೭. ಸತ್ತಮೋ ಕಣ್ಡೋ (ಣ್ವಾದಿ)
‘‘ಬಹುಲಂ’’
೧. ಚರ ದರ ಕರ ರಹ ಜನ ಸನ ತಲ ಸಾದ ಸಾಧ ಕಸಾಸ ಚಟಾಯ ವಾಹಿ ಣು।
ಚರ-ಗತಿಭಕ್ಖಣೇಸು, ದರ-ದರಣೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ರಹ-ಚಾಗೇ, ಜನ-ಜನನೇ, ಸನ-ಸಮ್ಭತ್ತಿಯಂ, ತಲ-ಪತಿಟ್ಠಾಯಂ, ಸಾದ-ಅಸ್ಸಾದನೇ, ಸಾಧ-ಸಂಸಿದ್ಧಿಯಂ, ಕಸ-ವಿಲೇಖನೇ, ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ಚಟ-ಭೇದನೇ, ಅಯ-ಇತಿ ಗಮನತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ವಾ-ಗತಿಗನ್ಧನೇಸು, ಏತೇಹಿ ಕ್ರಿಯತ್ಥೇಹಿ ಬಹುಲಂ ಣು ಹೋತಿ। ‘‘ಅಸ್ಸಾ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ (೫.೮೪) ಉಪನ್ತಸ್ಸ ಅಸ್ಸ ಆ, ಚರತಿ ಹದಯೇ ಮನುಞ್ಞಭಾವೇನಾತಿ ಚಾರು=ಸೋಭನಂ। ದರೀಯತೀತಿ ದಾರ=ಕಟ್ಠಂ। ಕರೋತೀತಿ ಕಾರು=ಸಿಪ್ಪೀ, ಮಘ ವಾ, ವಿಸುಕಮ್ಮೋ ಚ। ರಹತಿ ಚನ್ದಾದೀನಂ ಸೋಭಾವಿಸೇಸಂ ನಾಸೇತೀತಿ ರಾಹು=ಅಸುರಿನ್ದೋ। ಜಾಯತಿ ಗಮನಾಗಮನಂ ಅನೇನಾತಿಜಾನು=ಜಙ್ಘೋರೂನಂ ಸನ್ಧಿ। ಸನೇತಿ ಅತ್ತನಿ ಭತ್ತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತೀತಿ ಸಾನು=ಗಿರಿಪ್ಪದೇಸೋ। ತಲನ್ತಿ ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತಿ ಏತ್ಥ ದನ್ತಾತಿ ತಾಲು=ವದನೇಕದೇಸೋ। ಸಾ ದೀಯತಿ ಅಸ್ಸಾದೀಯತೀತಿ ಸಾದು=ಮಧುರಂ। ಸಾಧೇತಿ ಅತ್ತಪರಹಿತನ್ತಿ ಸಾಧು=ಸಜ್ಜನೋ। ಕಸೀಯತೀತಿ ಕಾಸು=ಆವಾಟೋ, ಅಸತಿ ಸೀಘಭಾವೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ಆಸು=ಸೀಘಂ। ಚಟತಿ ಭಿನ್ದತಿ ಅಮನುಞ್ಞಭಾವನ್ತಿ ಚಾಟು=ಮನುಞ್ಞೋ। ಅಯನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತೇನಾತಿ ಆಯು=ಜೀವಿತಂ। ‘‘ಅಸ್ಸಾ ಣಾಪಿಮ್ಹಿ ಯುಕ’’ ಇತಿ (೫.೯೧) ಯುಕ- ವಾತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾಯು-ವಾತೋ।
೨. ಭರ
ಭರ-ಭರಣೇ, ಮರ-ಪಾಣಚಾಗೇ, ಚರ-ಗತಿಭಕ್ಖಣೇಸು, ತರ ತರಣೇ, ಅರ-ಗಮನೇ, ಗರ ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಗಿರಾತಿ ವಾ ನಿಪಾತನಾ ಅಕಾರೋ, ಹನ-ಹಿಂ ಸಾಯಂ, ತನ-ವಿತ್ತಾರೇ, ಮನ-ಞಾಣೇ, ಭಮ-ಅನವಟ್ಠಾನೇ, ಕಿತ-ನಿವಾಸೇ, ಧನ-ಸದ್ದೇ, ಬಂಹ ಬ್ರಹ ಬ್ರೂಹ-ವುದ್ಧಿಯಂ, ಕಮ್ಬ-ಸಂವರಣೇ, ಅಮ್ಬ-ಸದ್ದೇ, ಚಕ್ಖ ಇಕ್ಖ ದಸ್ಸನೇ, ಭಿಕ್ಖ-ಯಾಚನೇ, ಸಂಕಸಙ್ಕಾಯಂ, ಇನ್ದ-ಪರಮಿಸ್ಸರಿಯೇ, ಅನ್ದ-ಬನ್ಧನೇ, ಯಜ-ದೇವಪೂಜಾಯಂ, ಅಟ ಪಟ-ಗಮನಥಾ, ಅಣ-ಸದ್ದತ್ಥೋ, ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಪಸಬಾಧನೇ, ಪಂಸ-ನಾಸನೇ, ಬನ್ಧ-ಬನ್ಧನೇ, ಏತೇಹಿ ಕ್ರಿಯತ್ಥೇಹಿ ಉ ಹೋತಿ। ಭರತೀತಿ ಭರ=ಭತ್ತಾ। ಮರತಿ ರೂಪಕಾಯೇನ ಸಹೇವಾತಿ ಮರು=ದೇವೋ, ನಿಜ್ಜಲದೇಸೋ ಚ। ಚರೀಯತಿ ಭಕ್ಖೀಯತೀತಿ ಚರು=ಹಬ್ಯಪಾ ಕೋ। ತರನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ತರು=ರುಕ್ಖೋ। ಅರತಿ ಸೂನಭಾವೇನ ಉದ್ಧಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅರು=ವಣೋ। ಗರತಿ ಸಿಞ್ಚತಿ, ಗಿರತಿ ವಮತಿ ವಾ ಸಿಸ್ಸೇಸು ಸಿನೇಹನ್ತಿ ಗರು=ಆಚರಿಯೋ। ಹನತಿ ಓದನಾದೀಸು ವಣ್ಣವಿಸೇಸಂ ನಾಸೇತೀತಿ ಹನು=ವದನೇಕದೇಸೋ। ತನೋತಿ ಸಂಸಾರ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ತನು-ಸರೀರಂ। ಮಞ್ಞತಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಾಹಿತನ್ತಿ ಮನು=ಪಜಾಪತಿ। ಭಮತಿ ಚಲತೀತಿ ಭಮು=ನಯನೋ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ। ಕೇತತಿ ಉದ್ಧಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಉಪರಿ ನಿವಸತೀತಿ ವಾ ಕೇತು=ಧಜೋ। ಧನತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಧನು=ಚಾಪೋ। ಬಂಹ ಇತಿ ನಿದ್ದೇಸಾ ಉಮ್ಹಿ ನಿಚ್ಚಂ ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಬಂಹತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಬಹು=ಅನಪ್ಪಕಂ। ಕಮ್ಬತಿ ಸಂವರಂ ಕರೋತೀಥಿ ಕಮ್ಬು=ವಲಯೋ, ಸಙ್ಖೋ
೩. ಬನ್ಧಾ ಊ ವಧೋ ಚ।
ಬನ್ಧ-ಬನ್ಧನೇ ತಿಮಸ್ಮಾ ಊ ಹೋತಿ, ಬನ್ಧಸ್ಸ ವಧಾದೇಸೋ ಚ। ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಅತ್ತನಿ ಸತ್ಥೇ ಬನ್ಧತೀತಿ ವಧೂ-ಸುಣಿಸಾ, ಇತ್ಥೀಚ।
೪. ಜಮ್ಬಾದಯೋ।
ಜಮ್ಬೂಆದಯೋ ಸದ್ದಾಊಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ, ನಿಪಾತನಂ ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪಾಪನಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸೇಧೋ ಚ। ಜನಿಸ್ಮಾ ಊ, ಬುಕಾಗಮೋ, ‘‘ಮನಾನಂ ನಿಗ್ಗಹೀತ’’ನ್ತಿ (೫.೯೬) ನಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೀತಂ, ‘‘ವಗ್ಗೇ ವಗ್ಗನ್ತೋ’’ತಿ (೧.೪೧) ನಿಗ್ಗಹೀತಸ್ಸ ಮೋ, ಜಾಯತಿ, ಜನೀಯತೀ ವಾ ಜಮ್ಬೂ=ರುಕ್ಖೋ। ಭಮಿಸ್ಸ ಅಮಲೋಪೋ, ಭಮತಿ ಕಮ್ಪತೀತಿ ಭೂ=ಭಮು। ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ಊ, ತಸ್ಸ ಕನ್ಧುಞ ಚ, ‘‘ಪರರೂಪಮಯಕಾರೇ ಬ್ಯಞ್ಜನೇ’’ತಿ (೫.೯೫) ಧಾತ್ವನ್ತಸ್ಸ ಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸ ಪರರೂಪತ್ತಂ, ರುಧಿರುಪ್ಪಾದಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಕ್ಕನ್ಧೂ=ಬದರೀ। ಲಮ್ಬ-ಅವಸಂಸನೇ
೫. ತಪುಸ ವಿ ಧ ಕುರ ಪುಥ ಮುದಾ ಕು।
ತಪ-ಸನ್ತಾಪೇ, ಉಸ-ದಾಹೇ, ವಿಧ-ವೇಧನೇ, ಕುರ-ಸದ್ದೇ, ಪುಥ ಪಥ-ವಿತ್ಥಾರೇ, ಮುದ-ತೋಸೇ, ಏತೇಹಿ ಕು, ಹೋತಿ। ಕಕಾರೋನುಬನ್ಧೋ ‘‘ನ ತೇ ಕಾನುಬನ್ಧನಾಗಮೇಸೂ’’ತಿ (೫.೮೫) ಏಓನಮಭಾವತ್ಥೋ। ತಪ ಇತಿ ನಿದ್ದೇಸತೋವ ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ತಾಪೀಯತೀತಿ ತಿಪು=ಲೋಹವಿಸೇಸೋ। ಉಸತಿ ದಾಹಂ ಕರೋತೀತಿ ಉಸು=ಸರೋ। ವೇಧತಿ ರಂಸೀಹಿ ತಿಮಿರನ್ತಿ ವಿಧು=ಚನ್ದೋ। ಕುರತಿ ಕಿಚ್ಚಾಕಿಚ್ಚಂ ವದತೀತಿ ಕುರು=ರಾಜಾ, ಕುರವೋ=ಜನಪದೋ। ಪುಥತಿ ಮಹನ್ಥಭಾವೇನ ಪತ್ಥಿರತೀತಿ ಪುಥು=ವಿತ್ಥಿಣ್ಣೋ, ಮೋದನಂ, ಮುದೀಯತೀತಿ ವಾ ಮುದು=ಅಥದ್ಧೋ।
೬. ಸಿನ್ಧಾದಯೋ।
ಸಿನ್ಧು ಆದಯೋ ಕುಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸನ್ದ-ಪಸ್ಸವನೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಧೋಚಾನ್ತಾ ದೇಸೋ ನಿಪಾತನಾ, ಸನ್ದತಿ ಪಸ್ಸವತೀತಿ ಸಿನ್ಧು=ನದಿ, ವಹಿಸುಪನ್ತಸ್ಸ ದೀಘಾದಿಬತ್ತೇ, ಬಾಧಿಸ್ಸ ವಾನ್ತಹತ್ತೇ ಚ, ವಹನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ಬಾಹು, ಬಾಧತಿ ಉಪದ್ದವೇ ವಾರೇತೀ ತಿ ವಾ ಬಾಹು=ಭುಜೋ। ರಂಘ-ಗಮನೇ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ರಙ್ಘತಿ ಪವತ್ತಹಿ ರಾಜಧಮ್ಮೇತಿ ರಘು=ರಾಜಾ। ವಿದ-ಲಾಭೇ, ನಕಾರಾಗಮೋ, ವಸ್ಸ ಬೋ, ವಿನ್ದತ್ಯನೇನ ನನ್ದನನ್ತಿ ಬಿನ್ದು=ಕಣಿಕಾ। ಮನ-ಞಾಣೇ, ನಸ್ಸ ಧೋ, ಮಞ್ಞತಿ ಞಾಯತಿ
೭. ಇ।
ಕ್ರಿಯತ್ಥಾ ಬಹುಲಂ ಇ ಹೋತಿ, ಅಭ-ಖೇಪನೇ, ಅಸೀಯತಿ ಖಿಪೀಯತೀತಿ ಅಸಿ=ಖಗ್ಗೋ। ಕಸ-ವಿಲೇಖನೇ, ಕಸೀಯತೇ ಕಸಿ=ಕಸನಂ। ಮಸ-ಆಮಸನೇ, ಮಸೀಯತೀತಿ ಮಸಿ=ಮೇಳಾ। ಕು-ಸದ್ದೇ ಓ ಅವಾದೇಸಾ, ಕವತಿ ಕಥೇಭೀತಿ ಕವಿ=ಕಬ್ಬಕಾರೋ। ರುಸದ್ದೇ, ರವತಿ ಗಜ್ಜತೀತಿ ರವಿ=ಆದಿಚ್ಚೋ। ಸಪ್ಪ-ಗಮನೇ, ಸಪ್ಪತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಸಪ್ಪಿ=ಘತಂ। ಗನ್ಥ-ಗನ್ಥನೇ, ‘‘ತ ಥ ನ ರಾನಂ ಟ ಠ ಣಲಾ’’ತಿ (೧.೨೫) ನಥಾನಂ ಣಠಾ, ಗನ್ಥೇತೀತಿ ಗಣ್ಠಿ=ಪಬ್ಬೋ, ಗಣ್ಠಿಚ। ರಾಜ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ರಾಜತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ರಾಜಿ=ಪಾಳಿ। ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಕಲೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತೀತಿ ಕಲಿ=ಪಾಪಂ। ಬಲ-ಪಾಣನೇ, ಬಲನ್ತಿ ಜೀವನ್ತಿ
೮. ದಝಾದಯೋ।
ದಧಿಆದಯೋ ಸದ್ದಾ ಇಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಧಾ-ಧಾರಣೇ, ದ್ವಿಭಾವೋ ನಿಪಾತನಾ, ಘತಮಾದಧಾತೀತಿ ದಧಿ=ಗೋರ ಸವಿಸೇಸೋ। ಅಂಹ-ಗಮನೇ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಅಂಹತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಹಿ=ಸಪ್ಪೋ। ಕಮ್ಪ ಚಲನೇ, ಸಂಯೋಗಾದಿಲೋಪೋ, ಕಮ್ಪತಿ ಚಲತೀತಿ ಕಪಿ=ವಾನರೋ। ಮನ-ಞಾಣೇ, ಅಸ್ಸ ಉತ್ತಂ, ಮನತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ಮುನಿ=ಸಮಣೋ। ನಸ್ಸ ಣತ್ತಂ, ಮನತಿ ಮಹಗ್ಘಭಾವಂ ಗಚ್ಛತೀತೀ ಮಣಿ=ರತನಂ। ಇಕ್ಖ ಚಕ್ಖ-ದಸ್ಸನೇ, ಇಸ್ಸ ಅತ್ತಂ ಇಕ್ಖತಿ ಅನೇನಾತಿ ಅಕ್ಖಿ=ನಯನಂ। ಕಮಪವಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಕಮತಿ ಯಾತೀತಿ ಕಿಮಿ=ಖುದ್ದಜನ್ತುಕವಿಸೇಸೋ। ತರ ತರಣೇ, ತಿತ್ತಿರಾದೇಸೋ, ತುರಿತೋ ತರತಿ ಯಾತೀತಿ ತಿತ್ತಿರಿ=ಪಕ್ಖಿವಿಸೇಸೋ। ಕೀಳ-ವಿಹಾರೇ, ಈಸ್ಸ ಏತ್ತಂ, ಕೀಳನಂ ಕೇಳಿ=ಕೀಳಾ। ಉಸಿಸ್ಮಾ ಇಸ್ಸ ಖಲುಞ, ಉಸತಿ ದಹತೀ ಉಕ್ಖಲಿ=ಭಾಜನಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೯. ಯುವಣ್ಣುಪನ್ತಾ ಕಿ।
ಇವಣ್ಣುಪನ್ತೇಹಿ ಚ ಉವಣ್ಣುಪನ್ತೇಹಿ ಚ ಕ್ರಿಯತ್ಥೇಹಿ ಬಹುಲಂ ಕಿ ಹೋತಿ। ಕಕಾರೋ-ನುಬನ್ಧೋ, ಇಸ ಸಿಸ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಸಿವಂ ಇಚ್ಛತೀತಿ ಇಸಿ=ತಪಸ್ಸೀ। ಗಿರ-ನಿಗಿರಣೇ, ಗಿರತಿ ಪಸವತಿ ಛವಿಮಂಸಸಾರಭೂತಂ ಭೇಸಜ್ಜಾದಿನ್ತಿ ಗಿರಿ=ಸೇಲೋ। ಸುಚ-ಸೋಚನೇ। ಸೋಚನಂ
೧೦. ವಪ ವರ ವಸ ರಸ ನಭ ಹರ ಹನ ಪಣಾ ಇಣ।
ವಪ-ಬೀಜನಿಕ್ಖೇಪೇ, ವರ-ವರಣಸಮ್ಭತ್ತೀಸು, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ರಸ-ಅಸ್ಸಾದನೇ, ನಭ-ಹಿಂಸಾಯಂ, ಹರ ಹರಣೇ, ಹನ ಹಿಂಸಾಯಂ, ಪಣ-ಬ್ಯವಹಾರಥುತಿಸು, ಏತೇಹಿ ಇಣ ಹೋತಿ। ವಪನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾಪಿ=ಜಲಾಸಯೋ। ವಾರೇನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಾರಿ=ಜಲಂ। ವಸನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾಸಿ=ತಚ್ಛಕ ಭಣ್ಡಂ। ರಸೀಯತಿ ಅಸ್ಸಾದನವಸೇನ ಸಮೋ ಸರೀಯತೀತಿ ರಾಸಿ=ಸಮೂಹೋ। ನಭತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ನಾಭಿ=ಸರೀರಾವಯವೋ। ಹಾರೇತೀತಿ ಹಾರಿ=ಮನುಞ್ಞಂ। ‘‘ಹನಸ್ಸ ಘಾತೋ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ (೫.೯೯) ತಿ ಹನಸ್ಸ ಘಾತೋ, ಹನನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಘಾತಿ=ಪಹರಣಂ, ಪಣತಿ ವೋಹರತೀತಿ ಪಾಣಿ, ಪಣತಿ ವೋಹರತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಾ ಪಾಣಿ=ಕರೋ।
೧೧. ಭೂಗಮಾ ಈಣ।
ಭೂ-ಸತ್ತಾಯಂ, ಅಮ ಗಮ-ಗಮನೇ ಏತೇಹಿ ಈಣ ಹೋತಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಕಾಲೇ। ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಭಾವೀ=ಭವಿಸ್ಸಮಾನೋ। ಗಮಿಸ್ಸತೀತಿ ಗಾಮೀ=ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾನೋ।
೧೨. ತನ್ದಲಕ್ಖಾ ಈ।
ತನ್ದ-ಆಲಸಿಯೇ, ಲಕ್ಖ-ದಸ್ಸನಙ್ಕೇಸು, ಏತೇಹಿ ಈ ಹೋತಿ। ತನ್ದನಂ ತನ್ದೀ=ಆಲಸ್ಯಂ, ಲಕ್ಖೀಯನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತಾಯಾತಿ ಲಕ್ಖೀ=ಸಿರೀ।
೧೩. ಗಮಾ ರೋ।
ಗಮಿಸ್ಮಾ
(ಇತಿ ಸರಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೧೪. ಇ ಭೀ ಕಾ ಕರಾರ ವಕ ಸಕ ವಾಹಿ ಕೋ।
ಇ-ಅಜ್ಝೇನ ಗತೀಸು, ಭೀ-ಭಯೇ, ಕಾ ಗಾ-ಸದ್ದೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಅರ-ಗಮನೇ, ಕುಕ ವಕ-ಆದಾನೇ, ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಂ, ವಾ-ಗತಿಬನ್ಧನೇಸು, ಏತೇಹಿ ಕಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಏತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಏತೋ=ಅಸಹಾಯೋ। ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭೇಕೋ=ಮಣ್ಡೂಕೋ। ಕಾಯತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಾಕೋ=ವಾಯಸೋ। ಕರೋತಿ ವಣ್ಣಕನ್ತಿ ಕಕ್ಕೋ=ವಣ್ಣವಿಸೇಸೋ, ಪಿಸಿತದಬ್ಬಞ್ಚ। ಅರತಿ ಯಾತೀತಿ ಅಕ್ಕೋ=ಸೂರೋ, ವಿಟಪಿವಿಸೇಸೋ ಚ। ವಕತಿ ಓದನಂ ಆದದಾತೀತಿ ವಕ್ಕಂ=ದೇಹಕೋಟ್ಠಾಸವಿಸೇಸೋ, ಸಕ್ಕತೀತಿ ಸಕ್ಕೋ-ದೇವಿನ್ದೋ, ಸಮತ್ಥೋ ಚ। ವಾತಿ ಬನ್ಧತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಾಕೋ=ವಕ್ಕಲಂ।
