೨. ನಾಮಕಣ್ಡ
ಅಥ
ತತ್ಥ ಸಲಿಙ್ಗೇಸು ತಾವ ಅಕಾರನ್ತತೋ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಾ ಸುಗತಸದ್ದಾ ಸತ್ತ ವಿಭತ್ತಿಯೋ ಪರಾ ಯೋಜೀಯನ್ತೇ। ಸುಗತಇತಿ ಠಿತೇ –
೧. ದ್ವೇ ದ್ವೇ+ಕಾನೇಕೇಸು ನಾಮಸ್ಮಾ ಸಿಯೋ ಅಂಯೋ ನಾ ಹಿ ಸ ನಂ ಸ್ಮಾ ಹಿ ಸ ನಂ ಸ್ಮಿಂ ಸು
ಏತೇಸಂ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ ಏಕಾನೇಕತ್ಥೇಸು ವತ್ತಮಾನತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಯತೋ ಇಮೇ ಸತ್ತ ದುಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥವನ್ತ+ಮಧಾತುಕ+ಮಪಚ್ಚಯಂ ಪಾಟಿಪದಿಕಂ ಕಿತಕ+ತದ್ಧಿತ+ಸಮಾಸಾ ಚೇ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ತಂ ನಾಮಂ ಪಾಟಿಪದಿಕಂ ನಾಮ। ಕೇಚಿ ಸಕತ್ಥ+ದಬ್ಬ+ಲಿಙ್ಗ+ಸಙ್ಖ್ಯಾ+ಕಮ್ಮಾದಿಪಞ್ಚಕಂ ಪಾಟಿಪದಿಕನ್ತಿ ವದನ್ತಿ। ತೇನೇ+ತಂ ವುಚ್ಚತಿ –
ಸಕತ್ಥ+ದಬ್ಬ+ಲಿಙ್ಗಾನಿ, ಸದ್ದತ್ಥ+ಮಬ್ರವುಂ ಪರೇ।
ಸಙ್ಖ್ಯಾ+ಕಮ್ಮಾದಿಕಾನನ್ತು, ವಿಭತ್ತಿ ವಾಚಕಾ ಮತಾ॥
ಸಕತ್ಥ+ದಬ್ಬ+ಲಿಙ್ಗಾನಿ, ಸಙ್ಖ್ಯಾ+ಕಮ್ಮಾದಿಪಞ್ಚಕಂ।
ಸದ್ದತ್ಥ+ಮಬ್ರವುಂ ಕೇಚಿ, ವಿಭತ್ತಿ ಪನ ಜೋತಕಾತಿ ಚ॥
ತತೋ
೩೭. ಪಠಮಾ+ತ್ಥಮತ್ತೇ
ನಾಮಸ್ಸಾ+ಭಿಧೇಯ್ಯಮತ್ತೇ ಪಠಮಾವಿಭತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ವತ್ತಿಚ್ಛಾವಸಾ ಪಠಮಾಯೇ+ಕವಚನಬಹುವಚನಾನಿ। ಸಿ ಯೋಇತಿ ಪಠಮಾ। ಸಿಸ್ಸಿ+ಕಾರಸ್ಸಾ+ನುಬನ್ಧತ್ತಾ ಅಪ್ಪಯೋಗೋ। ಪಯೋಜನಂ ‘‘ಕಿ+ಮಂಸಿಸೂ’’ತಿ ಸಂಕೇತೋ, ತಥಾ ಅಂವಚನಸ್ಸಾ+ಕಾರಸ್ಸ। ಏತ್ಥ ತಥಾತಿ ವುತ್ತಸ್ಸಾತಿದೇಸೋ ಅಞ್ಞದೀಯಧಮ್ಮಾನ+ಮಞ್ಞತ್ಥಪಾಪನ+ಮತಿದೇಸೋ। ಏಕಮ್ಹಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಪಠಮೇಕವಚನಂ ಸಿ।
ಅತೋತಿ ವತ್ತತೇ, ಅತೋತಿ ನಾಮವಿಸೇಸನತ್ತಾ ‘‘ವಿಧಿಬ್ಬಿಸೇಸನನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪರಿಭಾಸತೋ ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ವಿಧಿ।
೧೦೯. ಸಿಸ್ಸೋ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಸಿಸ್ಸ ಓ ಹೋತಿ। ಪುಬ್ಬಸರಲೋಪೇ ಸುಗತೋ ತಿಟ್ಠತಿ। ಬಹುಮ್ಹಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಬಹುವಚನಂ ಯೋ। ಏವಂ ಉಪರಿಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ।
೪೧. ಅತೋ ಯೋನಂ ಟಾಟೇ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಪಠಮಾದುತಿಯಾಯೋನಂ ಟಾಟೇ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಟಕಾರಾನುಬನ್ಧತ್ತಾ ‘‘ಟಾನುಬನ್ಧಾ+ನೇಕವಣ್ಣಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಾದೇಸೋ। ಸುಗತಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ।
‘‘ಪಠಮಾ+ತ್ಥಮತ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೩೮. ಆಮನ್ತಣೇ
ಆಮನ್ತಣಾಧಿಕೇ
೧೧೨. ಗೋ ಸ್ಯಾ+ಲಪನೇ
ಆಲಪನೇ ಸಿ ಗಸಞ್ಞೋ ಹೋತಿ।
‘‘ಲೋಪೋ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೧೧೭. ಗಸೀನಂ
ನಾಮಸ್ಮಾ ಗ+ಸೀನಂ ಲೋಪೋ ಹೋತಿ। ಭೋ ಸುಗತ ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠ।
‘‘ಗೇ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೫೯. ಅಯುನಂ ವಾ ದೀಘೋ
ಅಇಉಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ವಾ ದೀಘೋ ಹೋತಿ ಗೇ ಪರೇ ತಿಲಿಙ್ಗೇ+ತಿ ದೀಘೇ ಭೋ ಸುಗತ ಸುಗತಾ ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠ। ಸಕ್ಕತೇ ಸುಗತಾತಿ ದೀಘಂ ದೂರಾಲಪನೇಯೇವಿ+ಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಮೀಪಾಲಪನೇಪಿ ದಸ್ಸನತೋ ತಂ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಬಹುವಚನೇ ಯೋಸ್ಸ ಟಾ, ಸುಗತಾ ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠಥ।
೨. ಕಮ್ಮೇ ದುತಿಯಾ
ತಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಮಕಾರಕೇ ದುತಿಯಾವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ। ಅಂಯೋಇತಿ ದುತಿಯಾ। ಏತ್ಥ ದುತಿಯಾತತಿಯಾದಿಭಾವೋ ವಿಭತ್ತಿಸುತ್ತೇ ಸಿಯೋ ಇತಿ ಪಠಮಾವಿಭತ್ಯಾದೀನಿ+ಮುಪಾದಾಯ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಞ್ಞತ್ತತ್ತಾ। ದುತಿಯೇಕವಚನಂ ಅಂ, ಅಕಾರಸ್ಸಾ+ಪಯೋಗೋ। ಸುಗತಂ ಪಸ್ಸ। ದುತಿಯಾಬಹುವಚನಂ ಯೋ, ತಸ್ಸ ಟೇ, ಸುಗತೇ ಪಸ್ಸ।
೧೯. ಕತ್ತುಕರಣೇಸು ತತಿಯಾ
ತಸ್ಮಿಂ
‘‘ನಾಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೧೦೮. ಅತೇ+ನ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಪರಸ್ಸ ನಾವಚನಸ್ಸ ಏನಾದೇಸೋ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಸುಗತೇನ ಕತಂ।
೯೮. ಸುಹಿಸ್ವ+ಸ್ಸೇ
ಅಕಾರನ್ತಸ್ಸ ಸುಹಿಸ್ವೇ+ಹೋತಿ। ಸುಗತೇಹಿ।
‘‘ವೇ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೯೫. ಸ್ಮಾಹಿಸ್ಮಿಂನಂ ಮ್ಹಾಭಿಮ್ಹಿ
ನಾಮಸ್ಮಾ ಪರೇಸಂ ಸ್ಮಾಹಿಸ್ಮಿಂನಂ ಮ್ಹಾಭಿಮ್ಹಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂತಿ ಹಿಸ್ಸ ಭಿಆದೇಸೇ ಸುಗತೇಭಿ। ಕರಣೇ ಸುಗತೇನ ಲೋಕೋ ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋತಿ, ಸುಗತೇಹಿ ಸುಗತೇಹಿ ವಾ।
೨೪. ಚತುತ್ಥೀ ಸಮ್ಪದಾನೇ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಪದಾನಕಾರಕೇ ಚತುತ್ಥೀ ಸಿಯಾ। ಸ+ನಂಇತಿ ಚತುತ್ಥೀ। ಚತುತ್ಥೇ+ಕವಚನಂ ಸ। ವಿಭತ್ತಿಸುತ್ತೇ ಸ್ಸ+ನಂತಿ ದೀಘಪಾಠೇನ ಸುಗತಸ್ಸಾತಿ ಸಿದ್ಧೇಪಿ ‘‘ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ’’ ತ್ಯಾದಿಕಾರಿಯಸುತ್ತೇಸು ಸ್ಸಸ್ಸಾತಿ ಅಕ್ಖರಗಾರವತಾ ಹೋತೀತಿ ಲಾಘವತ್ಥ+ಮಿದ+ಮಾರದ್ಧಂ –
೫೧. ಸುಞ ಸಸ್ಸ
ನಾಮಸ್ಮಾ
೧,೨೦. ಞಾಕಾನು ಬನ್ಧಾ+ದ್ಯನ್ತಾ
ಛಟ್ಠೀನಿದ್ದಿಟ್ಠಸ್ಸ ಞಾನುಬನ್ಧ+ಕಾನುಬನ್ಧಾ ಆದ್ಯನ್ತಾಹೋನ್ತೀತಿ ಆದ್ಯವಯವೋ। ಉಕಾರೋ ಉಚ್ಚಾರಣತ್ಥೋ, ಞ್ಞಕಾರೋ ಅಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಸಂಕೇತತ್ಥೋ। ಸುಗತಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇತಿ।
೧,೫೮. ‘‘ಬಹುಲಂ’’ತ್ಯ+ಧಿಕಾರೋ
ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಂ ಕಪ್ಪದುಮಮಿವ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಸದ್ದಿಕಾ। ತಞ್ಚ –
ಕ್ವಚಿ ಪವತ್ತ್ಯ+ಪವತ್ತಿ, ಕ್ವಚ+ಞ್ಞಂ ಕ್ವಚಿ ವಾ ಕ್ವಚಿ।
ಸಿಯಾ ಬಹುಲಸದ್ದೇನ, ವಿಧಿ ಸಬ್ಬೋ ಯಥಾಗಮಂತಿ –
ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಬಹುಲಂ ಸಮಿಕ್ಖನ್ತಿ।
‘‘ಅತೋ ವಾ’’ತ್ವೇವ,
೪೪. ಸಸ್ಸಾಯ ಚತುತ್ಥಿಯಾ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ಪರಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಿಯಾ ಸಸ್ಸ ಆಯೋ ಹೋತಿ ವಾ ಬಹುಲಂ। ಸುಗತಾಯ। ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ತಾದತ್ಥೇಯೇವಾ+ಯ+ಮಾಯೋ ದಿಸ್ಸತೀತಿ ಇತೋ ಪರಂ ನೋ+ದಾಹರೀಯತೇ। ಚತುತ್ಥೀಬಹುವಚನಂ ನಂ,
‘‘ದೀಘೋ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೮೯. ಸುನಂಹಿಸು
ನಾಮಸ್ಸ
೨೯. ಪಞ್ಚಮ್ಯ+ವಧಿಸ್ಮಾ
ಏತಸ್ಮಾ ಅವಧಿಕಾರಕಾ ಪಞ್ಚಮೀವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ। ಸ್ಮಾ+ಹಿಇತಿ ಪಞ್ಚಮೀ। ಪಞ್ಚಮ್ಯೇಕವಚನಂ ಸ್ಮಾ,
‘‘ಅತೋ’’ ‘‘ಟಾಟೇ’’ ‘‘ವೇ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ।
೪೩. ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂನಂ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಪರೇಸಂ ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂನಂ ಟಾ+ಟೇ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಸುಗತಾ ಅಪೇಹಿ ಸುಗತಮ್ಹಾ ಸುಗತಸ್ಮಾ ವಾ। ಪಞ್ಚಮೀಬಹುವಚನಞ್ಹಿ, ಸುಗತೇಭಿ ಸುಗತೇಹಿ।
೩೯. ಛಟ್ಠೀ ಸಮ್ಬನ್ಧೇ
ಕಾರಕೇಹಿ ಅಞ್ಞೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ತತ್ರ ಛಟ್ಠೀವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ। ಸ+ನಂಇತಿ ಛಟ್ಠೀ, ಛಟ್ಠೇಕವಚನಂ ಸ, ಸುಗತಸ್ಸ ವಿಹಾರೋ, ಛಟ್ಠೀಬಹುವಚನಂ ನಂ, ಸುಗತಾನಂ।
೧೪. ಸತ್ತಮ್ಯಾ+ಧಾರೇ
ಆಧಾರಕಾರಕೇ ಸತ್ತಮೀವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ। ಸ್ಮಿಂ+ಸುಇತಿ ಸತ್ತಮೀ। ಸತ್ತಮ್ಯೇಕವಚನಂ ಸ್ಮಿಂ, ಸುಗತೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ ಸುಗತಮ್ಹಿ ಸುಗತಸ್ಮಿಂ ವಾ। ಸತ್ತಮೀಬಹುವಚನಂ ಸು, ‘‘ಸು+ಹಿಸ್ವ+ಸ್ಸೇ’’ತಿ ಏ, ಸುಗತೇಸು।
ಸುಗತೋ, ಸುಗತಾ। ಭೋ ಸುಗತ, ಭೋ ಸುಗತಾ, ಭವನ್ತೋ ಸುಗತಾ। ಸುಗತಂ, ಸುಗತೇ। ಸುಗತೇನ, ಸುಗತೇಭಿ
