೫. ಸೇಸಕಸಿಣನಿದ್ದೇಸೋ
ಆಪೋಕಸಿಣಕಥಾ
೯೧. ಇದಾನಿ
ಇಧಾಪಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವತೋ ಅಕತೇ ಆಪಸ್ಮಿಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ವಾ ತಳಾಕೇ ವಾ ಲೋಣಿಯಂ ವಾ ಸಮುದ್ದೇ ವಾ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚೂಳಸಿವತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಿಯ। ತಸ್ಸ ಕಿರಾಯಸ್ಮತೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ಪಹಾಯ ವಿವಿತ್ತವಾಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಮಹಾತಿತ್ಥೇ ನಾವಮಾರೂಹಿತ್ವಾ ಜಮ್ಬುದೀಪಂ ಗಚ್ಛತೋ ಅನ್ತರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಓಲೋಕಯತೋ ತಪ್ಪಟಿಭಾಗಂ ಕಸಿಣನಿಮಿತ್ತಂ ಉದಪಾದಿ।
ಅಕತಾಧಿಕಾರೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಕಸಿಣದೋಸೇ ಪರಿಹರನ್ತೇನ ನೀಲಪೀತಲೋಹಿತೋದಾತವಣ್ಣಾನಮಞ್ಞತರವಣ್ಣಂ ಆಪಂ ಅಗಹೇತ್ವಾ ಯಂ ಪನ ಭೂಮಿಂ ಅಸಮ್ಪತ್ತಮೇವ ಆಕಾಸೇ ಸುದ್ಧವತ್ಥೇನ ಗಹಿತಂ ಉದಕಂ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಥಾರೂಪಂ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಂ ಅನಾವಿಲಂ, ತೇನ ಪತ್ತಂ ವಾ ಕುಣ್ಡಿಕಂ ವಾ ಸಮತಿತ್ತಿಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಓಕಾಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸುಖನಿಸಿನ್ನೇನ ನ ವಣ್ಣೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ। ನ ಲಕ್ಖಣಂ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಂ। ನಿಸ್ಸಯಸವಣ್ಣಮೇವ ಕತ್ವಾ ಉಸ್ಸದವಸೇನ ಪಣ್ಣತ್ತಿಧಮ್ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಮ್ಬು, ಉದಕಂ, ವಾರಿ, ಸಲಿಲನ್ತಿಆದೀಸು ಆಪೋನಾಮೇಸು ಪಾಕಟನಾಮವಸೇನೇವ ‘‘ಆಪೋ ಆಪೋ’’ತಿ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ।
ತಸ್ಸೇವಂ ಭಾವಯತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ನಿಮಿತ್ತದ್ವಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಇಧ ಪನ ಉಗ್ಗಹನಿಮಿತ್ತಂ ಚಲಮಾನಂ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಸಚೇ ಫೇಣಪುಪ್ಫುಳಕಮಿಸ್ಸಂ ಉದಕಂ ಹೋತಿ, ತಾದಿಸಮೇವ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ಕಸಿಣದೋಸೋ
ತೇಜೋಕಸಿಣಕಥಾ
೯೨. ತೇಜೋಕಸಿಣಂ ಭಾವೇತುಕಾಮೇನಾಪಿ ತೇಜಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಂ। ತತ್ಥ ಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವತೋ ಅಕತೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ದೀಪಸಿಖಾಯ ವಾ ಉದ್ಧನೇ ವಾ ಪತ್ತಪಚನಟ್ಠಾನೇ ವಾ ದವದಾಹೇ ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಅಗ್ಗಿಜಾಲಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಿತ್ತಗುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಿಯ। ತಸ್ಸ ಹಾಯಸ್ಮತೋ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನದಿವಸೇ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಂ ಪವಿಟ್ಠಸ್ಸ ದೀಪಸಿಖಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸೇವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ।