೧೫. ಞುಕಾದಯೋ।
ಞುಕಾದಯೋ ಕಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಊಹ-ವಿತಕ್ಕೇ, ಹಲೋಪೋ ನಿಪಾತನಾ ಊಹೀಯತಿ ವಿಚಿನೀಯತೀತಿ ಊಕಾ-ಓಕೋದನೀ। ಉನ್ದ ಕಿಲೇದನೇ, ಸಂಯೋಗಾದಿ ಲೋಪೋ, ಅಕ ಚ। ಉನ್ದತಿ ದ್ರವಂ ಕರೋತೀತಿ ಉದಕಂ=ಜಲಂ। ಭೀ-ಭಯೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭೀಕೋ=ಭೀರು। ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಂ, ಉಪನ್ತಸ್ಸಿ, ಸಕ್ಕೋತಿ ಧಾರೇತುನ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಾ=ಉಪಕರಣವಿಸೇಸೋ। ಹಾ-ಚಾಗೇ, ಹೀಯತಿ ಸಾಧೂಹಿ ಜಹೀಯತೀತಿ ಹಾಕೋ=ಕೋಧೋ। ಸಮ್ಬ-ಮಣ್ಡನೇ, ಕಸ್ಸ ಉಞ
೧೬. ಭೀತ್ವಾ ನಕೋ।
ಭೀ-ಭಯೇ ತೀಮಸ್ಮಾ ಆನಕೋ ಹೋತಿ। ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾಕಿ ಭಯಾನಕೋ=ಭಯಜನಕೋ।
೧೭. ಸಿಙ್ಘಾ ಆಣಿಕಾಟಕಾ।
ಸಿಙ್ಘ-ಘಾಯನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಆಣಿಕ ಆಟಕಾ ಹೋನ್ತಿ। ‘‘ಇತ್ಥಿಯಮತ್ವಾ’’ತಿ ೯೩.೨೬೦ ಆ, ಸಿಙ್ಘಯತಿ ಪಸ್ಸವತೀತಿ ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಾ=ನಾಸಾಸ್ಸವೋ। ಸಿಙ್ಘತಿ ಏಕೀಭಾವಂ ಯಾತೀತಿ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ=ವೀಥಿಚತುಕ್ಕಂ।
೧೮. ಕರಾದಿತ್ವಕೋ।
ಕರ-ಕರಣೇ, ಸರ-ಗತಿಹಿಂಸಾಚಿನ್ತಾಸು, ನರ-ನಯೇ, ತರತರಣೇ, ವರ-ವರಣ ಸಮ್ಭತ್ತೀಸು, ಜನ-ಜನನೇ, ಕರ-ದಿತ್ತಿ ಗತಿಕನ್ತೀಸು, ಕಟ-ಮನ್ದನೇ, ಕುರ-ಸದ್ದೇ, ಥು-ಅಭಿತ್ಥವೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ಅಕೋ
೧೯. ಬಲ ಪತೇಹ್ಯಾಕೋ।
ಬಲ-ಪಾಣನೇ, ಪತ ಪಥ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಆಕೋ ಹೋತಿ। ಬಲತಿ ಜೀವತೀತಿ ಬಲಾಕಾ=ಪಕ್ಖಿವಿಸೇಸೋ। ಪತತಿ ಯಾತೀತಿ ಪತಾಕಾ=ಧಜೋ।
೨೦. ಸಾಮಾಕಾದಯೋ।
ಸಾಮಾಕಆದಯೋ ಆಕನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸಾ-ತನು ಕರಣಾವಸಾನೇಸು, ಸಾಸ್ಸ ಮುಕ, ಸಾತಿ ದೇಹಂ ತ ನುಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಾಮಾಕೋ=ತಿಣಧಞ್ಞಂ। ಪಾ-ಪಾನೇ, ಇನಙ, ಪಿವತಿ ರತ್ತನ್ತಿ ಪಿನಾಕೋ=ಮಹಿಸ್ಸರಧನು। ಗು-ಸದ್ದೇ, ‘‘ಯುವಣ್ಣಾನ ಮಿಯಙುವಙ ಸರೇ’’ತಿ (೫.೧೩೬) ಉವಙ, ಗವತಿ ನದತಿ ಏತೇನಾತಿ ಗುವಕೋ=ಪೂಗಫಲಂ। ಅಟ ಪಟ-ಗಮನತ್ಥಾ, ಪಟತಿ ಯಾತೀತಿ ಪಟಾಕಾ=ವೇಜಯನ್ತೀ। ಸಲ ಪಿಲ ಪಲ ಹುಲ-ಗಮನತ್ಥಾ, ಸಲತಿ ಯಾತೀತಿ ಸಲಾಕಾ=ವೇಜ್ಜೋಪಕರಣದಬ್ಬಂ। ವಿದ-ಞಾಣೇ, ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ವಿದಾಕೋ=ವಿದ್ವಾ। ಪಣಬ್ಯವಹಾರಥುತೀಸು ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಊಕ ಚ, ಪಣೀಯತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ಪಿಞ್ಞಾಕೋ=ತಿಲಕಕ್ಕೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೧. ವಿಚ್ಛಾಲಗಮಮುಸಾ ಕಿಕೋ।
ವಿಚ್ಛಾ-ಗಮನೇ
೨೨. ಕಿಂಕಣಿಕಾದಯೋ।
ಕಿಂಕಣಿಕಾದಯೋ ಸದ್ದಾ ಕಿಕನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಕಣಇತಿ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು ಸದ್ದತ್ಥೋ, ಕಸ್ಸ ದ್ವಿತ್ತಂ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ ಚ, ಕಣತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀ ಕಿಂಕಣಿಕಾ=ಘಣ್ಡಿಕಾ। ಮುದ-ತೋಸೇ, ದಸ್ಸ ದ್ವಿತ್ತಂ, ಮುದನ್ತಿ ಏತಮಯಾತಿ ಮುದ್ದಿಕಾ=ಅಙ್ಗುಲಿಯಾವೇಟ್ಠನಂ, ಫಲವಿಸೇಸೋ ಅ। ಮಹೀಯತಿ ಪೂಜೀಯತೀತಿ ಮಹಿಕಾ=ಹಿಮಂ। ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಕಲೀಯತಿ ಪರಿಮೀತಯತೀತಿ ಕಲಿಕಾ=ಕೋರಕೋ। ಸಪ್ಪ-ಗಮನೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ। ಸಪ್ಪತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಿಪ್ಪಿಕಾ=ಜಲಜನ್ತುವಿಸೇಸೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೩. ಇಸಾ ಕೀಕೋ।
ಇಸ ಸಿಂಸ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಇಚ್ಚಸ್ಮಾ ಕೀಕೋ ಹೋತಿ। ಇಚ್ಛೀಯತೀತಿ ಇಸೀಕಾ=ತೂಲನಿಸ್ಸಯೋ।
೨೪. ಕಮಪದಾ ಣುಕೋ।
ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಪದ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಣುಕೋ ಹೋತಿ। ‘‘ಣಿಣಾಪೀನ’’ನ್ತಿ (೫.೧೬೦) ಯೋಗವಿಭಾಗಾ ಣಿಲೋಪೋ। ಕಾಮೇತೀತಿ ಕಾಮುಕೋ=ಕಾಮಯಿತಾ
೨೫. ಮಣ್ಡಸಲಾ ಣೂಕೋ।
ಮಣ್ಡ-ಭೂಸನೇ, ಸಲ-ಗಮನತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ಏತೇಹಿ ಣೂಕೋ ಹೋತಿ। ಮಣ್ಡೇತಿ ಜಲಂ ಭೂಸೇತೀತಿ ಮಣ್ಡೂಕೋ=ಭೇಕೋ, ಸಲತಿ ಗೋಚರತ್ತ ಮುಪಯಾತೀತಿ ಸಾಲೂಕಂ=ಉಪ್ಪಲಕಣ್ಡೋ।
೨೬. ಉಲೂಕಾದಯೋ।
ಉಲೂಕಾದಯೋ ಸದ್ದಾ ಣೂಕನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಉಲ-ಗವೇಸನೇ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ ನಿಪಾತನಾ, ಉಲತಿ ಗವೇಸತೀತಿ ಉಲೂಕೋ=ಕೋಸಿಯೋ। ಮನ=ಞಾಣೇ, ನಸ್ಸ ಧತ್ತಂ, ಮಞ್ಞತೀತಿ ಮಧೂಕೋ=ರುಕ್ಖೋ। ಜಲ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ಜಲತೀತಿ ಜಲೂಕಾ=ಲೋಹಿತಪೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೭. ಕಸಾ ಸಕೋ।
ಕಸ-ವಿಲೇಖನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಸಕೋ ಹೋತಿ। ಕಸತೀತಿ ಕಸ್ಸಕೋ=ಕಸಿಕಮ್ಮಕಾರೋ।
೨೮. ಕರಾ ತಿಕೋ।
ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ತಿಕೋ ಹೋತಿ। ಕರೋನ್ತಿ ಕೀಳಂ ಏತ್ಥಾತಿ ಕತ್ತಿಕೋ=ಬಾಹುಲೋ।
೨೯. ಇಸಾ ಠಕನ।
ಇಸ ಸಿಂಸ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಇಚ್ಚಸ್ಮಾ ಠಕನ ಹೋತಿ। ಇಚ್ಛೀಯತೀತಿ ಇಟ್ಠಕಾ=ಮತ್ತಿಕಾವಿಕಾರೋ।
೩೦. ಸಮಾ ಖೋ।
ಸಮ-ಉಪಸಮಖೇದೇಸು
೩೧. ಮುಖಾ ದಯೋ।
ಮುಖ ಆದಯೋ ಖನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮು-ಬನ್ಧನೇ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ ನಿಪಾತನಾ, ಮುನನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಮುಖಂ=ಲಪನಂ। ಸಿ-ಸೇವಾಯಂ, ಏತ್ತಾ ಭಾವೋ ನಿಪಾತನಾ, ಸಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಊಕಾ ಕುಸುಮ-ದಯೋ ಚಾತಿ ಸಿಖಾ=ಚೂಳಾ। ವಿಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಸಿಸ್ಸ, ವಿಸತಿಸ್ಸ ವಾ, ವಿಸೇಸೇನ ಸಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ, ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ವಿಸಿಖಾ=ರಚ್ಛಾ। ಕನ-ದೀತ್ತಿ ಗತಿ ಕನ್ತೀಸು, ನಿಪುಬ್ಬೋ, ಅನಭಾಗಲೋಪೋ, ಕನತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ನಿಕ್ಖೋ=ಸುವಣ್ಣವಿಕಾರೋ। ಮಯಇತಿ ಗಮನತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ಖಸ್ಸ ಊಞ, ಮಯತಿ ಯಾತೀತಿ ಮಯೂಖೋ-ಕಿರಣೋ। ಲೂ-ಛೇದನೇ, ಓತ್ಥಾಭಾವೋ, ಲುನಾತಿ ಛಿನ್ದತಿ ಸೋಭನ್ತಿ ಲೂಖೋ=ಅಸಿನಿದ್ಧೋ। ಅರ-ಗಮನೇ, ಅರನ್ತಿ ಯನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಅಕ್ಖೋ=ಸಕಟಾವಯವಾ, ಪಾಸಕೋ ಚ। ಯಸ-ಪಯತನೇ, ಯಸ್ಸತಿ ಪಯತತಿ ಬಲಿಮಾಹರಣತ್ಥಾಯಾತಿ ಯಕ್ಖೋ=ಅಮನುಸ್ಸೋ, ರುಹ-ಜನನೇ, ರುಹತಿ ಜಾಯತೀತಿ ರುಕ್ಖೋ=ಪಾದಪೋ, ಉಸ-ದಾಹೇ, ಉಸತಿ ದಹತಿ ಕಾಮಗ್ಗಿನಾತಿ ಉಕ್ಖೋ=ಬಲೀಬದ್ದೋ। ಸಹ-ಮರಿಸನೇ ‘ಹಲೋಪೋ, ಸಹತಿ ಅತ್ತನಿ ಕತಾಪರಾಧಂ ಖಮತೀತಿ ಸಖಾ=ಸಹಾಯೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೩೨. ಅಜ ವಜ ಮುದ ಗದ ಗಮಾ ಗಕ।
ಅಜ ವಜ-ಗಮನೇ, ಮುದ-ತೋಸೇ, ಗದ-ವಚನೇ, ಅಮ ಗಮ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಗಕ ಹೋತಿ। ಅಜತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸೇಟ್ಠಭಾವನ್ತಿ ಅಗ್ಗೋ-ಸೇಟ್ಠೋ
೩೩. ಸಿಙ್ಗಾದಯೋ।
ಸಿಙ್ಗಆದಯೋ ಸದ್ದಾ ಗಕಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸೀ-ಸಯೇ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ರಸ್ಸತ್ತಞ್ಚ, ಸಯತಿ ಪವತ್ತತಿ ಮತ್ಥಕೇತಿ ಸಿಙ್ಗಂ=ವಿಸಾಣಂ। ಫುರ-ಚಲನೇ, ಲಿಮುಙ, ಫುರತಿ ಚಲತೀತಿ ಪುಲಿಙ್ಗೋ=ಜಲಿತಙ್ಗಾ ರಾವಯವೋ। ಚಲ-ಕಮ್ಪನೇ, ಉಪುಬ್ಬೋ, ಚಲಸ್ಸ ಚಾಲಿಂ, ಉಚ್ಚಲತಿ ಕಮ್ಪತೀತಿ ಉಚ್ಚಾಲಿಙ್ಗೋ=ಸುಕ್ಕಕೀಟೋ, ಕಲ-ಸದ್ದೇ, ಇಮುಕ, ಕಲತಿ ಅಭಿನಾದಂ ಕರೋತಿ ಬಹುರಜ್ಜತಾಯಾ ತಿ ಕಲಿಙ್ಗೋ=ದಕ್ಖಿಣಾಪಥೋ। ಭಮ-ಅನವಟ್ಠಾನೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಭಮತೀತಿ ಭಿಙ್ಗೋ=ಭಮರೋ। ಪಟ ಅಟ-ಗಮನೇ, ಪಟಿಸ್ಸ ಅಮುಕ, ಅಕ ಚ। ಪಟತಿ ಪತನ್ತೋ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಟಙ್ಗೋ, ಪಟಗೋ=ಸಲಭೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೩೪. ಅಗಾ ಗಿ।
ಅಗ-ಕುಟಿಲಗಮನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಗಿ ಹೋತಿ। ಅಗತಿ ಕುಟಿಲೋ ಹುತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಗ್ಗಿ=ಪಾವಕೋ।
೩೫. ಯಾವಲಾ ಗು।
ಯಾ-ಪಾಪುಣನೇ, ವಲ ವಲ್ಲ-ಸಂವರಣೇ, ಏತೇಹಿ ಗು ಹೋತಿ। ಯಾತೀತಿ ಯಾಗು=ಪೇಯ್ಯಾ। ವಲೀಯತಿ ಸಂವರೀಯತೀತಿ ವಗ್ಗು=ಮನುಞ್ಞೋ।
೩೬. ಫೇಗ್ಗಾದಯೋ।
ಫೇಗ್ಗು
೩೭. ಜನಾ ಘೋ।
ಜನ-ಜನನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಘೋ ಹೋತಿ। ‘‘ಮನಾನಂ ನಿಗ್ಗಹೀತ’’ನ್ತಿ (೫.೯೬) ನಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೀತಂ, ಜಾಯತಿ ಗಮನಮೇತಾಯಾತಿ ಜಙ್ಘಾ=ಪಾಣ್ಯಙ್ಗವಿಸೇಸೋ।
೩೮. ಮೇಘಾದಯೋ।
ಮೇಘಆದಯೋ ಘನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮಿಹ-ಸೇಚನೇ, ಹಲೋಪೋ, ಮೇಹತಿ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಮೇಘೋ=ಅಮ್ಬುದೋ। ಮುಹ-ಮುಚ್ಛಾಯಂ, ಹಲೋಪೋ, ಮುಯ್ಹನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಮೋಘೋ=ತುಚ್ಛೋ। ಸೀ-ಸಯೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಸೇತಿ ಲಹು ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತತೀತಿ ಸೀಘಂ=ಆಸು। ಅಹ-ಭಸ್ಮೀಕರಣೇ, ನಿಪುಬ್ಬೋ, ಹಲೋಪದೀಘಾ, ನಿದಹತೀತಿ ನಿದಾಘೋ=ಗಿಮ್ಹೋ। ಮಹೀಸ್ಸ ಹಲೋಪೋ, ಮಹೀಯತಿ ಪೂಜೀಯತೀತಿ ಮಘಾ=ನಕ್ಖತ್ತಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
(ಇತಿ ಕವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೩೯. ಚುಸರವರಾ ಚೋ।
ಚು-ಚವನೇ, ಸರ-ಗತಿ ಹಿಂಸಾ ಚಿನ್ತಾಸು, ವರ-ವರಣ ಸಮ್ಭತ್ತೀಸು, ಏಯೇಹಿ ಚೋ ಹೋತಿ। ಚವತಿ ರುಕ್ಖಾತಿ ಚೋಚಂ=ಉಪಭುತ್ತಫಲ- ವಿಸೇಸೋ
೪೦. ಮರಾ ಚುಈಚೀ ಚ।
ಮರ-ಪಾಣಚಾಗೇ ತೀಮಸ್ಮಾ ಚುಈಚೀ ಹೋನ್ತಿ ಚೋ ಚ। ಮರಣಂ ಮಚ್ಚು=ಮರಣಂ। ಮಾರೇತಿ ಅನ್ಧಕಾರಂ ವಿನಾಸೇತೀತಿ ಮರೀಚಿ=ರಂಸಿ, ಮಿಗತಣ್ಹಿಕಾ ಚ। ಮರತೀತಿ ಮಚ್ಚೋ=ಸತ್ತೋ।
೪೧. ಕುಸ ಪಸಾ ಛಿಕ।
ಕುಸ-ಅಕ್ಕೋಸೇ, ಪಸ-ಬಾಧನೇ, ಏತೇಹಿ ಛಿಕ ಹೋತಿ। ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕುಚ್ಛಿ=ಉದರಂ। ಪಸೀಯತಿ ಬಾಧೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪಚ್ಛಿ=ಭಾಜನವಿಸೇಸೋ।
೪೨. ಕಸ ಉಸಾ ಛುಕ।
ಕಸ-ವಿಲೇಖನೇ, ಉಸ-ದಾಹೇ, ಏತೇಹಿ ಛುಕ ಹೋತಿ। ಕಸನ್ತಿ ವಿಲೇಖನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕಚ್ಛು=ಪಾಮಂ। ಉಸತಿ ದಹತಿ ಸನ್ತಾಪನ್ತಿ ಉಚ್ಛು=ರಸಾಲೋ।
೪೩. ಅಸ ಮಸ ವದ ಕುಚ ಕಚಾ ಛೋ।
ಅಸ-ಖಿಪನೇ, ಮಸ-ಆಮಸನೇ, ವದ-ವಚನೇ, ಕುಚ-ಸಂಕೋಚನೇ, ಕಚ-ಬನ್ಧನೇ, ಏತೇಹಿ ಛೋ ಹೋತಿ। ಅಸತಿ ಛಿಪತೀತಿ ಅಚ್ಛೋ=ಭಲ್ಲೂಕೋ। ಮಸತಿ ಜಲನ್ತಿ ಮಚ್ಛೋ=ಮೀನೋ। ವದತೀತಿ ವಚ್ಛೋ=ನೇಲಕೋ। ಕುಚೀಯತಿ ಸಂಕೋಚೀಯತೀತಿ ಕೋಚ್ಛೋ=ಭದ್ದಪೀಟ್ಠಂ। ಕಚೀಯತಿ ಬನ್ಧೀಯತೀತಿ ಕಚ್ಛೋ=ತನುಪದೇಸೋ, ಅನೂಪೋ ಚ।