ಸುಗತೋ ಸುಗತೋ। ಸುಗತಂ ನಮತಿ। ಸುಗತೇನ ಕತೋ। ಸುಗತೇನ ಜಿತೋ। ಸುಗತಸ್ಸ ದದೇ। ಸುಗತಾ ವಿಗತೋ। ಸುಗತಸ್ಸ ಸುತೋ। ಸುಗತೇ ರಮತೇ। ಏವಂ –
ಸೂರಾ+ಸುರ+ನರೋ+ರಗ+ನಾಗ+ಯಕ್ಖಾ,
ಗನ್ಧಬ್ಬ+ಕಿನ್ನರ+ಮನುಸ್ಸ+ಪಿಸಾಚ+ಪೇತಾ।
ಮಾತಙ್ಗ+ಜಙ್ಗಮ+ತುರಙ್ಗ+ವರಾಹ+ಸೀಹಾ,
ಬ್ಯಗ್ಘ+ಚ್ಛ+ಕಚ್ಛಪ+ತರಚ್ಛ+ಮಿಗ+ಸ್ಸ+ಸೋಣಾ॥
ಆಲೋಕ+ಲೋಕ+ನಿಲಯಾ+ನಿಲ+ಚಾಗ+ಯೋಗಾ,
ವಾಯಾಮ+ಗಾಮ+ನಿಗಮಾ+ಗಮ+ಧಮ್ಮ+ಕಾಮಾ।
ಸಙ್ಘೋ+ಘ+ಘೋಸ+ಪಟಿಘಾ+ಸವ+ಕೋಧ+ಲೋಭಾ,
ಸಾರಮ್ಭ+ಥಮ್ಭ+ಮದ+ಮಾನ+ಪಮಾದ+ಮಕ್ಖಾ॥
ಪುನ್ನಾಗ+ಪೂಗ+ಪನಸಾ+ಸನ+ಚಮ್ಪಕ+ಮ್ಬ-
ಹಿನ್ತಾಲ+ತಾಲ+ವಕುಲ+ಜ್ಜುನ+ಕಿಂಸುಕಾ ಚ।
ಮನ್ದಾರ+ಕುನ್ದ+ಪುಚಿಮನ್ದ+ಕರಞ್ಜ+ರುಕ್ಖಾ,
ಞೇಯ್ಯಾ ಮಯೂರ+ಸಕುಣ+ಣ್ಡಜ+ಕೋಞ್ಚ+ಹಂಸಾ॥
ಸುಗತಸದ್ದೋವ, ಯತೋ ಸಬ್ಬೋ ಸದ್ದೋ, ನ ಸದ್ದತಾಲಿತತ್ಥೋವ, ಅಥ ಖೋ ಸಂಯೋಗಾದಿವಸೇನಪಿ ಅತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ। ತೇನೇ+ತಂ ವುಚ್ಚತಿ –
ಸಂಯೋಗಾ ವಿಪ್ಪಯೋಗಾ ಚ, ಸಾಹಚರಿಯಾ+ವಿರೋಧತೋ।
ಅತ್ಥಾ ಪಕರಣಾ ಲಿಙ್ಗಾ, ಸದ್ದನ್ತರಸಮೀಪತೋ॥
ಸಾಮತ್ಥ್ಯೋ+ಚಿತ್ರ+ದೇಸೇಹಿ
ಉಪಚಾರ+ಕಾಕುಭೇದ, ಸಮ್ಬನ್ಧೇಹು+ಪಲಕ್ಖಣಾ॥
ವಚನಾ ಚ ತದಙ್ಗತ್ತಾ, ಪಧಾನತ್ತಾತಿಆದಿಹಿ।
ಸದ್ದ+ತ್ಥಾ ಪವಿಭಜ್ಜನ್ತೇ, ನ ಸದ್ದಾದೇವ ಕೇವಲಾತಿ॥
ಏತ್ಥ ಸಂಯೋಗತೋ ತಾವ, ‘‘ಸಕಿಸೋರಾ ಧೇನು ದೀಯತೂ’’ತಿ, ಕಿಸೋರೋ ಅಸ್ಸಪೋತಕೋ, ತಂಸಂಯೋಗತೋ ವಳವಾ ಏವ ಪತೀಯತೇ।
ವಿಪ್ಪಯೋಗತೋ – ‘‘ಅಕಿಸೋರಾ ಆನೀಯತೂ’’ತಿ ತಪ್ಪಟಿಸೇಧಾ ವಳವಾ ಏವ ಪತೀಯತೇ।
ಸಹಚರಣತೋ – ‘‘ರಾಮ+ಲಕ್ಖಣ’’ಇತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಸಹಚರಣೇನ ರಾಮೋತಿ ದಾಸರಥಿ ಏವ ರಾಮೋ, ನ ಅಞ್ಞಾಭಿಧಾನೋ ಜಾಮದಗನ್ಯಾದಿ। ಲಕ್ಖಣೋಪಿ ಸೋಮಿತ್ತಿ ಏವ, ನ ತು ಯೋ ಕೋಚಿ ಲಕ್ಖಣೋ।
ವಿರೋಧತೋ – ‘‘ರಾಮ+ಜ್ಜುನಾ’’ ಇತಿ ಭಗ್ಗವೋ ಸಹಸ್ಸಬಾಹು ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿರುದ್ಧಾತಿ ತೇ ಏವ ಪತೀಯನ್ತೇ, ನ ದಾಸರಥಿ ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ಚ।
ಅತ್ಥತೋ – ‘‘ಸಿನ್ಧವ+ಮಾನಯ, ಪವಿಸಾಮಿ ರಣಙ್ಗಣ’’ಮಿತಿ ರಣಙ್ಗಣಪವೇಸೋ ವಾಹನವಿಸೇಸೇನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥತೋ ತುರಙ್ಗಪತೀತಿ, ನ ತು ಲವಣವಿಸೇಸಂ।
ಪಕರಣತೋ-ಭೋಜನವಿಧಿಮ್ಹಿ ಉಪಸಙ್ಖರಿಯಮಾನೇ ‘‘ಸಿನ್ಧವ+ಮಾನಯೇ’’ತಿ, ಅತ್ರ ಹಿ ಸದ್ದನ್ತರಸ್ಸಾ+ಭಾವೇಪಿ ಭೋಜನೋಪಕರಣಸಮವಾಯ+ಮಾಲೋಕಿತಭಾವತೋ ಲವಣೇ ಪಟಿಪತ್ತಿ, ತಾದಿಸೋ ಹಿ ಪತ್ಥಾವೋತಿ।
ಲಿಙ್ಗತೋ
ಸನ್ನಿಧಾನತೋ – ‘‘ಅಜ್ಜುನೋ ಕತವೀರಿಯೋತಿ’’ ಪತೀಯತೇ, ನೋ ಅಕತವೀರಿಯೋ ಅಜ್ಜುನೋತಿ।
ಸಾಮತ್ಥಿಯತೋ – ‘‘ಅನುದರಾ ಕಞ್ಞಾ’’ತಿ ಉದರೇ ಅಸತಿ ಕಞ್ಞಾ ಏವ ನತ್ಥೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಕಿಸಾಙ್ಗಿಯಾ ಮಜ್ಝಪದೇಸೋತಿ ಪತೀಯತೇ।
ಓಚಿತ್ರತೋ – ‘‘ರಾಮಸದಿಸೋ+ಯಂ’’ ಇತಿ, ಅತ್ರ ಹಿ ರಾಮೋ ಪಯುತ್ತದಾಸರಥಿಸ್ಮಿಂ ಭಿಯ್ಯೋ ಸಾಧಾರಣೋ ಪರಿಚಯೋತಿ ದಾಸರಥಿ ಏವ ಪತೀಯತೇ, ನ ಭಗ್ಗವರಾಮೋ।
ದೇಸತೋ – ‘‘ಪೋಟ್ಠಪಾ’’ ಇತಿ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ದೇಸೇ ಪಸಂಸಾವಚನಂ। ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಅಕ್ಕೋಸವಚನಂ।
ಕಾಲತೋ – ‘‘ಪಚೇ’’ತಿ ದಕ್ಖಿಣಾಪಥೇ ಕತ್ಥಚಿ ಪುಬ್ಬಣ್ಹೇ ಯಾಗುಪಾಕೇ, ಸಾಯಣ್ಹೇ ತು ಓದನಪಾಕೇ।
ಬ್ಯತ್ತಿತೋ – ‘‘ಗಾಮಸ್ಸ ಅದ್ಧ’’ ಮಿತಿ ಸಮಭಾಗೇ, ನಪುಂಸಕತ್ತಾ। ‘‘ಗಾಮಸ್ಸ ಅದ್ಧೋ’’ತಿ ಪುಮತ್ತೇನ ತು ಅಸಮಭಾಗೇ।
ಅನುರೂಪತೋ – ‘‘ನರಪತಿ ಸಾಧು ರಕ್ಖತಿ ಗೋಮಣ್ಡಲ’’ಮಿತಿ ಮಹೀಮಣ್ಡಲಪಾಲನಂ ರಾಜಿನೋ+ನುರೂಪ+ಮಿತಿ ಮಹೀಮಣ್ಡಲಪಾಲನೇವ ಪತೀತಿ, ನ ತು ಗೋಯೂಥರಕ್ಖನೇ।
ಉಪಚಾರತೋ – ಅತಂಸಭಾವೇ ತಂಸಭಾವಾರೋಪನ+ಮುಪಚಾರೋ, ಸ ಚ ತದಟ್ಠೋ, ತದ್ಧಮ್ಮೋ, ತಂಸಹಚರಿಯೋ, ತಂಸಮೀಪೋತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ
ಕಾಕುತೋ-ಕಾಕುಸದ್ದೋ ಇತ್ಥಿಯಂ, ಸ ಚ ವಿಕಾರ+ಸೋಕ+ಭೀತಿ+ಧನಿರೂಪೇಸು ದಿಸ್ಸತಿ, ವತ್ತು ಕಾಯವಿಕಾರಾ ಕಥಞ್ಚಿ ತಂ ಅಕತವಾಅಪಿ ಕೇನಚಿ ಅಞ್ಞೇನ ‘‘ಕಿಂ ತ್ವಂ ತಂ ಅಕಾಸಿ ‘‘ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಕೋಪೇನ ಭಮುಭೇದಾ ‘‘ಅಹಂ ಕತವಾ ಅಮ್ಹೀ’’ತಿ ಕಥೇತಿ, ತಸ್ಸ ಭಮುಭೇದಕ್ರಿಯಾ ಅಕ್ರಿಯಾಪಟಿಞ್ಞಂ ಸೂಚಯತಿ।
ಸಮ್ಬನ್ಧ ತೋ – ‘‘ಮಾತರಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ, ಪಿತರಿ ಸುಸ್ಸೂಯಿತಬ್ಬಂ’’ ಇತಿ, ಅತ್ರ ಹಿ ಸಮಾತರಿ ಸಪಿತರೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿಸದ್ದಾಭಾವೇಪಿ ಸಾ ಮಾತಾ ಸೋ ಪಿತಾ ಚ ಅಸ್ಸ ಪುತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪತೀಯತೇ।
ಉಪಲಕ್ಖಣತೋ – ‘‘ಕಾಕೇಹಿ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ ದಧೀ’’ತಿ ಕಾಕಸದ್ದೋ ಸಬ್ಬೇಸ+ಮುಪಘಾತಕಾನಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಉಪಲಕ್ಖೇತೀತಿ ಸುನಖಾದಿಸಬ್ಬೇಹಿಪಿ ನಿವಾರೀಯತೇ।
ವಚನತೋ – ‘‘ದಾರಾ’’ಇತಿ ದಾರಸದ್ದೋ ಕಲತ್ತೇ ಬಹುವಚನನ್ತೋ, ಅಞ್ಞತ್ಥ ಅನಿಯತವಚನೋ।
ತದಙ್ಗತ್ತಾ – ‘‘ಸಜ್ಜಿತಂ ಭೋಜನ’’ಮಿತಿ ವುತ್ತೇ ತಪ್ಪರಿಕ್ಖಾರತ್ತಾ ತದುಪಕರಣ ಆಸನ, ಪಾತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನಾದೀನಂ ಸಮ್ಪಾದನಮ್ಪಿ ಪತೀಯತೇ।
ಪಧಾನಭಾವತೋ – ‘‘ನಿಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಅವನಿನಾಥೋ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ನಿಗ್ಗಮನೇನ ತದುಪಜೀವೀನಮ್ಪಿ ನಿಗ್ಗಮನಂ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ।
ವುತ್ತಞ್ಚ –
ನೇಯ್ಯನೀತತ್ಥಸುತ್ತೇಸು
ನೇ+ತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಅತ್ಥೇನ, ಸುತ್ತಂ ನೀತತ್ಥಕಂ ಭವೇತಿ॥
ಏವ+ಮಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಅಕಾರನ್ತಾನಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಾನಂ ಸದ್ದಾನಂ ರೂಪನಯೋ ಕ್ರಿಯಾ+ಭಿಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಚ। ಸುಗತಸದ್ದತೋ ಯಸ್ಸ ಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸೇಸೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ವಕ್ಖಾಮ। ಇತೋ ಪರಂ ಛಟ್ಠಿಯಾ ಚತುತ್ಥೀಸಮತ್ತಾ ಪಞ್ಚಮೀಬಹುವಚನಸ್ಸ ಚ ತತಿಯಾಬಹುವಚನೇನ ಸಮತ್ತಾ ನ ತಾ ದಸ್ಸಿಯನ್ತೇ।
ಗುಮ್ಬ ಸಿ, ‘‘ಅತೋ’’ ‘‘ಸಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ।
೧೧೦. ಕ್ವಚೇ+ವಾ।
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಪರಸ್ಸ ಸಿಸ್ಸ ಏ ಹೋತಿ ವಾ ಕ್ವಚಿ। ಗುಮ್ಬೇ ಗುಮ್ಬೋ, ಗುಮ್ಬಾ। ಭೋ ಗುಮ್ಬ ಗುಮ್ಬಾ, ಭವನ್ತೋ ಗುಮ್ಬಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಸುಗತಸಮಂ। ಏವಂ ಫುಸ್ಸಿತಗ್ಗೇ ಫುಸ್ಸಿತಗ್ಗೋ, ವತ್ತಬ್ಬೇ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಸಿಸ್ಸೋ+ಕಾರಸ್ಸ ನಿಚ್ಚತ್ತಾ ಕತ್ಥಚಿ ಪಕ್ಖೇ ಏಕಾರತ್ತ+ಮಿದ+ಮಾರದ್ಧನ್ತಿ ಸಿಸ್ಸೋ+ಕಾರಪಕ್ಖೇ ಏವ ಭವತೀತಿ ‘‘ಅಂ ನಪುಂಸಕೇ’’ತಿ ಅ+ಮಾದೇಸೇನ ಏಕಾರಸ್ಸ ನಪುಂಸಕವಿಸಯೇ ಬಾಧಿತತ್ತಾ ‘‘ಬಹುಲಂ’’ ವಿಧಾನಾ ನಪುಂಸಕೇಪಿ ಸುಖೇ ದುಕ್ಖೇತಿ ಕ್ವಚಿ ಹೋತೇವ।
‘‘ಯೋಸ್ಸ’’ ‘‘ಟೇ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ।
೧೩೫. ಏಕಚ್ಚಾದೀಹ+ತೋ
ಅಕಾರನ್ತೇಹಿ ಏಕಚ್ಚಾದೀಹಿ ಯೋನಂ ಟೇ ಹೋತಿ। ಏಕಚ್ಚೋ, ಏಕಚ್ಚೇ। ಭೋ ಏಕಚ್ಚ ಏಕಚ್ಚಾ, ಏಕಚ್ಚೇ। ಏಕಚ್ಚಂ, ಏಕಚ್ಚೇ। ಏವಂ ಏಸ+ಸ+ಪಠಮಸದ್ದಾನಂ।
ಕೋಧೋ
‘‘ನಾಸ್ಸ’’ ‘‘ಸಾ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ।
೧೦೭. ಕೋಧಾದೀಹಿ
ಕೋಧಾದೀಹಿ ನಾಸ್ಸ ಸಾ ಹೋತಿ ವಾ। ಕೋಧಸಾ ಕೋಧೇನ। ಅತ್ಥಸಾ ಅತ್ಥೇನ। ‘‘ಯೇ ಉತ್ತಮತ್ಥಾನಿ ತಯಿ ಲಭಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ಅತ್ಥಸದ್ದೋ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗೋಪಿ ದಿಸ್ಸತಿ।
‘‘ಸ್ಮಿನೋ ಟೀ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ।
೧೭೫. ದಿವಾದಿತೋ
ದಿವಾದೀಹಿ ನಾಮೇಹಿ ಸ್ಮಿನೋ ಟಿ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ದಿವಿ, ಏವಂ ಭುವಿ। ಏತ್ಥಟಿಮ್ಹಿ ನಿಚ್ಚಂ ವಕಾರಾಗಮೋ ರಸ್ಸೋ ಚ। ಏತ್ಥ ಭೂಸದ್ದೋ ವಧೂಸದ್ದಸಮಂ।
‘‘ವೇ’’ತಿ ವತ್ತತೇ।
೧೪೪. ಮನಾದೀಹಿ ಸ್ಮಿಂ+ಸಂ+ನಾ+ಸ್ಮಾನಂ ಸಿ+ಸೋ+ಓ+ಸಾ+ಸಾ
ಮನಾದೀಹಿ ಸ್ಮಿ+ಮಾದೀನಂ ಸಿ+ಸೋ+ಓ+ಸಾ+ಸಾ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಮನೋ, ಮನಾ। ಭೋ ಮನ ಮನಾ, ಮನಾ। ಮನೋ, ಮನಂ, ಮನೇ। ಮನಸಾ ಮನೇನ, ಮನೇಹಿ ಮನೇಭಿ। ಮನಸೋ ಮನಸ್ಸ, ಮನಾನಂ। ಮನಸಾ ಮನಾ ಮನಮ್ಹಾ ಮನಸ್ಮಾ, ಮನೇಹಿ ಮನೇಭಿ। ಮನಸಿ ಮನಮ್ಹಿ ಮನಸ್ಮಿಂ, ಮನೇಸು।
ಏವಂ
ತಪೋ ಚೇತೋ ತಮೋ ಯಸೋ॥
ಅಯೋ ವಯೋ ಸಿರೋ ಸರೋ,
