ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾಕರಣಂ
ಆಚರಿಯೋ ಪನ ಇಮಂ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಪಕರಣಂ ಯಥಾವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾಪಿ ತಿಪಿಟಕಟ್ಠಕಥಾಯೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಅಕಾಸಿ। ಕಥಂ? ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಂ ನಾಮ ವಿನಯಟ್ಠಕಥಂ ಬುದ್ಧಸಿರಿತ್ಥೇರೇನ ಅಜ್ಝೇಸಿತೋ ಮಹಾವಿಹಾರಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣಭಾಗೇ ಪಧಾನಘರಪರಿವೇಣೇ ಮಹಾನಿಗಮಸ್ಸಾಮಿನೋ ಪಾಸಾದೇ ವಸನ್ತೋ ಅಕಾಸಿ। ಸಾ ಪನೇಸಾ ಸಿರಿಪಾಲೋತಿ ನಾಮನ್ತರಸ್ಸ ಮಹಾನಾಮರಞ್ಞೋ ವೀಸತಿಮವಸ್ಸೇ (೯೭೩-ಬು-ವ) ಆರದ್ಧಾ ಏಕವೀಸತಿಮವಸ್ಸೇ (೯೭೪-ಬು-ವ) ನಿಟ್ಠಾನಪ್ಪತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ। ತಞ್ಚ ಪನ ಕರೋನ್ತೋ ಮಹಾಮಹಿನ್ದತ್ಥೇರೇನಾಭತಂ ಸೀಹಳಭಾಸಾಯ ಸಙ್ಖತಂ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಂ ತಸ್ಸಾ ಸರೀರಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಪಚ್ಚರೀಕುರುನ್ದೀಸಙ್ಖೇಪಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಹಿ ಚ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೀಹಳದೀಪೇ ಯಾವ ವಸಭರಾಜಕಾಲಾ ಪಾಕಟಾನಂ ಪೋರಾಣ ವಿನಯಧರಮಹಾಥೇರಾನಂ ವಿನಿಚ್ಛಯಭೂತಂ ಥೇರವಾದಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಕಾಸಿ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ –
‘‘ಸಂವಣ್ಣನಂ ತಞ್ಚ ಸಮಾರಭನ್ತೋ, ತಸ್ಸಾ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಂ ಸರೀರಂ।
ಕತ್ವಾ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ತಥೇವ, ಕುರುನ್ದಿನಾಮಾದಿಸು ವಿಸ್ಸುತಾಸು॥
ವಿನಿಚ್ಛಯೋ
ತತೋಪಿ ಅನ್ತೋಗಧಥೇರವಾದಂ, ಸಂವಣ್ಣನಂ ಸಮ್ಮ ಸಮಾರಭಿಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಚ॥
‘‘ಮಹಾಮೇಘವನುಯ್ಯಾನೇ, ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ।
ಮಹಾವಿಹಾರೋ ಯೋ ಸತ್ಥು, ಮಹಾಬೋಧಿವಿಭೂಸಿತೋ॥
ಯಂ ತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣೇ ಭಾಗೇ, ಪಧಾನಘರಮುತ್ತಮಂ।
ಸುಚಿಚಾರಿತ್ತಸೀಲೇನ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸೇವಿತಂ॥
ಉಳಾರಕುಲಸಮ್ಭೂತೋ, ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಯಕೋ ಸದಾ।
ಅನಾಕುಲಾಯ ಸದ್ಧಾಯ, ಪಸನ್ನೋ ರತನತ್ತಯೇ॥
ಮಹಾನಿಗಮಸಾಮೀತಿ, ವಿಸ್ಸುತೋ ತತ್ಥ ಕಾರಯಿ।
ಚಾರುಪಾಕಾರಸಞ್ಚಿತಂ, ಯಂ ಪಾಸಾದಂ ಮನೋರಮಂ॥
ಸನ್ದಚ್ಛಾಯತರೂಪೇತಂ, ಸಮ್ಪನ್ನಸಲಿಲಾಸಯಂ।
ವಸತಾ ತತ್ರ ಪಾಸಾದೇ, ಮಹಾನಿಗಮಸಾಮಿನೋ॥
ಸುಚಿಸೀಲಸಮಾಚಾರಂ, ಥೇರಂ ಬುದ್ಧಸಿರಿವ್ಹಯಂ।
ಯಾ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಆರದ್ಧಾ, ಇದ್ಧಾ ವಿನಯವಣ್ಣನಾ॥
ಪಾಲಯನ್ತಸ್ಸ ಸಕಲಂ, ಲಙ್ಕಾದೀಪಂ ನಿರಬ್ಬುದಂ।
ರಞ್ಞೋ ಸಿರಿನಿವಾಸಸ್ಸ ಸಿರಿಪಾಲಯಸಸ್ಸಿನೋ॥
ಸಮವೀಸತಿಮೇ ವಸ್ಸೇ, ಜಯಸಂವಚ್ಛರೇ ಅಯಂ।
ಆರದ್ಧಾ ಏಕವೀಸಮ್ಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಾ॥
ಉಪದ್ದವಾಕುಲೇ ಲೋಕೇ, ನಿರುಪದ್ದವತೋ ಅಯಂ।
ಏಕಸಂವಚ್ಛರೇನೇವ, ಯಥಾ ನಿಟ್ಠಂ ಉಪಾಗತಾ’’ತಿ
ಅಯಞ್ಚ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾ ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾ ಅಧುನಾ ಮುದ್ದಿತಛಟ್ಠಸಙ್ಗೀತಿಪೋತ್ಥಕವಸೇನ ಸಹಸ್ಸತೋ ಉಪರಿ ಅಟ್ಠಪಣ್ಣಾಸಾಧಿಕತಿಸತಮತ್ತಪಿಟ್ಠಪರಿಮಾಣಾ (೧೩೫೮) ಹೋತಿ, ತಸ್ಸಾ ಚ ಏಕಸಂವಚ್ಛರೇನ ನಿಟ್ಠಾಪಿತತ್ತಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಚತುವೀಸಾಧಿಕಸತ್ತಸತಮತ್ತಪಿಟ್ಠಪರಿಮಾಣೋ (೭೨೪) ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೋಪಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಛಪ್ಪಞ್ಚಮಾಸೇಹಿ ನಿಟ್ಠಾಪಿತೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಸಕ್ಕಾ ಞಾತುಂ। ತಸ್ಮಾ ಯಂ ಬುದ್ಧಘೋಸುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಮಹಾವಂಸವಚನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೋ ಆಚರಿಯಬುದ್ಧಘೋಸೇನ
ನನು ಚ ಇಮಿಸ್ಸಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವಿಸೇಸನಾಮವಸೇನ ಆಗಮಟ್ಠಕಥಾನಂ ಅತಿದೇಸೋ ದಿಸ್ಸತಿ