೪೪. ಗುಚ್ಛಾದಯೋ।
ಗುಚ್ಛಆದಯೋ
೪೫. ಅರಾ ಜು ಞಟ ಚ।
ಅರ-ಗಮನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಜು ಹೋತಿ, ಅರಿಸ್ಸ ಉಟ ಚ। ಟಕಾರೋ ಸಬ್ಬಾದೇಸತ್ಥೋ, ಅರತಿ ಅಕುಟಿಲಭಾವೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ಉಜು=ಅವಙ್ಕೋ।
೪೬. ರಜ್ಜಾದಯೋ।
ರಜ್ಜುಆದಯೋ ಜುಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ರುಧ-ಆವರಣೇ, ಉಸ್ಸ ಅತ್ತಂ, ರುನ್ಧನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ರುಜ್ಜು-ಯೋತ್ತಂ। ಮನ-ಞಾಣೇ, ಅಮಞ್ಞಿತ್ಥಾತಿ ಮಞ್ಜು=ಮಞ್ಜುಲಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೪೭. ಗಿಧಾ ಝಕ।
ಗಿಧ-ಅಭಿಕಙ್ಖಾಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ ಝಕ ಹೋತಿ। ಗೇಧತೀತಿ ಗಿಜ್ಝೋ=ಪಕ್ಖಿವಿಸೇಸೋ।
೪೮. ವಞ್ಝಾದಯೋ।
ವಞ್ಚ್ಯಾದಯೋ ಝಕ ಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ವನ-ಯಾಚನೇ, ವನೋತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಅನುಭವಿತುಂ ಯಾಚತೀತಿ ವಞ್ಝೋ=ಅಫಲರುಕ್ಖೋ, ವಞ್ಝಾ=ಅಪಸವಾ ಇತ್ಥೀ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ ವಿಞ್ಝೋ=ಪಬ್ಬತೋ, ಸಂಜ-ಸಙ್ಗೇ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಸಞ್ಜಿಯತೀತಿ ಸಜ್ಝಂ=ರಜತಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೪೯. ಕಮಯಜಾ ಞೋ।
ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ
೫೦. ಪುಞ್ಞಂ।
ಪುನಾತಿ ಪುಣತಿಸ್ಮಾ ವಾ ಞೋಓತ್ತಾಭಾವೋ ಚ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಪುನಾತಿ, ಪುಣತಿ ಸುನ್ದರತ್ತಂ ಕರೋತೀತಿ ವಾ ಪುಞ್ಞಂ=ಕುಸಲಂ।
೫೧. ಅರ ಹಾಞ್ಞೋ ಹಾಸ್ಸ ಹಿರ ಚ।
ಅರ-ಗಮನೇ, ವಾ-ಚಾಗೇ, ಏತೇಹಿ ಅಞ್ಞೋ ಹೋತಿ, ಹಾಸ್ಸ ಹಿರಞ್ಚಾದೇಸೋ। ಅರೀಯತೇ ಗಮ್ಯತೇತಿ ಅರಞ್ಞಂ=ವನಂ। ಜಹಾತಿ ಸತ್ತಾನಂ ಹೀನತ್ತನ್ತಿ ಹಿರಞ್ಞಂ=ಧನಂ, ಸುವಣ್ಣಞ್ಚ।
(ಇತಿ ಚವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೫೨. ಕಿರ ತರಾ ಕೀಟೋ।
ಕಿರ-ವಿಕಿರಣೇ, ತರ-ತರಣೇ, ಏತೇಹಿ, ಕೀಟೋ ಹೋತಿ। ಸೋಭೇತುಮೇತ್ಥ ರತನಾನಿ ವಿಕಿರೀಯನ್ತೀತಿ ಕಿರೀಟಂ=ಮಕುಟಂ। ತರಇತಿ ನಿದ್ದೇಸಾ ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ತರನ್ತಿ ಯನ್ತಿ ಸುರೂಪತ್ತ ಮನೇನಾತಿ ತಿರೀಟಂ=ವೇಟ್ಠನಂ।
೫೩. ಸಕಾದೀಹ್ಯಟೋ।
ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಂ, ಕಸ-ಗಮನೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಮಕ್ಕ ಇತಿ ಸುತ್ತಿಯೋ ಧಾತು, ದೇವ-ದೇವನೇ, ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಏವಮಾದಿಹಿ ಅಟೋ ಹೋತಿ। ಸಣ್ಣೋತಿ ಭಾರಂ ವಹಿತುನ್ತಿ ಸಕಟೋ=ಯಾನಂ। ಅಕಸಿ ನಿರೋಜತ್ತಂ ಅಗಮೀತಿ ಕಸಟಂ=ನಿರೋಜಂ। ಕರೋತಿ ಅಮನಾಪನ್ತಿ ಕರಟೋ=ಕಾಕೋ
೫೪. ಮಕುಟಾವಾಟ ಕವಾಟ ಕುಕ್ಕುಟಾ।
ಏತೇ ಸದ್ದಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮಂಕಿಸ್ಮಾ ಉಟೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ ಚ, ಮಂಕೇತಿ ಸೋಭೇತೀತಿ ಮಕುಟಂ=ಕಿರೀಟಂ। ಅವತಿಸ್ಮಾ ಆಟಣ, ಅವ್ಯತೇ ಖಞ್ಞತೇತಿ ಆವಾಟೋ=ಕಾಸು। ಕು-ಸದ್ದೇತೀಮಸ್ಮಾ ಆಟೋ, ಓಅವಾದೇಸಾ ಯಥಾಯೋಗಂ, ಕವತಿ ರವತೀತಿ ಕವಾಟಂ=ದ್ವಾರಪಿಧಾನಂ। ಕುಕ ವಕ-ಆದಾನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಕುಟಕ, ಕುಕತಿ ಗೋಚರಮಾದದಾತೀತಿ ಕುಕ್ಕುಟೋ=ತಮ್ಬಚೂಳೋ।
೫೫. ಕಮುಸ ಕುಸ ಕಸಾ ಠೋ।
ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಉಸ-ದಾಹೇ, ಕುಸ-ಅಕ್ಕೋಸೇ, ಕಸ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿಠೋ ಹೋತಿ, ನಿಗ್ಗಹೀತವಗ್ಗನ್ತಾ, ಓದನಾದೀನಿ ಕಾಮೇತೀತಿ ಕಣ್ಠೋ=ಗಲೋ। ಓಕ್ಕಪರರೂಪಾದೀನಿ, ಓದನಾದೀಸು ಉಣ್ಹೇನ ಉಸೀಯತೀ ತಿ ಓಟ್ಠೋ=ದನ್ತಚ್ಛದೋ, ಕರಭೋ ಚ। ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕೋಟ್ಠೋ=ಧಞ್ಞನಿಲಯೋ। ಕಸತಿ ಯಾತಿ ವಿನಾಸನ್ತಿ ಕಟ್ಠಂ=ದಾರು।
೫೬. ಕುಟ್ಠಾದಯೋ।
ಕುಟ್ಠಆದಯೋ ಸದ್ದಾ ಠನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಕುಸಿಸ್ಮಾ ಠೋ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ ಚ, ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕುಟ್ಠಂ=ಛವಿರೋಗೋ। ಕುಣ-ಸದ್ದೇ, ಪರರೂಪಾಭಾವೋ ಓತ್ತಾಭಾವೋ ಚ, ಕುಣತಿ ನದತೀತಿ ಕುಣ್ಠೋ=ಅತಿಖಿಣೋ, ಕುಣೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕುಣ್ಠೋ= ಛಿನ್ನಹತ್ಥಪಾದಾದಿಕೋ
೫೭. ವರ ಕರಾ ಅಣ್ಡೋ।
ವರ-ವರಣೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಏತೇಹಿ ಅಣ್ಡೋ ಹೋತಿ। ಅತ್ತನಿ ಪೇಫಂ ವಾರಯತೀತಿ ವರಣ್ಡೋ=ಮುಖರೋಗೋ। ಕರೀಯತೀತಿ ಕರಣ್ಡೋ=ಭಣ್ಡವಿಸೇಸೋ।
೫೮. ಮನನ್ತಾ ಡೋ।
ಮಕಾರ ನಕಾರನ್ತೇಹಿ ಕ್ರಿಯತ್ಥೇಹಿ ಬಹುಲಂ ಡಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಸಮ-ಉಪಸಮೇ, ಸಮನಂ ಸಣ್ಡಂ=ಸಮೂಹೋ। ಕಮ-ಪದವಿಕ್ಖೇಪೇ, ಕಮತಿ ಯಾತೀತಿ ಕಣ್ಡೋ=ಸರೋ, ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಚ, ದಮ-ದಮನೇ, ದಮನ್ತ್ವ್ಯನೇನಾತಿ ದಣ್ಡೋ=ನಿಗ್ಗಹೋ। ಅಮ ಗಮ-ಗಮನೇ, ಅಮನ್ತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಣ್ಡೋ=ಪಕ್ಖಿಪಸವೋ, ಕೋಸೋ ಚ। ಗಚ್ಛತಿ ಸೂನಭಾವನ್ತಿ ಗಣ್ಡೋ=ಬ್ಯಾಧಿ, ವದನೇಕದೇಸೋ ಚ। ರಮು-ಕೀಳಾಯಂ, ರಮನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ರುಣ್ಡಾ=ವಿಧವಾ। ಮನ-ಞಾಣೇ, ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಮಣ್ಡೋ=ಓದನಾದಿನಿಸ್ಸಾವೋ। ಖನ ಖಣ=ಅವದಾರಣೇ, ಖಞ್ಞತೀತಿ ಖಣ್ಡೋ=ಉಚ್ಛುವಿಕಾರ ವಿಸೇಸೋ। ಲಮ-ಹಿಂಸಾಯಂ, ಲಮತಿ ಹಿಂಸತಿ ಸುಚಿಭಾವನ್ತಿ ಲಣ್ಡೋ=ವಚ್ಚಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೫೯. ಕುಣ್ಡಾ ದಯೋ।
ಕುಣ್ಡಆದಯೋ ಡನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಕಮ ಮನ ತನಾನಂ ಅಸ್ಸ ಉತ್ತಂ, ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕುಣ್ಡಂ=ಭಾಜನಂ। ಮಞ್ಞತಿ ಹಿತಾಹಿತನ್ತಿ ಮುಣ್ಡೋ= ಛಿನ್ನಕೇಸೋ
೬೦. ತಿಜ ಕಸ ತಸ ದಕ್ಖಾ ಕಿಣೋ ಜಸ್ಸ ಖೋ ಚ।
ತಿಜ-ನಿಸಾನೇ, ಕಸ-ಗಮನೇ, ತಸ-ಪಿಪಾಸಾಯಂ, ದಕ್ಖ-ವುದ್ಧಿಯಂ, ಏತೇಹಿ ಕಿಣೋ ಹೋತಿ, ಜಸ್ಸ ಖೋ ಚ, ತೇಜಯಿತ್ಥಾತಿ ತಿಖಿಣಂ=ನಿಸಿತಂ। ಕಸತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಕಸಿಣಂ=ಅಸೇಸಂ। ತಸನಂ ತಸಿಣಾ=ತಣ್ಹಾ। ದಕ್ಖತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ಏತಾಯಾತಿ ದಕ್ಖೀಣಾ=ಕುಸಲಂ।
೬೧. ವೀಆದಿತೋ ಣಿ।
ವೀ-ತನ್ತಸನ್ತಾನೇ, ಸಿ-ಸೇವಾಸಂ, ಸೂ-ಪಸ್ಸವನೇ, ದು-ಗಮನೇ, ಕೀ-ದಬ್ಬವಿನೀಮಯೇ, ಸಾ-ತನುಕರಣಾವಸಾನೇಸು, ಏವಮಾದೀಹಿ ಣಿ ಹೋತಿ। ವೀಯತೀತಿ ವೇಣಿ=ಕೇಸಕಲಾಪೋ। ಸೇವನಂ ಸೇಣಿ=ಸಜಾತೀನಂ ಕಾರೂನಂ ಸಮೂಹೋ। ನಿಪುಬ್ಬೋ, ನಿಸೇವೀಯತೀತಿ ನಿಸೇಣಿ=ಸೋಪಾನಂ। ಸವತಿ ಪಸ್ಸವತೀತಿ ಸೋಣಿ=ಕಟಿ। ದವತಿ ವಹತೀತಿ ದೋಣಿ=ಕಟ್ಠಮ್ಬುವಾಹನೀ, ನಾವಾ ಚ। ನದಾದಿಪಾಠಾ ವಿಮ್ಹಿ ಸೋಣೀ ದೋಣೀ ತಿಪಿ ಹೋತಿ। ಕಯನಂ, ಕೀಯತೇ ಏತಾಯಾತಿ ವಾ ಕೇಣಿ=ಕಯೋ ಸಾತಿ ದುಕ್ಖಂ ತನುಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಾಣಿ=ತಿರೋಕರಣೀ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೬೨. ಗಹಾದೀಹ್ಯಣಿ।
ಗಹ-ಉಪಾದಾನೇ, ಅರ-ಗಮನೇ, ಧರ-ಧಾರಣೇ, ಸರ-ಗತಿಯಿಂಸಾ ಚಿನ್ತಾಸು, ತರ-ತರಣೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ಅಣಿಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ। ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಗಹಣಿ=ಅಸಿತಾದಿಪಾಚಕೋ ಅಗ್ಗಿ। ಅರೀಯತಿ ಗಮೀಯತೀತಿ ಅರಣಿ=ಅಗ್ಗಿಮನ್ಥನಕಟ್ಠಂ
೬೩. ರೀವೀಭಾಹಿ ಣು।
ರೀ-ಪಸ್ಸವನೇ, ವೀ ವಾ-ಗಮನೇ, ಭಾ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ಏತೇಹಿಣು ಹೋತಿ। ರೀಯತಿ ಪಸ್ಸವತೀತಿ ರೇಣು=ರಜೋ। ವೇತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವೇಣು=ವೇಳು। ಭಾತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ಭಾಣು=ರಂಸಿ।
೬೪. ಖಾಣ್ವಾ ದಯೋ।
ಖಾಣುಆದಯೋ ಣುಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಖಣ ಖನ-ಅವದಾರಣೇ, ಣಸ್ಸ ಆ, ಖಞ್ಞತಿ ಅವದಾರೀಯತೀತಿ ಖಾಣು=ಛಿನ್ನಸಾಖೋ ರುಕ್ಖೋ। ಜನ-ಜನನೇ, ನಸ್ಸ ವಾ ಆತ್ತಂ, ಜಾಯತಿ ಗಮನ ಮನೇನಾತಿ ಜಾಣು, ಜಣ್ಣು=ಜಙ್ಘೋರೂನಂ ಸನ್ಧಿ। ಹರ-ಹರಣೇ, ಏಕ, ಹರೀಯತೀತಿ ಹರೇಣು=ಗನ್ಧದಬ್ಬ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೬೫. ಕ್ವಾದಿತೋ ಣೋ।
ಕು-ಸದ್ದೇ, ಸು-ಸವನೇ, ದು-ಗಮನೇ, ವರ-ವರಣೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಪಣ-ಬ್ಯವಹಾರಥುತಿಸು, ತಾ-ಪಾಲನೇ, ಲೀ-ನಿಲೀಯನೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ಣೋ ಹೋತಿ। ಕವತಿ ನದತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕೋಣೋ=ಅಸ್ಸಿ, ವೀಣಾದಿವಾದನದಣ್ಡೋ ಚ। ಸುಣೋತೀತಿ ಸೋಣೋ=ಸುನಖೋ, ನರೋ ಚ। ದವತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ದೋಣೋ=ಪರಿಮಾಣವಿಸೇಸೋ। ವಿರೂಪತ್ತ ವಾರೇತೀತಿ ವಣ್ಣೋ=ನೀಲಾದಿ। ಸವನಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಣ್ಣೋ=ಸವನಂ। ಪಣೀಯತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ಪಣ್ಣೋ=ಪಲಾಸೋ। ಲಾಯತೀತಿ ತಾಣಂ=ರಕ್ಖಾ। ನಿಲೀಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಲೇಣಂ=ನಿಲೀಯನಟ್ಠಾನಂ।
೬೬. ಸುವೀಹಿ ಣಕ।
ಸು-ಸವನೇ
೬೭. ತಿಣಾದಯೋ।
ತಿಣಆದಯೋ ಣಕನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ತಿಜ-ತೇಜನೇ, ಜಲೋಪೋ, ತೇಜೇತಿ ಏತೇನಾತಿ ತಿಣಂ=ಬೀರಣಾದಿ। ಲೀ ಲಿಹ ಸಾದ ಕ್ಲೇದಾನಂ ಲೋ ಲವಾ, ಲೀಯತಿ ರಸತೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಲ್ಲೀಯತೀತಿ ಲೋಣಂ ಲವಣಂ, ಲೇಹೀಯತೀತಿ ಲೋಣಂ ಲವಣಂ, ಸಾದೀಯತೀತಿ ಲೋಣಂ ಲವಣಂ, ಕ್ಲೇದಯತೀತಿ ಲೋಣಂ ಲವಣಂ, ಗಮಿಸ್ಸ ಓ, ಗಚ್ಛತೀತಿ ಗೋಣೋ=ಗೋ। ಹರ-ಹರಣೇ, ಣಸ್ಸಞ್ಜಿ, ಹರೀಯತೀತಿ ಹರಿಣೋ=ಮಿಗೋ। ಈರ-ಕಮ್ಪನೇ, ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಣಸ್ಸ ಞಿಚ, ಅತ್ತನೋ ಲೂಖಭಾವೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಈರತಿ ಕಮ್ಪತೀತಿ ಇರಿಣಂ=ಊಸರಂ। ಥು-ಅಭಿತ್ಥವೇ, ದೀಘೋ, ಅಭಿತ್ಥವೀಯತೀತಿ ಥೂಣಂ=ನಗರಂ, ಥೂಣೋ=ಘರತ್ಥಮ್ಭೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೬೮. ರವಣ ವರಣ ಪೂರಣಾ ದಯೋ।
ರವಣ ವರಣ ಪೂರಣಾ ದಯೋ ಅಣಪ್ಪಚ್ಚಯೇನ ಸಿದ್ಧಾ। ರವತೀತಿ ರವಣೋ=ಕೋಕಿಲೋ। ವಾರೇತೀತಿ ವರಣೋ=ಪಾಕಾರೋ। ಪೂರೀಯತೇ ಅನೇನಾತಿ ಪೂರಣೋ=ಪರಿಪೂರೀ।
(ಇತಿ ಟವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೬೯. ಪಾವಸಾ ಅತಿ।
ಪಾ-ರಕ್ಖಣೇ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಏತೇತಿ ಅತಿ ಹೋತಿ। ಪುಬ್ಬಸರಲೋಪೋ, ಪಾತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಪತಿ=ಸಾಮೀ, ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಸತಿ=ಗೇಹಂ।
೭೦. ಧಾ ಹಿ ಸಿ ತನ ಜನ ಜರ ಗಮ ಸಚಾ ತು।
ಧಾ-ಧಾರಣೇ
೭೧. ಅರಿಸ್ಸುಟ ಚ।
ಅರ-ಗಮನೇತೀಮಸ್ಮಾ ತು ಹೋತಿ, ಅರಿಸ್ಸ ಉಟ ಆದೇಸೋಚ। ಅರತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಉತು=ಹೇಮನ್ತಾದಿ,
೭೨. ಪಿತ್ವಾದಯೋ।