ಉರೋ+ತ್ಯೇ+ತೇ ಮನಾದಯೋ॥
ರೂಪಸಿದ್ಧಿಯಂ ಅಹ+ರಹಸದ್ದಾ ಮನಾದೀಸು ಪಠಿತಾ। ಅಹಸ್ಸ ಆಪಾದಿತ್ತಾ ರಹೋತಿ ನಿಪಾತತ್ತಾ ರಹಸೀತಿ ವಿಭತ್ಯನ್ತಪಟಿರೂಪಕನಿಪಾತತ್ತಾ ಇಧ ನ ಗಹಿತಾ।
ಗಚ್ಛನ್ತ ಸಿ, ‘‘ಸಿಸ್ಸ’’ ‘‘ವೇ’’ತಿ ಚ ವತ್ತತೇ। ಪರತೋ ಭಿಯ್ಯೋ ನಾನುವತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮ, ವುತ್ತಿಯಾ ಏವ ಅನುವತ್ತಸ್ಸ ಗಮ್ಯಮಾನತ್ತಾ।
೧೪೮. ನ್ತಸ್ಸಂ
ಸಿಮ್ಹಿ ನ್ತಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಅಂ ಹೋತಿ ವಾ। ‘‘ಸುತಾನುಮಿತೇಸು ಸುತಸಮ್ಬನ್ಧೋವ ಬಲವಾ’’ತಿ ಞಾಯಾ ‘‘ನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸುತತ್ತಾ ನ್ತಸ್ಸೇವ ಅಂ, ನ ತದನ್ತಸ್ಸ ಅನುಮಿತಸ್ಸ ಸದ್ದಸ್ಸ। ಏವ+ಮುಪರಿಪಿ ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ಆದೇಸವಿಧಾನಟ್ಠಾನೇಸು। ‘‘ಗಸಿನಂ’’ತಿ ಸಿಲೋಪೋ। ಗಚ್ಛಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ।
೨೧೫. ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ನ್ತೋ ಯೋಮ್ಹಿ ಪಠಮೇ
ಪಠಮೇ ಯೋಮ್ಹಿ ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ನ್ತೋಇಚ್ಚಾದೇಸೋ ಹೋತಿ ವಾ। ಸ ಚ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ಪುಮೇವ, ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಾ।
೨೧೮. ಟ+ಟಾ+ಅಂ ಗೇ
ಗೇ ಪರೇ ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ಟ+ಟಾ+ಅಂಇಚ್ಚಾದೇಸಾ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋನ್ತಿ ಬಹುಲಂ। ಭೋ ಗಚ್ಛ ಗಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛಂ, ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಾ।
೯೨. ನ್ತಸ್ಸ ಚ ಟ ವಂ+ಸೇ
ಅಂಸೇಸು
೨೧೭. ತೋ+ತಾ+ತಿ+ತಾ ಸ+ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂ ನಾಸು
ಸ+ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂ+ನಾಸು ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತೋ+ತಾ+ತಿ+ತಾ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಗಚ್ಛತಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ, ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ಗಚ್ಛನ್ತೇಭಿ। ಗಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛಸ್ಸ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ।
೨೧೬. ತಂ ನಂಮ್ಹಿ
ನಂಮ್ಹಿ ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಂ ವಾ ಹೋತಿ। ಗಚ್ಛತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ। ಗಚ್ಛತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಮ್ಹಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಮಾ। ಗಚ್ಛತಿ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಮ್ಹಿ ಗಚ್ಛನ್ಥಸ್ಮಿಂ, ಚ್ಛೇನ್ತೇಸು।
ಏವಂ ಮಹಂ ಚರಂ ತಿಟ್ಠಂ, ದದಂ ಭುಞ್ಜಂ ಸುಣಂ ಪಚಂ।
ಜಯಂ ಜೀರಂ ವಚಂ ಪೀಯಂ, ಸರಂ ಕುಬ್ಬಂ ಜಪಂ ವಜಂ॥
ಇಚ್ಚಾದಯೋ।
ಭವನ್ತ ಸಿ,
೧೪೯. ಭೂತೋ
ನಿಯಮಸುತ್ತ+ಮಿದಂ। ಭೂಧಾತುತೋ ನ್ತಸ್ಸ ಅಂ ಹೋತಿ ಸಿಮ್ಹಿ ನಿಚ್ಚಂ ಪುನಬ್ಬಿಧಾನಾ। ಭವಂ।
೧೪೬. ಭವತೋ ವಾ ಭೋನ್ತೋಗ+ಯೋ+ನಾ+ಸೇ
ಭವನ್ತಸದ್ದಸ್ಸ ಭೋನ್ತಾದೇಸೋ ವಾ ಹೋತಿ ಗ+ಯೋ+ನಾ+ಸೇ। ನ್ತೋಆದೇಸೋ, ಭೋನ್ತೋ ಭೋನ್ತಾ ಭವನ್ತೋ ಭವನ್ತಾ। ಗೇ
ಭೋಇತಿ ಆಮನ್ತಣೇ ನಿಪಾತೋ, ‘‘ಕುತೋ ನು ಆಗಚ್ಛಥ ಭೋ ತಯೋ ಜನಾ’’ತಿ ಬಹುವಚನೇಪಿ ದಸ್ಸನತೋ। ಏವಂ ಭನ್ತೇತಿ। ಭದ್ದೇತಿ ಭದ್ದಸದ್ದನ್ತರೇನ ಸಿದ್ಧಂ। ಭದ್ದನ್ತಇತಿ ದಸ್ಸ ದ್ವಿಭಾವೇನ।
ಸಂ ಸನ್ತೋ, ಸನ್ತೋ ಸನ್ತಾ। ಭೋ ಸ ಸಾ ಸಂ, ಸನ್ತೋ ಸನ್ತಾ। ಸಂ ಸನ್ತಂ ‘‘ಸಂಯೋಗಾದಿಲೋಪೋತಿ ನಸ್ಸ ಲೋಪೇ ‘‘ಯಂ ಯಞ್ಹಿ ರಾಜ ಭಜತಿ, ಸನ್ತಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಅಸಂ’’, ಸನ್ತೇ। ಸತಾ ಸನ್ತೇನ।
೧೪೫. ಸತೋ ಸಬ ಭೇ
ಸನ್ತಸದ್ದಸ್ಸ ಸಬ ಭವತಿ ಭಕಾರೇ। ಸಬ್ಭಿ ಸನ್ತೇಹಿ। ನಿಚ್ಚತ್ತಾ ಸನ್ತೇಭೀತಿ ನ ಹೋತಿ। ಸತೋ ಸಸ್ಸ ಸನ್ತಸ್ಸ ಇಚ್ಚಾದಿ ಗಚ್ಛನ್ತಸಮಂ।
೧೫೦. ಮಹನ್ತಾ+ರಹನ್ತಾನಂ ಟಾ ವಾ
ಸಿಮ್ಹಿ ಮಹನ್ತಾ+ರಹನ್ತಾನಂ ನ್ತಸ್ಸ ಟಾ ವಾ ಹೋತಿ। ಮಹಾ ಮಹಂ ಮಹನ್ತೋ, ಮಹನ್ತೋ ಮಹನ್ತಾ। ಅರಹಾ ಅರಹಂ, ಅರಹನ್ತೋ ಅರಹನ್ತಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಗಚ್ಛನ್ತಸಮಂ।
ಅಸ್ಮ ಸಿ,
೧೫೪. ರಾಜಾದೀಯುವಾದಿತ್ವಾ
ರಾಜಾದೀಹಿ
೧೫೬. ಯೋನ+ಮಾನೋ
ರಾಜಾದೀಹಿ ಯುವಾದೀಹಿ ಚ ಯೋನ+ಮಾನೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಅಸ್ಮಾನೋ ಅಸ್ಮಾ। ಭೋ ಅಸ್ಮ ಅಸ್ಮಾ, ಅಸ್ಮಾನೋ ಅಸ್ಮಾ।
೧೫೫. ವಾ+ಮ್ಹಾ+ನಙ
ರಾಜಾದೀನಂ ಯುವಾದೀನಞ್ಚ ಆನಙ ಹೋತಿ ವಾ ಅಂಮ್ಹಿ। ಅಸ್ಮಾನಂ ಅಸ್ಮಂ, ಅಸ್ಮಾನೋ ಅಸ್ಮೇ।
೮೦. ನಾಸ್ಸೇ+ನೋ
ಕಮ್ಮಾದಿತೋ ನಾವಚನಸ್ಸ ಏನೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಅಸ್ಮೇನ ಅಸ್ಮನಾ, ಅಸ್ಮೇಹಿ ಅಸ್ಮೇಭಿ। ಅಸ್ಮಸ್ಸ, ಅಸ್ಮಾನಂ। ಅಸ್ಮಾ ಅಸ್ಮಮ್ಹಾ ಅಸ್ಮಸ್ಮಾ ಇಚ್ಚಾದಿ।
೭೯. ಕಮ್ಮಾದಿತೋ
ಕಮ್ಮಾದಿತೋ ಸ್ಮಿನೋ ನಿ ಹೋತಿ ವಾ। ಅಸ್ಮನಿ ಅಸ್ಮೇ ಅಸ್ಮಮ್ಹಿ ಅಸ್ಮಸ್ಮಿಂ, ಅಸ್ಮೇಸು। ಕಮ್ಮ ಚಮ್ಮ ವೇಸ್ಮ ಭಸ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಅತ್ತ ಆತುಮ ಘಮ್ಮ ಮುದ್ಧಇತಿ ಕಮ್ಮಾದಯೋ। ಮುದ್ಧ ಗಣ್ಡಿವಧನ್ವ ಅಣಿಮ ಲಘಿಮಾದಯೋ ಅಸ್ಮಸಮಾ। ರಾಜ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಖ ಅತ್ತ ಆತುಮ ಗಣ್ಡಿವಧನ್ವ ಅಸ್ಮ ಅಣಿಮ ಲಘಿಮಾದಯೋ ರಾಜಾದಯೋ।
‘‘ಧಮ್ಮೋ ವಾ+ಞ್ಞತ್ಥೇ’’ತಿ ಗಣಸುತ್ತೇನ ರಾಜಾದೀಸು ಪಟ್ಠಿತತ್ತಾ ದಳಧಮ್ಮೋ ದಳಧಮ್ಮಾತಿ ವಾ ಹೋತಿ। ಯುವ ಸಾ ಸುವಾ ಮಘವ ಪುಮ
೧೨೩. ರಾಜಸ್ಸಿ ನಾಮ್ಹಿ
‘‘ಸಬ್ಬದತ್ತೇನ ರಾಜಿನಾ’’ತಿ ಪಾಠಮ್ಪತಿ ಇದ+ಮಾರದ್ಧಂ। ರಾಜಸ್ಸಿ ವಾ ಹೋತಿ ನಾಮ್ಹಿ। ರಾಜಿನಾ।
೨೨೨. ನಾ+ಸ್ಮಾಸು ರಞ್ಞಾ
ನಾ+ಸ್ಮಾಸು ರಾಜಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ರಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಅನೇಕವಣ್ಣತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸ। ರಞ್ಞಾ।
೧೨೪. ಸು+ನಂ+ಹಿಸೂ
ರಾಜಸ್ಸ ಊ ಹೋತಿ ವಾ ಸು+ನಂ+ಹಿಸು। ‘‘ಛಟ್ಠಿಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತಸ್ಸ ಹೋತಿ। ರಾಜೂಹಿ ರಾಜೇಹಿ ರಾಜೂಭಿ ರಾಜೇಭಿ।
೨೨೩. ರಞ್ಞೋ+ರಞ್ಞಸ್ಸ+ರಾಜಿನೋ ಸೇ
ಸೇ ರಾಜಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ಏತೇ ಆದೇಸಾ ಹೋನ್ತಿ। ರಞ್ಞೋ ರಞ್ಞಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ, ರಾಜೂನಂ।
೨೨೧. ರಾಜಸ್ಸ ರಞ್ಞಂ
ನಂಮ್ಹಿ ರಾಜಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ರಞ್ಞಂ ವಾ ಹೋತಿ। ರಞ್ಞಂ। ರಞ್ಞಾ, ರಾಜೂಹಿ ರಾಜೇಹಿ ರಾಜೂಭಿ ರಾಜೇಭಿ।
೨೨೪. ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ರಞ್ಞೇ+ರಾಜಿನಿ
ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ರಾಜಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ರಞ್ಞೇ+ರಾಜಿನಿ ಹೋನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ರಞ್ಞೇ ರಾಜಿನಿ, ರಾಜೂಸು ರಾಜೇಸು।
೨೨೫. ಸಮಾಸೇ ವಾ
ಇತಿ
ಅದ್ಧಾ, ಅದ್ಧಾನೋ ಅದ್ಧಾ। ಭೋ ಅದ್ಧ ಅದ್ಧಾ, ಅದ್ಧಾನೋ ಅದ್ಧಾ। ಅದ್ಧಾನಂ ಅದ್ಧಂ, ಅದ್ಧಾನೋ ಅದ್ಧೇ।
೧೯೨. ಪುಮ+ಕಮ್ಮ+ಥಾಮ+ದ್ಧಾನಂ ಸ+ಸ್ಮಾಸು ಚ
ಪುಮಾದೀನ+ಮು ಹೋತಿ ವಾ ಸ+ಸ್ಮಾಸು ನಾಮ್ಹಿ ಚೇ+ತಿ ಉತ್ತೇ ಅದ್ಧುನಾ, ಕಮ್ಮಾದಿತ್ತಾ ‘‘ನಾಸ್ಸೇ+ನೋ’’ತಿ ವಾ ಏನೋ, ಅದ್ಧೇನ ಅದ್ಧನಾ, ಅದ್ಧೇಹಿ ಅದ್ಧೇಭಿ। ಸೇ ಉಕಾರೇ ಚ –
೧,೯. ಇಯುವಣ್ಣಾ ಝಲಾ ನಾಮಸ್ಸ+ನ್ತೇ
ನಾಮಂ ಪಾಟಿಪದಿಕಂ, ತಸ್ಸ ಅನ್ತೇ ವತ್ತಮಾನಾ ಇವಣ್ಣುವಣ್ಣಾ ಝಲಸಞ್ಞಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಇ ಚ ಉ ಚ ಇಯು, ಇಯು ಚ ತೇ ವಣ್ಣಾ ಚೇತಿ ಇಯುವಣ್ಣಾ, ‘‘ದ್ವನ್ದನ್ತೇ ಸೂಯಮಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕ+ಮಭಿಸಮ್ಬನ್ಧಿಯ ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ವಣ್ಣಸದ್ದಂ ಪಚ್ಚೇಕ+ಮಭಿಸಮ್ಬನ್ಧಿಯ ‘‘ಇವಣ್ಣುವಣ್ಣಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ।
೮೧. ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ
ಝಲತೋ ಸಸ್ಸ ನೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಅದ್ಧುನೋ ಅದ್ಧುಸ್ಸ ಅದ್ಧಸ್ಸ, ಅದ್ಧಾನಂ।
೮೨. ನಾ ಸ್ಮಾಸ್ಸ
ಝಲತೋ
ಅತ್ತಾ, ಅತ್ತಾನೋ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯಾವ ದುತಿಯಾ ರಾಜಾವ, ಕಮ್ಮಾದಿತ್ತಾ ಏನೇ ಅತ್ತೇನ ಅತ್ತನಾ।
