<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-knda.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>
<p rend="chapter">ಧಮ್ಮಪದಟ್ಠಕಥಾಕರಣಂ</p>

<p rend="bodytext">ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ಅಟ್ಠಕಥಾಯೋ ಸನ್ತಿ ಖುದ್ದಕಪಾಠಟ್ಠಕಥಾ ಧಮ್ಮಪದಟ್ಠಕಥಾ ಸುತ್ತನಿಪಾತಟ್ಠಕಥಾ ಚಾತಿ, ಯಾ ತಾಸು ದಿಸ್ಸಮಾನನಿಗಮನವಸೇನ ಆಚರಿಯಬುದ್ಧಘೋಸೇನೇವ ಕತಾತಿ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ। ತತ್ಥ ಪನ ವುತ್ತವಚನಾನಿ ಕಾನಿಚಿ <pb ed="M" n="0.0056"/> ಕಾನಿಚಿ ಆಗಮಟ್ಠಕಥಾಸು ವುತ್ತಾಕಾರೇನ ನ ಹೋನ್ತಿ। ತಸ್ಮಾ ಏಕೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ನೇತಾ ಆಚರಿಯಬುದ್ಧಘೋಸಸ್ಸಾ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಪನ ‘‘ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಉಪಥಮ್ಭಕತ್ಥೇರೇಹಿ ಪಠಮಂ ಕತಾ, ಪಚ್ಛಾ ಆಚರಿಯೇನ ಓಸಾನಸೋಧನವಸೇನ ಪರಿಯೋಸಾಪಿತಾ ವಾ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ಅಭಿಧಮ್ಮಟ್ಠಕಥಂ ಆಯಾಚನ್ತೇನ ಚೂಳಬುದ್ಧಘೋಸೇನ ವಾ ಕತಾ ಭವೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ।</p>

<p rend="bodytext">ತಂ ತಥಾ ವಾ ಹೋತು ಅಞ್ಞಥಾ ವಾ, ಇದಾನಿ ಏಕನ್ತತೋ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತುಂ ನ ಸುಕರಮೇವ। ತಸ್ಮಾ ತಾಸಂ ನಿಗಮನವಚನವಸೇನೇವ ಏತ್ಥ ಪಕಾಸಯಿಸ್ಸಾಮ। ತಾಸು ಹಿ <hi rend="bold">ಧಮ್ಮಪದಟ್ಠಕಥಂ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೇನ</hi> ಆಯಾಚಿತೋ <hi rend="bold">ಸಿರಿಕೂಟಸ್ಸ</hi> (ಸಿರಿಕುಡ್ಡಸ್ಸ) ರಞ್ಞೋ ಪಾಸಾದೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪರಮ್ಪರಾಭತಂ ಸೀಹಳಭಾಸಾಯ ಸಣ್ಠಿತಂ ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಂ ಪಾಳಿಭಾಸಾಯ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವಿತ್ಥಾರಗತಞ್ಚ ವಚನಕ್ಕಮಂ ಸಮಾಸೇತ್ವಾ ಗಾಥಾಸು ಅಸಂವಣ್ಣಿತಪದಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಸಂವಣ್ಣೇತ್ವಾ ಅಕಾಸಿ। ವುತ್ತಞ್ಹಿ ತತ್ಥ ಗನ್ಥಾರಮ್ಭೇ –</p>

<p rend="gatha1">‘‘ಪರಮ್ಪರಾಭತಾ ತಸ್ಸ, ನಿಪುಣಾ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ।</p>

<p rend="gathalast">ಯಾ ತಮ್ಬಪಣ್ಣಿದೀಪಮ್ಹಿ, ದೀಪಭಾಸಾಯ ಸಣ್ಠಿತಾ…ಪೇ॰…</p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪೇನಾ</hi>ಹಂ, ಥೇರೇನ ಥಿರಚೇತಸಾ।</p>

<p rend="gathalast">ಸದ್ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಕಾಮೇನ, ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಅಭಿಯಾಚಿತೋ…ಪೇ॰…</p>