ಪಿತುಆದಯೋ ಸದ್ದಾ ತುಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಪಾ-ರಕ್ಖಣೇ, ಆಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಪಾತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಪಿತಾ=ಜನಕೋ। ಪಾತಿಸ್ಸೇವಾದಿಸ್ಸ ಮೋ, ಪಾಯೇತೀತಿ ಮಾತಾ=ಜನನೀ। ಭಾ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ಭಾತೀತಿ ಭಾತಾ=ಸೋದರಿಯೋ। ಧಾ-ಧಾರಣೇ, ಆಸ್ಸ ಈತ್ತಂ, ಧಾರೀಯತೀತಿ ಧೀತಾ=ಪುತ್ತೀ। ದುಹ-ಪಪೂರಣೇ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ, ತುಸ್ಸ ಞ್ಛಿಚ। ದುಹತಿ ಪಸವೇ ಪಪೂರೇತೀತಿ ದುಹಿತಾ=ಪುತ್ತೀ। ಜನ-ಜನನೇ, ಅಸ್ಸ ಆತ್ತಂ, ಮಾ ಚಾನ್ತಾದೇಸೋ। ಪಪುತ್ತೇ ಜನೇತೀತಿ ಜಾಮಾತಾ=ದುಹಿತುಪತಿ। ನಹ-ಬನ್ಧನೇ, ನಹೀಯತಿ ಬನ್ಧೀಯತಿ ಪೇಮೇನಾತಿ ನತ್ತಾ-ಪಪುತ್ತೋ। ಹು-ಹವನೇ, ಹವತಿ ಪೂಜೇತೀತಿ ಹೋತಾ=ಯಞ್ಞಕೋ। ಪೂ-ಪವನೇ, ಪುನಾತಿ
೭೩. ಜನ ಕರಾ ರತು।
ಜನ-ಜನನೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಏತೇಹಿ ರತು ಹೋತಿ, ರಕಾರೋ ಅನ್ತಸರಾದಿಲೋಪತ್ಥೋ। ಜಾಯತೀತಿ ಜತು=ಲಾಖಾ। ಕರೀಯತೀತಿ ಕತು=ಸಯೂಪೋ ಯಞ್ಞೋ।
೭೪. ಸಕಾ ಉನ್ತೋ।
ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ ಉನ್ತೋ ಹೋತಿ। ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಸಕುನ್ತೋ=ಪಕ್ಖೀ।
೭೫. ಕಪಾ ಓತೋ।
ಕಪ-ಅಚ್ಛಾದನೇ ಇಚ್ಚಸ್ಮಾ ಓತೋ ಹೋತಿ। ಕಪತೀತಿ ಕಪೋತೋ=ಪಾರೇವತೋ। ಟೋ ತಸ್ಸ ವಾ ಹೋತಿ ಕಪೋಟೋ=ಸೋಯೇವ।
೭೬. ವಸಾದೀಹ್ಯನ್ತೋ।
ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ರುಹ-ಜನನೇ, ಭದ್ದ-ಕಲ್ಯಾಣೇ, ನನ್ದ-ಸಮಿದ್ಧಿಯಂ, ಜೀವ-ಪಾಣಧಾರಣೇ, ಏವಮಾದೀತಿ ಅನ್ತೋ ಹೋಹಿ। ವಸನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಕೀಳಾಪಸುತಾತಿ ವಸನ್ತೋ=ಉತು। ರುಹತಿ ಜಾಯತೀತಿ ರುಹನ್ತೋ=ರುಕ್ಖೋ, ಏವಂನಾಮಕೋ ಮಿಗರಾಜಾ ಚ। ಭದ್ದಿಸ್ಸ ಸಂಯೋಗಾದಿಲೋಪೋ, ಭಜತಿ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮನ್ತಿ ಭದನ್ತೋ=ಪಬ್ಬಜಿತೋ। ನನ್ದತಿ ಏತಾಯಾತಿ ನನ್ದನ್ತೀ=ಸಖೀ, ನದಾದಿಪಾಠಾ ವೀ, ಏವಮುಪರಿ ಚ। ಜೀವನ್ತಿ ಏತಾ- ಯಾತಿ
೭೭. ಹಿಸೀನಂ ಮುಕ ಚ।
ಹಿ-ಗತಿಯ, ಸೀ-ಸಯೇ, ಏತೇಹಿ ಅನ್ತೋ ಹೋತಿ ಮುಕ ಚ। ಕಕಾರೋ ಅನ್ತಾವಯವತ್ಥೋ, ಹಿಮಂ ಹಿನೋತಿ ಪವತ್ತತಿ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಹೇಮನ್ತೋ=ಉತು, ಸಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಊಕಾ ಕುಸುಮಾದಯೋ ಚಾತಿ ಸೀಮನ್ತೋ=ಕೇಸಮಗ್ಗೋ।
೭೮. ಹರ ರುಹ ಕುಲಾ ಇತೋ।
ಹರ-ಹರಣೇ, ರುಹ-ಜನನೇ, ಕುಲ-ಪತ್ಥಾರೇ, ಏತೇತಿ ಇತೋ ಹೋತಿ। ಅತ್ತನೋ ಸಿನೇಹಂ ಹರತೀತಿ ಹರಿತೋ=ವಣ್ಣವಿಸೇಸೋ। ರುಹತೀತಿ ರೋಹಿತೋ=ಮಚ್ಛವಿಸೇಸೋ। ರುಹತಿ ಸರೀರೇ ಬ್ಯಾಪನವಸೇನಾತಿ ರೋಹಿತಂ, ರಸ್ಸ ಲತ್ತೇ ಲೋಹಿತಂ=ರುಧಿರಂ। ಅತ್ತನೋ ಗುಣಂ ಕುಲತಿ ಪತ್ಥರತೀತಿ ಕೋಲಿತೋ=ದುತಿಯಗ್ಗಸಾವಕೋ, ಏವಂ ನಾಮಕೋ ಮರು ಚ।
೭೯. ಭರಾದೀಹ್ಯತೋ।
ಭರ ರಂಜ ಯಜ ಪಚ ಏವಮಾದೀಹಿ ಅತೋ ಹೋತಿ। ಭರತೀತಿ ಭರತೋ=ನಟೋ। ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ರಞ್ಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಹಿ ರಜತಂ=ಸಜ್ಝಂ। ಯಜಿತಬ್ಬೋತಿ ಯಜತೋ=ಅಗ್ಗಿ। ಪಚತೀತಿ ಪಚತೋ=ಸೂಪಕಾರೋ।
೮೦. ಕಿರಾ ದೀಹ್ಯಾತಕ।
ಕಿರ-ವಿಕಿರಣೇ, ಅಲ-ಬನ್ಧನೇ, ಚಿಲ-ವಸನೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ಆತಕ ಹೋತಿ, ಕಿರತೀತಿ ಕಿರಾತೋ=ಸವರೋ, ರಸ್ಸ ಲಕ್ಕೇ ಕಿ- ಲಾತೋ=ಸೋವ
೮೧. ಅಮಾದೀಹ್ಯತ್ತೋ।
ಅಮ ಮಾ ವರ ಕಲಾದೀಹಿ ಅತ್ತೋ ಹೋತಿ। ಅಮತಿ ಕಾಲನ್ತರಂ ಪವತ್ತತೀತಿ ಅಮತ್ತಂ=ಭಾಜನಂ। ಪುಬ್ಬಸರಲೋಪೋ, ಮಾನಂ ಮತ್ತಂ=ಪಮಾಣಂ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಚ। ವರನ್ತುನೇನಾತಿ ವರತ್ತಾ=ಯೋತ್ತಂ। ಕಲತಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದತೀತಿ ಕಲತ್ತಂ=ಭರಿಯಾ।
೮೨. ವಾದೀಹಿ ತೋ।
ವಾ-ಗಮನೇ, ತಾ-ಪಾಲನೇ, ತನ-ವಿತ್ಥಾರೇ, ದಮ-ಉಪಸಮೇ, ಅ-ಮಗಮನೇ, ಸಿ-ಸೇವಾಯಂ, ಸು-ಸವನೇ, ಪೂ ಪವನೇ, ಗುಪ-ಗೋವನೇ, ಯುಜ-ಸಂಯಮೇ, ಗಹ-ಉಪಾದಾನೇ, ಅತ-ಸಾತಚ್ಚಗಮಾನ, ಖಿಪ-ಪೇರಣೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ತೋ ಹೋತಿ। ವಾಯತೀತಿ ವಾತೋ=ವಾಯು। ತಾಯತೀತಿ ತಾತೋ=ಪಿತಾ। ತನುತೇತಿ ತನ್ತಂ=ತನ್ತವೋ। ದಮತೀತಿ ಅನ್ತೋ=ದಸನೋ। ಅಮತಿ ಯಾತೀತಿ ಅನ್ತೋ=ಓಸಾನಂ, ಕೋಟ್ಠಾಸಸಮೀಪಾವಯವಾ ಚ। ಸೇವೀಯತೀತಿ ಸೇತೋ=ಧವಲೋ। ಸುಣನ್ತುನೇನಾತಿ ಸೋತಂ=ಸವನಂ। ಸವತೀತಿ ಸೋತೋ=ಜಲಪ್ಪವಾಹೋ। ಪುನೀಯತೀತಿ ಪೋತೋ=ಬಾಲೋ। ಗೋಪೀಯತೀತಿ ಗೋತ್ಥಂ=ಕಲಾದಿ। ಯೋಜನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ಯೋತ್ತಂ=ರಜ್ಜು। ಮಮಾಯನ್ತೇಹಿ ಗಯ್ಹತೀತಿ ಗತ್ತಂ=ಸರೀರಂ। ಅಬಾಧಂ ನಿರನ್ತರಂ ಅತತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಅತ್ತಾ=ಮನಾದಿ। ಖಿಪೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಖೇತ್ತಂ=ಕೇದಾರಂ।
೮೩. ಘರಾದೀಹಿ ತಕ।
ಗರ ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಸಿ-ಸೇವಾಯಂ, ದೂ-ಪರಿತಾಪನೇ, ಮಿದ-ಸಿನೇಹೇ, ಚಿತ-ಸಞ್ಚೇತನೇ, ಪುಸ-ಪೋಸನೇ, ವಿದ-ಲಾಭೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ತಕ
೮೪. ನೇತ್ತಾದಯೋ।
ನೇತ್ತಆದಯೋ ತಕ ಪರಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ನೀ-ಪಾಪನೇ, ಏತ್ತಂ, ತುಕ ಚ ನಿಪಾತನಾ। ನಯತಿ ಪಾಪೇತೀತಿ ನೇತ್ತಂ=ನಯನಂ, ನೇತಾ ಚ। ಕರ-ಕರ-ಣೇ, ಅಸ್ಸು, ಕರಣಂ ಕುತ್ತಂ=ಕಿರಿಯಾ। ಕಮಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸು, ಕಮತಿ ಯಾತೀತಿ ಕುನ್ತೋ=ಆವುಧವಿಸೇಸೋ। ರಮ-ಕೀಳಾಯಂ, ಸುಪುಬ್ಬೋ, ಸುಸ್ಸನಿಚ್ಚಂ ದೀಘೋ। ಸುಟ್ಠು ರಮಣಂ, ಸುಟ್ಠು ರಮತೀತಿ ವಾ ಸೂರತೋ=ಸುಖಸಂವಾಸೋ। ಮಿಹಿಸ್ಸಇಸ್ಸು, ಮಿಹತಿ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಮುತ್ತಂ=ಪಸ್ಸಾವೋ। ಪಾಲ=ರಕ್ಖಣೇ ಆಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಞಿಚ। ಪಾಲೀಯತೀತಿ ಪಲಿತಂ=ಕೇಸಲೋಮಾನಂ ಜರಾಯ ಕತಂ ಸೇತತ್ತಂ, ಸದ್ಧಾದಿತ್ತಾ ಅಕಾರೇ ತಂ ಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸೋ ಪಲಿತೋ=ಪುಮಾ, ಪಲಿತಾ=ಇತ್ಥೀ। ಮ್ಹಿಸ್ಸ ಸಿ, ಮಿಹಿ ಚ, ಮ್ಹಯನಂ ಸಿತಂ=ಮನ್ದಹಸಿತಂ, ಮ್ಹಯನಂ ಮಿಹಿತಂ=ತದೇವ, ಕುಸ-ಅಕ್ಕೋಸೇ ತಸ್ಸ ಈಞ, ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕುಸೀತೋ=ಅಲಸೋ, ಸಿ=ಬನ್ಧನೇ, ದೀಘೋ, ಸೇನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತಿ ಘರಾವಾಸಂ ಏತಾಯಾತಿ ಸೀತಾ=ನಙ್ಗಲಲೇಖಾ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೮೫. ಸಮಾದೀಹ್ಯಥೋ।
ಸಮ-ಉಪಸಮೇ
೮೬. ಉಪವಸಾ ವಸ್ಸೋಟ ಚ।
ಉಪಪುಬ್ಬಾ ವಸತಿಸ್ಮಾ ಅಥೋ ಹೋತಿ, ವಸ್ಸ ಓಟ ಚಾದೇಸೋ। ಉಪವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಉಪೋಸಥೋ=ತಿಥಿವಿಸೇಸೋ, ನವಮಹತ್ಥಿ ಕುಲಞ್ಚ।
೮೭. ರಮಾ ಥಕ।
ರಮತಿಸ್ಮಾ ಥಕ ಹೋತಿ, ಕಾನುಬನ್ಧಕರಣಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಅತ ಕಾರಾದೋಪಿ ಮಲೋಪೋ। ರಮನ್ತಿ ಕೀಳನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ರಥೋ=ಸನ್ದನೋ।
೮೮. ತಿತ್ಥಾದಯೋ।
ತಿತ್ಥಆದಯೋ ಥಕಪರಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ತರ-ತರಣೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ಪರರೂಪಾದಿ, ತರನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ತಿತ್ಥಂ=ನಜ್ಜಾದಿಂ ಯೇನಾವತರನ್ತಿ ತಂ। ಸಿಚ-ರಕ್ಖಣೇ, ಸೇಚತೀತಿ ಸಿತ್ತಂ=ಮಧುಚ್ಛಿಟ್ಠಂ। ಹಸ-ಹಸನೇ, ಹಸನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ಹತ್ಥೋ=ಕರೋ, ನಕ್ಖತ್ತಾಞ್ಚ। ಗಾಯತೀತಿ ಗಾಥಾ=ಪಜ್ಜವಿಸೇಸೋ। ಅರನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ=ಧನಂ। ರೋಗಂ ತುದತಿ ಪೀಳೇತೀತಿ ತುತ್ಥಂ=ಓಸಧಂ। ಯು-ಮಿಸ್ಸನೇ, ದೀಘೋ, ಯವತೀತಿ ಯೂ- ಥೋ=ಸಜಾತಿಕಾನಂ
೮೯. ವಸ ಮಸ ಕುಸಾ ಥು।
ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಮಸ-ಆಮಸನೇ, ಕುಸ-ಅಕ್ಕೋಸೇ, ಏತೇಹಿ ಥು ಹೋತಿ। ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವತ್ಥು=ಪದತ್ಥೋ। ದಧಿಂ ಆಮಸತೀತಿ ಮತ್ಥು=ದಧಿಮಣ್ಡೋ। ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತಿ ಭೇರ ವನಾದತ್ತಾತಿ ಕೋತ್ಥು=ಸಿಗಾಲೋ।
೯೦. ಸಕ ವಸಾ ಥಿ।
ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಂ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಏತೇಹಿ ಥಿ ಹೋತಿ। ಸಕ್ಕೋತಿ ಗನ್ತುಮನೇನಾತಿ ಸತ್ಥಿ=ಊರು। ವಸೀಯತಿ ಅಚ್ಛಾದೀಯತೀತಿ ವತ್ಥಿ=ನಾಭಿಯಾ ಅಧೋ।
೯೧. ವೀತೋ ಥಿಕ।
ವೀ ವಾ-ಗಮನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಥಿಕ ಹೋತಿ। ವೀಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವೀಥಿ=ಆವಲಿ।
೯೨. ಸಾರಿಸ್ಮಾ ರತಿ।
ಸಾರಿಸ್ಮಾ ಣ್ಯನ್ತಾ ರಥಿ ಹೋತಿ। ಸಾರೇತೀತಿ ಸಾರಥಿ=ರಥ-ವಾಹೋ।
೯೩. ತಾ-ತಾ ಇಥಿ।
ತಾ-ಪಾಲನೇ, ಅತ-ಸಾತಚ್ಚಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಇಥಿ ಹೋತಿ। ತಾಯತಿ ಪಾಲೇತೀತಿ ತಿಥಿ=ಪಟಿಪದಾದಿ, ಅತತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅತಿಥಿ=ಅಬ್ಭಾಗತೋ।
೯೪. ಇಸಾ ಥೀ।
ಇಸತಿಸ್ಮಾ
೯೫. ರುದ ಖುದ ಮುದ ಮದ ಛಿದ ಸೂದ ಸಪ ಕಮಾ ದಕ।
ಏತೇಹಿ ದಕ ಹೋತಿ। ರುದತೀತಿ ರುದ್ದೋ=ಉಮಾಪತಿ। ರಸ್ಸ ಲತ್ತೇ ಲುದ್ದೋ=ನೇಸಾದೋ। ಖುದತಿ ಅಸಹತೀತಿ ಖುದ್ದೋ=ನೀಚೋ। ಮೋದನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಮುದ್ದಾ=ಸಕ್ಖರಮಙ್ಗುಲಿಯಂ। ಮಜ್ಜನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ಮದ್ದೋ=ಜನಪದೋ। ಛಿಜ್ಜತೀತಿ ಛಿದ್ದಂ=ರನ್ಧಂ। ಊಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಸೂದತಿ ಸಾಮಿಕೇಹಿ ಭತಿಂ ಪಕ್ಖರತೀತಿ ಸುದ್ದೋ=ವಸಲೋ। ಸಪನ್ತುನೇನಾತಿ ಸದ್ದೋ=ಸೋತವಿಸಯೋ। ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕನ್ದೋ=ಮೂಲವಿಸೇಸೋ।
೯೬. ಕುನ್ದಾದಯೋ।
ಕುನ್ದಆದಯೋ ದಕಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಕಮಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸು, ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕುನ್ದೋ=ಪುಪ್ಫವಿಧಸಸೋ, ಮಣಿಸ್ಸ ಮನ, ಮಞ್ಞತೇತಿ ಮನ್ದೋ=ಜಳೋ। ವುಣಾತಿಸ್ಸ ಬುನ, ವುಣೀಯತಿ ಸಂವರೀಯತೀತಿ ಬುನ್ದೋ=ಮೂಲಪ್ಪದೇಸೋ। ನಿನ್ದ-ಗರಹಾಯಂ, ನಲೋಪೋ, ನಿನ್ದೀಯತೀತಿ ನಿದ್ದಾ=ಸೋಪ್ಪಂ। ಉನ್ದ-ಕಿಲೇದನೇ, ನಲೋಪೋ, ಉನ್ದತಿ ಕಿಲೇದತೀತಿ ಉದ್ದೋ=ಜಲಬಿಳಾಲೋ। ಸಂಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಉನ್ದಿಸ್ಸ ಚ, ಸಮ್ಮಾ ಉನ್ದತಿ ಕಿಲೇದತೀತಿ ಸಮುದ್ದೋ=ಸಾಗರೋ। ಪುಲ-ಮಹತ್ತಹಿಂ ಸಾಞಾಣೇಸು, ಇಮುಞ, ಪುಲತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ಪುಲಿನ್ದೋ=ಸವರೋ। ಏವಂ-ಮಞ್ಞೇಪಿ।
೯೭. ದದಾ ದು।
ದದ-ದಾನೇತೀಮಸ್ಮಾ ದು ಹೋತಿ। ದುಕ್ಖಂ ದದಾತೀಹಿ ದದ್ದು=ಕುಟ್ಠವಿಸೇಸೋ।
೯೮. ಖನಾನ ದಮ ರಮಾ ಧೋ।
ಖನ
೯೯. ಮುದ್ಧಾ ದಯೋ।
ಮುದ್ಧಆದಯೋ ಧನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮುದ-ತೋಸೇ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ, ಮೋದನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಊಕಾತಿ ಮುದ್ಧಾ=ಮತ್ಥಕೋ। ಅರ-ಗಮನೇ, ಅರನ್ತಿ ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಅದ್ಧಾ=ಮಗ್ಗೋ, ಕಾಲೋ ಚ, ಅದ್ಧಂ=ಉಪದ್ಧಂ। ಗಿಧ-ಅಭಿ ಕಙ್ಖಾಯಂ, ಇಸ್ಸ ಅತ್ತಂ, ಗೇಧತೀತಿ ಗದ್ಧೋ=ಗಿಜ್ಝೋ। ವಿಧ-ವೇಧನೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಪರಿವಜ್ಝತೀತಿ ವಿದ್ಧಂ=ವಿಮಲಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೦೦. ಸೀತೋ ಧುಕ।
ಸೇತಿಸ್ಮಾ ಧುಕ ಹೋತಿ। ಸಯನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಸೀಧು=ಸುರಾವಿಸೇಸೋ।
೧೦೧. ವರಾರಕರತರದರಯಮಅಜ್ಜಮಿಥಸಕಾ ಕುನೋ।
