೪. ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೋ
ಕತಮೋ
ಕತಮೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನೋ। ಪಚ್ಛಿಮೇ ಅನನ್ತರೇ ಏವ ಖಣೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕಧಮ್ಮಸಮೂಹೋ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನೋ।
ಏಕಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತಂ ಪಠಮಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರ ಪಚ್ಚಯೋ, ಪಠಮ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಂ ದುತಿಯಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೋತಿಆದಿನಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ।
ಯದಾ ಪನ ಧಮ್ಮಯಮಕೇ ಸುದ್ಧಾವಾಸಾನಂ ದುತಿಯೇ ಅಕುಸಲೇ ಚಿತ್ತೇ ವತ್ತಮಾನೇತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ತಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಅಭಿನವಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಆರಬ್ಭ ಏತಂ ಮಮ ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಪವತ್ತಂ ಭವನಿಕನ್ತಿಕ ತಣ್ಹಾಸಹಗತಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ತದಾ ಪಠಮಂ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಭವಙ್ಗಂ ಚಲತಿ। ತತೋ ಮನೋದ್ವಾರಾವಜ್ಜನಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ತತೋ ಸತ್ತ ಭವನಿಕನ್ತಿಕಜವನಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ತತೋ ಪರಂ ಭವಙ್ಗವಾರೋ।
ಅಪಿ ಚ ಸೋ ಸತ್ತೋ ತದಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಭವೇ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪುಬ್ಬಭವೇ ಅತ್ತನಾ ಅನುಭೂತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಅನುಸ್ಸರಮಾನೋ ಅಚ್ಛತಿ। ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪನ ಅತಿದುಬ್ಬಲತ್ತಾ ತಞ್ಚ ಆರಮ್ಮಣಂ ಅಪರಿಬ್ಯತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ। ತಂ ಆರಬ್ಭ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಚಿತ್ತಮೇವ ಬಹುಲಂ ಪವತ್ತತಿ।
ಯದಾ ಗಬ್ಭೋ ಥೋಕಂ ವಡ್ಢಮಾನೋ ಹೋತಿ ಅತಿರೇಕದ್ವೇಮಾಸಂ ಗತೋ, ತದಾ ಚಕ್ಖಾದೀನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಹೋನ್ತಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಮಾತುಗಬ್ಭೇ ಆಲೋಕಾದೀನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅಭಾವತೋ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಾದೀನಿ ಚತ್ತಾರಿ ವಿಞ್ಞಾಣಾನಿ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಾನಿ ಏವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ಸೋ ಸತ್ತೋ ಮಾತುಯಾ ಇರಿಯಾಪಥಪರಿವತ್ತನಾದೀಸು ಬಹೂನಿ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ। ವಿಜಾಯನಕಾಲೇ ಪನ ಭುಸಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛತಿಯೇವ। ವಿಜಾಯಿತ್ವಾಪಿ ಯಾವ ವತ್ಥುರೂಪಾನಿ ಮುದೂನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಪರಿಪಾಕಂ ನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಾವ ಸೋ ಅತಿಮನ್ದರೂಪೋ ಉತ್ತಾನಸೇಯ್ಯಕೋ ಹುತ್ವಾ ಅಚ್ಛತಿ। ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಿ। ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪುರಿಮ ಭವಾನುಸಾರೀ ಏವ ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಸೋ ನಿರಯ ಭವತೋ ಆಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ವಿರೂಪಮುಖಬಹುಲೋ ಹೋತಿ। ಪುರಿಮಾನಿ ನಿರಯಾರಮ್ಮಣಾನಿ ಆರಬ್ಭ ಖಣೇ ಖಣೇ ವಿರೂಪಮುಖಮಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಯತಿ। ಅಥ ದೇವಲೋಕತೋ ಆಗತೋ ಹೋತಿ, ದಿಬ್ಬಾನಿ ಆರಮ್ಮಣಾನಿ ಆರಬ್ಭ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಮುಖಬಹುಲೋ ಹೋತಿ, ಖಣೇ ಖಣೇ ಮಿಹಿತಮುಖಮಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಯತಿ।
ಯದಾ ಪನ ವತ್ಥುರೂಪಾನಿ ತಿಕ್ಖಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಪರಿಪಾಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ವಿಞ್ಞಾಣಾನಿ ಚಸ್ಸ ಸುವಿಸದಾನಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ। ತದಾ ಅಮನ್ದರೂಪೋ ಹುತ್ವಾ ಕೀಳನ್ತೋ ಲೀಳನ್ತೋ ಮೋದನ್ತೋ