೧೯೫. ಸು+ಹಿಸು ನಕ
ಅತ್ತ+ಆತುಮಾನಂ ಸು+ಹಿಸು ನಕಾಗಮೋ ಹೋತಿ। ‘‘ಞಕಾನುಬನ್ಧಾ+ದ್ಯನ್ತಾ’’ತಿ ಪರಿಭಾಸತೋ ಕಕಾರೋ ಅನ್ತಾವಯವತ್ಥೋ, ಅತ್ತನೇಹಿ ಅತ್ಥೇಹಿ ಅತ್ತನೇಭಿ ಅತ್ತೇಭಿ।
೧೯೪. ನೋ+ತ್ತಾತುಮಾ
ಅತ್ತ+ಆತುಮೇಹಿ ಸಸ್ಸ ನೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತಸ್ಸ, ಅತ್ತಾನಂ।
೧೯೬. ಸ್ಮಾಸ್ಸ ನಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಅತ್ತ+ಆತುಮೇಹಿ ಚ ಪರಸ್ಸ ಸ್ಮಾಸ್ಸ ನಾ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಅತ್ತನಾ। ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮಾದಿತ್ತಾ ನಿ, ಅತ್ತನಿ ಅತ್ತೇ ಅತ್ತಮ್ಹಿ ಅತ್ತಸ್ಮಿಂ, ಅತ್ತನೇಸು ಅತ್ತೇಸು। ಆತುಮಾ ಅತ್ತಾವ।
ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸು ವಾ’’ತಿ ಸುತ್ತೇ ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸೂ’’ತಿ ಯೋಗವಿಭಾಗಾ ಆನೋಮ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸ ಉ, ಪರಸ್ಸರಲೋಪೇ ಬ್ರಹ್ಮುನೋತಿಪಿ ಸಿಜ್ಝತಿ। ಅಯಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಯುತ್ತೇ ದಿಸ್ಸತಿ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗೇ-
೬೦. ಘ+ಬ್ರಹ್ಮಾದಿತೇ
ಆಕತಿಗಣೋ+ಯಂ
೧೯೧. ನಾಮ್ಹಿ
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸು ಹೋತಿ ನಾಮ್ಹಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಬ್ರಹ್ಮುನಾ, ಬ್ರಹ್ಮೇಹಿ ಬ್ರಹ್ಮೇಭಿ।
೧೯೦. ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸು ವಾ
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸು ವಾ ಹೋತಿ ಸ+ನಂಸು। ‘‘ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ’’ತಿ ನೋ। ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಬ್ರಹ್ಮುಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸ, ಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ। ‘‘ಸ್ಮಾಸ್ಸ ನಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚೇ’’ತಿ ಸ್ಮಾಸ್ಸ ನಾ, ಉಕಾರೇ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ। ‘‘ಅಮ್ಬ್ವಾದೀಹಿ’’ತಿ ಸ್ಮಿನೋ ನಿ, ಇಮಸ್ಸ ಆಕತಿಗಣತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಾದಿತ್ತೇಪಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತಾ। ಬ್ರಹ್ಮನಿ ಬ್ರಹ್ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಮ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಮಿಂ, ಬ್ರಹ್ಮೇಸು।
ಸಖಾ, ರಾಜಾದಿತ್ತಾ ಆ।
೨,೧೫೭. ಆಯೋ ನೋ ಚ ಸಖಾ
ಸಖತೋ ಯೋನ+ಮಾಯೋ ನೋ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಆನೋ ಚ। ಸಖಾಯೋ ಸಖಾನೋ।
೧೫೯. ನೋ+ನಾ+ಸೇಸ್ವಿ
ಸಖಸ್ಸ ಇ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ ನೋ+ನಾ+ಸೇಸು। ಸಖಿನೋ।
೧೬೧. ಯೋ+ಸ್ವಂ+ಹಿಸು ಚಾ+ರಙ
ಸಖಸ್ಸ ವಾ ಆರಙ ಹೋತಿ ಯೋ+ಸ್ವಂ+ಹಿಸು ಸ್ಮಾ+ನಂಸುಚ।
೧೭೧. ಆರಙಸ್ಮಾ
ಆರವಾದೇಸತೋ
೧೭೨. ಟೋ ಟೇ ವಾ
ಆರವಾದೇಸಮ್ಹಾ ಯೋನಂ ಟೋ ಟೇ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂತಿ ಟೇ। ಅಞ್ಞತ್ಥ ‘‘ಆರಙಸ್ಮಾ’’ತಿ ಟೋ। ಸಖಾರೇ ಸಖಾರೋ ಸಖೇ। ಟೋಗ್ಗಹಣಂ ಲಾಘವತ್ಥಂ। ಸಖಿನಾ, ಸಖಾರೇಹಿ ಸಖೇಹಿ। ‘‘ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ’’ತಿ ಝತೋ ಸಸ್ಸ ನೋ, ಸಖಿನೋ ಸಖಿಸ್ಸ, ಸಖಾರಾನಂ।
೧೬೦. ಸ್ಮಾ+ನಂಸು ವಾ
ಸಖಸ್ಸ ವಾ ಇ ಹೋತಿ ಸ್ಮಾ+ನಂಸು। ಸಖೀನಂ ಸಖಾನಂ।
೧೭೧. ಟಾ ನಾ+ಸ್ಮಾನಂ
ಆರವಾದೇಸಮ್ಹಾ ನಾ+ಸ್ಮಾನಂ ಟಾ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಸಖಾರಾ, ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ಸಖಾರಸ್ಮಾ। ‘‘ನಾ ಸ್ಮಾಸ್ಸಾ’’ತಿ ನಾ, ಸಖಿನಾ ಸಖಿಸ್ಮಾ ಸಖಾ ಸಖಮ್ಹಾ ಸಖಸ್ಮಾ।
೧೫೮. ಟೇ ಸ್ಮಿನೋ
ಸಖತೋ ಸ್ಮಿನೋ ಟೇ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಸಖೇ, ಸಖಾರೇಸು ಸಖೇಸು। ಸಖಿ ಸಖೀತಿ ಇತ್ಥಿಯಂಯೇವ ಪಯೋಗೋ ದಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ನದಾದಿತೋ ಙೀ’’ತಿ ವೀಮ್ಹಿ ಆಲಪನತ್ತಾ ವಾ ರಸ್ಸೋ।
ಯುವಾದಿತ್ತಾ
೧೮೧. ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ವಾ
ಯುವಾದೀಹಿ ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ‘‘ಯೋನ+ಮಾನೋ’’ತಿ ಆನೋಮ್ಹಿ ಸಿದ್ಧೇಪಿ ‘‘ದುತಿಯಸ್ಸ ನೇ’’ತಿ ಗನ್ಥಗಾರವೋ ಹೋತೀತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂಪತಿ ಲಾಘವತ್ಥಂ ನೋಗ್ಗಹಣಂ।
೧೭೯. ನೋ+ನಾ+ನೇಸ್ವಾ
ನೋ+ನಾ+ನೇಸು ಯುವಾದೀನ+ಮಾ ಹೋತಿ। ಯುವಾನೋ ಯುವಾ। ಭೋ ಯುವ ಯುವಾ, ಯುವಾನೋ ಯುವಾ। ಯುವಾನಂ ಯುವಂ, ಯುವಾನೋ ಯುವಾನೇ ಯುವೇ। ಯುವಾನಾ।
೧೭೮. ಯುವಾದೀನಂ ಸು+ಹಿಸ್ವಾ+ನಙ
ಸು+ಹಿಸು ಯುವಾದೀನ+ಮಾನಙ ಹೋತಿ। ಯುವಾನೇಹಿ ಯುವಾನೇಭಿ।
೧೯೩. ಯುವಾ ಸಸ್ಸಿ+ನೋ
ಯುವಾ ಸಸ್ಸ ವಾ ಇನೋ ಹೋತಿ। ಯುವಿನೋ ಯುವಸ್ಸ, ಯುವಾನಂ।
೧೮೦. ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂನಂ ನಾ+ನೇ
ಯುವಾದಹಿ ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂನಂ ನಾ+ನೇ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಯುವಾನಾ, ಯುವಾನೇಹಿ ಯುವಾನೇಭಿ। ಯುವಾನೇ, ಯುವಾನೇಸು। ಮಘವ+ಪುಮ+ವತ್ತಹಸದ್ದಾ ಯುವಸದ್ದಸಮಾ। ಅಯಂ ವಿಸೇಸೋ –
೧೮೭. ಗಸ್ಸಂ
ಪುಮಸದ್ದತೋ ಗಸ್ಸ ಅಂ ವಾ ಹೋತಿ। ಪುಮಂ ಪುಮ ಪುಮಾ, ಪುಮಾನೋ ಪುಮಾ। ಪುಮಾನಂ ಪುಮಂ, ಪುಮಾನೋ ಪುಮಾನೇ ಪುಮೇ।
೧೮೫. ನಾಮ್ಹಿ
ಪುಮಸ್ಸಾ
೧೮೪. ಪುಮಾತಿ
ಸ್ಮಿನೋ ನೇ ವಾ ಹೋತಿ। ಪುಮಾನೇ ಪುಮೇ ಪುಮಮ್ಹಿ ಪುಮಸ್ಮಿಂ।
೧೮೬. ಸುಮ್ಹಾ ಚ
ಪುಮಸ್ಸ ಸುಮ್ಹಿ ಪುಮಾದೀನಂ ಯಂ ನಿಚ್ಚಂ ವುತ್ತಂ, ತಂ ವಾ ಹೋತೀತಿ ಆನಙ ವಾ ಹೋತಿ ಆ ಚ। ಪುಮಾನೇಸು ಪುಮಾಸು ಪುಮೇಸು। ವತ್ತಹಾ, ವತ್ತಹಾನೋ ವತ್ತಹಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯುವಸದ್ದಸಮಂ।
೧೮೯. ವತ್ತಹಾ ಸ+ನಂನಂ ನೋ+ನಾನಂ
ವತ್ತಹಾ ಸನಂನಂ ನೋನಾನಂ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ವತ್ತಹಾನೋ ವತ್ತಹಾನಾನಂ।
ಅಕಾರನ್ತಂ।
ಸಾ ಸಿ,
೬೪. ಏಕವಚನ+ಯೋಸ್ವ+ಘೋನಂ
ಘೋ ಚ ಓ ಚ ಘೋ, ನ ಘೋ ಅಘೋ। ‘‘ಅಘೋನಂ’’ತಿ ಘಪ್ಪಟಿಸೇಧೇ ಅಕತೇ ಸ್ಸ+ಮಾದೀಸು ಪರೇಸು ಘಸ್ಸ ವಿಕಪ್ಪೇನ ರಸ್ಸೋ, ಏಕವಚನಾದೀಸು
೬೬. ಸಿಸ್ಮಿಂ ನಾ+ನಪುಂಸಕಸ್ಸತಿ
ಅನಪುಂಸಕಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಸಿಮ್ಹಿ ತು ನ ರಸ್ಸೋ। ಸಾ। ‘‘ಪಜ್ಜುನ್ನೋವ ಲಕ್ಖಣಪವುತ್ತಿ ಜಲೇಪಿ ವಸ್ಸತಿ, ಥಲೇಪಿ ವಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞಾಯಾ ಯುವಾದಿತ್ತಾ ಸಿಸ್ಸ ಆ। ಯೋಸು ರಸ್ಸೇ ‘‘ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ವಾ’’ತಿ ಯೋಸ್ಸ ನೋ। ‘‘ನೋ ನಾನೇಸ್ವಾ’’ತಿ ಆ, ಸಾನೋ। ನೋತ್ತಾಭಾವಪಕ್ಖೇ ‘‘ಯೋನ+ಮಾನೋ’’ತಿ ವಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ವವತ್ಥಿತವಿಭಾಸತ್ತಾ ನಿಚ್ಚ+ಮಾನೋ, ತಸ್ಮಾ ನೋ+ನೇಅಭಾವಪಕ್ಖೇ ಸಾ, ಸೇತಿ ರೂಪಪಸಙ್ಗೋ ನ ಹೋತಿ। ಸಾನೋ। ತಥಾ ನೇತ್ತಾಭಾವಪಕ್ಖೇ।
೧೮೮. ಸಾಸ್ಸಂ+ಸೇ ಚಾ+ನಙ
ಸಾಸದ್ದಸ್ಸ ಆನಙ ಹೋತಿ ಅಂ+ಸೇ ಗೇ ಚ ನಿಚ್ಚಂ। ಭೋ ಸಾನ ಸಾನಾ, ಸಾನೋ। ಸಾನಂ, ಸಾನೇ ಸಾನೋ। ಸಾನಾ, ಸಾನೇಹಿ ಸಾನೇಭಿ। ಸಾನಸ್ಸ, ಸಾನಂ। ಸಾನಾ, ಸಾನೇಹಿ ಸಾನೇಭಿ। ಸಾನೇ, ಸಾನೇಸು।
ಸುವಾ ಯುವಾವ। ‘‘ಏಕವಚನಯೋಸ್ವ+ಘೋನಂ’’ತಿ ರಸ್ಸತ್ತಂ ವಿಸೇಸೋ। ಗೇ ತು –
೧೩೦. ಗೇ ವಾ
ಅಘೋನಂ ಗೇ ವಾ ರಸ್ಸೋ ಹೋತಿ ತಿಲಿಙ್ಗೇ। ಭೋ ಸುವ ಸುವಾ।
ಆಕಾರನ್ತಂ।
ಮುನಿ
೯೩. ಯೋಸು ಝಿಸ್ಸ ಪುಮೇ
ಝಸಞ್ಞಸ್ಸ ಇಸ್ಸ ಯೋಸು ವಾ ಟ ಹೋತಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಮುನಯೋ, ಝಗ್ಗಹಣಂ ಕಿಂ, ಇಕಾರನ್ತಸಮುದಾಯಸ್ಸ ಮಾ ಸಿಯಾ। ಇಗ್ಗಹಣಂ ಕಿಂ, ಈಕಾರಸ್ಸ ವಾತಿ। ಅತೋತಿ ಸಾಮಞ್ಞನಿದ್ದೇಸಾ ಲಕ್ಖಣಿಕಅಕಾರತೋ ಯೋನಂ ಟಾಟೇ ಸಮ್ಪತ್ತಾಪಿ ಅವಿಧಾನಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ನ ಹೋನ್ತಿ। ಸಾಮತ್ಥಿಯಞ್ಚ ಅಞ್ಞಥಾ ಅನುಪಪತ್ತಿ।
೧೧೪. ಲೋಪೋ
ಝಲತೋ ಯೋನಂ ಲೋಪೋ ಹೋತೀತಿ ಯೋಲೋಪೇ –
೮೮. ಯೋಲೋಪ+ನಿಸು ದೀಘೋ