ಇತರೇನ ಪನ ಕಾತಬ್ಬಂ। ತತ್ರಿದಂ ಕರಣವಿಧಾನಂ, ಸಿನಿದ್ಧಾನಿ ಸಾರದಾರೂನಿ ಫಾಲೇತ್ವಾ ಸುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಘಟಿಕಂ ಘಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಪತಿರೂಪಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ವಾ ಮಣ್ಡಪಂ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಪಚನಾಕಾರೇನ ರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಆಲಿಮ್ಪೇತ್ವಾ ಕಟಸಾರಕೇ ವಾ ಚಮ್ಮೇ ವಾ ಪಟೇ ವಾ ವಿದತ್ಥಿಚತುರಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಛಿದ್ದಂ ಕಾತಬ್ಬಂ। ತಂ ಪುರತೋ ಠಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ತಿಣಕಟ್ಠಂ ವಾ ಉಪರಿ ಧೂಮಸಿಖಂ ವಾ ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ವೇಮಜ್ಝೇ ಘನಜಾಲಾಯ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಂ, ನೀಲನ್ತಿ ವಾ ಪೀತನ್ತಿ ವಾತಿಆದಿವಸೇನ ವಣ್ಣೋ ನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ, ಉಣ್ಹತ್ತವಸೇನ ಲಕ್ಖಣಂ ನ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಂ। ನಿಸ್ಸಯಸವಣ್ಣಮೇವ ಕತ್ವಾ ಉಸ್ಸದವಸೇನ ಪಣ್ಣತ್ತಿಧಮ್ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಾವಕೋ, ಕಣ್ಹವತ್ತನೀ, ಜಾತವೇದೋ, ಹುತಾಸನೋತಿಆದೀಸು ಅಗ್ಗಿನಾಮೇಸು ಪಾಕಟನಾಮವಸೇನೇವ ‘‘ತೇಜೋ ತೇಜೋ’’ತಿ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ।
ತಸ್ಸೇವಂ ಭಾವಯತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ನಿಮಿತ್ತದ್ವಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ತತ್ಥ ಉಗ್ಗಹನಿಮಿತ್ತಂ ಜಾಲಂ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತನಸದಿಸಂ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ। ಅಕತೇ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಕಸಿಣದೋಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಅಲಾತಖಣ್ಡಂ ವಾ ಅಙ್ಗಾರಪಿಣ್ಡೋ ವಾ ಛಾರಿಕಾ ವಾ ಧೂಮೋ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ। ಪಟಿಭಾಗನಿಮಿತ್ತಂ ನಿಚ್ಚಲಂ ಆಕಾಸೇ ಠಪಿತರತ್ತಕಮ್ಬಲಕ್ಖಣ್ಡಂ ವಿಯ ಸುವಣ್ಣತಾಲವಣ್ಟಂ ವಿಯ ಕಞ್ಚನತ್ಥಮ್ಭೋ ವಿಯ ಚ ಉಪಟ್ಠಾತಿ। ಸೋ ತಸ್ಸ ಸಹ ಉಪಟ್ಠಾನೇನೇವ ಉಪಚಾರಜ್ಝಾನಂ, ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಚತುಕ್ಕಪಞ್ಚಕಜ್ಝಾನಾನಿ ಚ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ। ತೇಜೋಕಸಿಣಂ।
ವಾಯೋಕಸಿಣಕಥಾ
೯೩. ವಾಯೋಕಸಿಣಂ
ನೀಲಕಸಿಣಕಥಾ