ವರ-ವರಣಸಮ್ಭತ್ತೀಸು, ಅರ-ಗಮನೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ತರ-ತರ-ಣೇ ದರ-ವಿದಾರಣೇ, ಯಮ-ಉಪರಮೇ, ಅಜ್ಜ ಸಜ್ಜ-ಅಜ್ಜನೇ, ಮಿಥ-ಸಙ್ಗಮೇ, ಸಕ-ಸತ್ತಿಯಂ, ಏತೇಹಿ ಕುನೋ ಹೋತಿ। ‘‘ರಾ ನಸ್ಸ ಣೋ’’ತಿ (೫-೧೭೧) ನಸ್ಸ ಣತ್ತಂ, ವಾರೇತೀತಿ ವರುಣೋ=ಏವಂನಾಮಕೋ ಇಸಿ, ದೇವರಾಜಾ, ಪಾದಪೋ ಚ। ಅರತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅರುಣೋ=ಸೂರಿಯೋ, ತಸ್ಸ
೧೦೨. ಅಜಾ ಇನೋ।
ಅಜ ವಜ-ಗಮನೇ ತೀಮಸ್ಮಾ ಇನೋ ಹೋತಿ। ಅಜತಿ ವಿಕ್ಕಯಂ ಯಾತೀತಿ ಅಜಿನಂ=ಚಮ್ಮಂ।
೧೦೩. ವಿಪಿನಾದಯೋ।
ವಿಪಿನಆದಯೋ ಇನನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ವಪ-ಬೀಜನಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ವಪನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಿಪಿನಂ=ವನಂ। ಸುಪ-ಸಯೇ, ಸುಪನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಸುಪಿನಂ=ನಿದ್ದಾ, ಸುಪನ್ತೇನ ದಿಟ್ಠಞ್ಚ। ತುದ-ಬ್ಯಥನೇ, ದಸ್ಸ ಹೋ, ತುದತಿ ಸತ್ತೇ ಪೀಳೇತೀತಿ ತುಹಿನಂ=ಹಿಮಂ। ಕಪ್ಪ-ಸಾಮತ್ಥಿಯೇ, ಕಪ್ಪತಿ ರಿಪವೋ ವಿಜೇತುಂ ಸಮತ್ಥೇತೀತಿ ಕಪ್ಪಿನೋ=ರಾಜಾ। ಕಮ-ಪದವಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಸ್ಸ ಉತ್ತಂ, ಕಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಮೀನಾದಯೋ ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಕುಮಿನಂ=ಮಚ್ಛಬನ್ಧನೋಪಕರಣವಿಸೇಸೋ। ದಾ-ದಾನೇ, ದೇನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ದಿನಂ=ದಿವಸೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೦೪. ಕಿರಾ ಕನೋ।
ಕಿರತಿಸ್ಮಾ
೧೦೫. ದೀ ಜಿಇಮೀಹಿ ನಕ।
ದೀ-ಖಯೇ, ಜಿ-ಜಯೇ, ಇ-ಅಜ್ಝೇನಗತೀಸು, ಮೀ-ಹಿಂಸಾಯಂ, ಏತೇಹಿ ನಕ ಹೋತಿ। ಅದೇಸಿ ಖಯಮಗಮಾಸೀತಿ ದೀನೋ=ನಿದ್ಧನೋ। ಪಞ್ಚಮಾರೇ ಅಜಿನೀತಿ ಜಿನೋ=ಬುದ್ಧೋ। ಏಸಿ ಇಸ್ಸರತ್ತಮಗಮಾಸೀತಿ ಇನೋ=ಸಾಮೀ। ಮೀಯತೇ ಹಿಂಸೀಯತೇತಿ ಮೀನೋ=ಮಚ್ಛೋ।
೧೦೬. ಸಿಧಾವೀವಾಹಿ ನೋ।
ಸಿ-ಬನ್ಧನೇ, ಧಾ-ಧಾರಣೇ, ವೀ ವಾ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ನೋ ಹೋತಿ। ಸೇತಿ ಬನ್ಧತೀತಿ ಸೇನೋ=ಸಸಾದನೋ ಸೇನಾ=ಚಮೂ। ಧಾರೇತೀತಿ ಧಾನಾ=ಭಜ್ಜಿತಯವೋ। ವೇತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವೇನೋ=ಹೀನಜಾತಿ। ಸತ್ತೇಸು ವಾತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವಾನಂ=ತಣ್ಹಾ।
೧೦೭. ಊನಾದಯೋ।
ಊನಆದಯೋ ನನ್ತಾ ನೀಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಊಹ-ವಿತಕ್ಕೇ, ಹಲೋಪೋ, ಊಹನಂ ಊನೋ=ಅಪುಣ್ಣೋ। ಹಿ-ಗತಿಯಂ, ದೀಘತ್ತಂ, ಹೇಸಿ ಹೀನತ್ತಮಗಮೀತಿ ಹೀನೋ=ನಿಹೀನೋ। ಚಿ-ಚಯೇ, ದೀಘತ್ತಂ, ಚಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರತನಾನೀತಿ ಚೀನೋ=ಜನಪದೋ। ಹನಿಸ್ಸ ಜಘೋ, ಹಞ್ಞತೀತಿ ಜಘನಂ=ಕಟಿ। ಠಾಸ್ಸ ಥೇ ಠಾತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಥೇನೋ=ಚೋರೋ। ಉನ್ದಿಸ್ಸ ಓದೋ, ಉನ್ದೀಯತೀತಿ ಓದನೋ=ಅನ್ನಂ। ಅನ್ನಂ। ರಂಜಿಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಅಕ ಚ, ರಂಜತೇ ಅನೇನಾತಿ ರಜನಂ=ರಾಗೋ। ರಞ್ಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ರಜನೀ=ರತ್ತಿ। ಪದಿಸ್ಸ ಜುನುಕ
೧೦೮. ವೀ ಪತಾ ತನೋ।
ವೀ ವಾ-ಗಮನೇ, ಪತ ಪಥ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ತನೋ ಹೋತಿ। ವೇತಿ ಪವತ್ತತಿ ಏತೇನಾತಿ ವೇತನಂ=ಭತಿ। ಪತನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪತ್ತನಂ=ನಗರಂ।
೧೦೯. ರಮಾ ತನಕ।
ರಮ ಕೀಳಾಯಮಿಚಸ್ಮಾ ತನಕ ಹೋತಿ। ‘‘ಗಮಾದಿರಾನಂ ಲೋಪೋನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ (೫.೧೦೯) ಮಲೋಪೋ, ರಮನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ರತನಂ=ಮಣಿ ಆದೀ, ಹತ್ಥಮತ್ತಞ್ಚ।
೧೧೦., ಸೂ ಭಾಹಿ ನುಕ,
ಸೂ-ಪಸವೇ, ಭಾ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ಏತೇಹಿ ನುಕ ಹೋತಿ। ಪಸವೀಯತೀತಿ ಸೂನು=ಪುತ್ತೋ। ಭಾತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ಭಾನು=ಸೂರಿಯೋ।
೧೧೧. ಧಾಸ್ಸೇ ಚ।
ಧಾ-ಧಾರಣೇತೀಮಸ್ಮಾ ನುಕ ಹೋತಿ, ಧಾಸ್ಸ ಏ ಚ। ಧಾರೇತೀತಿ ಧೇನು=ಗಾವೀ।
೧೧೨. ವತ್ತಾ ಟಾವ ಧಮಾಸೇಹ್ಯನಿ।
ವತ್ತ-ವತ್ತನೇ, ಅಟ-ಗಮನತ್ಥೋ, ಅವ-ರಕ್ಖಣೇ, ಧಮ-ಸದ್ದೇ, ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ಏತೇಹಿ ಅನಿ ಹೋತಿ। ವತ್ತನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ವತ್ತನಿ=ತಸರದಣ್ಡಂ। ವೀಮ್ಹಿ ವತ್ತನೀ=ಪನ್ಥೋ। ಅಟತೇ ಗಮ್ಮತೇತಿ ಅಟನಿ= ಮಞ್ಚಙ್ಗೋ
೧೧೩. ಯುತೋ ನಿ।
ಯು-ಮಿಸ್ಸನೇತೀಮಸ್ಮಾ ನಿ ಹೋತಿ। ಯವನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಅನೇನ ಏತೀಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಯೋನಿ=ಭಗಂ, ಅಣ್ಡಜಾದಿಯೋನಿ ಚ।
(ಇತಿ ತವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೧೧೪. ಚಮಾಪ ಪಾ ವಪಾ ಪೋ।
ಚಮ-ಅದನೇ, ಅಪ-ಪಾಪುಣನೇ, ಪಾ-ರಕ್ಖಣೇ, ವಪ-ಬೀಜನಿಕ್ಖೇಪೇ, ಏತೇಹಿ ಪೋ ಹೋತಿ। ಚಮನ್ತಿ ಅದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಚಮ್ಪಾ=ನಗರಂ, ಅಪೇಸಿ ಈಸಕಮತ್ತಮಗಮಾಸೀತಿ ಅಪ್ಪಂ=ಅಬಹು। ಅಪಾಯಂ ಪಾತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಪಾಪಂ-ಕಿಬ್ಬಿಸಂ। ವಪನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಪ್ಪೋ=ಕೇದಾರಂ।
೧೧೫. ಯು ಥು ಕೂನಂ ದೀಘೋ ಚ।
ಯು-ಮಿಸ್ಸನೇ, ಥು-ಅಭಿತ್ಥವೇ, ಕು-ಸದ್ದೇ, ಏತೇಹಿ ಪೋ ಹೋತಿ, ಏತೇಸಂ ದೀಘೋ ಚ। ದೀಘವಿಧಾನಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಓತ್ತಾಭಾವೋ। ಯವನ್ತಿ ಸಹ ವತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಯೂಪೋ=ಯಞ್ಞಯಟ್ಠಿ, ಪಾಸಾದೋ ಚ। ಥವೀಯತೀತಿ ಥೂಪೋ=ಚೇತಿಯಂ। ಕವನ್ತಿ ನದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕೂಪೋ=ಉದಪಾನೋ।
೧೧೬. ಖಿಪ ಸುಪ ನೀಸೂ ಪೂಹಿ ಪಕ।
ಖಿಪ-ಪೇರಣೇ, ಸುಪ-ಸಯೇ, ನೀ-ನಯೇ, ಸೂ-ಪಸವೇ, ಪೂ-ಪವನೇ, ಏತೇಹಿ ಪಕ ಹೋತಿ। ಖಪತಿ ಖಯಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಖಿಪ್ಪಂ=ಸೀಘಂ। ಸುಪನ್ತಿ
೧೧೭. ಸಿಪ್ಪಾದಯೋ।
ಸಿಪ್ಪಆದಯೋ ಪಕಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸಪಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸಇತ್ತಂ, ಸಪತಿ ಅನೇನಾತಿ ಸಿಪ್ಪಂ=ಕಲಾ। ವಪಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸಿ, ವಿಜ್ಜಂ ವಪತೀತಿ ವಿಪ್ಪೋ=ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ। ವಸ್ಸ ಬೋ, ವಪತಿ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮತಿ ಹದಯಙ್ಗತಸೋಕೇನಾತಿ ಬಪ್ಪಂ=ಅಸ್ಸು। ಛುಪ-ಸಮ್ಫಸ್ಸೇ, ಉಸ್ಸೇ, ಛುಪತಿ ಅನೇನಾತಿ ಛೇಪ್ಪಂ=ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ। ರುಪ=ರುಪ್ಪನೇ, ಪಲೋಪ ದೀಘಾ, ರುಪ್ಪತಿ ವಿಕಾರಮಾಪಜ್ಜತೀತಿ ರೂಪಂ-ಭೂತಭೂತಿಕಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೧೮. ಸಾಸಾ ಅಪೋ।
ಸಾಸ ಅನುಸಿಟ್ಠಿಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ ಅಪೋ ಹೋತಿ। ಸಾಸೀಯನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಸಾಸಪೋ=ವೀಹಿವಿಸೇಸೋ।
೧೧೯. ವಿಟಪಾದಯೋ।
ವಿಟಪಆದಯೋ ಅಪನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ವಟ-ವೇಟ್ಠನೇ, ಅಸ್ಸ ಇತ್ತಂ, ವಟತಿ ವೇಟ್ಠತಿ ಏತೇನಾತಿವಿಟಪೋ=ಗುಮ್ಬವಿಸೇಸೋ, ಕುಥ-ಪೂತಿಭಾವೇ, ಥಸ್ಸ ಣೋ, ಅಕುಥಿ ಪೂತಿಭಾವಮಗಮೀತಿ ಕುಣಪೋ=ಮತಕೋ। ಮಣ್ಡ=ಭೂಸನೇ, ಮಣ್ಡೇತಿ ಜನಂ, ಮಣ್ಡೀಯತಿ ಜನೇಹೀತಿ ವಾ ಮಣ್ಡಪೋ=ಜನಾಲಯೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೨೦. ಗುಪಾ ಫೋ।
ಗುಪಿಸ್ಮಾ ಫೋ ಹೋತಿ। ಗೋಪೀಯತೀತಿ ಗೋಪ್ಫೋ=ಚರಣಗಣ್ಠಿ।
೧೨೧. ಗರಸರಾದೀಹಿ ಬೋ।
ಗರಸರಾದೀಹಿ
೧೨೨. ನಿಮ್ಬಾದಯೋ।
ನಿಮ್ಬಆದಯೋ ಬನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ನಮಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸಿ, ನಮತಿ ಫಲಭಾರೇನಾತಿ ನಿಮ್ಬೋ=ಅರಿಟ್ಠೋ। ವಮಿಸ್ಸ ವಸ್ಸ ಬಿತ್ತಂ। ಪಿತ್ತಾದಯೋ ವಮತಿ ಉಗ್ಗಿರತೀತಿ ಬಿಮ್ಬಂ=ಸರೀರಂ। ಕುಸಿಸ್ಸ ಅಮುಕ, ತಿತ್ತೇನ ಕುಸೀಯತಿ ಅಕ್ಕೋಸೀಯತೀತಿ ಕೋಸಮ್ಬೋ=ರುಕ್ಖೋ। ಕದತಿಸ್ಸ ಅಮುಕ, ಕದನ್ತಿ ಏತೇನ ದ್ವಾರಾದೀನೀತಿ ಕದಮ್ಬೋ=ರುಕ್ಖೋ। ಕುಟಿಸ್ಸ ಉಮುಕ, ಜನೇಹಿ ಕೋಟೀಯತಿ ಪವತ್ತೀಯತೀತಿ ಕುಟುಮ್ಬಂ=ಚತುಪ್ಪದೋ, ಖೇತ್ತಂ, ಘರಂ, ಕಲತ್ತಂ, ದಾಸಾ ಚ। ಕಣ್ಡಿಸ್ಸ ಕುಡು। ತಣ್ಡುಲಾದಯೋ ಅನೇನ ಕಣ್ಡನ್ತಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದನ್ತೀತಿ ಕುಡುಬೋ=ಮಾನಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೨೩. ದರಾ ಬಿ।
ದರ ವಿದಾರಣೇತೀಮಸ್ಮಾ ಬಿ ಹೋತಿ। ಓದನಾದೀನಿ ದಾರೇನ್ತಿ ಜತಾಯಾತಿ ದಬ್ಬಿ=ಕಟಚ್ಛು, ವೀಮ್ಹಿ ದಬ್ಬೀ।
೧೨೪. ಕರ ಸರ ಸಲ ಕಲ ವಲ್ಲ ವಸಾ ಅಭೋ।
ಕರ-ಕರಣೇ, ಸರ-ಗತಿ ಹಿಂಸಾಚಿನ್ತಾಸು, ಸಲ-ಗಮನತ್ಥೋ, ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ವಲ ವಲ್ಲ-ಸಂವರಣೇ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಏತೇಹಿ ಅಭೋ ಹೋತಿ। ಕರೋತೀತಿ ಕರಭೋ=ಓಟ್ಠಾ, ಪಾಣಿಪ್ಪದೇಸೋ ಚ। ಸರತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸರಭೋ=ಮಿಗವಿಸೇಸೋ। ಸಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಲಭೋ=ಪಟಙ್ಗೋ
೧೨೫. ಗದಾ ರಭೋ।
ಗದತಿಸ್ಮಾ ರಭೋ ಹೋತಿ। ಗದತೀತಿ ಗದ್ರಭೋ=ಖರೋ।
೧೨೬. ಉಸರಾಸಾ ಕಭೋ।
ಉಸ-ದಾಹೇ, ರಾಸ-ಸದ್ದೇ, ಏತೇಹಿ ಕಭೋ ಹೋತಿ। ಉಸತಿ ಪಟಿಪಕ್ಖೇ ದಹತೀತಿ ಉಸಭೋ=ಸೇಟ್ಠೋ। ರಾಸತಿ ನದತೀತಿ ರಾಸಭೋ=ಗದ್ರಭೋ।
೧೨೭. ಇತೋ ಭಕ।
ಇ ಇತಿಸ್ಮಾ ಭಕ ಹೋತಿ। ಏತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಇಭೋ=ಹತ್ಥೀ।
೧೨೮. ಗರಾವಾ ಭೋ।
ಗರ ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಅವ-ರಕ್ಖನೇ, ಏತೇಹಿ ಭೋ ಹೋತಿ। ಗರತಿ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮನವಸೇನ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಗಬ್ಭೋ=ಪಸವೋ, ಓವರಕೋ ಚ। ಅವತಿ ಸತ್ತೇ ರಕ್ಖತೀತಿ ಅಬ್ಭಂ=ಮೇಘೋ।
೧೨೯. ಸೋಬ್ಭಾದಯೋ।
ಸೋಬ್ಭಆದಯೋ ಭನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸದತಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸ ಓತ್ತಂ, ಸೀದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸೋಬ್ಭಂ=ವಿವರಂ, ಸೋಬ್ಭೋ=ಜಲಾಸಯವಿಸೇಸೋ। ಕಮಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸು, ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕುಮ್ಭೋ=ದಸಮ್ಬಣಮತ್ತೋ, ಘಟೋ
೧೩೦. ಉಸ ಕುಸ ಪದ ಸುಖಾ ಕುಮೋ।
ಉಸಾದೀಹಿ ಕುಮೋ ಹೋತಿ। ಉಸತಿ ದಹತೀತಿ ಉಸುಮಂ=ಉಣ್ಹಂ। ಕುಸತಿ ಅವ್ಹಾಯತೀತಿ ಸುಕುಮಂ=ಪುಪ್ಫಂ। ಪಜ್ಜತಿ ದೇವಪೂಜಾದಿಂ ಯಾತೀತಿ ಪದುಮಂ=ಪಙ್ಕಜಂ। ಸುಖಯತೀತಿ ಸುಖುಮ=ಅಣು।
೧೩೧. ವಟುಮಾದಯೋ।
ವಟುಮಆದಯೋ ಕುಮನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ಥೇ। ವಜಿಸ್ಸ-ನ್ತಸ್ಸ ಟೋ, ವಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಟುಮಂ=ಪಥೋ। ಸಿಲಿಸಸ್ಸ ಲಿಸ್ಸೇ, ಸಿಲಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಿಲೇಸುಪಂ=ಸೇಮ್ಹಂ। ಕಮಿಸ್ಸ ಕುಙ್ಕಾದೇಸೋ, ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕುಙ್ಕಮಂ=ಕಸ್ಮೀರಜಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೩೨. ಗುಧಾ ಉಮೋ।
ಗುಧ ಪರಿವೇಟ್ಠನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಉಮೋ ಹೋತಿ। ಗುಧತಿ ಪರಿವೇಟ್ಠತೀತಿ ಗೋಧುಮೋ=ಧಞ್ಞವಿಸೇಸೋ।