ಯೋನಂ ಲೋಪೇನಿಸು ಚ ದೀಘೋ ಹೋತಿ। ಮುನಿ। ಮುನಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಯೋಲೋಪೋ ಕಿಮತ್ಥಂ ನ ಹೋತಿ, ಅಕ್ಕೇನ ಝತ್ತಸ್ಸ ನಾಸಿತತ್ತಾ। ಕಿನ್ತಿ ಪಠಮಂ ನ ಹೋತಿ, ಅನ್ತರಙ್ಗತ್ತಾ ಝತ್ತಸ್ಸ। ಭೋ ಮುನಿ ಮುನೀ, ಮುನಯೋ ಮುನೀ। ಮುನಿಂ, ಮುನಯೋ ಮುನೀ। ಮುನಿನಾ, ಮುನೀಹಿ ಮುನೀಭಿ। ‘‘ಯೋಲೋಪನಿಸು’’ ‘‘ವೀಮನ್ತುವನ್ತೂನ’’ ಮಿಚ್ಚಾದಿಞಾಪಕಾ ಇಕಾರುಕಾರಾನಂ ಸುನಂಹಿಸು ದೀಘಸ್ಸಾ+ನಿಚ್ಚತ್ತಾ ಮುನಿಹಿ ಮುನಿನಂ ಮುನಿಸು ಇತಿಪಿ ಹೋತಿ। ‘‘ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ’’ತಿ ನೋ, ಮುನಿನೋ ಮುನಿಸ್ಸ, ಮುನೀನಂ। ‘‘ನಾಸ್ಮಾಸ್ಸಾ’’ತಿ ನಾ, ಮುನಿನಾ ಮುನಿಮ್ಹಾ ಮುನಿಸ್ಮಾ। ಮುನಿಮ್ಹಿ ಮುನಿಸ್ಮಿಂ, ಮುನೀಸು। ‘‘ಇತೋ ಕ್ವಚಿ ಸಸ್ಸ ಟಾನುಬನ್ಧೋ’’ (ಗಣಸುತ್ತ)ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದೀಸು ಪಾಠಾ ‘‘ಯೋ ಚ ಸಿಸ್ಸೋ ಮಹಾಮುನೇ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಘ+ಬ್ರಹ್ಮಾದಿತೇ’’ತಿ ಸಸ್ಸ ಏಟ।
ಏವಂ –
ಜೋತಿ
ಬ್ಯಾಧಿ ಓಧಿ ಬೋಧಿ ಸನ್ಧಿ, ರಾಸಿ ಕೇಸಿ ಸಾತಿ ದೀಪಿ॥
ಇಸಿ ಗಿನಿ ಮಣಿ ಧನಿ, ಗಿರಿ ರವಿ ಕವಿ ಕಪಿ।
ಅಸಿ ಮಸಿ ನಿಧಿ ವಿಧಿ, ಅಹಿ ಕಿಮಿ ಪತಿ ಹರಿ॥
ಅರಿ ತಿಮಿ ಕಲಿ ಬಲಿ, ಜಲಧಿ ಚ ಗಹಪತಿ।
ಉರಮಿತಿ ವರಮತಿ, ನಿರುಪಧಿ ಅಧಿಪತಿ।
ಅಞ್ಜಲಿ ಸಾರಥಿ ಅತಿಥಿ, ಸಮಾಧಿ ಉದಧಿಪ್ಪಭುತಯೋ॥
ಅಗ್ಗಿ+ಇಸೀನಂ ಅಯಂ ವಿಸೇಸೋ –
೧೪೭. ಸಿಸ್ಸಾ+ಗ್ಗಿತೋ ನಿ
ಅಗ್ಗಿಸ್ಮಾ ಸಿಸ್ಸ ನಿ ಹೋತಿ ವಾ। ಅಗ್ಗಿನಿ ಅಗ್ಗಿ, ಅಗ್ಗಯೋ ಇಚ್ಚಾದಿ ಮುನಿಸದ್ದಸಮಂ।
೧೩೩. ಟೇ ಸಿಸ್ಸಿ+ಸಿಸ್ಮಾ
ಇಸಿಸ್ಮಾ ಸಿಸ್ಸ ಟೇ ವಾ ಹೋತಿ। ಇಸೇ ಇಸಿ। ‘‘ಘ+ಬ್ರಹ್ಮಾದಿತೇ’’ತಿ ಗಸ್ಸ ಏ ವಾ, ಭೋ ಇಸೇ ಇಸಿ, ಇಸಯೋ ಇಸೀ। ಇಸಿಂ।
೧೩೪. ದುತಿಯಸ್ಸ ಯೋಸ್ಸ
‘‘ದುತಿಯಾ ಯೋಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ದುತಿಯಸ್ಸ ಯೋಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಿಸುಂ ಕರಣಂ ‘‘ಏಕಯೋಗನಿದ್ದಿಟ್ಠಾನ+ಮಪ್ಯೇ+ಕದೇಸೋ+ನುವತ್ತತೇ, ನ
ಆದಿ, ಆದಯೋ ಇಚ್ಚಾದಿ, ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ –
೫೫. ರತ್ಯಾದೀಹಿ ಟೋ ಸ್ಮಿನೋ
ರತ್ಯಾದೀಹಿ ಸ್ಮಿನೋ ಟೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಆದೋ ಆದಿಮ್ಹಿ ಆದಿಸ್ಮಿಂ, ಆದೀಸು।
ಸಮಾಸೇ ಇಕಾರನ್ತತೋ ಯೋ+ಸ್ಮಿಂಸು ವಿಸೇಸೋ।
೧೮೨. ಇತೋ+ಞ್ಞತ್ಥೇ ಪುಮೇ
ಅಞ್ಞತ್ಥೇ ವತ್ತಮಾನತೋ ಇಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಅರಿಯವುತ್ತಿನೋ ಅರಿಯವುತ್ತಯೋ ಅರಿಯವುತ್ತೀ। ಭೋ ಅರಿಯವುತ್ತಿ ಅರಿಯವುತ್ತೀ, ಅರಿಯವುತ್ತಿನೋ ಅರಿಯವುತ್ತಯೋ ಅರಿಯವುತ್ತೀ। ಅರಿಯವುತ್ತಿಂ, ಅರಿಯವುತ್ತಿನೋ ಅರಿಯವುತ್ತಯೋ ಅರಿಯವುತ್ತೀ। ಅರಿಯವುತ್ತಿನಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ತು ಮುನಿಸದ್ದಸಮಂ।
೧೮೩. ನೇ ಸ್ಮಿನೋ ಕ್ವಚಿ
ಅಞ್ಞತ್ಥೇ ಇಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಸ್ಮಿನೋ ನೇ ವಾ ಹೋತಿ ಕ್ವಚಿ। ಅರಿಯವುತ್ತಿನೇ ಅರಿಯವುತ್ತಿಮ್ಹಿ ಅರಿಯವುತ್ತಿಸ್ಮಿಂ, ಅರಿಯವುತ್ತೀಸು। ಏವಂ ತೋಮರಙ್ಕುಸಪಾಣಿನೋ ಸಾರಮತಿನೋ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಕ್ವಚಿಗ್ಗಹಣಾ ನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ನೇಆದೇಸೋ।
ಇಕಾರನ್ತಂ।
ದಣ್ಡೀ
೭೫. ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ಪುಮೇ
ಝಸಞ್ಞಿತೋ ಯೋನಂ ನೋ+ನೇ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ದಣ್ಡಿನೋ।
೧೧೫. ಜನ್ತುಹೇತ್ವೀಘಪೇಹಿ ವಾ
ಜನ್ತು+ಹೇತೂಹಿ ಈಕಾರನ್ತೇಹಿ ಘ+ಪಸಞ್ಞೇಹಿ ಚ ಪರೇಸಂ ಯೋನಂ ವಾ ಲೋಪೋ ಹೋತಿ। ‘‘ಯೋಲೋಪನಿಸು ದೀಘೋ’’ತಿ ದೀಘೇ ದಣ್ಡೀ ದಣ್ಡಿಯೋ। ಗೇ ತು ‘‘ಗೇ ವಾ’’ತಿ ವಾ ರಸ್ಸೋ। ಭೋ ದಣ್ಡಿ ದಣ್ಡೀ, ದಣ್ಡಿನೋ ದಣ್ಡೀ ದಣ್ಡಿಯೋ।
೭೪. ನಂ ಝೀತೋ
ಝಸಞ್ಞೀತೋ ಅಂವಚನಸ್ಸ ನಂ ವಾ ಹೋತಿ। ದಣ್ಡಿನಂ ದಣ್ಡಿಂ, ದಣ್ಡಿನೇ।
೭೬. ನೋ
ಝೀತೋ ಯೋನಂ ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ದಣ್ಡಿನೋ ದಣ್ಡೀ ದಣ್ಡಿಯೋ। ದಣ್ಡಿನಾ, ದಣ್ಡೀಹಿ ದಣ್ಡೀಭಿ। ‘‘ಝಲಾ ಸಸ್ಸ ನೋ’’ತಿ ನೋಮ್ಹಿ ಕತೇ ದಣ್ಡಿನೋ ದಣ್ಡಿಸ್ಸ, ದಣ್ಡೀನಂ। ‘‘ನಾ ಸ್ಮಾಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸ್ಮಾಸ್ಸ ನಾ, ದಣ್ಡಿನಾ ದಣ್ಡಿಮ್ಹಾ ದಣ್ಡಿಸ್ಮಾ।
೭೭. ಸ್ಮಿನೋ ನಿ
ಝೀತೋ ಸ್ಮಿಂವಚನಸ್ಸ ನಿ ಹೋತಿ ವಾ। ದಣ್ಡಿನಿ ದಣ್ಡಿಸ್ಮಿಂ, ದಣ್ಡೀಸು, ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ಗಾಮಣೀ+ಸೇನಾನೀ+ಸುಧೀಪಭುತೀನಂ ನಿಆದೇಸಾಭಾವೋ ಚ ವಿಸೇಸೋ। ಏವಂ –
ಧಮ್ಮೀ
ಛತ್ತೀ ಮಾಲೀ ಚಮ್ಮೀ ಯೋಗೀ, ಭಾಗೀ ಭೋಗೀ ಕಾಮೀ ಸಾಮೀ॥
ಧಜೀ ಗಣೀ ಸಸೀ ಕುಟ್ಠೀ, ಜಟೀ ಯಾನೀ ಸುಖೀ ಸಿಖೀ।
ದನ್ತೀ ಮನ್ತೀ ಕರೀ ಚಾಗೀ, ಕುಸಲೀ ಮುಸಲೀ ಬಲೀ। (ವಾಚೀ, ರೂ)
ಪಾಪಕಾರೀ ಸತ್ತುಘಾತೀ, ಮಾಲ್ಯಕಾರೀ ದೀಘಜೀವೀ।
ಧಮ್ಮವಾದೀ ಸೀಹನಾದೀ, ಭೂಮಿಸಾಯೀ ಸೀಘಯಾಯೀ॥
ಈಕಾರನ್ತಂ।
ಭಿಕ್ಖು, ಸಿಲೋಪೋ। ಲಸಞ್ಞಾಯಂ –
೮೩. ಲಾ ಯೋನಂ ವೋ ಪುಮೇ
ಲತೋ ಯೋನಂ ವೋ ಹೋತಿ ವಾ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ।
೯೪. ವೇ+ವೋಸು ಲುಸ್ಸ
ಲಸಞ್ಞಸ್ಸ ಉಸ್ಸ ವೇ+ವೋಸು ಟ ಹೋತಿ। ಏತ್ಥ ‘‘ಪುಮಾಲಪನೇ ವೇವೋ’’ ತ್ಯ+ತ್ರ ವೋಸ್ಸ ಸಹಚರಿತಞಾಯಾ ಅನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ ಜಾತಿವಸೇನ ‘‘ಲಾ ಯೋನಂ’’ ತ್ಯಾದೋ ವೋ ಚ ಗಯ್ಹತಿ। ಭಿಕ್ಖವೋ। ಅಞ್ಞತ್ರ ‘‘ಲೋಪೋ’’ತಿ ಯೋಲೋಪೋ। ‘‘ಯೋಲೋಪನಿಸು ದೀಘೋ’’ತಿ ದೀಘೇ ಭಿಕ್ಖೂ। ಭೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂ।
೯೬. ಪುಮಾ+ಲಪನೇ ವೇವೋ
ಲಸಞ್ಞತೋ ಉತೋ ಯೋಸ್ಸಾ+ಲಪನೇ ವೇ+ವೋ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖವೋ ಭಿಕ್ಖೂ। ಭಿಕ್ಖುಂ, ಭಿಕ್ಖವೋ ಭಿಕ್ಖೂ। ಭಿಕ್ಖುನಾ
ಸೇತು ಕೇತು ರಾಹು ಭಾಣು, ಸಂಕು ಉಚ್ಛು ವೇಳು ಮಚ್ಚು। (ಪಙ್ಗು, ರೂ) ಸಿನ್ಧು ಬನ್ಧು ನೇರು ಮೇರು, ಸತ್ತು ಕಾರು ಹೇತು ಜನ್ತು। ರುರು ಪಟು – ಇಚ್ಚಾದಯೋ।
ಜನ್ತು+ಹೇತೂನಂ ಯೋಸ್ವ+ಯಂ ಭೇದೋ। ‘‘ಜನ್ತು+ಹೇತ್ವೀ+ಘ+ಪೇಹಿ ವಾ’’ತಿ ಯೋಲೋಪೇ –
೮೪. ಜನ್ತ್ವಾದಿತೋ ನೋ ಚ
ಜನ್ತ್ವಾದಿತೋ ಯೋನಂ ನೋ ಹೋತಿ ವೋ ಚ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಜನ್ತುನೋ ಜನ್ತವೋ ಜನ್ತುಯೋ। ಭೋ ಜನ್ತು ಜನ್ತೂ, ಜನ್ತುನೋ, ‘‘ಪುಮಾಲಪನೇ ವೇವೋ’’ತಿ ವೇ+ವೋ, ಜನ್ತವೇ ಜನ್ತವೋ ಜನ್ತುಯೋ। ಜನ್ತುಂ, ಜನ್ತೂ ಜನ್ತುನೋ ಜನ್ತವೋ ಜನ್ತುಯೋ। ಸೇಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಮಂ।
ಹೇತು, ಹೇತೂ ಹೇತವೋ। ‘‘ಯೋಮ್ಹಿ ವಾ ಕ್ವಚೀ’’ತಿ ಲಸಞ್ಞಸ್ಸ ಉಸ್ಸ ವಾ ಟಾದೇಸೋ, ಹೇತಯೋ। ಯೋಮ್ಹಿ ಅನ್ತರಙ್ಗತ್ತಾ ಪಠಮಂ ಟಾದೇಸೇ ಕತೇ ಪಚ್ಛಾ ಯೋಲೋಪಾಭಾವೋ, ತಥಾ ಹಿ ಅನ್ತರಙ್ಗ+ಬಾಹಿರಙ್ಗವಿಧಾನೇಸ್ವ+ನ್ತರಙ್ಗವಿಧಿಯೇವ ಬಲವಾ। ಏತ್ಥ ಚ ಪಕತಿನಿಸ್ಸಿತ+ಮನ್ತರಙ್ಗಂ, ಪಚ್ಚಯನಿಸ್ಸಿತಂ ಬಾಹಿರಙ್ಗಂ। ಹೇತುಯೋ। ಭೋ ಹೇತು, ಹೇತೂ ಹೇತವೇ ಹೇತವೋ ಹೇತಯೋ ಹೇತುಯೋ। ಸೇಸಂ ಪುಬ್ಬಸಮಂ।
ಬಹುತೋ
೪೮. ಬಹುಕತಿನ್ನಂ
ನಂಮ್ಹಿ ಬಹುನೋ ಕತಿಸ್ಸ ಚ ನುಕ ಹೋತಿ ತಿಲಿಙ್ಗೇ। ಬಹುನ್ನಂ। ಸೇಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಮಂ।
ವತ್ತು ಸಿ,
೫೭. ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಾ ಸಿಮ್ಹಿ
ಲ್ತುಪಚ್ಚಯನ್ತಾನಂ ಪಿತು+ಮಾತು+ಭಾತು+ಧೀತು+ದುಹಿತು+ಜಾಮಾತು+ನತ್ತು+ಹೋತು+ಪೋತೂನಞ್ಚಾ ಹೋತಿ ಸಿಮ್ಹಿ। ವತ್ತಾ। ‘‘ಕತ್ತರಿ ಲ್ತು+ಣಕಾ’’ತಿ ವಿಹಿತಲ್ತುಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಗಹಣಾ ಯತೋ ಧಾತುತೋ ಹಿ ಸೋ ವಿಹಿತೋ, ‘‘ಪಚ್ಚಯಗ್ಗಹಣೇ ಯಸ್ಮಾ ಸೋ ವಿಹಿತೋ, ತದಾದಿನೋ ತದನ್ತಸ್ಸ ಚ ಗಹಣಂ’’ತಿ ಞಾಯಾ ತದವಿನಾಭಾವತೋ ತದನ್ತಧಾತುನೋಪಿ ಗಹಣಂತಿ ಲ್ತುಪಚ್ಚಯನ್ತಾನಂತಿ ವುತ್ತಂ।
೧೬೨. ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮ ಸೇ
ಲ್ತುಪಚ್ಚಯನ್ತಾನಂ ಪಿತಾದೀನಞ್ಚಾ+ರಙ ಹೋತಿ ಸತೋ+ಞ್ಞತ್ರ। ‘‘ಆರಙಸ್ಮಾ’’ತಿ ಟೋ, ವತ್ತಾರೋ।
೫೮. ಗೇ ಅ ಚ
ಗೇಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನಂ ಅ ಹೋತಿ ಆ ಚ। ಭೋ ವತ್ತ ವತ್ತಾ, ವತ್ತಾರೋ। ವತ್ತಾರಂ, ವತ್ತಾರೇ ವತ್ತಾರೋ। ನಾವಚನಸ್ಸ ‘‘ಟಾ ನಾಸ್ಮಾನಂ’’ತಿ ಟಾ, ವತ್ತಾರಾ।
೧೬೬. ಸು+ಹಿಸ್ವಾ+ರಙ
ಸು+ಹಿಸು ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಾರಙ ವಾ ಹೋತಿ। ವತ್ತಾರೇಹಿ ವತ್ತಾರೇಭಿ ವತ್ತೂಹಿ ವತ್ತೂಭಿ।
೧೬೫. ಸಲೋಪೋ
ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀಹಿ
೧೬೩. ನಂಮ್ಹಿ ವಾ
ನಂಮ್ಹಿ ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಾರಙ ವಾ ಹೋತಿ। ವತ್ತಾರಾನಂ।
೧೬೪. ಆ
ನಂಮ್ಹಿ ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಾ ವಾ ಹೋತಿ। ವತ್ತಾನಂ ವತ್ತೂನಂ। ಸ್ಮಾಸ್ಸ ಟಾ, ವತ್ತಾರಾ।
೧೭೪. ಟಿ ಸ್ಮಿನೋ
ಆರವಾ+ದೇಸಮ್ಹಾ ಸ್ಮಿನೋ ಟಿ ಹೋತಿ।
೧೭೬. ರಸ್ಸಾ+ರಙ
ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ಆರೋ ರಸ್ಸೋ ಹೋತಿ। ವತ್ತರಿ, ವತ್ತಾರೇಸು ವತ್ತೂಸು ವತ್ತುಸು। ಏವಂ –
ಏವಂ ಭತ್ತು ಕತ್ತು ನೇತು, ಸೋತು ಞಾತು ಜೇತು ಛೇತ್ತು।