೯೪. ತದನನ್ತರಂ ಪನ ನೀಲಕಸಿಣಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ನೀಲಕಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ವಾ ವತ್ಥಸ್ಮಿಂ ವಾ ವಣ್ಣಧಾತುಯಾ ವಾತಿ ವಚನತೋ ಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವತೋ ತಾವ ತಥಾರೂಪಂ ಮಾಲಾಗಚ್ಛಂ ವಾ ಪೂಜಾಠಾನೇಸು ಪುಪ್ಫಸನ್ಥರಂ ವಾ ನೀಲವತ್ಥಮಣೀನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ದಿಸ್ವಾವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಇತರೇನ ನೀಲುಪ್ಪಲಗಿರಿಕಣ್ಣಿಕಾದೀನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾ ಕೇಸರಂ ವಾ ವಣ್ಟಂ ವಾ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಏವಂ ಚಙ್ಗೋಟಕಂ ವಾ ಕರಣ್ಡಪಟಲಂ ವಾ ಪತ್ತೇಹಿಯೇವ ಸಮತಿತ್ತಿಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಸನ್ಥರಿತಬ್ಬಂ। ನೀಲವಣ್ಣೇನ ವಾ ವತ್ಥೇನ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪೂರೇತಬ್ಬಂ। ಮುಖವಟ್ಟಿಯಂ ವಾ ಅಸ್ಸ ಭೇರಿತಲಮಿವ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ। ಕಂಸನೀಲಪಲಾಸನೀಲಅಞ್ಜನನೀಲಾನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರೇನ ಧಾತುನಾ ಪಥವೀಕಸಿಣೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಂಹಾರಿಮಂ ವಾ ಭಿತ್ತಿಯಂಯೇವ ವಾ ಕಸಿಣಮಣ್ಡಲಂ ಕತ್ವಾ ವಿಸಭಾಗವಣ್ಣೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಪಥವೀಕಸಿಣೇ ವುತ್ತನಯೇನ ‘‘ನೀಲಂ ನೀಲ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕಾರೋ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬೋ। ಇಧಾಪಿ ಉಗ್ಗಹನಿಮಿತ್ತೇ ಕಸಿಣದೋಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಕೇಸರದಣ್ಡಕಪತ್ತನ್ತರಿಕಾದೀನಿ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ। ಪಟಿಭಾಗನಿಮಿತ್ತಂ ಕಸಿಣಮಣ್ಡಲತೋ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ
ಪೀತಕಸಿಣಕಥಾ
೯೫. ಪೀತಕಸಿಣೇಪಿ
ಲೋಹಿತಕಸಿಣಕಥಾ
೯೬. ಲೋಹಿತಕಸಿಣೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಲೋಹಿತಕಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ವಾ ವತ್ಥಸ್ಮಿಂ ವಾ ವಣ್ಣಧಾತುಯಾ ವಾತಿ। ತಸ್ಮಾ ಇಧಾಪಿ ಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವತೋ ತಥಾರೂಪಂ ಬನ್ಧುಜೀವಕಾದಿಮಾಲಾಗಚ್ಛಂ ವಾ ಪುಪ್ಫಸನ್ಥರಂ ವಾ ಲೋಹಿತಕವತ್ಥಮಣಿಧಾತೂನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ದಿಸ್ವಾವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಇತರೇನ ಜಯಸುಮನಬನ್ಧುಜೀವಕರತ್ತಕೋರಣ್ಡಕಾದಿಪುಪ್ಫೇಹಿ ವಾ ರತ್ತವತ್ಥೇನ ವಾ ಧಾತುನಾ ವಾ ನೀಲಕಸಿಣೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಕಸಿಣಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಲೋಹಿತಕಂ ಲೋಹಿತಕ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕಾರೋ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬೋ। ಸೇಸಂ ತಾದಿಸಮೇವಾತಿ। ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ।
ಓದಾತಕಸಿಣಕಥಾ
೯೭. ಓದಾತಕಸಿಣೇಪಿ ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಓದಾತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ವಾ ವತ್ಥಸ್ಮಿಂ ವಾ ವಣ್ಣಧಾತುಯಾ ವಾತಿ ವಚನತೋ ಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ತಾವ ಪುಞ್ಞವತೋ ತಥಾರೂಪಂ ಮಾಲಾಗಚ್ಛಂ ವಾ ವಸ್ಸಿಕಸುಮನಾದಿಪುಪ್ಫಸನ್ಥರಂ ವಾ ಕುಮುದಪದುಮರಾಸಿಂ ವಾ ಓದಾತವತ್ಥಧಾತೂನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ದಿಸ್ವಾವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಿಪುಮಣ್ಡಲರಜತಮಣ್ಡಲಚನ್ದಮಣ್ಡಲೇಸುಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿಯೇವ। ಇತರೇನ