೧೩೩. ಪಠ ಚರಾ ಅಮಿಮಾ।
ಪಠತಿಚರತಿಸ್ಮಾ ಅಮ ಇಮಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಪಟ್ಠೀಯತಿ ಉಚ್ಚಾರೀಯತಿ ಉತ್ತಮಭಾವೇನಾತಿ ಪಠಮಂ=ಸೇಟ್ಠಂ। ಚರತಿ ಹೀನತ್ತಂ ಯಾತೀತಿ ಚರಿಮಂ=ಪಚ್ಛಿಮಂ।
೧೩೪. ಹಿಧೂಹಿ ಮಕ।
ಹಿ-ಗತಿಯಂ
೧೩೫. ಭೀತೋ ರೀಸನೋ ಚ।
ಭೀ-ಭಯೇತೀಮಸ್ಮಾ ರೀಸನೋ ಹೋತಿ ಮಕಚ। ಅನ್ತಸರಾದಿಲೋಪೋ, ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭೀಸನೋ=ಭಯಾನಕೋ। ಭೀಮೋ=ಸೋವ।
೧೩೬. ಖೀ ಸು ವೀ ಯಾ ಗಾಹಿ ಸಾ ಲೂ ಖು ಹು ಮರ ಧರ ಘರ ಜಮಾಮ ಸಮಾ ಮೋ।
ಖೀ-ಖಯೇ। ಸು-ಸವನೇ, ವೀ-ತನ್ತಸನ್ತಾನೇ, ಯಾ-ಪಾಪುಣನೇ, ಗಾ-ಸದ್ದೇ, ಹಿ-ಗತಿಯಂ, ಸಾ-ತನುಕರಣಾವಸಾನೇಸು, ಲೂ-ಛೇದನೇ, ಖು-ಸದ್ದೇ, ಹು-ಹವನೇ, ಮರ-ಪಾಣಚಾಗೇ, ಧರ-ಧಾರಣೇ, ಕರ-ಕರಣೇ, ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಜಮ-ಅದನೇ, ಅಮ ಗಮ-ಗಮನೇ, ಸಮ-ಉಪಮೇ, ಏತೇಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಮೋ ಹೋತಿ। ಖೇಪನಂ ನಿರುಪದ್ದವಕರಣತಾಯ ಖೇಮೋ=ನಿರುಪದ್ದವೋ। ಸುನೋತೀತಿ ಸೋಮೋ=ಚನ್ದೋ। ವಾಯನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ವೇಮೋ=ತನ್ತವಾಯೋಪಕರಣಂ। ಯಾತೀತಿ ಯಾಮೋ=ದಿನಸ್ಸ ಛಟ್ಠೋ ಭಾಗೋ, ಅಟ್ಠಮೋ ವಾ। ಗಾಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಗಾಮೋ=ಸಂವಸಥೋ। ಹಿನೋತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಹೇಮಂ=ಸುವಣ್ಣಂ। ಸಾತಿ ಸುನ್ದರತ್ತಂ ತನುಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಾಮೋ=ಕಾಳೋ। ಲೂಯತೇತಿ ಲೋಮಂ=ತನುರುಹಂ। ಖೂಯತೇ ಉತ್ತಮಭಾವೇನಾತಿ ಖೋಮಂ=ಅತಸಿ। ಹವನಂ, ಹೂಯತೇ ವಾ ಹೋಮಂ=ಹುತಿ। ಮರನ್ತ್ಯನೇನಾತಿ ಮಮ್ಬಂ=ಯಸ್ಮಿಂ ತಾಳಿತೇ ನ ಜೀವತಿ ತಂ। ಅತ್ತಾನಂ ಧಾರೇನ್ತೇ ಅಪಾಯೇ ವಟ್ಟದುಕ್ಖೇ ಚ ಅಪತಮಾನೇ ಕತ್ವಾ ಧಾರೇತೀತಿ ಧಮ್ಮೋ=ಪರಿಯತ್ಯಾದಿ
೧೩೭. ಅಸ್ಮಾದಯೋ।
ಅಸ್ಮಆದಯೋ ಮನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ, ಪರರೂಪಾದೀನಮಭಾವೋ ನಿಪಾತನಾ। ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ಅಸ್ಸತೇತಿ ಅಸ್ಮಾ=ಪಾಸಾಣೋ। ಭಸ-ಭಸ್ಮೀಕರಣೇ, ಭಸತಿ ಪಕ್ಖರತೀತಿ ಭಸ್ಮಾ=ಛಾರಿಕಾ। ಉಸ-ದಾಹೇ, ಉಸತಿ ದಹತೀತಿ ಉಸ್ಮಾ=ತೇಜೋಧಾತು। ವಿಸ-ಪವಿಸನೇ, ಪವಿಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವೇಸ್ಮಂ=ಘರಂ। ಭೀ-ಭಯೇ, ಮಸ್ಸ ಸುಞ, ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭೇಸ್ಮಾ=ಭಯಾನಕೋ। ಅಸತಿಸ್ಸ ಧಙ, ಅಸ್ಸತಿ ಜನೇಹಿ ಚಜೀಯತೀತಿ ಅಧಮೋ=ನಿಹೀನೋ। ಕರೋತಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸ ಉತ್ತಂ, ಕರೋತೀತಿ ಕುಮ್ಮೋ=ಕಚ್ಛಪೋ। ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೩೮. ನೀತೋ ಮಿ।
ನಯತಿಸ್ಮಾ ಮಿ ಹೋತಿ। ನಯತೀತಿ ನೇಮಿ=ಚಕ್ಕನ್ತಂ।
೧೩೯. ಊಮಿ ಭೂಮಿನಿಮಿ ರಸ್ಮಿ।
ಏತೇಸದ್ದಾ ಮಿಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಊಹ-ವಿತಕ್ಕೇ, ಹಲೋಪೋ, ಊಹನ್ತಿ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಊಮಿ=ತರಙ್ಗೋ। ಭೂ-ಸತ್ತಾಯಂ ಓತ್ತಾಭಾವೋ, ಭವನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಭೂಮಿ=ಮಹೀ। ನಿ-ಪಾಪನೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಸುಗತಿಂ ನೇತಿ ಪಾಪೇತೀತಿ ನಿಮಿ=ರಾಜಾ। ರಸ-ಅಸ್ಸಾದನೇ, ಪರರೂಪಾಭಾವೋ, ರಸನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತಾಯಾತಿ ರಸ್ಮಿ=ರಜ್ಜು।
(ಇತಿ ಪವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
೧೪೦. ಮಾಛಾಹಿ ಯೋ।
ಮಾ-ಮಾನೇ-ಛಾ-ಛಾದನೇ
೧೪೧. ಜನಿಸ್ಸ ಜಾ ಚ।
ಜನಿಸ್ಮಾ ಯೋ ಹೋತಿ, ಜನಿಸ್ಸ ಜಾ ಚ, ಜನೇತೀತಿ ಜಾಯಾ=ಭರಿಯಾ।
೧೪೨. ಹದಯಾ ದಯೋ।
ಹದಯಆದಯೋ ಯನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಹರಿಸ್ಸ ದಙ, ಹರತೀತಿ ಹದಯಂ=ಚಿತ್ತಂ, ಮನೋಧಾತು ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು ನಿಸ್ಸಯೋ ಚ, ತನಿಸ್ಸಅಕ, ಅತ್ತನಿ ಪೇಮಂ ತನೋತೀತಿ ತನಯೋ=ಪುತ್ತೋ। ಸರತಿಸ್ಸ ಸುರಿ, ಸರತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸೂರಿಯೋ=ಆದಿಚ್ಚೋ। ಹರತಿಸ್ಸ ಮ್ಮಿಙ, ಸುಖಮಾಹರತೀತಿ ಹಮ್ಮಿಯಂ=ಮುಣ್ಡಚ್ಛದನಪಾಸಾದೋ। ಕಸ-ಗಮನೇ, ಕಸಸ್ಸ ಅಲಕ, ಅಸ್ಸ ಇ ಚ, ಕಸತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಯಾತೀತಿ ಕಿಸಲಯಂ=ಪಲ್ಲವಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೪೩. ಖೀ ಸಿ ಸಿ ನೀ ಸೀ ಸು ವೀ ಕುಸೂಹಿ ರಕ।
ಖೀ-ಖಯೇ, ಸಿ-ಸೇವಾಯಂ, ಸಿ-ಬನ್ಧನೇ, ನೀ-ಪಾಪನೇ, ಸೀ-ಸಯೇ, ಸು-ಸವನೇ, ವೀ ವಾ-ಗಮನೇ, ಕು-ಸದ್ದೇ, ಸೂ-ಪಸವೇ, ಏತೇಹಿ ರಕ ಹೋತಿ। ಖಯತಿ ದುಹನೇನಾತಿ ಖೀರಂ=ಪಯೋ। ಕುಸುಮಾದೀಹಿ ಸೇವೀಯತೀತಿ ಸಿರೋ=ಮುದ್ಧಾ। ಸೇತಿ ಸರೀರಂ ಬನ್ಧತೀತಿ ಸಿರಾ=ದೇಹಬನ್ಧನೀ। ನೇತಿ, ಪರೇಹಿವಾನೀಯತೀತಿ ನೀರಂ=ಜಲಂ। ಸಯತೀತಿ ಸೀರೋ=ಹಲಂ। ಅನಿಟ್ಠಫಲ- ದಾಯಕತ್ತಂ
೧೪೪. ಹಿ ಚಿ ದು ಮಿನಂ ದೀಘೋ ಚ।
ಹಿ-ಗತಿಯಂ, ಚಿ-ಚಯೇ, ದು-ಗತಿಯಂ, ಮಿ-ಪಕ್ಖೇಪನೇ, ಏತೇಹಿ ರಕ ಹೋತಿ, ದೀಘೋ ಚಾನ್ತಸ್ಸ। ಹಿನೋತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಹೀರಂ=ತಾಲಹೀರಾದಿ। ಚಯತೀತಿ ಚೀರಂ=ವಕ್ಕಲಂ। ದೂಯತಿ ದುಕ್ಖೇನ ಗಮೀಯತೀತಿ ದೂರಂ=ಅನಾಸನ್ನಂ। ಮೀಯತೇ ಪಕ್ಖೀಪೀಯತೇತಿ ಮೀರೋ=ಸಮುದ್ದೋ।
೧೪೫. ಧಾ ತಾನಮೀ ಚ।
ಧಾ-ಧಾರಣೇ, ತಾ-ಪಾಲನೇ, ಏತೇಹಿ ರಕ ಹೋತಿ, ಈ ಚಾನ್ತಾದೇಸೋ। ಧಾರೇತೀತಿಧೀರೋ=ಧಿತಿಮಾ। ಜಲಂ ತಾಯತೀತಿ ತೀರಂ=ತಟಂ।
೧೪೬. ಭದ್ರಾಯೋ।
ಭದ್ರಆದಯೋ ರಕಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಭದ್ದ-ಕಲ್ಯಾಣೇ, ದಲೋಪೋ ಪರರೂಪಾಭಾವೋ, ಭಜೀಯತೀತಿ ಭದ್ರಂ=ಕಲ್ಯಾಣಂ। ಭೀ-ಭಯೇ, ನದಾದಿಪಾಠಾ ವೀ, ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಭೇರೀ=ದುನ್ದುಭಿ। ಚಿತ-ಸಞ್ಚೇತನೇ, ವಿಪುಬ್ಬೋ, ವಿಚಿನ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವಿಚಿತ್ರಂ=ನಾನಾಕಾರಂ, ಯಾ-ಪಾಪುಣನೇ, ರಸ್ಸ ತುಞ, ಗಮನಂ ಯಾತ್ರಾ=ಯಾನಂ। ಗುಪ-ಗೋಪನೇ, ಉಸ್ಸ ಓ, ಪಸ್ಸ ತಞ್ಚ ಗೋಪೀಯತೀತಿ ಗೋತ್ರಂ=ಕುಲಾದಿ, ಭಸ-ಭಸ್ಮೀಕರಣೇ, ರಸ್ಸ ತುಞ, ಭಸತಿ ಭಕ್ಖಂ ಕರೋತಿ ತೋಯಾತಿ ಭಸ್ತಾ-ಕಮ್ಮಾರಗಗ್ಗರೀ। ಉಸ=ದಾಹೇ, ಸಲೋಪೋ, ಸೋಕೇನ ತಾಳಿತೇ ಉಸತಿ ದಹತೀತಿ ಉರೋ=ಸರೀರೇಕದೇಸೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೪೭. ಮನ್ದಙ್ಕ ಸಸಾಸ ಮಥ ಚತಾ ಉರೋ।
ಮನ್ದ-ಜಳತ್ತೇ
೧೪೮. ವಿಧುರಾದಯೋ।
ವಿಧುರಆದಯೋ ಉರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ವಿಧ-ವೇಧನೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ವೇಧತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ವಿಧುರೋ=ವಿರುದ್ಧೋ। ಉನ್ದ-ಕಿಲೇದನೇ, ಉನ್ದತಿ ಕಿಲೇದತೀತಿ ಉನ್ದುರೋ=ಆಖು। ಮಂಕ-ಮಣ್ಡನೇ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಮಙ್ಕತಿ ಅನೇನ ಅತ್ತಾನಂ ಅಲಙ್ಕರೋತೀತಿ ಮಕುರೋ=ಆದಾಸೋ, ರಥೋ, ಕಕ್ಕೋ, ಮಚ್ಛೋ ಚ। ಕುಕ ವಕ-ಆದಾನೇ, ಕಸ್ಸ ದ್ವಿತ್ತಂ। ಕುಕತಿ ಸಲಾದಯೋ ಆದದಾತೀತಿ ಕುಕ್ಕುರೋ=ಸಾ। ಮಙ್ಗ-ಮಙ್ಗಲ್ಯೇ, ಅಮಙ್ಗಿ ಪಸತ್ಥಮಗಮೀತಿ ಮಙ್ಗುರೋ=ಮಚ್ಛವಿಸೇಸೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೪೯. ತಿಮ ರುಹ ರುಧ ಬಧ ಮದ ಮನ್ದ ವಜಾಜ ರುಚ ಕಸಾ ಕಿರೋ।
ತಿಮ-ತೇಮನೇ, ರುಹ-ಜನನೇ, ರುಧ-ಆವರಣೇ, ಬಧ-ಬಾಧನೇ, ಮದಉಮ್ಮಾದೇ, ಮನ್ದ-ಮೋದನಥುತಿಜಳತ್ತೇಸು, ವಜ ಅಜ-ಗಮನೇ, ರುಚ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ಕಸ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಕಿರೋ ಹೋತಿ। ತೇಮೇತೀತಿ ತಿಮಿರಂ=ಅನ್ಧಕಾರಂ, ಆಪೋ ಚ। ರುಹತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ರುಹಿರಂ=ಲೋಹಿತಂ। ಜೀವಿತಂ ರುನ್ಧತೀತಿ ರುಧಿರಂ=ತದೇವ। ಬಾಧೀಯತೀತಿ ಬಧಿರೋ=ಸೋತವಿಕಲೋ। ಜನಾ ಮಜ್ಜನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಮದಿರಾ=ಸುರಾ। ಮೋದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಮನ್ದಿರಂ= ಘರಂ
೧೫೦. ಥಿರಾದಯೋ।
ಥಿರಆದಯೋ ಕಿರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಠಾ-ಗತಿನಿವತ್ತಿಯಂ, ಠಸ್ಸ ಥತ್ತಂ, ಠಾತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಥಿರಂ=ಚಿರಟ್ಠಾಯೀ। ಇಸ ಸಿಂಸ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಇಚ್ಛೀಯತೀತಿ ಸಿಸಿರೋ=ಉತುವಿಸೇಸೋ। ಅದ ಖಾದ-ಭಕ್ಖನೇ, ಆಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ಥಂ, ಖಾದೀಯತಿ ಪಾಣಕೇಹೀತಿ ಖದಿರೋ=ದನ್ತಧಾವನೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೫೧. ದದ ಗರೇಹಿ ದುರಭರಾ।
ದದ-ದಾನೇ, ಗರ ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಏತೇಹಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ದುರಭರಾ ಹೋನ್ತಿ। ಅನ್ತಾನಂ ದದಾತೀತಿ ದದ್ದುರೋ=ಭೇಕೋ। ಗರತಿ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಗಬ್ಭರಂ=ಗುಹಾ।
೧೫೨. ಚರ ದರ ಜರ ಗರ ಮರೇಹಿ ತೇ।
ಚರಾದೀಹಿ ಧಾತೂಹಿ ತೇ ಚರಾದಯೋ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಚರಗತಿಭಕ್ಖನೇಸು ಚರನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಚಚ್ಚರಂ=ವೀಥಿಚತುಕ್ಕಂ, ಅಙ್ಗಣಞ್ಚ, ದರ-ವಿದಾರಣೇ, ದರೀಯತೀತಿ ದದ್ದರಂ=ವಾದಿತ್ತಂ, ಭೇರೀ ಚ। ಜರ-ವಯೋಹಾನಿಯಂ, ಅಜರೀತಿ ಜಜ್ಜರೋ=ಜಿಣ್ಣೋ। ಗರ ಘರ-ಸೇಚನೇ, ಗರತಿ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಗಗ್ಗರೋ=ಭಿನ್ನಸ್ಸರೋ, ಹಂಸಸ್ಸರೋ ಚ। ಮರ-ಪಾಣಚಾಗೇ, ಮರತೀತಿ ಮಮ್ಮರೋ=ಸುಕ್ಖಪಣ್ಣಂ, ಪತ್ಥಪಣ್ಣಾನಂ ಸದ್ದೋ ಚ।
೧೫೩. ಪೀತೋ ಕ್ವರೋ।
ಪೀ-ತಪ್ಪನೇತೀಮಸ್ಮಾ
೧೫೪. ಚೀವರಾದಯೋ।
ಚೀವರಆದಯೋ ಕ್ವರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಚಿನಾತಿಸ್ಸ ದೀಘತ್ತಂ। ಚೀಯತೀತಿ ಚೀವರಂ=ಕಾಸಾವಂ। ಸಮ-ಉಪಸಮೇ, ನದಾದಿತ್ತಾ ವೀ, ಪರಿಳಾಹಂ ಸಮೇತೀತಿ ಸಂವರೀ=ರತ್ತಿ। ಧಾಸ್ಸ ಈ, ಜಾಲಕುಮಿನಾದೀನಿ ಧಾರೇತೀತಿ ಧೀವರೋ=ಕೋಟ್ಟೋ, ತಾಯತಿಸ್ಸ ಈ, ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಅತ್ತಾನಂ ತಾಯತೀತಿ ತೀವರೋ=ಹೀನಜಾತಿ। ನಯತಿಸ್ಸೀ, ನಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸತ್ತಾತಿ ನೀವರಂ=ಘರಂ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೫೫. ಕುತೋ ಕ್ರಿರೋ।
ಕು-ಸದ್ದೇತೀಮಸ್ಮಾ ಕ್ರಿರೋ ಹೋತಿ। ಕವತಿ ನದತೀತಿ ಕುರರೋ=ಪಕ್ಖೀ, ಇತ್ಥಿಯಂ ವೀಮ್ಹಿ ಕುರರೀ।
೧೫೬. ವಸಾಸಾ ಛರೋ।
ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ಏತೇಹಿ ಛರೋ ಹೋತಿ। ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಚ್ಛರೋ=ವಸ್ಸೋ। ಸಂಪುಬ್ಬೋ, ಸಂವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಂವಚ್ಛರೋ=ಸೋವ। ಅಸತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತೀತಿ ಅಚ್ಛರಾ=ದೇವಕಞ್ಞಾ, ಅಙ್ಗುಲಿಫೋಟನಞ್ಚ।
೧೫೭. ಮಸಾ ಛೇರೋ ಚ।
ಮಸ-ಅಮಸನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಛೇರೋ ಹೋತಿ ಛರೋ ಚ। ತಣ್ಹಾಯ ಪರಾಮಸನಂ ಮಚ್ಛೇರಂ=ಸಕಸಮ್ಪತ್ತಿನಿಗುಹನಂ, ಮಚ್ಛರಂ=ತದೇವ।
೧೫೮. ಧೂ ವಾತೋ ಸರೋ।
ಧುನಾತಿ
೧೫೯. ಭಮಾದೀಹ್ಯರೋ।
ಭಮ ತಸ ಮನ್ದ ಕನ್ದಾದೀಹಿ ಅರೋ ಹೋತಿ। ಭಮತೀತಿ ಭಮರೋ=ಮಧುಕರೋ। ತಸತಿ ತನ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ತಸರೋ=ಸುತ್ತವೇಟ್ಠನೋ। ಮನ್ದನ್ತಿ ಮೋದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಮನ್ದರೋ=ಪಬ್ಬತೋ। ಕನ್ದತಿ ಅವ್ಹಾಯತೀತಿ ಕನ್ದರೋ=ದರೀ। ದಿವಸ್ಸ ಏತ್ತಂ, ದೇವನ್ತಿ ಕೀಳನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ದೇವರೋ=ಪತಿರೋ ಭಾತಾ।