ಭೇತ್ತು ದಾತು ಧಾತು ಬೋದ್ಧು, ವಿಞ್ಞಾಪೇತಾದಯೋಪಿ ಚ॥
ಸತ್ಥುಸದ್ದಸ್ಸ ಪನ ನಾಮ್ಹಿ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ‘‘ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಸೇ’’ತಿ ವಾ ಆರವಾದೇಸೇ ಸತ್ಥಾರಾ ಸತ್ಥುನಾ। ಸೇಸಂ ವತ್ತುಸಮಂ।
ಸಿಮ್ಹಿ ಆ, ಪಿತಾ। ‘‘ಲ್ತು+ಪಿತಾದೀನ+ಮಸೇ’’ತಿ ಆರವಾದೇಸೇ –
೧೭೭. ಪಿತಾದೀನ+ಮನತ್ವಾದೀನಂ
ನತ್ವಾದಿವಜ್ಜಿತಾನಂ
ಗುಣವನ್ತು ಸಿ,
೧೫೧. ನ್ತುಸ್ಸ
ಸಿಮ್ಹಿ ನ್ತುಸ್ಸ ಟಾ ಹೋತಿ। ಗುಣವಾ। ಯೋಮ್ಹಿ ‘‘ನ್ತನ್ತೂನಂ ನ್ತೋ ಯೋಮ್ಹಿ ಪಠಮೇ’’ತಿ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ನ್ತುಸ್ಸ ನ್ತೋ ಹೋತಿ। ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ನ್ತು ವನ್ತು+ಮನ್ತಾ+ವನ್ತು+ತವನ್ತುಸಮ್ಬನ್ಧೀ’’ತಿ ಪರಿಭಾಸತೋ ನ್ತು ಚ ವನ್ತ್ವಾದಿಸಮ್ಬನ್ಧೀಯೇವ ಗಯ್ಹತೇ, ನ ಜನ್ತು ತನ್ತಾದೀನಂ। ಗುಣವನ್ತೋ। ಅಞ್ಞತ್ರ –
೯೧. ಯ್ವಾದೋ ನ್ತುಸ್ಸ
ಯೋಆದೀಸು ನ್ತುಸ್ಸ ಅ ಹೋತಿ। ಗುಣವನ್ತಇತಿ ಅಕಾರನ್ತಾ ಟಾ+ಟೇಆದೇಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಗುಣವನ್ತಾ। ‘‘ಟಟಾಅಂ ಗೇ’’ತಿ ಟಾದಯೋ
ಏವಂ ಗಣವಾ ಕುಲವಾ ಫಲವಾ ಯಸವಾ ಧನವಾ ಸುತವಾ ಭಗವಾ ಹಿಮವಾ ಬಲವಾ ಸೀಲವಾ ಪಞ್ಞವಾ ಇಚ್ಚಾದೀ।
೧೫೩. ಹಿಮವತೋ ವಾ ಓ
ಹಿಮವತೋ ಸಿಮ್ಹಿ ನ್ತುಸ್ಸ ಓ ವಾ ಹೋತಿ, ಹಿಮವನ್ತೋ ಹಿಮವಾ। ಸೇಸಂ ಪುರಿಮಸಮಂ।
ಆಯಸ್ಮನ್ತುಸದ್ದೋ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಕ್ವಚಿ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ದ್ವಿವಚನೇನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ, ತಿಣ್ಣಂ ವಚನೇನ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋತಿ ದಿಸ್ಸತಿ।
ಏವಂ
ಉಕಾರನ್ತಂ।
ವೇಸ್ಸಭೂ ಸಿಲೋಪೋ। ತೇ ಚ ರಸ್ಸಾಭಾವೋವ ವಿಸೇಸೋ। ‘‘ಏಕವಚನಯೋಸ್ವ+ಘೋನಂ’’ತಿ ರಸ್ಸೇ ‘‘ಲಾ ಯೋನಂ ವೋ ಪುಮೇ’’ತಿ ವೋ, ವೇಸ್ಸಭುವೋ, ‘‘ವೇವೋಸು ಲುಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ನ ಟಾದೇಸೋ, ‘‘ಲೋಪೋತಿ ಯೋಲೋಪೇ ವೇಸ್ಸಭೂ। ‘‘ಗೇ ವಾ’’ತಿ ವಾ ರಸ್ಸೇ ಭೋ ವೇಸ್ಸಭು ವೇಸ್ಸಭೂ, ವೇಸ್ಸಭುವೋ ವೇಸ್ಸಭೂ। ವೇಸ್ಸಭುಂ, ವೇಸ್ಸಭುವೋ ವೇಸ್ಸಭೂ। ವೇಸ್ಸಭುನಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಭಿಕ್ಖುಸಮಂ। ಏವಂ ಸಯಮ್ಭೂ ಪರಾಭಿಭೂ ಅಭಿಭೂಆದಯೋ। ಗೋತ್ರಭೂ+ಸಹಭೂಸದ್ದೇಹಿ ಪನ ಯೋನಂ ‘‘ಜನ್ತ್ವಾದಿತೋ ನೋ ವಾ’’ತಿ ನೋ, ವೋ ವಾ, ಗೋತ್ರಭುನೋ ಗೋತ್ರಭುವೋ ಗೋತ್ರಭೂ। ಸಹಭುನೋ ಸಹಭುವೋ ಸಹಭೂ, ಸೇಸಂ ವೇಸ್ಸಭೂಸಮಂ।
೮೫. ಕೂತೋ
ಕೂಪಚ್ಚಯನ್ತತೋ ಯೋನಂ ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಸಬ್ಬಞ್ಞುನೋ। ಅಞ್ಞತ್ರ ‘‘ಲಾ ಯೋನಂ ವೋ ಪುಮೇ’’ತಿ ನ ವೋ, ‘‘ಕೂತೋ’’ತಿ ಜನ್ತ್ವಾದೀಹಿ ಪುಥಕ್ಕರಣಾ। ಯೋಲೋಪೇ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ। ಭೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞು ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ, ಸಬ್ಬಞ್ಞುನೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಇಚ್ಚಾದಿ।
ಏವಂ ಮಗ್ಗಞ್ಞೂ ಧಮ್ಮಞ್ಞೂ ಅತ್ಥಞ್ಞೂ ಕಾಲಞ್ಞೂ ರತ್ತಞ್ಞೂ ಮತ್ತಞ್ಞೂ ಕತಞ್ಞೂ ಕಥಞ್ಞೂ ವಿಞ್ಞೂ ವಿದೂ ಇಚ್ಚಾದಯೋ। ಏತ್ಥ ‘‘ವಿದಾ ಕೂ’’ ‘‘ವಿತೋ ಞಾತೋ’’
ಊಕಾರನ್ತಂ।
ಗೋ, ಸಿ, ಸಿಲೋಪೋ। ಗೋ।
೬೭. ಗೋಸ್ಸಾ+ಗ+ಸಿ+ಹಿ+ನಂಸು ಗಾವ+ಗವಾ
ಗ+ಸಿ+ಹಿ+ನಂವಜ್ಜಿತಾಸು ವಿಭತ್ತೀಸು ಗೋಸದ್ದಸ್ಸ ಗಾವ+ಗವಾ ಹೋನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಂ।
೧೭೦. ಉಭ+ಗೋಹಿ ಟೋ
ಉಭ+ಗೋಹಿ ಯೋನಂ ಟೋ ಹೋತಿ। ಗಾವೋ ಗವೋ। ಭೋ ಗೋ, ಗಾವೋ ಗವೋ।
೭೨. ಗಾವು+ಮ್ಹಿ
ಅಂವಚನೇ ಗೋಸ್ಸ ಗಾವು ವಾ ಹೋತಿ। ಗಾವುಂ ಗಾವಂ ಗವಂ, ಗಾವೋ ಗವೋ।
೭೧. ನಾಸ್ಸಾ
ಗೋತೋ ನಾಸ್ಸ ಆ ಹೋತಿ ವಾ। ಏಕವಣ್ಣತ್ತಾ ನ ಸಬ್ಬಾದೇಸೋ। ‘‘ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಪರಸ್ಸೇ’’ತಿ ವತ್ತನ್ತೇ ‘‘ಆದಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ನಾಸ್ಸ ಆ ಹೋತಿ, ಪರಲೋಪೋ, ಗಾವಾ ಗಾವೇನ ಗವಾ ಗವೇನ, ಗೋಹಿ ಗೋಭಿ।
೬೯. ಗವಂ ಸೇನ
ಗೋಸ್ಸ ಸೇ ವಾ ಗವಂ ಹೋತಿ ಸಹ ಸೇನ। ಗವಂ ಗಾವಸ್ಸ ಗವಸ್ಸ। ಕಚ್ಚಾಯನೇ ‘‘ಗವಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನಂ’’ತಿ ಪಾಳಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ನಂಮ್ಹಿ ಬಹುವಚನಮೇವ ಸಾಧಿತಂ, ಇಧ ‘‘ಗವಂವ ಸಿಙ್ಗಿನೋ ಸಙ್ಗಂ’’ತಿ ದಸ್ಸನತೋ ಏಕವಚನಞ್ಚ।
೭೦. ಗುನ್ನಞ್ಚ ನಂನಾ
ನಂವಚನೇನ
೬೮. ಸುಮ್ಹಿ ವಾ
ಸುಮ್ಹಿ ಗೋಸ್ಸ ಗಾವ+ಗವಾ ಹೋನ್ತಿ ವಾ। ಗಾವೇಸು ಗವೇಸು ಗೋಸು। ಗೋಸ್ಸ ಗೋಣಾದೇಸೋ ನ ಕತೋ, ಸದ್ದನ್ತರತ್ತಾ। ಗೋಣಸದ್ದೋ ಹಿ ಸತ್ತಸು ವಿಭತ್ತೀಸು ದಿಸ್ಸತೀತಿ।
ಉಸು+ಭೂಮಿ+ಪಸು+ರಂಸಿ-ದಿಸಾ+ವಾಚಾ+ಮ್ಬು+ಚಕ್ಖುಸು।
ದಸಸ್ವ+ತ್ಥೇಸು ಗೋ ವುತ್ತೋ, ಲಗ್ಗೇ ಚ ವಜಿರೇ ಇತಿ॥
ಓಕಾರನ್ತಂ।
ಇತಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಂ।
ಕಞ್ಞಾ, ಸಿಲೋಪೋ।
೧,೧೧. ಘಾ
ಇತ್ಥಿಯಂ ವತ್ತಮಾನಸ್ಸ ನಾಮಸ್ಸ+ನ್ತೇ ವತ್ತಮಾನೋ ಆಕಾರೋ ಘಸಞ್ಞೋ ಹೋತಿ। ‘‘ಜನ್ತು+ಹೇತ್ವೀ+ಘ+ಪೇಹಿ ವಾ’’ತಿ ಯೋಲೋಪೋ ವಾ। ಕಞ್ಞಾ ಕಞ್ಞಾಯೋ। ‘‘ಘ+ಬ್ರಹ್ಮಾದಿತೇ’’ತಿ ಗಸ್ಸ ಏ ವಾ, ಕಞ್ಞೇ ಕಞ್ಞಾ, ಯೋಮ್ಹಿ ಕಞ್ಞಾ ಕಞ್ಞಾಯೋ। ‘‘ಘೋ ಸ್ಸಂ+ಸ್ಸಾ ಯಂ+ತಿಂಸೂ’’ತಿ ಅಂಮ್ಹಿ ರಸ್ಸೋ। ಕಞ್ಞಂ, ಕಞ್ಞಾ ಕಞ್ಞಾಯೋ।
೪೫. ಘ+ಪತೇ+ಕಸ್ಮಿಂ ನಾದೀನಂ ಯ+ಯಾ
ಘಪತೋ
೧೦೩. ಯಂ
ಘಪತೋ ಸ್ಮಿನೋ ಯಂ ವಾ ಹೋತಿ। ಕಞ್ಞಾಯಂ ಕಞ್ಞಾಯ। ‘‘ಘ+ ಪತೇ+ಕಸ್ಮಿಂ ನಾದೀನಂ ಯ+ಯಾ’’ ‘‘ಯಂ’’ತಿ ಚ ಇಮೇಸಂ ಅಪವಾದಾದೀನಂ ವಿಸಯೇ ಮ್ಹಿಸ್ಸ ಉಸ್ಸಗ್ಗತ್ತಾ ಪವತ್ತಿ ನತ್ಥೀತಿ ಸ್ಮಿನೋ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ‘‘ಸ್ಮಾ+ಹಿ+ಸ್ಮಿನ್ನ’’ ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಮ್ಹಿಕತೇ ‘‘ದಸಸಹಸ್ಸಿಮ್ಹಿ ಧಾತುಮ್ಹೀ’’ತಿ ಸಿಜ್ಝತಿ। ಕಞ್ಞಾಸು। ಏವಂ –
ಸದ್ಧಾ ಮೇಧಾ ಪಞ್ಞಾ ವಿಜ್ಜಾ, ಚಿನ್ತಾ ಮನ್ತಾ ತಣ್ಹಾ ವೀಣಾ।
ಇಚ್ಛಾ ಮುಚ್ಛಾ ಏಜಾ ಮಾಯಾ, ಮೇತ್ತಾ ಮತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಭಿಕ್ಖಾ॥
ಜಙ್ಘಾ ಗೀವಾ ಜೀವ್ಹಾ ವಾಚಾ, ಛಾಯಾ ಆಸಾ ಗಙ್ಗಾ ನಾವಾ।
ಗಾಥಾ ಸೇನಾ ಲೇಖಾ ಸಾಲಾ, ಮಾಲಾ ವೇಲಾ ಪೂಜಾ ಖಿಡ್ಡಾ॥
ಪಿಪಾಸಾ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ, ಚೇತನಾ ತಸಿನಾ ಪಜಾ।
ದೇವತಾ ವಟ್ಟಕಾ ಗೋಧಾ, ಬಲಾಕಾ ಪರಿಸಾ ಸಭಾ॥
ಊಕಾ ಸೇಫಾಲಿಕಾ ಲಙ್ಕಾ, ಸಲಾಕಾ ವಾಲುಕಾ ಸಿಖಾ।
ವಿಸಾಖಾ ವಿಸಿಖಾ ಸಾಖಾ, ವಾಚಾ ವಞ್ಝಾ ಜಟಾ ಘಟಾ॥
ಜೇಟ್ಠಾ ಸೋಣ್ಡಾ ವಿತಣ್ಡಾ ಚ, ಕರುಣಾ ವನಿತಾ ಲತಾ।
ಕಥಾ ನಿದ್ದಾ ಸುಧಾ ರಾಧಾ, ವಾಸನಾ ಸಿಂಸಪಾ ಪಪಾ॥
ಪಭಾ
ದೋಲಾ ತುಲಾ ಸಿಲಾ ಲಿಲಾ, ಲಾಲೇ+ಲಾ ಮೇಖಲಾ ಕಲಾ॥
ವಳವಾ+ಲಮ್ಬುಸಾ ಮೂಸಾ, ಮಞ್ಜುಸಾ ಸುಲಸಾ ದಿಸಾ।
ನಾಸಾ ಜುಣ್ಹಾ ಗುಹಾ ಈಹಾ, ಲಸಿಕಾ ವಸುಧಾದಯೋ॥
‘‘ನ+ಮ್ಮಾದೀಹೀ’’ತಿ ಅಮ್ಮಾ+ಅನ್ನಾ+ಅಮ್ಬಾಹಿ ಗಸ್ಸ ಏಕಾರಾ+ಭಾವೇ –
೬೨. ರಸ್ಸೋ ವಾ
ಅಮ್ಮಾದೀನಂ ಗೇ ರಸ್ಸೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಅಮ್ಮ ಅಮ್ಮಾ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಸೇಸಂ ಕಞ್ಞಾವ। ಏವಂ ಅನ್ನಾ ಅಮ್ಬಾ। ಸಭಾಪರಿಸಾಹಿ ಸ್ಮಿನೋ ‘‘ತಿಂ ಸಭಾಪರಿಸಾಯಾ’’ತಿ ತಿಂ ವಾ ಹೋತಿ। ‘‘ಘೋಸ್ಸ’’ ಮಾದಿನಾ ರಸ್ಸೇ ಸಭತಿಂ ಸಭಾಯಂ ಸಭಾಯ। ಪರಿಸತಿಂ ಪರಿಸಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ।
ಆಕಾರನ್ತಂ।
ಮತಿ, ಯೋಮ್ಹಿ –
೧,೧೦. ಪಿ+ತ್ಥಿಯಂ
ಇತ್ಥಿಯಂ ವತ್ತಮಾನಸ್ಸ ನಾಮಸ್ಸ+ನ್ತೇ ವತ್ತಮಾನಾ ಇವಣ್ಣು+ವಣ್ಣಾ ಪಸಞ್ಞಾ ಹೋನ್ತಿ।
೧೧೬. ಯೇ ಪಸ್ಸಿ+ವಣ್ಣಸ್ಸ
ಪಸಞ್ಞಸ್ಸ ಇವಣ್ಣಸ್ಸ ಲೋಪೋ ಹೋತಿ ವಾ ಯಕಾರೇ। ‘‘ಪರೋ ಕ್ವಚೀ’’ತಿ ಅನುವತ್ತಿತಕ್ವಚಿಗ್ಗಹಣಾ ಯೇ ಪರೇ ಚ-ಕಾರ+ಪುಬ್ಬರೂಪಾ- ನಿ
ಪತ್ತಿ ಯುತ್ತಿ ವುತ್ತಿ ಕಿತ್ತಿ, ಮುತ್ತಿ ತಿತ್ತಿ ಖನ್ತಿ ಕನ್ತಿ।
ಸನ್ತಿ ತನ್ತಿ ಸಿದ್ಧಿ ಸುದ್ಧಿ, ಇದ್ಧಿ ವುದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಿ ಬೋಧಿ॥
ಭೂಮಿ ಜಾತಿ ಪೀತಿ ಸುತಿ, ನನ್ದಿ ಸನ್ಧಿ ಸೋಣಿ ಕೋಟಿ।
ದಿಟ್ಠಿ ವುಟ್ಠಿ ತುಟ್ಠಿ ಯಟ್ಠಿ, ಪಾಳಿ ಆಳಿ ನಾಳಿ ಕೇಳಿ॥
ಸತಿ ಮುತಿ ಗತಿ ಚುತಿ, ಧಿತಿ ಯುವತಿ ವಿಕತಿ।
ರತಿ ರುಚಿ ರಸ್ಮಿ ಅಸನಿ, ವಸನಿ ಓಸಧಿ ಅಙ್ಗುಲಿ।
ಧೂಲಿ ದುದ್ರಭಿ ದೋಣಿ, ಅಟವಿ ಛವಿ ಇಚ್ಚಾದಿ॥
೫೫. ರತ್ಯಾದೀಹಿ ಟೋ ಸ್ಮಿನೋ
ರತ್ಯಾದೀಹಿ ಸ್ಮಿನೋ ಟೋ ವಾ ಹೋತಿ। ರತ್ತೋ ರತ್ಯಂ ರತ್ತಿಯಂ ರತ್ಯಾ ರತ್ತಿಯಾ, ರತ್ತೀಸು। ಸೇಸಂ ಮತಿಸಮಂ।
ಇಕಾರನ್ತಂ।
ದಾಸೀ, ಸಿಲೋಪೋ। ‘‘ಏಕವಚನೇ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ರಸ್ಸೋ। ‘‘ಯೇ ಪಸ್ಸಿ+ವಣ್ಣಸ್ಸಾ’’ತಿ ಈಲೋಪೋ, ದಾಸ್ಯೋ। ‘‘ಜನ್ತ್ವಾ’’ ದಿನಾ ಯೋಲೋಪೋ। ದಾಸೀ ದಾಸಿಯೋ। ‘‘ಗೇ ವಾ’’ತಿ ರಸ್ಸೋ। ಭೋ ದಾಸಿ ದಾಸೀ, ದಾಸ್ಯೋ ದಾಸೀ ದಾಸಿಯೋ।