<p rend="gatha1">ತಂ ಭಾಸಂ ಅತಿವಿತ್ಥಾರ, ಗತಞ್ಚ ವಚನಕ್ಕಮಂ।</p>

<p rend="gathalast">ಪಹಾಯಾರೋಪಯಿತ್ವಾನ, ತನ್ತಿಭಾಸಂ ಮನೋರಮಂ॥</p>

<p rend="gatha1">ಗಾಥಾನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಪದಂ, ಯಂ ತತ್ಥ ನ ವಿಭಾವಿತಂ।</p>

<p rend="gathalast">ಕೇವಲಂ ತಂ ವಿಭಾವೇತ್ವಾ, ಸೇಸಂ ತಮೇವ ಅತ್ಥತೋ॥</p>

<p rend="bodytext">ಭಾಸನ್ತರೇನ ಭಾಸಿಸ್ಸ’’ನ್ತಿ <note>ಧ॰ ಪ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೧.ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ</note> –</p>

<p rend="bodytext">ನಿಗಮನೇ ಚ ವುತ್ತಂ –</p>

<p rend="gatha1">‘‘ವಿಹಾರೇ ಅಧಿರಾಜೇನ, ಕಾರಿತಮ್ಹಿ ಕತಞ್ಞುನಾ।</p>

<p rend="gathalast">ಪಾಸಾದೇ <hi rend="bold">ಸಿರಿಕೂಟಸ್ಸ,</hi> ರಞ್ಞೋ ವಿಹರತಾ ಮಯಾ’’ತಿ <note>ಧ॰ ಪ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨.ನಿಗಮನಕಥಾ</note>॥</p>

<p rend="bodytext">ಏತ್ಥ ಚ <hi rend="bold">ಸಿರಿಕೂಟೋ</hi> ನಾಮ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾನಿಗಮನೇ <hi rend="bold">ಸಿರಿಪಾಲೋ</hi>ತಿ ವುತ್ತೋ <hi rend="bold">ಮಹಾನಾಮೋ</hi>ಯೇವ ರಾಜಾತಿ ವದನ್ತಿ। ಏವಂ ಸತಿ ಮಹೇಸಿಯಾ ಆನಯನಂ ಸಮಾದಾಪನಮಾರಬ್ಭ ತೇನ ರಞ್ಞಾ ದಿನ್ನೇ ಧೂಮರಕ್ಖಪಬ್ಬತವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೇನ ಸಾ ಕತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಮಹಾವಂಸೇ –</p>

<p rend="hangnum" n="37-212"><hi rend="paranum">೩೭-೨೧೨</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘ಲೋಹದ್ವಾರ-ರಲಗ್ಗಾಮ-ಕೋಟಿಪಸ್ಸಾವನವ್ಹಯೇ।</p>

<p rend="gathalast">ತಯೋ <pb ed="M" n="0.0057"/> ವಿಹಾರೇ ಕಾರೇತ್ವಾ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಭಯುತ್ತರೇ॥</p>

<p rend="hangnum" n="213"><hi rend="paranum">೨೧೩</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ವಿಹಾರಂ ಕಾರಯಿತ್ವಾನ, ಧೂಮರಕ್ಖಮ್ಹಿ ಪಬ್ಬತೇ।</p>

<p rend="gathalast">ಮಹೇಸಿಯಾ’ನಯೇನಾ’ದಾ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಥೇರವಾದಿನ’’ನ್ತಿ॥</p>

<p rend="bodytext">ತಸ್ಸ ಪನ ರಞ್ಞೋ ಕಾಲೇ ಸಾ ನಿಟ್ಠಾಪಿತಾತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಗಹೇತುಂ। ತಸ್ಸ ಹಿ ರಞ್ಞೋ ಏಕವೀಸತಿಮವಸ್ಸೇ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ। ಸೋ ಚ ರಾಜಾ ದ್ವಾವೀಸತಿಮವಸ್ಸೇ ದಿವಙ್ಗತೋ। ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಾಧಿಕಏಕವಸ್ಸೇನ ‘‘ಚತಸ್ಸೋ ಚ ಆಗಮಟ್ಠಕಥಾಯೋ ತಿಸ್ಸೋ ಚ ಅಭಿಧಮ್ಮಟ್ಠಕಥಾಯೋ ಅಯಞ್ಚ ಧಮ್ಮಪದಟ್ಠಕಥಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಾ ಏತಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ನಿಟ್ಠಾಪೇತುನ್ತಿ।</p>

</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>
