ। ಇದಞ್ಹಿ ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣಾದಿವಸೇನ ಸಙ್ಖಾರೇ ಆರಬ್ಭ ಪವತ್ತತ್ತಾ, ‘‘ಉದಯಬ್ಬಯವನ್ತಾನಂಯೇವ ವತ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಾದವಯೇ ಅದ್ದಸಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಭಙ್ಗವನ್ತಾನಂಯೇವ ವತ ಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನಂ ಭಙ್ಗಮದ್ದಸಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸಭಯಂಯೇವ ವತ ಭಯತುಪಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಭಯತೋ ಉಪಟ್ಠಿತ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಸಾದೀನವೇಯೇವ ವತ ಆದೀನವಾನುಪಸ್ಸನಂ ಆದೀನವಮದ್ದಸಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತಬ್ಬೇಯೇವ ವತ ನಿಬ್ಬಿದಾಞಾಣಂ ನಿಬ್ಬಿನ್ದ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಮುಚ್ಚಿತಬ್ಬಮ್ಹಿಯೇವ ವತ ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾಞಾಣಂ ಮುಚ್ಚಿತುಕಾಮಂ ಜಾತ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಪಟಿಸಙ್ಖಾತಬ್ಬಮೇವ ವತ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಞಾಣೇನ ಪಟಿಸಙ್ಖಾತ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂಯೇವ ವತ ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಯ ಉಪೇಕ್ಖಿತ’’ನ್ತಿ ಚ ಅತ್ಥತೋ ವದಮಾನಂ ವಿಯ ಇಮೇಸಞ್ಚ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಞಾಣಾನಂ ಕತಕಿಚ್ಚತಾಯ ಅನುಲೋಮೇತಿ ಸಬ್ಬಾಸಂಯೇವ ವಿಪಸ್ಸನಾನಂ ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಸಮ್ಮಸನಕಿಚ್ಚತ್ತಾ, ತಥಾ ಉಪರಿ ಚ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇ ಸತ್ತತಿಂಸಾಯ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಾನಂ ತಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ಪತ್ತಬ್ಬತಾಯ। ನ ಹಿ ಅನುಲೋಮಞಾಣೇ ಥೂಲಥೂಲಸಚ್ಚಪಟಿಚ್ಛಾದಕಸಂಕಿಲೇಸವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಸೇನ ಅಪ್ಪವತ್ತನ್ತೇ ಗೋತ್ರಭುಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಗೋತ್ರಭುಞಾಣೇ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಮಗ್ಗಞಾಣಂ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಭಾಗಾನಂ ಅನುಲೋಮತ್ತಾ ‘‘ಅನುಲೋಮನ್ತಿ ಸಞ್ಞಿತ’’ನ್ತಿ। ತೇನೇವಾತಿ ಹೇಟ್ಠಿಮಞಾಣಾನಂ ಅನುಲೋಮಮುಖೇನ, ಉಪರಿ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಾನಂ ಅನುಲೋಮನತೋ ಚ। ಸಚ್ಚಾನುಲೋಮಞಾಣನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಸ್ಸ ಅನುಲೋಮಿಕತ್ತಾ। ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿಯಾತಿ ಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣಾಯ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿಯಾ ಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ಪುರಿಮಾ ಕೋಟಿ। ಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣವಿಪಸ್ಸನಾಸು ಹಿ ಅಯಂ ವಿಸೇಸತೋ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾತಿ। ಅಸಙ್ಖತಾರಮ್ಮಣಂ ಪನ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಙ್ಖಾತಂ ವುಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ ಉಪೇತೀತಿ। ತತೋಪಿ ಹಿ ವಿಸೇಸತೋ ‘‘ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಂ ಲಭತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಞೇಯ್ಯಂ ಸಬ್ಬಪ್ಪಕಾರೇನಾ’’ತಿಆದಿ।
೧೩೧೭-೮. ಕಿತ್ತಿತಾತಿ ಥೋಮಿತಾ, ಅರಿಯಮಗ್ಗಾಧಿಟ್ಠಾನತಾಯ ಮಹನ್ತಾನಂ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀನಂ ಏಸನತೋ ಗವೇಸನತೋ ಮಹೇಸಿನಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ। ಸನ್ತಕಿಲೇಸತಾಯ ಸನ್ತಾ। ಯೋಗನ್ತಿ ಭಾವನಂ, ಭಾವನಾಭಿಯೋಗಂ ವಾ।
ಇತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮತ್ಥವಿಕಾಸಿನಿಯಾ ನಾಮ
ಅಭಿಧಮ್ಮಾವತಾರಸಂವಣ್ಣನಾಯ
ಪಟಿಪದಾಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸುದ್ಧಿನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।