೭೩. ಯಂ ಪಿತೋ
ಪಸಞ್ಞೀತೋ ಅಂವಚನಸ್ಸ ಯಂ ವಾ ಹೋತಿ। ದಾಸ್ಯಂ ದಾಸಿಯಂ ದಾಸಿಂ, ದಾಸ್ಯೋ ದಾಸೀ ದಾಸಿಯೋ। ‘‘ಘಪತೇಕಾ’’ದಿನಾ ಯಾ। ದಾಸ್ಯಾ ದಾಸಿಯಾ
ಮಹೀ ವೇತರಣೀ ವಾಪೀ, ಪಾಟಲೀ ಕದಲೀ ಘಟೀ।
ನಾರೀ ಕುಮಾರೀ ತರುಣೀ, ವಾರುಣೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸಖೀ॥
ಗನ್ಧಬ್ಬೀ ಕಿನ್ನರೀ ನಾಗೀ, ದೇವೀ ಯಕ್ಖೀ ಅಜೀ ಮಿಗೀ।
ವಾನರೀ ಸೂಕರೀ ಸೀಹೀ, ಹಂಸೀ ಕಾಕೀ ಚ ಕುಕ್ಕುಟೀ॥
ಇಚ್ಚಾದಯೋ।
ಏತ್ಥ ಚ ಈಕಾರಲೋಪೇ ಞ್ಞಕಾರಪುಬ್ಬರೂಪೋ, ವೇತರಞ್ಞೋ ವೇತರಣಿಯೋ। ವೇತರಞ್ಞಂ ವೇತರಣಿಯಂ ವೇತರಣಿಂ, ವೇತರಞ್ಞೋ ವೇತರಣಿಯೋ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಯೋಸು –
೧೬೭. ನಜ್ಜಾ ಧಯಾಸ್ವಾಮ
ಯೋಸು ನದೀಸದ್ದಸ್ಸ ಆಮ ವಾ ಹೋತಿ। ಸುಞ+ನಕ+ಆಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಞ್ಞಕಾರ+ಕಕಾರ+ಮಕಾರಾ ಆಗಮಲಿಙ್ಗಾ। ಸ ಚ ‘‘ಮಾನುಬನ್ಧೋ ಸರಾನ+ಮನ್ತಾ ಪರೋ’’ತಿ ಮಾನುಬನ್ಧತ್ತಾ ಸರಾನ+ಮನ್ತಾ ಪರೋ ಹೋತೀತಿ ಈಕಾರಾ ಪರೋ। ‘‘ಯವಾ ಸರೇ’’ತಿ ಯೇ ದಸ್ಸ ಜೋ, ಯಸ್ಸ ಚ ಪುಬ್ಬರೂಪಂ, ನಜ್ಜಾಯೋ। ವಾ ಪ-ಲೋಪ+ಯೋಲೋಪೇಸು ನಜ್ಜೋ ನದೀ ನದಿಯೋ ಇಚ್ಚಾದಿ।
ಈಕಾರನ್ತಂ।
ಯಾಗು, ಯಾಗೂ ಯಾಗುಯೋ। ಭೋ ಯಾಗು, ಯಾಗೂ ಯಾಗುಯೋ। ಯಾಗುಂ, ಯಾಗೂ ಯಾಗುಯೋ। ಯಾಗುಯಾ, ಯಾಗೂಹಿ ಯಾಗೂಭಿ। ಯಾಗುಯಾ, ಯಾಗೂನಂ। ಯಾಗುಯಂ ಯಾಗುಯಾ, ಯಾಗೂಸು। ಏವಂ ಧಾತು+ಧೇನು+ಕಾಸು+ದದ್ದು+ಕಣ್ಡು+ಕಚ್ಛು+ರಜ್ಜು+ಕರೇಣು+ಸಸ್ಸು+ಪಿಯಙ್ಗು
ಏತ್ಥ ಧಾತುಸದ್ದೋ ‘‘ಮನೋಧಾತುನಾ’’ತಿ ಅಭಿಧಮ್ಮಾವತಾರೇ ವುತ್ತತ್ತಾ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇಪಿ ದಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಸಕ್ಕಟಮತೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಕೇಚಿ।
ಮಾತಾ, ಮಾತರೋ। ಭೋ ಮಾತ ಮಾತಾ, ಮಾತರೋ। ಮಾತರಂ, ಮಾತರೇ ಮಾತರೋ। ಮಾತರಾ, ನಾಸ್ಸ ಯಾದೇಸೇ ‘‘ಯೇ ಪಸ್ಸಾ’’ತಿ ಯೋಗವಿಭಾಗಾ ಪಲೋಪೋ, ಅನುಞ್ಞಾತೋ ಅಹಂ ಮತ್ಯಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಮಾತುಯಾ, ಮಾತರೇಹಿ ಮಾತರೇಭಿ ಮಾತೂಹಿ ಮಾತೂಭಿ। ಸಲೋಪೇ ಮಾತು, ಪಸಞ್ಞತ್ತಾ ‘ನೋ’ ನ ಹೋತಿ, ಮತ್ಯಾ ಮಾತುಯಾ, ಮಾತರಾನಂ ಮಾತಾನಂ ಮಾತೂನಂ। ಛಟ್ಠಿವಿಸಯೇ ‘‘ಮಾತುಸ್ಸ ಸರತೀ’’ತಿಪಿ ದಿಸ್ಸತಿ। ಮಾತರಿ, ಮಾತರೇಸು ಮಾತೂಸು। ವಿಸೇಸಾ+ಞ್ಞತ್ರ ಪಿತುಸಮಂ। ಏವಂ ಧೀತು+ದುಹಿತುಸದ್ದಾ।
ಉಕಾರನ್ತಂ।
ರಸ್ಸನಿಸೇಧೇ ಸಿಲೋಪೇ ಚ ಕತೇ ಜಮ್ಬೂ। ‘‘ಜನ್ತ್ವಾ’’ದಿನಾ ಯೋಲೋಪೇ, ಜಮ್ಬೂ ಜಮ್ಬುಯೋ। ‘‘ಗೇ ವಾ’’ತಿ ರಸ್ಸೇ ಭೋ ಜಮ್ಬು, ಜಮ್ಬೂ ಜಮ್ಬುಯೋ। ಜಮ್ಬುಂ, ಜಮ್ಬೂ ಜಮ್ಬುಯೋ। ಜಮ್ಬುಯಾ, ಜಮ್ಬೂಹಿ ಜಮ್ಬೂಭಿ। ಜಮ್ಬುಯಾ, ಜಮ್ಬೂನಂ। ಜಮ್ಬುಯಂ ಜಮ್ಬುಯಾ, ಜಮ್ಬೂಸು।
ಏವಂ ವಧೂ ಚ ಸರಭೂ, ಸರಬೂ ಸುತನೂ ಚಮೂ।
ವಾಮೂರೂ ನಾಗನಾಸುರೂ, ಸಮಾನಾ ಖಲು ಜಮ್ಬುಯಾ॥
ಊಕಾರನ್ತಂ।
ಗೋ, ಗಾವೋ ಗವೋ ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಸಮಂ।
ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗಂ।
ನಪುಂಸಕ
೧೧೧. ಅಂ ನಪುಂಸಕೇ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ನಾಮಸ್ಮಾ ಸಿಸ್ಸ ಅಂ ಹೋತಿ ನಪುಂಸಕೇ। ನಪುಂಸಕಂ।
೧೧೨. ಯೋನಂ ನಿ
ಅಕಾರನ್ತತೋ ಯೋನಂ ನಿ ಹೋತಿ ನಪುಂಸಕೇ। ನೀನಂ ನಿಚ್ಚವಿಧಾನೇಪಿ ‘‘ನಿನಂ ವಾ’’ತಿ ಪಕ್ಖೇ ಟಾಟೇ ಹೋನ್ತಿ, ದೀಘೇ ನಪುಂಸಕಾ ನಪುಂಸಕಾನಿ। ಭೋ ನಪುಂಸಕ ನಪುಂಸಕಾ, ನಪುಂಸಕಾ ನಪುಂಸಕಾನಿ। ನಪುಂಸಕಂ, ನಪುಂಸಕೇ ನಪುಂಸಕಾನಿ। ನಪುಂಸಕೇನ, ಇಚ್ಚಾದಿ ಸುಗತಸದ್ದಸಮಂ। ಏವಂ –
ಪುಞ್ಞ+ಪಾಪ+ಫಲ+ರೂಪ+ಸಾಧನಂ,
ಸೋತ+ಘಾನ+ಸುಖ+ದುಕ್ಖ+ಕಾರಣಂ।
ದಾನ+ಸೀಲ+ಧನ+ಝಾನ+ಲೋಚನಂ,
ಮೂಲ+ಕೂಲ+ಬಲ+ಜಾಲ+ಮಙ್ಗಲಂ॥
ನಳಿನ+ಲಿಙ್ಗ+ಮುಖ+ಙ್ಗ+ಜಲ+ಮ್ಬುಜಂ,
ಪುಲಿನ+ಧಞ್ಞ+ಹಿರಞ್ಞ+ಫಲಾ+ಮತಂ।
ಪದುಮ+ಪಣ್ಣ+ಸುಸಾನ+ವನಾ+ಯುಧಂ,
ಹದಯ+ಚೀವರ+ವತ್ಥ+ಕುಲಿ+ನ್ದ್ರಿಯಂ॥
ನಯನ+ವದನ+ಯಾನೋ+ದನ+ಸೋಪಾನ+ಪಾನಂ,
ಭವನ+ಭುವನ+ಲೋಹಾ+ಲಾತ+ತುಣ್ಡ+ಣ್ಡ+ಪೀಠಂ,
ಕರಣ+ಮರಣ+ಞಾಣಾ+ರಮ್ಮಣಾ+ರಞ್ಞ+ತಾಣಂ,
ತಗರ+ನಗರ+ತೀರ+ಚ್ಛತ್ತ+ಛಿದ್ದೋ+ದಕಾನಿ॥ಇಚ್ಚಾದಿ।
ಏಕಚ್ಚಂ,
೧೩೬. ನ
ಏಕಚ್ಚಾದೀಹಿ ಪರಸ್ಸ ನಿಸ್ಸ ಟಾ ನ ಹೋತಿ, ಏಕಚ್ಚಾನಿ। ಭೋ ಏಕಚ್ಚ, ಏಕಚ್ಚಾ ಏಕಚ್ಚಾನಿ। ಏಕಚ್ಚಂ, ಏಕಚ್ಚೇ ಏಕಚ್ಚಾನಿ। ಸೇಸಂ ನಪುಂಸಕಂವ।
ಏವಂ ಪಠಮಂ, ಪಠಮಾನಿ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಪದಂ, ಪದಾ ಪದಾನಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ನಪುಂಸಕಸಮಂ। ನಾಸ್ಮಿಂಸು ಭೇದೋ।
೧೦೬. ನಾಸ್ಸ ಸಾ
ಪದಾದೀಹಿ ನಾಸ್ಸ ಸಾ ಹೋತಿ ವಾ। ಪದಸಾ ಪದೇನ।
೧೦೫. ಪದಾದೀಹಿ
ಪದಾದೀಹಿ ಸ್ಮಿನೋ ಸಿ ಹೋತಿ ವಾ। ಪದಸಿ ಪದೇ ಪದಮ್ಹಿ ಪದಸ್ಮಿಂ, ಪದೇಸು। ಏವಂ ಬಿಲಸದ್ದೋ।
ಕಮ್ಮಸದ್ದತೋ ನಾಸ್ಸ ‘‘ನಾಸ್ಸೇ+ನೋ’’ತಿ ಏನೋ ವಾ, ಕಮ್ಮೇನ, ‘‘ಪುಮಕಮ್ಮಥಾಮಾ’’ದಿನಾ ಉತ್ತೇ ಕಮ್ಮುನಾ ಕಮ್ಮನಾ। ಇಮಿನಾವ ಸಸ್ಮಾಸು ಉತ್ತಂ, ಉಸ್ಸ ಲಸಞ್ಞಾಯಂ ಸ+ಸ್ಮಾನಂ ಯಥಾಯೋಗಂ ನೋ+ನಾ ನಿಚ್ಚಂ, ವವತ್ಥಿತವಿಭಾಸತ್ತಾ ವಾಧಿಕಾರಸ್ಸ। ಕಮ್ಮುನೋ ಕಮ್ಮಸ್ಸ। ಕಮ್ಮುನಾ ಕಮ್ಮಾ ಕಮ್ಮಮ್ಹಾ ಕಮ್ಮಸ್ಮಾ। ‘‘ಕಮ್ಮಾದಿತೋ’’ತಿ ಸ್ಮಿನೋ ವಾ ನಿಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮನಿ ಕಮ್ಮೇ ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮಸ್ಮಿಂ, ಸೇಸಂ ನಪುಂಸಕಸಮಂ। ಚಮ್ಮ+ವೇಸ್ಮ+ಭಸ್ಮಾದಯೋ ಕಮ್ಮಸಮಾ ಉತ್ತತೋ+ಞ್ಞತ್ರ।
ಗಚ್ಛನ್ತ, ಸಿ। ‘‘ನ್ತಸ್ಸಂ’’ತಿ ವಾ ಅಂಮ್ಹಿ ಸಿಲೋಪೋ ಗಚ್ಛಂ। ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಿಸ್ಸ ದಂ, ಗಚ್ಛನ್ತಂ, ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಿ। ಭೋ ಗಚ್ಛ ಗಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛಂ, ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಿ। ಗಚ್ಛಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ, ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಿ। ಗಚ್ಛತಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇನೇ+ಚ್ಚಾದಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಸಮಂ। ಏವಂ ಯಜನ್ತ+ವಜನ್ತಾದಯೋ।
ಅಕಾರನ್ತಂ।
ಅಟ್ಠಿ
೧೧೩. ಝಲಾ ವಾ
ಝಲತೋ ಯೋನಂ ನಿ ಹೋತಿ ವಾ ನಪುಂಸಕೇ। ಅಟ್ಠೀನಿ। ‘‘ಲೋಪೋ’’ತಿ ಯೋಲೋಪೇ ದೀಘೋ, ಅಟ್ಠೀ। ಭೋ ಅಟ್ಠಿ ಅಟ್ಠೀ, ಅಟ್ಠೀನಿ ಅಟ್ಠೀ। ಅಟ್ಠಿಂ, ಅಟ್ಠೀನಿ ಅಟ್ಠೀ। ಅಟ್ಠಿನಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಮುನಿಸದ್ದಸಮಂ। ಏವಂ ಪಚ್ಛಿ+ಅಕ್ಖಿ+ದಧಿ+ಸತ್ಥಿ+ವಾರಿ+ಅಚ್ಚಿಆದಯೋ।
ಇಕಾರನ್ತಂ।
ದಣ್ಡಿ, ನಪುಂಸಕತ್ತಾ ‘‘ಏಕವಚನೇ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ರಸ್ಸೇ ಸಿಲೋಪೋ। ದಣ್ಡೀನಿ ದಣ್ಡೀ। ‘‘ಗೇ ವಾ’’ತಿ ರಸ್ಸೇ ಭೋ ದಣ್ಡಿ ದಣ್ಡೀ, ದಣ್ಡೀನಿ ದಣ್ಡೀ। ‘‘ನಂ ಝೀತೋ’’ತಿ ನಂ। ದಣ್ಡಿನಂ ದಣ್ಡಿಂ, ದಣ್ಡೀನಿ ದಣ್ಡೀ। ಸೇಸಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ ದಣ್ಡೀಸಮಂ। ಏವಂ ಸುಖಕಾರೀ+ಸೀಘಯಾಯೀಆದಯೋ।
ಈಕಾರನ್ತಂ।
ಚಕ್ಖು, ಚಕ್ಖೂನಿ ಚಕ್ಖೂ। ಸೇಸಂ ಅಟ್ಠಿಸಮಂ। ಏವಂ ಆಯು+ವಸು+ಧನು+ದಾರು+ತಿಪು+ಮಧು+ಸಿಙ್ಗು+ಹಿಙ್ಗು+ವತ್ಥು+ಜತು+ಅಮ್ಬು+ ಅಸ್ಸುಆದೀನಿ। ಆಯುಸದ್ದತೋ ನಾಸ್ಸ ಕೋಧಾದಿತ್ತಾ ಸಾವ ವಿಸೇಸೋ।
ಉಕಾರನ್ತಂ।
ಗೋತ್ರಭು, ರಸ್ಸೇ ಸಿಲೋಪೋ। ಗೋತ್ರಭೂನಿ ಗೋತ್ರಭೂ। ಭೋ ಗೋತ್ರಭು ಗೋತ್ರಭೂ, ಗೋತ್ರಭೂನಿ ಗೋತ್ರಭೂ। ಗೋತ್ರಭುಂ, ಗೋತ್ರಭೂನಿ ಗೋತ್ರಭೂ ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ ವೇಸ್ಸಭೂಸಮಂ। ಏವಂ ಸಯಮ್ಭೂ+ಅಭಿಭೂ+ಧಮ್ಮಞ್ಞೂ ಆದಯೋ।
ಊಕಾರನ್ತಂ।
ವಿಸದಾ+ವಿಸದಾಕಾರ-ವೋಹಾರೋ+ಭಯಮುತ್ತಕೋ
ಪುಮಾದಿಜಾನನೇ ಹೇತು-ಭಾವತೋ ಲಿಙ್ಗ+ಮೀರಿತೋ॥
ಥನ+ಕೇಸಾವತೀ ನಾರೀ, ಮಸ್ಸುವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಿಯಾ।
ಉಭಿನ್ನ+ಮನ್ತರಂ ಏತಂ, ಇತರೋ+ಭಯಮುತ್ತಕೋ॥
ಏಸೇ+ಸಾ ಏತ+ಮೀತಿ ಚ,
ಪಸಿದ್ಧಿಅತ್ಥೇಸು ಯೇಸು ಲೋಕಸ್ಸ।
ಥೀ+ಪುಮ+ನಪುಂಸಕಾನೀ+ತಿ,
ವುಚ್ಚನ್ತೇ ತಾನಿ ನಾಮಾನಿ॥
ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗಂ।
ಅಥ ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ರೂಪನಯೋ ನಿದ್ದಿಸಿಯತೇ,
ಸಬ್ಬ ಕತರ ಕತಮ ಉಭಯ ಇತರ ಅಞ್ಞ ಅಞ್ಞತರ ಅಞ್ಞತಮ, ಪುಬ್ಬ+ಪರಾ+ಪರ+ದಕ್ಖಿಣು+ತ್ತರಾ+ಧರಾನಿ ವವತ್ಥಾಯ+ಮಸಞ್ಞಾಯಂ। ‘‘ಊನಪೂರತ್ಥ+ಮಧಿಕಪದೋದಾಹರಣ+ಮಜ್ಝಾಹಾರೋ’’ತಿ ಞಾಯಾ ಸಬ್ಬಾದೀಸು ಪಠೀಯನ್ತೇತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಯ ತ್ಯ ತ ಏತ ಇಮ ಅಮು ಕಿಂ ಏಕ ತುಮ್ಹ ಅಮ್ಹ ಇಚ್ಚೇತೇ ಸಬ್ಬಾದಯೋ। ಕಚ್ಚಾಯನೇ ಅದಸ್ಸಿತಸ್ಸಾಪಿ ತ್ಯಸದ್ದಸ್ಸ –
ಖಿಡ್ಡಾ ಪಣಿಹಿತಾ ತ್ಯಾಸು, ರತಿ ತ್ಯಾಸು ಪತಿಟ್ಠಿತಾ।
ಬೀಜಾನಿ ತ್ಯಾಸು ರುಹನ್ತಿ, ಯದಿದಂ ಸತ್ತಾ ಪಜಾಯರೇತಿ –