ಆಲೋಕಕಸಿಣಕಥಾ
೯೮. ಆಲೋಕಕಸಿಣೇ
ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಕಾಸಕಸಿಣಕಥಾ
೯೯. ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಕಾಸಕಸಿಣೇಪಿ ಆಕಾಸಕಸಿಣಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಆಕಾಸಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಭಿತ್ತಿಛಿದ್ದೇ ವಾ ತಾಳಚ್ಛಿದ್ದೇ ವಾ ವಾತಪಾನನ್ತರಿಕಾಯ ವಾತಿ ವಚನತೋ ಕತಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ತಾವ ಪುಞ್ಞವತೋ ಭಿತ್ತಿಛಿದ್ದಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ದಿಸ್ವಾವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಇತರೇನ ಸುಚ್ಛನ್ನಮಣ್ಡಪೇ ವಾ ಚಮ್ಮಕಟಸಾರಕಾದೀನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ವಿದತ್ಥಿಚತುರಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಛಿದ್ದಂ ಕತ್ವಾ ತದೇವ ವಾ ಭಿತ್ತಿಛಿದ್ದಾದಿಭೇದಂ ಛಿದ್ದಂ ‘‘ಆಕಾಸೋ ಆಕಾಸೋ’’ತಿ ಭಾವೇತಬ್ಬಂ। ಇಧ ಉಗ್ಗಹನಿಮಿತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿತ್ತಿಪರಿಯನ್ತಾದೀಹಿ ಛಿದ್ದಸದಿಸಮೇವ ಹೋತಿ, ವಡ್ಢಿಯಮಾನಮ್ಪಿ ನ ವಡ್ಢತಿ। ಪಟಿಭಾಗನಿಮಿತ್ತಮಾಕಾಸಮಣ್ಡಲಮೇವ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ, ವಡ್ಢಿಯಮಾನಞ್ಚ ವಡ್ಢತಿ। ಸೇಸಂ ಪಥವೀಕಸಿಣೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ। ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಕಾಸಕಸಿಣಂ।
ಇತಿ
ದಸ ಯಾನಿ ಅವೋಚ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮದಸೋ।
ರೂಪಾವಚರಮ್ಹಿ ಚತುಕ್ಕಪಞ್ಚಕಜ್ಝಾನಹೇತೂನಿ॥
ಏವಂ
ಭಾವನಾನಯಮಿಮಂ ವಿದಿತ್ವಾನ।
ತೇಸ್ವೇವ ಅಯಂ ಭಿಯ್ಯೋ,
ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾಪಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ॥
ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾ
೧೦೦. ಇಮೇಸು ಹಿ ಪಥವೀಕಸಿಣವಸೇನ ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಹೋತೀತಿಆದಿಭಾವೋ, ಆಕಾಸೇ ವಾ ಉದಕೇ ವಾ ಪಥವಿಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಪದಸಾ ಗಮನಂ, ಠಾನನಿಸಜ್ಜಾದಿಕಪ್ಪನಂ ವಾ, ಪರಿತ್ತಅಪ್ಪಮಾಣನಯೇನ ಅಭಿಭಾಯತನಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಆಪೋಕಸಿಣವಸೇನ ಪಥವಿಯಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನನಿಮ್ಮುಜ್ಜನಂ, ಉದಕವುಟ್ಠಿಸಮುಪ್ಪಾದನಂ, ನದೀಸಮುದ್ದಾದಿನಿಮ್ಮಾನಂ, ಪಥವೀಪಬ್ಬತಪಾಸಾದಾದೀನಂ ಕಮ್ಪನನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ತೇಜೋಕಸಿಣವಸೇನ ಧೂಮಾಯನಾ, ಪಜ್ಜಲನಾ, ಅಙ್ಗಾರವುಟ್ಠಿಸಮುಪ್ಪಾದನಂ, ತೇಜಸಾ ತೇಜೋಪರಿಯಾದಾನಂ, ಯದೇವ ಸೋ ಇಚ್ಛತಿ ತಸ್ಸ ಡಹನಸಮತ್ಥತಾ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಆಲೋಕಕರಣಂ, ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸಮಯೇ ತೇಜೋಧಾತುಯಾ ಸರೀರಜ್ಝಾಪನನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ವಾಯೋಕಸಿಣವಸೇನ ವಾಯುಗತಿಗಮನಂ, ವಾತವುಟ್ಠಿಸಮುಪ್ಪಾದನನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ನೀಲಕಸಿಣವಸೇನ ನೀಲರೂಪನಿಮ್ಮಾನಂ, ಅನ್ಧಕಾರಕರಣಂ, ಸುವಣ್ಣದುಬ್ಬಣ್ಣನಯೇನ ಅಭಿಭಾಯತನಪಟಿಲಾಭೋ, ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖಾಧಿಗಮೋತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಪೀತಕಸಿಣವಸೇನ ಪೀತಕರೂಪನಿಮ್ಮಾನಂ, ಸುವಣ್ಣನ್ತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಾ, ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅಭಿಭಾಯತನಪಟಿಲಾಭೋ, ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖಾಧಿಗಮೋ ಚಾತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಲೋಹಿತಕಸಿಣವಸೇನ ಲೋಹಿತಕರೂಪನಿಮ್ಮಾನಂ, ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅಭಿಭಾಯತನಪಟಿಲಾಭೋ, ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖಾಧಿಗಮೋತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಓದಾತಕಸಿಣವಸೇನ
ಆಲೋಕಕಸಿಣವಸೇನ ಸಪ್ಪಭಾರೂಪನಿಮ್ಮಾನಂ, ಥಿನಮಿದ್ಧಸ್ಸ ದೂರಭಾವಕರಣಂ, ಅನ್ಧಕಾರವಿಧಮನಂ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಆಲೋಕಕರಣನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಆಕಾಸಕಸಿಣವಸೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾನಂ ವಿವಟಕರಣಂ, ಅನ್ತೋಪಥವೀಪಬ್ಬತಾದೀಸುಪಿ ಆಕಾಸಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಇರಿಯಾಪಥಕಪ್ಪನಂ, ತಿರೋಕುಡ್ಡಾದೀಸು ಅಸಜ್ಜಮಾನಗಮನನ್ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಇಜ್ಝನ್ತಿ।
ಸಬ್ಬಾನೇವ ಉದ್ಧಂ ಅಧೋ ತಿರಿಯಂ ಅದ್ವಯಂ ಅಪ್ಪಮಾಣನ್ತಿ ಇಮಂ ಪಭೇದಂ ಲಭನ್ತಿ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ಪಥವೀಕಸಿಣಮೇಕೋ ಸಞ್ಜಾನಾತಿ। ಉದ್ಧಮಧೋತಿರಿಯಂ ಅದ್ವಯಮಪ್ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿಆದಿ।
ತತ್ಥ ಉದ್ಧನ್ತಿ ಉಪರಿಗಗನತಲಾಭಿಮುಖಂ। ಅಧೋತಿ ಹೇಟ್ಠಾಭೂಮಿತಲಾಭಿಮುಖಂ। ತಿರಿಯನ್ತಿ ಖೇತ್ತಮಣ್ಡಲಮಿವ ಸಮನ್ತಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಂ। ಏಕಚ್ಚೋ ಹಿ ಉದ್ಧಮೇವ ಕಸಿಣಂ ವಡ್ಢೇತಿ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಧೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಸಮನ್ತತೋ। ತೇನ ತೇನ ವಾ ಕಾರಣೇನ ಏವಂ ಪಸಾರೇತಿ। ಆಲೋಕಮಿವ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪದಸ್ಸನಕಾಮೋ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ಉದ್ಧಮಧೋತಿರಿಯನ್ತಿ। ಅದ್ವಯನ್ತಿ ಇದಂ ಪನ ಏಕಸ್ಸ ಅಞ್ಞಭಾವಾನುಪಗಮನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ಯಥಾ ಹಿ ಉದಕಂ ಪವಿಟ್ಠಸ್ಸ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ಉದಕಮೇವ ಹೋತಿ, ನ ಅಞ್ಞಂ, ಏವಮೇವ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಪಥವೀಕಸಿಣಮೇವ ಹೋತಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞೋ ಕಸಿಣಸಮ್ಭೇದೋತಿ। ಏಸೇವ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಅಪ್ಪಮಾಣನ್ತಿ ಇದಂ ತಸ್ಸ ಫರಣಅಪ್ಪಮಾಣವಸೇನ ವುತ್ತಂ। ತಞ್ಹಿ ಚೇತಸಾ ಫರನ್ತೋ ಸಕಲಮೇವ ಫರತಿ। ನ ಅಯಮಸ್ಸ ಆದಿ ಇದಂ ಮಜ್ಝನ್ತಿ ಪಮಾಣಂ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ।