೧೬೦. ವದಿಸ್ಸ ಬದಚ।
ವದತಿಸ್ಮಾ ಅರೋ ಯೋತಿ, ವದತಿಸ್ಸ ಬದಾದೇಸೋ ಚ। ವದನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಬದರೋ=ಕಕ್ಕನ್ಧೂಫಲಂ। ವೀಮ್ಹಿ ಬದರೀ=ಕಕ್ಕನ್ಧೂ।
೧೬೧. ವದ ಜನಾನಂ ಠಙಚ।
ವದ ಜನೇಹಿ ಅರೋ ಹೋತಿ, ಠಙ ಚಾನ್ತಾದೇಸೋ। ವದತೀತಿ ವಠರೋ=ಮೂಳೋ ವಠರಂ=ಥೂಲಂ। ಜಾಯತೀತಿ ಜಠರಂ=ಉದರಂ।
೧೬೨. ಪಚಿಸ್ಸಿಠಙಚ।
ಪಚತಿಸ್ಮಾ ಅರೋ ಹೋತಿ ಇಠಙಚಾನ್ತಾದಸೋ। ಪಚನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಪಿಠರೋ=ಥಾಲೀ।
೧೬೩. ವಕಾ ಅರಣ।
ವಕ ಕುಕ-ಆದಾನೇತಿಮಸ್ಮಾ ಅರಣಹೋತಿ। ವಕೇತಿ ಆದದಾತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾಕರಾ=ಮಿಗಬನ್ಧನೀ।
೧೬೪. ಸಿಙ್ಗ್ಯಙ್ಗಾಗ ಮಜ್ಜಕಲಾಲಾ ಆರೋ।
ಸಿಙ್ಗಿಇತಿ
೧೬೫. ಕಮಿಸ್ಸಸ್ಸು ಚ।
ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ ಆರೋ ಹೋತಿ, ಅಸ್ಸ ಉ ಚ। ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕುಮಾರೋ=ಬಾಲೋ।
೧೬೬. ಭಿಙ್ಗಾರಾದಯೋ।
ಭಿಙ್ಗಾರಪ್ಪಭುತಯೋ ಆರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಭರ=ಭರಣೇ, ಭರಣಂ ಧಾರಣಂ ಪೋಸನಞ್ಚ, ಧಾರಣತ್ಥಸ್ಸ ಭರತಿಸ್ಸ ಭಿಙ್ಗಾದೇಸೋ, ಭರತಿ
೧೬೭. ಕರಾ ಮಾರೋ।
ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ಮಾರೋ ಹೋತಿ। ಲೋಹಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಮ್ಮಾರೋ=ಲೋಹಕಾರೋ।
೧೬೮. ಪುಸ ಸರೇಹಿ ಖರೋ।
ಪುಸ ಸರೇಹಿ ಖರೋ ಹೋತಿ। ಪೋಸೀಯತಿ ಜಲೇನಾತಿ ಪೋಕ್ಖರಂ=ಪದುಮಂ। ಸರತಿ ವಿಕಾರಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಕ್ಖರಾ=ಉಚ್ಛುವಿಕಾರೋ।
೧೬೯. ಸರ ವಸ ಕಲಾ ಕೀರೋ ವಸ್ಸುಟ ಚ।
ಏತೇಹಿ ಕೀರೋ ಹೋತಿ ವಸ್ಸ ಉಟ ಚ। ಸರೀಯತೀತಿ ಸರೀರಂ=ದೇಹೋ। ವಸನ್ತಿ ವಾಸಂ ಕರೋನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಉಸೀರಂ=ಬೀರಣಮೂಲಂ। ಅನೇನ ಥೂಲಾದಿ ಕಲೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತಿತಿ ಕಲಿರೋ=ಅಙ್ಕುರೋ।
೧೭೦. ಗಮ್ಭೀರಾದಯೋ।
ಗಮ್ಭೀರಆದಯೋ ಕೀರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಗಮಿಸ್ಸ ಭುಕ, ಮಲೋಪೋ ವಾ, ಪಥವಿಂ, ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಗಮ್ಭೀರೋ, ಗಭೀರೋ= ಅಗಾಧೋ
೧೭೧. ಖಜ್ಜ ವಲ್ಲ ಮಸಾ ಊರೋ।
ಖಜ್ಜ-ಮಜ್ಜನೇ, ವಲ ವಲ್ಲ-ಸಂವರಣೇ, ಸಮ-ಆಮಸನೇ, ಏತೇಹಿ ಊರೋ ಹೋತಿ, ಖಜ್ಜೀಯತೀತಿ ಖಜ್ಜೂರೋ, ವೀಮ್ಹಿ ಖಜ್ಜೂರೀ=ರುಕ್ಖವಿಸೇಸೋ। ವಲ್ಲೀಯತಿ ಸಂವರೀಯತೀತಿ ವಲ್ಲೂರೋ=ಸುಕ್ಖಮಂಸೋ। ಮಸೀಯತೀತಿ ಮಸೂರೋ=ವೀಹಿವಿಸೇಸೋ।
೧೭೨. ಕಪ್ಪೂರಾದಯೋ।
ಕಪ್ಪೂರಆದಯೋ ಊರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ತುಟ್ಠಿಮುಪ್ಪಾದೇತುಂ ಕಪ್ಪತಿ ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಕಪ್ಪೂರಂ=ಘನಸಾರೋ। ಕರೋತಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸು, ಕಿಬ್ಬಿಸಂ ಕರೋತೀತಿ ಕುರೂರೋ=ಪಾಪಕಾರೀ। ಪಸ-ಬಾಧನೇ, ಪಸತಿ ಪೀಳೇತೀತಿ ಪಸೂರೋ=ದುಟ್ಠೋ, ಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಏವಂನಾಮಕೋ ಚ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೭೩. ಕಠ ಚಕಾ ಓರೋ।
ಕಠ-ಕಿಚ್ಛಜೀವನೇ, ಚಕ-ಪರಿವಿತಕ್ಕನೇ, ಏತೇಹಿ ಓರೋ ಹೋತಿ। ಕಠತಿ ಕಿಚ್ಛೇನ ಜೀವತೀತಿ ಕಠೋರೋ=ಥದ್ಧೋ। ಚಕತಿ ಪರಿವಿತಕ್ಕೇತೀತಿ ಚಕೋರೋ=ಪಕ್ಖಿವಿಸೇಸೋ।
೧೭೪. ಮೋರಾದಯೋ।
ಮೋರಆದಯೋ ಓರನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮೀ-ಹಿಂಸಾಯಂ, ಈಲೋಪೋ, ಮಯತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ಮೋರೋ=ಮಯೂರೋ। ಕಸ-ಗಮನೇ, ಅಸ್ಸಿ
೧೭೫. ಕುತೋ ಏರಕ।
ಕು-ಸದ್ದೇತೀಮಸ್ಮಾ ಏರಕ ಹೋತಿ। ‘‘ಯುವಣ್ಣಾನಮಿಯಙುವಙ ಸರೇ’’ತಿ (೫.೧೩೬) ಉವಙ, ಕವತಿ ನದತೀತಿ ಕುವೇರೋ=ವೇಸ್ಸವಣೋ।
೧೭೬. ಭೂ ಸೂಹಿ ರಿಕ।
ಭೂಸತ್ತಾಯಂ, ಸೂ-ಪಸವನೇ, ಏತೇಹಿ ರಿಕ ಹೋತಿ। ಭವತೀತಿ ಭೂರಿ=ಪಹೂತಂ, ಙೀಮ್ಹಿ ಭೂರೀ=ಮೇಧಾ। ಸವತಿ ಹಿತಂ ಪಸವತೀತಿ ಸೂರಿ=ವಿಚಕ್ಖಣೋ।
೧೭೭. ಮೀ ಕಸೀ ನೀಹಿ ರು।
ಮೀ-ಹಿಂಸಾಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ, ಕಪುಬ್ಬಾ ಸಯತಿಸ್ಮಾ, ನಯತಿಸ್ಮಾ ಚ ರು ಹೋತಿ। ರಂಸೀಹಿ ಅನ್ಧಕಾರಂ ಮೀಯತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ಮೇರು=ಸಿರೇರು, ಕೇ ಜಲೇ ಸಯತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಕಸೇರು=ತಿಣವಿಸೇಸೋ। ಅತ್ತನಿಸ್ಸಿತೇ ಸುನ್ದರತ್ತಂ ನೇತಿ ಪಾಪೇತೀತಿ ನೇರು=ಪಬ್ಬತೋ।
೧೭೮. ಸಿನಾ ಏರು।
ಸಿನಾ-ಸೋಚೇಯ್ಯೇತೀಮಸ್ಮಾ ಏರು ಹೋತಿ। ಸಿನಾತಿ ಸುಚಿಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಿನೇರು=ಪಬ್ಬತರಾಜಾ।
೧೭೯. ಭೀ ರುಹಿ ರುಕ।
ಭೀ-ಸಯೇ, ರು-ಸದ್ದೇ, ಏತೇಹಿ ರುಕ ಹೋತಿ। ಭಾಯನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭೀರು=ಭಯಾನಕೋ। ರವತೀತಿ ರುರು=ಮಿಗೋ।
೧೮೦. ತಮಾ ಬೂಲೋ।
ತಮ-ಭೂಸನೇತೀಮಸ್ಮಾ
೧೮೧. ಸಿತೋ ಲಕವಾಲಾ।
ಸಿ-ಸೇವಾಯಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ ಲಕವಾಲಇಚ್ಚೇತೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ। ಸತ್ತೇಹಿ ಸೇವೀಯತೀತಿ ಸಿಲಾ=ಪಾಸಾಣೋ, ಸೇಲೋ=ಪಬ್ಬತೋ। ಜಲಂ ಸೇವತೀತಿ ಸೇವಾಲೋ=ಜಲತಿಣಂ।
೧೮೨. ಮಙ್ಗ ಕಮ ಸಮ್ಬ ಸಬ ಸಕ ವಸ ಪಿಸ ಕೇವ ಕಲ ಪಲ್ಲ ಕಠ ಪಟ ಕುಣ್ಡ ಮಣ್ಡಾ ಅಲೋ।
ಮಙ್ಗ-ಮಙ್ಗಲ್ಯೇ, ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಸಮ್ಬ-ಮಣ್ಡನೇ, ಸಬಇತಿ ಅಸ್ಸೇವ ಕತಮಲೋಪಸ್ಸ ನಿದ್ದೇಸೋ, ಸಕ-ಸತ್ತಿಯ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ಪಿಸಗಮನೇ, ಕೇವ-ಸೇವನೇ, ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಪಲ್ಲ-ಗಮನೇ, ಕಠ ಕಿಚ್ಛಜೀವನೇ, ಪಟ-ಗಮನತ್ಥೋ, ಕುಣ್ಡ-ದಾಹೇ, ಮಣ್ಡ-ಭೂಸನೇ, ಏತೇಹಿ ಅಲೋ ಹೋತಿ। ಮಙ್ಗನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತೇನ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಮಙ್ಗಲಂ=ಪಸತ್ಥಂ। ಕಾಮೀಯತೀತಿ ಕಮಲಂ-ಪಙ್ಕಜಂ। ಸಮ್ಪತಿ ಮಣ್ಡೇತೀತಿ ಸಮ್ಬಲಂ=ಪಾಥೇಯ್ಯಂ। ಸಬಲಂ=ವಿಸಭಾಗ ವಣ್ಣವನ್ತಂ। ಸಕ್ಕೋತಿ ವತ್ತುನ್ತಿ ಸಕಲಂ=ಸಬ್ಬಂ। ವಸತೀತಿ ವಸಲೋ=ಸುದ್ದೋ। ಪಿಯಭಾವಂ ಪಿಸತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪೇಸಲೋ=ಪಿಯಸೀಲೋ। ಕೇವತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಕೇವಲಂ=ಸಕಲಂ। ಕಲೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತಿ ಉದಕಮೇತೇನಾತಿ ಕಲಲಂ=ಅಪತ್ಥಿನ್ನಂ, ಪಲ್ಲತಿ ಆಗಚ್ಛತಿ ಉದಕಮೇತಸ್ಮಾತಿ ಪಲ್ಲಲಂ=ಅಪ್ಪೋದಕೋ ಸರೋ। ಕಠನ್ತಿ ಏತ್ಥ ದುಕ್ಖೇನ ಯನ್ತೀತಿ ಕಠಲಂ=ಕಪಾಲಖಣ್ಡಂ, ಪಟತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಟಲಂ=ಸಮೂ- ಹೋ
೧೮೩. ಮುಸಾ ಕಲೋ।
ಮುಸತಿಸ್ಮಾ ಕಲೋ ಹೋತಿ। ಮುಸತಿ ಏತೇನಾತಿ ಮುಸಲೋ=ಅಯೋಗ್ಗೋ।
೧೮೪. ಥಲಾದಯೋ।
ಥಲಆದಯೋ ಕಲನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಠಸ್ಸ ಥೋ, ಪುಬ್ಬಸರಲೋಪೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಥಲಂ=ಉನ್ನತಪ್ಪದೇಸೋ। ಪಾ-ಪಾನೇ, ಉಪುಬ್ಬೋ, ದ್ವಿಭಾವಸರಲೋಪಾ, ಉದಕಂ ಪಿವತೀತಿ ಉಪ್ಪಲಂ=ಕುವಲಯಂ। ಪತಿಸ್ಸ ಪಾಟಂ, ಪತತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಪರಿಪಾಕನ್ತಿ ಪಾಟಲಂ=ಫಲಂ, ತಮ್ಬವಣ್ಣಂ ಕುಸುಮಞ್ಚ। ಬಂಹಿಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೀತಲೋಪೋ, ಬಂಹತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಬಹಲಂ=ಘನಂ। ಚುಪಿಸ್ಸ ಉಸ್ಸ ಅತ್ತಂ, ಚುಪತಿ ಏಕತ್ಥ ನ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಚಪಲೋ=ಅನವಟ್ಠಿತೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೮೫. ಕುಲಾ ಕಾಲೋ ಚ।
ಕುಲ-ಪತ್ಥಾರೇತೀಮಸ್ಮಾ ಕಾಲೋ ಹೋತಿ ಕಲೋ ಚ। ಕುಲತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಿಪ್ಪಂ ಪತ್ಥರತೀತಿ ಕುಲಾಲೋ=ಕುಮ್ಭಕಾರೋ। ಕುಲತಿ ಪಕ್ಖೇ ಪಸಾರೇತೀತಿ ಕುಲಲೋ=ಪಕ್ಖಿಜಾತಿ।
೧೮೬. ಮುಳಾಲಾದಯೋ।
ಮುಳಾಲಆದಯೋ ಕಾಲನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಮೀಲ-ನಿಮೀಲನೇ, ಉತ್ತಳತಾನಿ, ಉದ್ಧಟಮತ್ತೇ ನಿಮೀಲತೀತಿ ಮುಳಾಲಂ=ಭಿಸಂ। ಬಲ-ಪಾಣನೇ, ಇತ್ತ- ಳತ್ತಾನಿ
೧೮೭. ಚಣ್ಡ ಪತಾ ಣಾಲೋ।
ಚಣ್ಡ-ಚಣ್ಡಿಕ್ಯೇ, ಪತ ಪಥ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಣಾಲೋ ಹೋತಿ। ಚಣ್ಡೇತಿ ಪೀಳೇತೀತಿ ಚಣ್ಡಾಲೋ=ಮಾತಙ್ಗೋ, ಪತತಿ ಅಧೋಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಾತಾಲಂ=ರಸಾತಲಂ।
೧೮೮. ಮಾದಿತೋ ಲೋ।
ಮಾ-ಮಾನೇ, ಇ-ಅಜ್ಝೇನಗತೀಸು, ಪೀ-ತಪ್ಪನೇ, ದೂ-ಪರಿತಾಪೇ, ಏವಮಾದೀಹಿ ಲೋ ಹೋತಿ। ಮೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತೀತಿ ಮಾಲಾ=ಪನ್ತಿ। ಏತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಏಲಾ=ಸುಖುಮೇಲಾ। ಪಿಣೇತಿ ತಪ್ಪೇತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪೇಲಾ=ಆಸಿತ್ತಕೂಪಧಾನಂ। ದೂಯತಿ ಪರಿತಾಪೇತೀತಿ ದೋಲಾ=ಕೀಳನಯಾನಕಂ। ಕಲಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಕಲನಂ ಕಲ್ಲಂ=ಯುತ್ತಂ।
೧೮೯. ಅನ ಸಲ ಕಲ ಕುಕ ಸಠ ಮಹಾ ಇಲೋ।
ಅನ-ಪಾಣನೇ, ಸಲ-ಗಮನೇ, ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಕುಕ ವಕ-ಆದನೇ, ಸಠ-ಕಿತವೇ, ಅರಹ ಮಹ-ಪೂಜಾಯಂ, ಏತೇಹಿ ಇಲೋ ಹೋತಿ। ಅನತಿ
೧೯೦. ಕುಟಾ ಕಿಲೋ।
ಕುಟ-ಕೋಟಿಲ್ಯೇತೀಮಸ್ಮಾ ಕಿಲೋ ಹೋತಿ। ಅಕುಟಿ ಕುಟಿಲತ್ತಮಗಮೀತಿ ಕುಟಿಲೋ=ವಙ್ಕೋ।
೧೯೧. ಸಿಥಿಲಾದಯೋ।
ಸಿಥಿಲಆದಯೋ ಕಿಲನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸಹ ಖಮಾಯಂ, ಸಹಿಸ್ಸ ಸಿಥತ್ತಂ, ಸಹಿತುಮಲನ್ತಿ ಸಿಥಿಲಂ=ಅದಳ್ಹಂ। ಕಮ್ಪಿಸ್ಸ ಸಂಯೋಗಾದಿಲೋಪೋ, ಪರದುಕ್ಖೇ ಸತಿ ಕಮ್ಪತೀತಿ ಕಪಿಲೋ=ಇಸಿ। ಕಬ-ವಣ್ಣೇ, ಬಸ್ಸ ಪೋ, ಅಕಬಿ ನೀಲಾದಿವಣ್ಣತ್ತಮಗಮೀತಿ ಕಪಿಲೋ=ವಣ್ಣವಿಸೇಸೋ। ಮಥಿಸ್ಸ ಮಿಥೋ, ಮಥೀಯತೀತಿ ಮಿಥಿಲಾ=ಪೂರೀ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೧೯೨. ಚಟ ಕಣ್ಡ ವಟ್ಟ ಪುಥಾ ಕುಲೋ।
ಚಟ-ಭೇದನೇ, ಕಣ್ಡ-ಛೇದನೇ, ವಟ್ಟ-ವತ್ತನೇ, ಪುಥ ಪಥ-ವಿತ್ಥಾರೇ, ಏತೇಹಿ ಕುಲೋ ಹೋತಿ। ಚಟತಿ ಮಿತ್ತೇ ಭಿನ್ದತೀತಿ ಚಟುಲೋ=ಚಾಟುಕಾರೀ। ಕಣ್ಡೀಯತಿ ಛಿನ್ದೀಯತೀತಿ ಕಣ್ಡುಲೋ=ರುಕ್ಖೋ। ವಟ್ಟತೀತಿ ವಟ್ಟುಲೋ=ಪರಿಮಣ್ಡಲೋ। ಅಪತ್ಥರೀತಿ ಪುಥುಲೋ=ವಿತ್ಥಾರೋ।
೧೯೩. ತುಮುಲಾದಯೋ।
ತುಮುಲಆದಯೋ ಕುಲನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ತಮ ಖೇದನೇ, ಅಸ್ಸು, ಅತಮಿ ವಿತ್ಥಿಣ್ಣತ್ತಮಗಮೀತಿ ತುಮುಲೋ=ಪತ್ಥಟೋ। ತಮಿಸ್ಸ ಡುಕ, ತಮೀಯತಿ
೧೯೪. ಕಲ್ಲ ಕಪ ತಕ್ಕ ಪಟಾ ಓಲೋ।
ಕಲ್ಲ-ಸದ್ದೇ, ಕಪ-ಅಚ್ಛಾದನೇ, ತಕ್ಕ-ವಿತಕ್ಕೇ, ಪಟ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಓಲೋ ಹೋತಿ। ವಾತವೇಗೇನ ಸಮುದ್ದತೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಕಲ್ಲತಿ ನದತೀತಿ ಕಲ್ಲೋಲೋ=ಮಹಾವೀಚಿ। ಕಪತಿ ದನ್ತೇ ಅಚ್ಛಾದತೀತಿ ಕಪೋಲೋ=ವದನೇಕದೇಸೋ। ತಕ್ಕೀಯತೀತಿ ತಕ್ಕೋಲಂ=ಕೋಲಕಂ। ಪಟತಿ ಬ್ಯಾಧಿಮೇತೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಟೋಲೋ=ತಿತ್ತಕೋ।
೧೯೫. ಅಙ್ಗಾ ಉಲೋಲೀ।
ಅಙ್ಗ-ಗಮನತ್ಥೋ, ಏತಸ್ಮಾ ಉಲಉಲೀ ಹೋನ್ತಿ। ಅಙ್ಗನ್ತಿ ಏತೇನ ಜಾನನ್ತೀತಿ ಅಙ್ಗುಲಂ=ಪಮಾಣಂ। ಅಙ್ಗತಿ ಉಗ್ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಙ್ಗಲಿ=ಕರಸಾಖಾ।
೧೯೬. ಅಞ್ಜಾಲಿ।
ಅಞ್ಜ-ಬ್ಯತ್ತಿ ಮಕ್ಖನ ಗತಿ ಕನ್ತೀಸು, ಏತಸ್ಮಾ ಅಲಿ ಹೋತಿ। ಅಞ್ಜೇತಿ ಭತ್ತಿಮನೇನ ಪಕಾಸೇತೀತಿ ಅಞ್ಜಲಿ=ಕರಪುಟೋ।
೧೯೭. ಛದಾ ಲಿ।
ಛದ-ಸಂವರಣೇ, ಏತಸ್ಮಾ ಲಿ ಹೋತಿ। ಛಾದೇತೀತಿ ಛಲ್ಲೀ=ಸಕಲಿಕಾ।
೧೯೮. ಅಲ್ಲ್ಯಾದಯೋ।
ಅಲ್ಲಿಆದಯೋ ಲಿಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಅರ-ಗಮನೇ, ಅರತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಅಲ್ಲಿ=ರುಕ್ಖೋ। ನಯತಿಸ್ಸ ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಅತ್ತಿಕೇಹಿ ನೀಯತೀತಿ
೧೯೯. ಪಿಲಾದೀಹ್ಯವೋ।
ಪಿಲ-ವತ್ತನೇ, ಪಲ್ಲ-ಗಮನೇ, ಪಣ-ಬ್ಯವಹಾರಥುತೀಸು, ಏವಮಾದೀಹಿ ಅವೋ ಹೋತಿ। ಪಿಲ್ಯತೇತಿ ಪೇಲವೋ=ಲಹು। ಪಲ್ಲತೀತಿ ಪಲ್ಲವೋ=ಕಿಸಲಯಂ। ಪಣೀಯತೀತಿ ಪಣವೋ=ಮುದಙ್ಗೋ। ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೦೦. ಸಾಳವಾದಯೋ।
ಸಾಳವಆದಯೋ ಅವನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸಲ-ಗಮನತ್ಥೋ, ಉಪನ್ತಸ್ಸ ದೀಘೋ ಳತ್ತಞ್ಚ ನಿಪಾತನಾ। ಸಲತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಸಾಳ ವೋ=ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ ಬದರಾದಿಫಲಖಾದನೀಯಂ। ಕಿತ-ನಿವಾಸೇ, ಏತ್ತಾಭಾವೋ, ಕೇತತೀತಿ ಕಿತವೋ=ಜೂತಕಾರೋ, ಚೋರೋ ಚ। ಮೂ-ಬನ್ಧನೇ, ಊಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ತಂ, ತುಞ ಚಾವಸ್ಸ, ಮುನಾತಿ ಬನ್ಧತೀತಿ ಮುತವೋ=ಚಣ್ಡಾಲೋ। ವಲ ವಲ್ಲ-ಸಂವರಣೇ, ಳತ್ತಂ, ವಲತಿ, ವಲ್ಯತೇತಿ ವಾ ವಳವಾ=ತುರಙ್ಗಕನ್ತಾ। ಮುರ-ಸಂವೇಳನೇ, ಮುರೀಯತೀತಿ ಮುರವೋ=ಮುದಙ್ಗೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೦೧. ಸರಾ ಆವೋ।
ಸರತಿಸ್ಮಾ ಆವೋ ಹೋತಿ। ಸರತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಸರಾವೋ=ಭಾಜನವಿಸೇಸೋ।
೨೦೨. ಅಲ ಮಲ ಬಿಲಾ ಣುವೋ।
ಅಲ-ಬನ್ಧನೇ
೨೦೩. ಗಾತ್ವೀ ವೋ।
ಕಾ ಗಾ-ಸದ್ದೇತೀಮಸ್ಮಾ ಈವೋ ಹೋತಿ। ಗಾಯನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಗೀವಾ=ಗಲೋ।
೨೦೪. ಸುತೋ ಕ್ವತ್ವಾ।
ಸು-ಸವನೇತೀಮಸ್ಮಾ ಕ್ವ ಕ್ವಾ ಹೋನ್ತಿ। ಸುಣಾತೀತಿ ಸುವೋ=ಕೀರೋ। ಸುವಾ=ಸುಣೋ।
೨೦೫. ವಿದ್ವಾ।
ವಿದತಿಸ್ಮಾ ಕ್ವಾ ಪರರೂಪಾಭಾವೋ ಅ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ವಿದ್ವಾ=ವಿದೂ।
೨೦೬. ಥುತೋ ರೇವೋ।
ಥು-ಅಭಿತ್ಥವೇ, ಏತಸ್ಮಾ ರೇವೋ ಹೋತಿ। ಥವತಿ ಸಿಞ್ಚತೀತಿ ಥೇವೋ=ಫುಸಿತಂ।
೨೦೭. ಸಮಾ ರಿವೋ।
ಸಮ-ಉಪಸಮೇ, ಏತಸ್ಮಾ ರಿವೋ ಹೋತಿ। ಸಮೇತಿ ಉಪಸಮೇತೀತಿ ಸಿವೋ=ಉಮಾಪತಿ, ಸಿವಾ=ಸಿಗಾಲೋ, ಸಿವಂ=ಸನ್ತಿ।
೨೦೮. ಛದಾ ರವಿ।
ಛದ-ಸಂವರಣೇ
೨೦೯. ಪೂರ ತಿಮಾ ಕಿಸೋ ರಸ್ಸೋ ಚ।
ಪೂರ-ಪೂರಣೇ, ತಿಮ-ತೇಮನೇ, ಏತೇಹಿ ಕಿಸೋ ಹೋತಿ ಊಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ ಚ। ಪೂರೇತೀತಿ ಪುರಿಸೋ=ಪುಮಾ। (ಪುರೇ ಉಚ್ಚಟ್ಠಾನೇ ಸೇತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವಾ ಪುರಿಸೋ=ಸೋವ।) ತೇಮೇತೀತಿ ತಿಮಿಸಂ=ತಮೋ।
೨೧೦. ಕರಾ ಈಸೋ।
ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ಈಸೋ ಹೋತಿ। ಕರೀಯತೀತಿ ಕರೀಸಂ=ಗೂಥಂ।
೨೧೧. ಸಿರೀಸಾದಯೋ।
ಸಿರೀಸಆದಯೋ ಈಸನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಸರತಿಸ್ಸ ಅಸ್ಸಿ, ಸಪ್ಪದಟ್ಠಕಾಲಾದೀಸು ಸರೀಯತೀತಿ ಸಿರೀಸೋ=ರುಕ್ಖೋ। ಪೂರಿಸ್ಸ ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಪೂರೇತೀತಿ ಪುರೀಸಂ=ಗೂಥಂ। ತಲಿಸ್ಸ ದೀಘೋ, ತಲತಿ ಸತ್ತಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ ಭವತೀತಿ ತಾಲೀಸಂ=ಓಸಧಿವಿಸೇಸೋ, ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ।
೨೧೨. ಕರಾ ರಿಬ್ಬಿಸೋ।
ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ರಿಬ್ಬಿಸೋ ಹೋತಿ। ಕರೀಯತೀತಿ ಕಿಬ್ಬಿಸಂ=ಪಾಪಂ।
೨೧೩. ಸಸಾಸ ವಸ ವಿಸ ಹನ ವನ ಮನಾನ ಕಮಾ ಸೋ।
ಸಸ-ಗತಿ ಹಿಂಸಾ ವಿಸ್ಸಸ ಪಾಣನೇಸು, ಅಸ-ಖೇಪನೇ, ವಸ-ನಿವಾಸೇ, ವಿಸ-ಪವಿಸನೇ, ಹನ-ಹಿಂ ಸಾಯಂ, ವನ ಸನ-ಸಮ್ಭತ್ತಿಯಂ, ಮನ-ಞಾಣೇ, ಅನ-ಪಾಣನೇ, ಕಮ-ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಏತೇಹಿ ಸೋ ಹೋತಿ, ಸಸನ್ತಿ ಜೀವನ್ತಿ ಸತ್ತಾ ಏತೇನಾತಿ ಸಸ್ಸಂ=ಕಲಮಾದಿ, ಅಸತಿ ಖಿಪತೀತಿ ಅಸ್ಸೋ=ಹಯೋ
೨೧೪. ಆಮಿ ಥು ಕು ಸೀತೋ ಸಕ।
ಆಪುಬ್ಬೋ ಮಿ-ಪಕ್ಖೇಪೇ, ಥು-ಅಭಿತ್ಥವೇ ಕು-ಸದ್ದೇ, ಸೀ-ಸಯೇ, ಏತೇಹಿ ಸಕ ಹೋತಿ। ಆಮೀಯತಿ ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಖಿಪೀಯತೀತಿ ಆಮಿಸಂ=ಭಕ್ಖಂ। ಥವೀಯತೀತಿ ಥುಸೋ=ವೀಹಿತಚೋ। ಕವತಿ ವಾತೇನ ನದತೀತಿ ಕುಸೋ=ತಿಣವಿಸೇಸೋ। ಸಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಊಕಾತಿ ಸೀಸಂ=ಮುದ್ಧಾ, ಕಾಲತಿಪು ಚ।
೨೧೫. ಫಸ್ಸಾದಯೋ।
ಫಸ್ಸಆದಯೋ ಸಕಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಫುಸ-ಸಮ್ಫಸ್ಸೇ, ಉಸ್ಸತ್ಥಂ, ಫುಸತೀತಿ ಫಸ್ಸೋ=ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣವಿಸಯೋ। ಫುಸ್ಸೋ=ನಕ್ಖತ್ತಂ। ಪುಸ ಪೋಸನೇ, ಪೋಸೀಯತೀತಿ ಪುಸ್ಸಂ=ಫಲವಿಸೇಸೋ। ಭೂ-ಸತ್ತಾಯಂ, ಭೂಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ, ಅಭವೀತಿ ಭುಸಂ=ತುಚ್ಛಧಞ್ಞಂ, ಅಂಕಿಸ್ಸ ಉಕ, ಅಙ್ಕೇತಿ ಅನೇನ ಅಞ್ಞೇತಿ ಅಙ್ಕುಸೋ=ಗಜಪತೋದೋ। ಫಾಯ-ವುದ್ಧಿಯಂ, ಪಪುಬ್ಬೋ, ಯಲೋಪೋ, ಫಾಯತಿ ವುದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಪ್ಫಾಸಂ=ದೇಹಕೋಟ್ಠಾಸವಿಸೇಸೋ। ಕಲಿಸ್ಮಾ ಸಸ್ಸ ಮಾಞ, ಕುಲಿಸ್ಮಾ ಚ, ಕಲೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತೀತಿ ಕಮ್ಮಾಸೋ=ಸಬಲೋ, ಕಮ್ಮಾಸಂ=ಪಾಪಂ। ಕುಲತಿ ಪತ್ಥರತೀತಿ ಕುಮ್ಮಾಸೋ=ಭಕ್ಖವಿಸೇಸೋ। ಮನಿಸ್ಸ ಜೂಕ, ಮಞ್ಞತಿ ಸಧನತ್ತಂ ಏತಾಯಾತಿ ಮಞ್ಜೂಸಾ=ಕಟ್ಠಪೇಳಾ। ಪೀಸ್ಸ ಯೂಕ, ಪಿಣೇತೀತಿ ಪೀಯೂಸಂ=ಅಮತಂ। ಕುಲ-ಸಂವರಣೇ, ಇಕ, ಕುಲೀಯತಿ ಸಂವರೀಯತೀತಿ ಕುಲಿಸಂ=ವಜಿರಂ
೨೧೬. ಸುತೋ ಣಿಸಕ।
ಸುಣಾತಿಸ್ಮಾ ಣಿಸಕ ಹೋತಿ। ಸುಣಾತೀತಿ ಸುಣಿಸಾ=ಪುತ್ತಭರಿಯಾ।
೨೧೭. ವೇತಾತ ಯು ಪನಾಲ ಕಲ ಚಮಾ ಅಸೋ।
ವೇತ-ಸುತ್ತಿಯೋ ಧಾತು, ಅತ-ಸಾತಚ್ಚಗಮನೇ, ಯು-ಮಿಸ್ಸನೇ, ಪನಥುತಿಯಂ, ಅಲ-ಬನ್ಧನೇ, ಕಲ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಚಮ-ಅದನೇ, ಏತೇಹಿ ಅಸೋ ಹೋತಿ। ವೇತತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವೇತಸೋ=ವಾನೀರೋ। ಅತತಿ ವಾತೇರಿತೋ ನಿಚ್ಚಂ ವೇಧತ್ತಂ ಯಾತೀತಿ ಅತಸೋ=ವನಪ್ಪತಿವಿಸೇಸೋ ವೀಮ್ಹಿ ಅಭಸೀ=ಗಚ್ಛವಿಸೇಸೋ। ಯವೀಯತಿ ಮಿಸ್ಸೀಯತೀತಿ ಯವಸೋ=ಪಸುಘಾಸೋ। ಪಞ್ಞತೇ ಥವೀಯತೇತಿ ಪನಸೋ=ಕಣ್ಡಣೀಫಲೋ। ಅಲೀಯತಿ ಬನ್ಧಿಯತೀತಿ ಅಲಸೋ=ಮನ್ದಕಾರೀ। ಕಲೀಯತೀತಿ ಕಲಸೋ=ಕುಮ್ಭೋ। ಚಮತಿ ಅದತಿ ಅನೇನಾತಿ ಚಮಸೋ=ಹೋಮಭಾಜನಂ।
೨೧೮. ವಯ ದಿವ ಕರ ಕರೇಹ್ಯಸಣಸಕಪಾಸಕಸಾ।
ವಯತ್ಯಾದೀಹಿ ಅಸಣಆದಯೋ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ವಯತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾಯಸೋ=ಕಾಕೋ। ದಿಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ದಿವಸೋ=ದಿನಂ। ಕರೀಯತೀತಿ ಕಪ್ಪಾಸೋ=ಸುತ್ತಸಮ್ಭವೋ। ಕಿಬ್ಬಿಸಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಕ್ಕಸೋ=ಫರುಸೋ।
೨೧೯. ಸಸ ಮಸ ದಂಸಾಸಾ ಸು।
ಸಸಾದೀಹಿ
೨೨೦. ವಿದಾ ದಸುಕ।
ವಿದಿಸ್ಮಾ ದಸುಕ ಹೋತಿ। ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ವಿದ್ದಸು=ವಿದ್ವಾ।
೨೨೧. ಸಸಾ ರೀಹೋ।
ಸಸತಿಸ್ಮಾ ರೀಹೋ ಹೋತಿ। ಸಸತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ಸೀಹೋ=ಕೇಸರೀ।
೨೨೨. ಜೀವಾಮಾ ಹೋ ವಮಾ ಚ।
ಜೀವ-ಪಾಣಧಾರಣೇ, ಅಮ-ಗಮನೇ, ಏತೇಹೀ ಹೋ ಹೋತಿ, ವಮಾ ಚಾನ್ತಾದೇಸಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ, ಆದೇಸವಿಧಾನಂ ಪನ ಪರರೂಪಬಾಧನತ್ಥಂ। ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನೇ ದೀಘರಸ್ಸಾ’’ತಿ (೧.೩೯) ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಜೀವನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಜಿವ್ಹಾ=ರಸನಾ। ಅಮತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಅಮ್ಹಂ=ಅಸ್ಮಾ। ಪಪುಬ್ಬೇ ಅಮತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಪಮ್ಹಂ=ಪಖುಮಂ।
೨೨೩. ತಣ್ಹಾದಯೋ।
ತಣ್ಹಆದಯೋ ಹನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ತಸ-ಪಿಪಾಸಾಯಂ, ಸಸ್ಸ ಣತ್ತಂ, ಏವಮುಪರಿ ಚ, ತಸತಿ ಪಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಏತಾಯಾತಿ ತಣ್ಹಾ=ಲೋ ಭೋ। ಕಸ-ವಿಲೇಖನೇ, ಕಸತೀತಿ ಕಣ್ಹೋ=ಕಾಳೋ। ಜುತ-ದಿತ್ತಿಯಂ, ತಸ್ಸ ಣತ್ತಂ, ಓತ್ತಾಭಾವೋ ಚ, ಜೋತೇತೀತಿ ಜುಣ್ಹಾ=ಚನ್ದ- ಪಭಾ
೨೨೪. ಪಣುಸ್ಸಹಾ ಹಿಹೀ ಣೋಳಙ ಚ।
ಪಣಾ ಉಪುಬ್ಬಸಹಾ ಚ ಹಿಹೀ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ, ಣಓಳಙ ಚಾನ್ತಾದೇಸಾ, ಆದೇಸವಿಧಾನಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಪರರೂಪಾಭಾವೋ, ಪಣೀಯತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ಪಣ್ಹಿ=ಪಾದಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಭಾಗೋ। ಉಸ್ಸಹತೀತಿ ಉಸ್ಸಾಳ್ಹೀ-ವೀರಿಯಂ।
೨೨೫. ಖೀ ಮಿ ಪೀ ಚು ಮಾ ವಾಕಾಹಿ ಳೋ ಉಸ್ಸ ವಾ ದೀಘೋ ಚ।
ಖೀ-ಖಯೇ, ಮಿ-ಪಕ್ಖೇಪೇ, ಪೀ-ತಪ್ಪನೇ, ಚು-ಚವನೇ, ಮಾ-ಮಾನೇ, ವೀ ವಾ-ಗಮನೇ, ಕಾ ಗಾ-ಸದ್ದೇ, ಏತೇಹಿ ಳೋ ಹೋತಿ, ಉಕಾರಸ್ಸ ವಾ ದೀಘೋ ಚ। ಖೀಯತೀತಿ ಖೇಲೋ=ಲಾಲಾ। ಮೀಯತಿ ಪಕ್ಖಿಪೀಯತೀತಿ ಮೇಳಾ=ಮಸಿ। ಪಿಣೇತೀತಿ ಪೇಳಾ=ಭಾಜನವಿಸೇಸೋ। ಚವತೀತಿ ಚೂಳಾ=ಸಿಖಾ। ಚೋಳೋ=ಪಿಲೋತಿಕೋ। ಮೀಯತಿ ಪರಿಮೀಯತೀತಿ ಮಾಳೋ=ಏಕಕೂಟಸಙ್ಗಹಿತೋ ಅನೇಕಕೋಣವನ್ತೋ ಪಟಿಸ್ಸಯವಿಸೇಸೋ। ವಾತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾಳೋ=ಚಣ್ಡಮಿಗೋ। ಕಾಯತಿ ಫರುಸಂ ವದತೀತಿ ಕಾಳೋ=ಕಣ್ಹೋ, ವೀಮ್ಹಿ ಕಾಳೀ=ಕಣ್ಹಾ।
೨೨೬. ಗುತೋ ಳಕ ಚ।
ಗು-ಸದ್ದೇತೀಮಸ್ಮಾ
೨೨೭. ಪಙ್ಗುಳಾದಯೋ।
ಪಙ್ಗುಳಆದಯೋ ಳಕ ಅನ್ತಾ ನಿಪಚ್ಚನ್ತೇ। ಖಞ್ಜ-ಗತಿವೇಕಲ್ಲೇ, ಪಙ್ಗುಆದೇಸೋ, ಅಖಞ್ಜಿ ಗತಿವೇಕಲ್ಲಮಾಪಜ್ಜೀತಿ ಪಙ್ಗಳೋ=ಪೀಠಸಪ್ಪೀ। ಕರೋತಿಸ್ಮಾ ಳಸ್ಸ ಖಞ, ಕಿಬ್ಬಿಸಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಕ್ಖಳೋ=ಕುರೂರೋ। ಕುಕತಿಸ್ಸ ಕುಕ, ಕುಕ್ಯತಿ ಪಾಪಕಾರೀಹಿ ಆದೀಯತೀತಿ ಕುಕ್ಕುಳಂ=ಸಙ್ಕು ಸಂಕಿಣ್ಣೋ ಸೋಬ್ಭೋ। ಕುಕ್ಕುಳೋ=ಥುಸಗ್ಗೀ। ಮಂಕಿಸ್ಸ ಉಕ, ಬಿನ್ದು ಲೋಪೋ ಚ, ಮಂಕೇತಿ ವನಂ ಮಣ್ಡೇತೀತಿ ಮಕುಳೋ=ಅವಿಕಸಿತಕುಸುಮಂ।
೨೨೮. ಪಾತೋ ಳಿ।
ಪಾತಿಸ್ಮಾ ಳಿ ಹೋತಿ। ಅತ್ಥಂ ಪಾತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಪಾಳಿ=ತನ್ತಿ।
೨೨೯. ವೀತೋ ಳು।
ವೀತಿಸ್ಮಾ ಳು ಹೋತಿ। ವೇತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವೇಳು=ವೇಣು।
(ಇತಿ ಅವಗ್ಗಪಚ್ಚಯವಿಧಾನಂ)।
ಇತಿ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇ ಬ್ಯಾಕರಣೇ ವುತ್ತಿಯಂ
ಣ್ವಾದಿಕಣ್ಡೋ ಸತ್ತಮೋ।
ಸುತ್ತಂ ಧಾತು ಗಣೋ ಣ್ವಾದಿ, ನಾಮಲಿಙ್ಗಾನುಸಾಸನಂ।
ಯಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತಿ ಜೀವ್ಹಗ್ಗೇ, ಸ ಬ್ಯಾಕರಣಕೇಸರೀ॥
ಸಮತ್ತಾ ಚಾಯಂ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನವುತ್ತಿ
ಸತ್ತಹಿ ಭಾಣವಾರೇಹಿ।
೧.
ಯಸ್ಸ
ಅನಾಕುಲಂ ದುಲದ್ಧೀಹಿ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಬ್ಬಸೋ॥
೨.
ಲಙ್ಕಾಯ ಮುನಿರಾಜಸ್ಸ, ಸಾಸನಂ ಸಾಧು ಸಣ್ಠಿಕಂ।
ಪುಣ್ಣಚನ್ದಸಮಾಯೋಗಾ, ವಾರಿಧೀವ ವಿವದ್ಧತೇ॥
೩.
ಪರಕ್ಕಮಭುಜೇ ತಸ್ಮಿಂ, ಸದ್ಧಾಬುದ್ಧಿಗುಣೋದಿತೇ।
ಮನುವಂಸದ್ಧಜಾಕಾರೇ, ಲಙ್ಕಾದೀಪಂ ಪಸಾಸತಿ॥
೪.
ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಥೇರೇನ, ಧೀಮತಾ ಸುಚಿವುತ್ತಿನಾ।
ರಚಿತಂ ಯಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯ-ಮಸನ್ದಿದ್ಧ’ಮನಾಕುಲಂ॥
೫.
ಅಸೇಸವಿಸಯಬ್ಯಾಪಿ, ಜಿನಬ್ಯಪ್ಪಥ ನಿಸ್ಸಯಂ।
ಸದ್ಧಸತ್ಥ’ಮನಾಯಾಸ-ಸಾಧಿಯಂ ಬುದ್ಧಿವದ್ಧನಂ॥
೬.
ತಸ್ಸ ವುತ್ತಿ ಸಮಾಸೇನ, ವಿಪುಲತ್ಥಪಕಾಸನೀ।
ರಚಿತಾ ಪುನ ತೇನೇವ, ಸಾಸನುಜ್ಜೋತಕಾರಿನಾತಿ॥
ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಬ್ಯಾಕರಣಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।