ಕಿಂ ಪನ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಸತ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಏವ ಪುರಿಮಂ ಜಾತಿಂ ಪಮುಸ್ಸತೀತಿ ಚೇ। ನ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಸತ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಏವ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ಕೋಚಿ ಅತಿರೇಕತರಂ ಗಮ್ಭವಾಸದುಕ್ಖೇನ ಪರಿಪೀಳಿತೋ ಗಬ್ಭೇ ಏವ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ಕೋಚಿ ವಿಜಾಯನಕಾಲೇ, ಕೋಚಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ಕೋಚಿ ಇತೋಪರಮ್ಪಿ ದಹರಕಾಲೇ ನ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ವುಡ್ಢಕಾಲೇ ಏವ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ಕೋಚಿ ಯಾವಜೀವಂಪಿ ನ ಪಮುಸ್ಸತಿ। ದ್ವೇ ತಯೋ ಭವೇ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೋಪಿ ಅತ್ಥಿಯೇವ। ಇಮೇ ಜಾತಿಸ್ಸರಸತ್ತಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ।
ತತ್ಥ ವಿಜಾಯನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಛದ್ವಾರಿಕವೀಥಿಚಿತ್ತಾನಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ। ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾರಮ್ಮಣಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಛದ್ವಾರಿಕವೀಥಿ ಚಿತ್ತಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ। ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಪುರಿಮಂ ಪುರಿಮಂ ಅನನ್ತರೇ ನಿರುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಛಿಮಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರೇ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಅಯಞ್ಚ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೋ ನಾಮ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರೇ ಏಕಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಏಕಪ್ಪಬನ್ಧೋ ಏವ ಹೋತಿ। ಯದಾ ಸತ್ತೋ ಅರಹತ್ತ ಮಗ್ಗಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಖನ್ಧಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತದಾ ಏವ ಸೋ ಪಬನ್ಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ।
ಕೇನಟ್ಠೇನ ಅನನ್ತರೋ, ಕೇನಟ್ಠೇನ ಪಚ್ಚಯೋತಿ। ಅತ್ತನೋ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಸದಿಸಸ್ಸ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಟ್ಠೇನ ಅನನ್ತರೋ, ಉಪಕಾರಕಟ್ಠೇನ ಪಚ್ಚಯೋ। ತತ್ಥ ಅತ್ತಸದಿಸಸ್ಸಾತಿ ಸಾರಮ್ಮಣ ಭಾವೇನ ಅತ್ತನಾ ಸದಿಸಸ್ಸ। ಸಾರಮ್ಮಣಭಾವೇನಾತಿ ಚ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಆರಮ್ಮಣೇನ ವಿನಾ ನ ಪವತ್ತತಿ, ಸೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋ ನಾಮ, ಏವಂ ಸಾರಮ್ಮಣಭಾವೇನ। ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಟ್ಠೇನಾತಿ ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಚಿತ್ತೇ ನಿರುದ್ಧೇಪಿ ತಸ್ಸ ಚಿನ್ತನಕಿರಿಯಾವೇಗೋ ನ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಏವ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ಏವಂ ಪಚ್ಛಿಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಟ್ಠೇನ।
ತತ್ಥ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಮಾತುಪರಮ್ಪರಾ ವಿಯ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಪರಮ್ಪರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ। ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಧೀತುಪರಮ್ಪರಾ ವಿಯ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನಪರಮ್ಪರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಅರಹನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಪುನ ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾತಂ ಧಮ್ಮನ್ತರಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯಾತಿ। ನ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ। ಕಸ್ಮಾ, ತದಾ ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸವೇಗಾನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಭಾವೇನ ಅಚ್ಚನ್ತಸನ್ತತರತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ। ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯ ದೀಪನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।