೧೦೧. ಯೇ ಚ ತೇ ಸತ್ತಾ ಕಮ್ಮಾವರಣೇನ ವಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಕಿಲೇಸಾವರಣೇನ ವಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ವಿಪಾಕಾವರಣೇನ ವಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅಸದ್ಧಾ ಅಚ್ಛನ್ದಿಕಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ಅಭಬ್ಬಾ ನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮಿತುಂ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮತ್ತನ್ತಿ ವುತ್ತಾ, ತೇಸಮೇಕಸ್ಸಾಪೇಕಕಸಿಣೇಪಿ ಭಾವನಾ ನ ಇಜ್ಝತಿ। ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಾವರಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾತಿ ಆನನ್ತರಿಯಕಮ್ಮಸಮಙ್ಗಿನೋ। ಕಿಲೇಸಾವರಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾತಿ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಚೇವ ಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕಪಣ್ಡಕಾ ಚ। ವಿಪಾಕಾವರಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾತಿ ಅಹೇತುಕದ್ವಿಹೇತುಕಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾ। ಅಸದ್ಧಾತಿ ಬುದ್ಧಾದೀಸು ಸದ್ಧಾವಿರಹಿತಾ। ಅಚ್ಛನ್ದಿಕಾತಿ ಅಪಚ್ಚನೀಕಪಟಿಪದಾಯಂ ಛನ್ದವಿರಹಿತಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾತಿ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಿರಹಿತಾ। ಅಭಬ್ಬಾ ನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮಿತುಂ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮತ್ತನ್ತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನಿಯಾಮಸಙ್ಖಾತಂ ಸಮ್ಮತ್ತಸಙ್ಖಾತಞ್ಚ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಓಕ್ಕಮಿತುಂ ಅಭಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಕಸಿಣೇಯೇವ, ಅಞ್ಞೇಸುಪಿ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇಸು ಏತೇಸಮೇಕಸ್ಸಪಿ ಭಾವನಾ ನ ಇಜ್ಝತಿ। ತಸ್ಮಾ ವಿಗತವಿಪಾಕಾವರಣೇನಪಿ ಕುಲಪುತ್ತೇನ ಕಮ್ಮಾವರಣಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾವರಣಞ್ಚ ಆರಕಾ ಪರಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಞ್ಚ ಛನ್ದಞ್ಚ ಪಞ್ಞಞ್ಚ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗೇ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋತಿ।
ಇತಿ ಸಾಧುಜನಪಾಮೋಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಕತೇ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ
ಸಮಾಧಿಭಾವನಾಧಿಕಾರೇ
ಸೇಸಕಸಿಣನಿದ್ದೇಸೋ ನಾಮ
ಪಞ್ಚಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।