ತಕ್ಕರಣಪ್ಪಕಾರೋ

ಕೇನ ಪಕಾರೇನ ಕತೋತಿ ಏತ್ಥ ಅನನ್ತರಪಞ್ಹೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನೇವ ಕತೋ। ತಥಾ ಹಿ ಆಚರಿಯೋ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯತೋ

‘‘ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ನರೋ ಸಪಞ್ಞೋ, ಚಿತ್ತಂ ಪಞ್ಞಞ್ಚ ಭಾವಯಂ।

ಆತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಇಮಂ ವಿಜಟಯೇ ಜಟ’’ನ್ತಿ ಸಂ॰ ನಿ॰ ೧.೨೩ –

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಪಠಮಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಧಾನವಸೇನ ವುತ್ತಾ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾಯೋ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ಅಕಾಸಿ। ಏವಂ ಕುರುಮಾನೋ ಚ ಪಞ್ಚಹಿಪಿ ನಿಕಾಯೇಹಿ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನಿ ಸುತ್ತಪದಾನಿ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಸೀಹಳಟ್ಠಕಥಾಹಿ ಭಾಸಾಪರಿವತ್ತನವಸೇನ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತಾಸು ವುತ್ತಾನಿ ಸೀಹಳಿಕವತ್ಥೂನಿ ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಚ ಪಕಾಸೇಸಿ। ವಿಸೇಸತೋ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಪಾಕಟಾ ಸಕಸಮಯವಿರುದ್ಧಾ ಸಮಯನ್ತರಾ ಚ ಬಹೂಸು ಠಾನೇಸು ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಹೇತುಕಂ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾ। ಕಥಂ?

ತತ್ಥ ಹಿ ಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾಯಂ ‘‘ತತ್ರ ಪುರಿಮಾ ತಾವ ತಿಸ್ಸೋ ಚರಿಯಾ ಪುಬ್ಬಾಚಿಣ್ಣನಿದಾನಾ ಧಾತುದೋಸನಿದಾನಾ ಚಾತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ವದನ್ತಿ। ಪುಬ್ಬೇ ಕಿರ ಇಟ್ಠಪ್ಪಯೋಗಸುಭಕಮ್ಮಬಹುಲೋ ರಾಗಚರಿತೋ ಹೋತಿ, ಸಗ್ಗಾ ವಾ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನೋ। ಪುಬ್ಬೇ ಛೇದನವಧಬನ್ಧನವೇರಕಮ್ಮಬಹುಲೋ ದೋಸಚರಿತೋ ಹೋತಿ, ನಿರಯನಾಗಯೋನೀಹಿ ವಾ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನೋ। ಪುಬ್ಬೇ ಮಜ್ಜಪಾನಬಹುಲೋ ಸುತಪರಿಪುಚ್ಛಾವಿಹೀನೋ ಚ ಮೋಹಚರಿತೋ ಹೋತಿ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ವಾ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನೋತಿ ಏವಂ ಪುಬ್ಬಾಚಿಣ್ಣನಿದಾನಾತಿ ವದನ್ತಿ। ದ್ವಿನ್ನಂ ಪನ ಧಾತೂನಂ ಉಸ್ಸನ್ನತ್ತಾ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮೋಹಚರಿತೋ ಹೋತಿ ಪಥವೀಧಾತುಯಾ ಚ ಆಪೋಧಾತುಯಾ ಚ। ಇತರಾಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಉಸ್ಸನ್ನತ್ತಾ ದೋಸಚರಿತೋ। ಸಬ್ಬಾಸಂ ಸಮತ್ತಾ ಪನ ರಾಗಚರಿತೋತಿ। ದೋಸೇಸು ಚ ಸೇಮ್ಹಾಧಿಕೋ ರಾಗಚರಿತೋ ಹೋತಿ। ವಾತಾಧಿಕೋ ಮೋಹಚರಿತೋ। ಸೇಮ್ಹಾಧಿಕೋ ವಾ ಮೋಹಚರಿತೋ। ವಾತಾಧಿಕೋ ರಾಗಚರಿತೋತಿ ಏವಂ ಧಾತುದೋಸನಿದಾನಾತಿ ವದನ್ತೀ’’ತಿ ಏಕಚ್ಚೇವಾದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸೋ ‘‘ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಇಟ್ಠಪ್ಪಯೋಗಸುಭಕಮ್ಮಬಹುಲಾಪಿ ಸಗ್ಗಾ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನಾಪಿ ಚ ನ ಸಬ್ಬೇ ರಾಗಚರಿತಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಇತರೇ ವಾ ದೋಸಮೋಹಚರಿತಾ। ಏವಂ ಧಾತೂನಞ್ಚ ಯಥಾವುತ್ತೇನೇವ ನಯೇನ ಉಸ್ಸದನಿಯಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ದೋಸನಿಯಮೇ ಚ ರಾಗಮೋಹದ್ವಯಮೇವ ವುತ್ತಂ, ತಮ್ಪಿ ಚ ಪುಬ್ಬಾಪರವಿರುದ್ಧಮೇವ। ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನವಚನ’’ನ್ತಿ ವಿಸುದ್ಧಿ॰ ೧.೪೪ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ। ತಂ ಪರಮತ್ಥಮಞ್ಜೂಸಾಯ ನಾಮ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಮಹಾಟೀಕಾಯಂ ‘‘ಏಕಚ್ಚೇತಿ ಉಪತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ, ತೇನ ಹಿ ವಿಮುತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ತಥಾ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವಣ್ಣಿತಂ ವಿಸುದ್ಧಿ॰ ಟೀ॰ ೧.೪೪।