೫. ಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯೋ
ಪಚ್ಚಯಧಮ್ಮವಿಭಾಗೋ
ಕೇನಟ್ಠೇನ ಸಮನನ್ತರೋತಿ। ಸುಟ್ಠು ಅನನ್ತರಟ್ಠೇನ ಸಮನನ್ತರೋ। ಯಥಾ ಸಿಲಾಥಮ್ಭಾದೀಸು ರೂಪಕಲಾಪಾ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಸಮಾನಾಪಿ ರೂಪ ಧಮ್ಮಭಾವೇನ ಸಣ್ಠಾನ ಜಾತಿಕತ್ತಾ ಮಜ್ಝೇ ಪರಿಚ್ಛೇದರೂಪಸಹಿತಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ। ದ್ವಿನ್ನಂ ರೂಪಕಲಾಪಾನಂ ಮಜ್ಝೇ ಅನ್ತರಂ ನಾಮ ವಿವರಂ ನಾಮ ಅತ್ಥಿಯೇವ। ನ ತಥಾ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕ ಕಲಾಪಾನಂ ಮಜ್ಝೇ। ತೇ ಪನ ಅರೂಪಧಮ್ಮಭಾವೇನ ಅಸಣ್ಠಾನ ಜಾತಿಕತ್ತಾ ಮಜ್ಝೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಧಮ್ಮಸ್ಸ ನಾಮ ಕಸ್ಸಚಿ ಆಕಾಸವಿವರಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಅನ್ತರ ರಹಿತಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ। ಲೋಕಸ್ಸಪಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕಲಾಪಾನಂ ಅನ್ತರಂ ನಾಮ ನ ದಿಸ್ಸತಿ। ತತೋ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ನಿಚ್ಚಂ ಧುವಂ ಥಾವರಂ ಅವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮನ್ತಿ ಏವಂ ಚಿತ್ತೇ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಿನೋ ಹೋನ್ತಿ। ಏವಂ ಸುಟ್ಠು ಅನನ್ತರಟ್ಠೇನ ಸಮನನ್ತರೋ। ಅನನ್ತರಟ್ಠೇನಾತಿ ಚ ಅತ್ತನೋ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಸದಿಸಸ್ಸ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಟ್ಠೇನಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಮೇವ।
ಏವಂ ಸನ್ತೇ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಕಾಲೇ ಪುರಿಮಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ನೇವ ಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಚಿತ್ತಂ, ಪಚ್ಛಿಮಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ಅರಿಯಫಲಚಿತ್ತಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಏಕರತ್ತಿದಿವಮ್ಪಿ ದ್ವೇರತ್ತಿದಿವಾನಿಪಿ।ಲ। ಸತ್ತರತ್ತಿದಿವಾನಿಪಿ ಅಚಿತ್ತಕೋ ಹೋತಿ। ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಭೂಮಿಯಂಪಿ ಪುರಿಮೇ ಕಾಮಭವೇ ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಪುರಿಮಚಿತ್ತಂ ನಾಮ। ಪಚ್ಛಿಮೇ ಕಾಮಭವೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಛಿಮಚಿತ್ತಂ ನಾಮ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಭವೇ ಪಞ್ಚಕಪ್ಪಸತಾನಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಚಿತ್ತಕೋ ತಿಟ್ಠತಿ। ತತ್ಥ ದ್ವೇ ಪುರಿಮಚಿತ್ತಾನಿ ಅತ್ತನೋ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಸದಿಸಸ್ಸ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಪಚ್ಚಯಸತ್ತಿರಹಿತಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ। ನ ಹೋನ್ತಿ। ಮಹನ್ತೇಹಿ ಪನ ಭಾವನಾಪಣಿಧಿಬಲೇಹಿ ಪಟಿಬಾಹಿತತ್ತಾ ಪುರಿಮಚಿತ್ತಾನಿ ಚ ನಿರುಜ್ಝಮಾನಾನಿ ಅನನ್ತರೇ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನ ಸತ್ತಿಸಹಿತಾನಿ ಏವ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ। ಪಚ್ಛಿಮಚಿತ್ತಾನಿ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಏಕಾಬದ್ಧಭಾವೇನ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಚಿರಕಾಲೇ ಏವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ನ ಚ ಏತ್ತಕಮತ್ತೇನ ಪುರಿಮಚಿತ್ತಾನಂ ಅನನ್ತರೇ ಧಮ್ಮನ್ತರಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನ ಸತ್ತಿನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಚ, ತೇ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಧಮ್ಮಾ ನಾಮ ನ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ। ಯಥಾ ತಂ ರಞ್ಞೋ ಯೋಧಾ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ, ಕದಾಚಿ ರಾಜಾ ಕಾಲಂ ಞತ್ವಾ ತುಮ್ಹೇ ಇದಾನಿ ಮಾಯುಜ್ಝಥ, ಯುದ್ಧಕಾಲೋ ನ ಹೋತಿ, ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಏವ ಯುಜ್ಝಥಾತಿ ವದೇಯ್ಯ। ತೇ ಚ ತದಾ ಅಯುಜ್ಝಮಾನಾ ವಿಚರೇಯ್ಯುಂ। ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ತೇಸಂ ಯುಜ್ಝನಸತ್ತಿ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಚ, ತೇ ಯೋಧಾ ನಾಮ ನ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುನ್ತಿ।
ಏತ್ಥ ವದೇಯ್ಯುಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚಯೇ ತೇ ಪನ ಅರೂಪಧಮ್ಮಭಾವೇನ ಅಸಣ್ಠಾನ ಜಾತಿಕತ್ತಾ ಮಜ್ಝೇಪರಿಚ್ಛೇದಧಮ್ಮಸ್ಸ ನಾಮ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಭಾವತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಅನ್ತರರಹಿತಾ