ಪಾಳಿಯಂ ದಿಸ್ಸಮಾನತ್ತಾ ಇಧ ಸಙ್ಗಹೋ।
ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಸದ್ದೋ ನಿರವಸೇಸತ್ಥೋ। ಕತರ+ಕತಮಸದ್ದಾ ಪುಚ್ಛನತ್ಥಾ। ಉಭಯಸದ್ದೋ ದ್ವಿಅವಯವಸಮುದಾಯವಚನೋ। ಇತರಸದ್ದೋ ವುತ್ತಪಟಿಯೋಗೀವಚನೋ। ಅಞ್ಞಸದ್ದೋ ಅಧಿಕತಾಪರವಚನೋ। ಅಞ್ಞ- ತರ+ಅಞ್ಞತಮಸದ್ದಾ
ಸಬ್ಬೋ, ಸಿಸ್ಸ ಓ,
೧೩೮. ಯೋನ+ಮೇಟ
ಅಕಾರನ್ತೇಹಿ ಸಬ್ಬಾದೀಹಿ ಯೋನಂ ಏಟ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಸಬ್ಬೇ। ಭೋ ಸಬ್ಬ ಸಬ್ಬಾ, ಸಬ್ಬೇ। ಸಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬೇ। ಸಬ್ಬೇನ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಭಿ। ಏವಂ ಕರಣೇ। ಸಬ್ಬಸ್ಸ।
೯೯. ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ನಂಮ್ಹಿ ಚ
ಅಕಾರನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ಏ ಹೋತಿ ನಂಮ್ಹಿ ಸು+ಹಿಸು ಚ। ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೋ ಅವಯವೇ, ವುತ್ತಞ್ಹಿ –
ಮರಿಯಾದಾಯಂ ಪಕಾರೇ ಚ, ಸಮೀಪೇ+ವಯವೇ ತಥಾ।
ಚತೂಸ್ವ+ತ್ಥೇಸು ಮೇಧಾವೀ, ಆದಿಸದ್ದಂ ಪಕಾಸಯೇತಿ॥
೧೦೦. ಸಂ+ಸಾನಂ
ಸಬ್ಬಾದಿತೋ ನಂವಚನಸ್ಸ ಸಂ+ಸಾನಂ ಹೋನ್ತಿ। ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಬ್ಬೇಸಾನಂ। ಸಬ್ಬಾ ಸಬ್ಬಮ್ಹಾ ಸಬ್ಬಸ್ಮಾ। ಸಬ್ಬೇ ಸಬ್ಬಮ್ಹಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ, ಸಬ್ಬೇಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ ‘‘ಇತ್ಥಿಯ+ಮತ್ವಾ’’ತಿ ಆಪಚ್ಚಯೇ ತಸ್ಸ ಘಸಞ್ಞಾ। ಸೇಸಂ ಕಞ್ಞಾವ। ಸಬ್ಬಾ, ಸಬ್ಬಾ ಸಬ್ಬಾಯೋ। ಭೋ ಸಬ್ಬೇ, ಸಬ್ಬಾ ಸಬ್ಬಾಯೋ। ‘‘ಘೋ ಸ್ಸಂ+ಸ್ಸಾ+ಸ್ಸಾಯಂ+ತಿಂ ಸೂ’’-ತಿ ರಸ್ಸೇ
೧೦೧. ಘಪಾ ಸಸ್ಸ ಸ್ಸಾ ವಾ
ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ಘಪತೋ ಸಸ್ಸ ಸ್ಸಾ ವಾ ಹೋತಿ। ಅಮುಸ್ಸಾತಿ ರೂಪಸ್ಸ ‘‘ಸ್ಸಾ ವಾ ತೇ+ತಿ+ಮಾ+ಮೂಹೀ’’ತಿ ಸ್ಸಾದೇಸೇನ ಸಿದ್ಧತ್ತಾ ವಾಗ್ಗಹಣ+ಮುತ್ತರತ್ಥಂ। ರಸ್ಸೇ ಸಬ್ಬಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬಾಯ, ಸಬ್ಬಾಸಂ ಸಬ್ಬಾಸಾನಂ। ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಸಬ್ಬಾಯ।
೧೦೨. ಸ್ಮಿನೋ ಸ್ಸಂ
ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ಘಪತೋ ಸ್ಮಿನೋ ಸ್ಸಂ ವಾ ಹೋತಿ। ಸಬ್ಬಸ್ಸಂ ಸಬ್ಬಾಯಂ ಸಬ್ಬಾಯ, ಸಬ್ಬಾಸು।
ನಪುಂಸಕೇ ಸಬ್ಬಂ। ‘‘ಯೋನಂ ನೀ’’ತಿ ನಪುಂಸಕೇ ಯೋಸ್ಸ ನಿಮ್ಹಿ –
೧೩೭. ಸಬ್ಬಾದೀಹಿ
ಸಬ್ಬಾದೀಹಿ ಪರಸ್ಸ ನಿಸ್ಸ ಟಾ ನ ಹೋತಿ। ದೀಘೇ ಸಬ್ಬಾನಿ। ಭೋ ಸಬ್ಬ ಸಬ್ಬಾ, ಸಬ್ಬಾನಿ। ಸಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬೇ ಸಬ್ಬಾನಿ। ನಾದೀಸು ಪುಮೇವ। ಕತರಕತಮಉಭಯಾ ತೀಸು ಲಿಙ್ಗೇಸು ಸಬ್ಬಸಮಾ। ಏವಂ ಇತರಅಞ್ಞಸದ್ದಾ। ಸ್ಸಾ+ಸ್ಸಂಸು ವಿಸೇಸೋ।
೫೨. ಸ್ಸಂ+ಸ್ಸಾ+ಸ್ಸಾಯೇಸ್ವಿ-ತರೇ+ಕ+ಞ್ಞೇ+ತಿ+ಮಾನ+ಮಿ
ಸ್ಸಮಾದೀಸು ಇತರ+ಏಕ+ಅಞ್ಞ+ಏತ+ಇಮ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ಇ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಇತರಿಸ್ಸಾ ಇತರಾಯ, ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಅಞ್ಞಾಯ, ಅಞ್ಞಾಸಂ
ಪುಬ್ಬೋ,
೧೪೩. ಪುಬ್ಬಾದೀಹಿ ಛಹಿ
ಏತೇಹಿ ಛಹಿ ಸವಿಸಯೇ ಏಟ ವಾ ಹೋತೀತಿ ಯೋಸ್ಸ ಏಟ, ಪುಬ್ಬೇ ಪುಬ್ಬಾ। ಭೋ ಪುಬ್ಬ ಪುಬ್ಬಾ, ಪುಬ್ಬೇ ಪುಬ್ಬಾ। ಪುಬ್ಬಂ, ಪುಬ್ಬೇ। ಪುಬ್ಬೇನ। ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಲಿಙ್ಗೇ ಸಬ್ಬಸಮಂ। ಏವಂ ಪರಾದಯೋ ಪಞ್ಚ।
೧೩೯. ನಾ+ಞ್ಞಞ್ಚ ನಾಮ+ಪ್ಪಧಾನಾ
ತಂನಾಮಭೂತೇಹಿ ಅಪ್ಪಧಾನೇಹಿ ಚ ಸಬ್ಬಾದೀಹಿ ಸಬ್ಬಾದಿಕಾರಿಯಂ ನ ಹೋತಿ। ತೇ ಸಬ್ಬಾ, ಸಬ್ಬನಾಮಾ ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ತೇ ಪಿಯಸಬ್ಬಾ, ತೇ ಅತಿಸಬ್ಬಾ। ನಾಮಭೂತೇ ಚ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥಾದೋ ಅಪ್ಪಧಾನವಿಸಯೇ ಚ ಸಬ್ಬಾದಿಕಾರಿಯನಿಸೇಧೇನ ‘‘ಪರಮಸಬ್ಬೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ’’ ತ್ಯಾದಿತೋ ಪಧಾನಪದನ್ತತೋ ಏಟಆದಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ವಿಸೇಸನಸಮಾಸಸ್ಸ ಉತ್ತರಪದತ್ಥಪಧಾನತ್ತಾ।
೧೪೦. ತತಿಯತ್ಥಯೋಗೇ
ತತಿಯತ್ಥೇನ ಯೋಗೇ ಚ ಸಬ್ಬಾದಿಕಾರಿಯಂ ನ ಹೋತಿ। ಮಾಸೇನ ಪುಬ್ಬಾ ಮಾಸಪುಬ್ಬಾ ಇಚ್ಚಾದಿ।
೧೪೧. ಚತ್ಥಸಮಾಸೇ
ಚತ್ಥಸಮಾಸವಿಸಯೇ ಸಬ್ಬಾದಿಕಾರಿಯಂ ನ ಹೋತಿ। ದಕ್ಖಿಣುತ್ತರಪುಬ್ಬಾನನ್ತಿಆದಿ।
೧೪೨. ವೇ+ಟ
ಇತಿ
ಯೋ, ಯೇ। ಯಾ, ಯಾಯೋ। ಯಂ, ಯಾನಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಸಬ್ಬಸಮಂ। ಯಾದೀನ+ಮಾಲಪನೇ ರೂಪಂ ನ ಸಮ್ಭವತಿ।
ತ್ಯ ಸಿ –
೧೨೮. ತ್ಯ+ತೇ+ತಾನಂ ತಸ್ಸ ಸೋ
ತ್ಯ+ತೇ+ತಾನ+ಮನಪುಂಸಕಾನಂ ತಸ್ಸ ಸೋ ಹೋತಿ ಸಿಮ್ಹಿ। ಸ್ಯೋ, ತ್ಯೇ। ಸ್ಯಾ, ತ್ಯಾ, ತ್ಯಾಯೋ। ತ್ಯಂ, ತ್ಯಾನಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಸಬ್ಬಸಮಂ।
ಸೋ,
೧೩೧. ತತಸ್ಸ ನೋ ಸಬ್ಬಾಸು
ತಸದ್ದಸ್ಸ ತಸ್ಸ ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಸಬ್ಬಾಸು ವಿಭತ್ತೀಸು। ‘‘ತ್ಯ+ತೇ+ತಾನಂ ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಚ ಏತ್ಥ ತ್ಯಾದೀನಂ ತಕಾರಗ್ಗಹಣಂ ಸ್ಯಾ ಸಾ ಏಸಾ ನಾಯೋತಿ ಇತ್ಥಿಯಂ ಸಬ್ಬಸಮಾ ಹೋತೀತಿ। ನೇ ತೇ। ನಂ ತಂ, ನೇ ತೇ। ನೇನ ತೇನೇ, ನೇಹಿ ನೇಭಿ ತೇಹಿ ತೇಭಿ।
೧೩೨. ಟ ಸಸ್ಮಾಸ್ಮಿಂಸ್ಸಾಯಸ್ಸಂಸ್ಸಾಸಂಮ್ಹಾಮ್ಹಿಸ್ವಿ+ಮಸ್ಸ ಚ
‘‘ಟ ಸ+ಸ್ಮಾ+ಸ್ಮಿಂ+ನಂಸ್ಮಿ+ಮಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ತೇಸಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಆದೇಸೇಸು ಸ್ಸಾಯಾದೀಸು ಪರೇಸು ‘‘ತದಾದೇಸಾ ತದಿವ
ಸಾದೀಸ್ವಿ+ಮಸ್ಸ ತಸದ್ದತಕಾರಸ್ಸ ಚ ಟೋ ವಾ ಹೋತಿ। ಪುಬ್ಬಸ್ಸರಲೋಪೋ। ಏವ+ಮುಪರಿಪಿ। ಅಸ್ಸ ನಸ್ಸ ತಸ್ಸ, ನೇಸಂ ನೇಸಾನಂ ತೇಸಂ ತೇಸಾನಂ। ಅಮ್ಹಾ ಅಸ್ಮಾ ನಮ್ಹಾ ನಸ್ಮಾ ತಮ್ಹಾ ತಸ್ಮಾ। ಅಮ್ಹಿ ಅಸ್ಮಿಂ ನಮ್ಹಿ ನಸ್ಮಿಂ ತಮ್ಹಿ ತಸ್ಮಿಂ, ನೇಸು ತೇಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ ಸಾ, ನಾ ನಾಯೋ ತಾ ತಾಯೋ। ನಂ ತಂ, ನಾ ನಾಯೋ ತಾ ತಾಯೋ। ನಾಮ್ಹಿ –
೪೬. ಸ್ಸಾ ವಾ ತೇ+ತಿ+ಮಾ+ಮೂಹಿ
ಘಪಸಞ್ಞೇಹಿ ತ+ಏತ+ಇಮ+ಅಮೂಹಿ ಏಕತ್ತೇ ನಾದೀನಂ ಸ್ಸಾ ವಾ ಹೋತಿ। ಅನ್ತಸ್ಸರಾನಂ ಘಪವೋಹಾರೇನ ತಂಸಹಚರಿತಾಪಿ ಸದ್ದಾ ‘‘ಕುನ್ತೇ ಪವೇಸಯಾ’’ತಿ ಞಾಯಾ ಗಯ್ಹನ್ತೀತಿ ‘‘ಘಪಸಞ್ಞೇಹಿ ತ+ಏತ+ಇಮ+ಅಮೂಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ವಾಟಾದೇಸೇ ಅಸ್ಸಾ ನಸ್ಸಾ ನಾಯ।
೫೩. ತಾಯ ವಾ
ಸ್ಸಂಸ್ಸಾಸ್ಸಾ ಯೇಸು ತಸ್ಸ ವಾ ಇ ಹೋತಿ। ತಿಸ್ಸಾ ತಸ್ಸಾ ತಾಯ, ನಾಹಿ ನಾಭಿ ತಾಹಿ ತಾಭಿ। ಸಸ್ಸ ವಾ ಸ್ಸಾಮ್ಹಿ ಅಸ್ಸಾ ನಸ್ಸಾ ತಿಸ್ಸಾ ತಸ್ಸಾ।
೫೪. ತೇ+ತಿ+ಮಾತೋ ಸಸ್ಸ ಸ್ಸಾಯ
ತಾ+ಏತಾ+ಇಮಾತೋ ಸಸ್ಸ ಸ್ಸಾಯೋ ಹೋತಿ ವಾ। ಅಸ್ಸಾಯ ನಸ್ಸಾಯ ತಿಸ್ಸಾಯ ತಸ್ಸಾಯ, ‘‘ಘಪತೇ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ಯಾದೇಸೇ
ನಪುಂಸಕೇ ನಂ ತಂ, ನಾನಿ ತಾನಿ। ನಂ ತಂ, ನೇ ನಾನಿ ತೇ ತಾನಿ। ಸೇಸಂ ಪುಮೇವ।
‘‘ಯಂತಂಸದ್ದಾ ನಿಚ್ಚಸಮ್ಬನ್ಧಾ’’ತಿ ಞಾಯಾ ಯಂಸದ್ದೇನ ಅನಿಯಮಿತತ್ಥಂ ತಂಸದ್ದೋ ನಿಯಮೇತಿ।
ಪಸಿದ್ಧೇ ಅನುಭೂತತ್ಥೇ, ಪಕ್ಕನ್ತವಿಸಯೇ ತಥಾ।
ಯಂಸದ್ದ+ಮನಪೇಕ್ಖೇವ, ತಂಸದ್ದೋ ಯುಜ್ಜತೇ ಸದಾತಿ –
ವುತ್ತತ್ತಾ ಏತ್ಥೇವ ತಂಸದ್ದೋ ಯಂಸದ್ದಂ ನಾಪೇಕ್ಖತಿ। ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ತತ್ರಿ+ದ+ಮುದಾಹರಣಂ –
(।) ‘‘ನಮೋ ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಚ, (॥) ‘‘ಅಗ್ಗಿಮ್ಪ+ಕ್ಖಿನಾ…ಪೇ॰… ಞಾತಕಾರೀ ಹಿ ಸೋ ಜಿನೋ’’ತಿ ಚ, (॥।) ಪುರಿಮಗಾಥಾಯ ವುತ್ತಮುನಿಸದ್ದ+ಮಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಸವಾಸನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಸೋ’’ತಿ ಚ।
ಏಸೋ, ಏತೇ। ಏಸಾ, ಏತಾ ಏತಾಯೋ, ಏತಂ, ಏತಾನಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಟ+ನಾದೇಸಾಭಾವೋವ ವಿಸೇಸೋ।
ಇಮ ಸಿ,
೧೨೭. ಸಿಮ್ಹ+ನಪುಂಸಕಸ್ಸಾ+ಯಂ
ಇಮಸದ್ದಸ್ಸ ಅನಪುಂಸಕಸ್ಸ ಅಯಂ ಹೋತಿ ಸಿಮ್ಹಿ। ಅಯಂ, ಇಮೇ। ಇಮಂ, ಇಮೇ।
೧೨೬. ನಾಮ್ಹ+ನಿ+ಮಿ
ಇಮಸದ್ದಸ್ಸ
೧೨೫. ಇಮಸ್ಸಾ+ನಿತ್ಥಿಯಂ ಟೇ
ಇಮಸ್ಸಾ+ನಿತ್ಥಿಯಂ ಟೇ ಹೋತಿ ವಾ ಸು+ನಂ+ಹಿಸು। ‘‘ನಾಮಗ್ಗಹಣೇ ಲಿಙ್ಗವಿಸಿಟ್ಠಸ್ಸಾಪಿ ಗಹಣಂ’’ತಿ ಞಾಯಾ ‘ಅನಿತ್ಥಿಯಂ’ತಿ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗನಿಸೇಧಾ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ನಾಮಗ್ಗಹಣವಿಸಯೇ ಲಿಙ್ಗವಿಸೇಸಿತಸ್ಸ ಇಮಸದ್ದಸ್ಸಾಪಿ ಗಹಣಂ। ತಸ್ಸ ಫಲಂ ‘‘ತತಸ್ಸ ನೋ ಸಬ್ಬಾಸು’’ ತ್ಯಾದೋ ಲಿಙ್ಗತ್ತಯೇ ಕಾರಿಯಸಿದ್ಧಿ। ಏಹಿ ಏಭಿ ಇಮೇಹಿ ಇಮೇಭಿ। ‘‘ಟ ಸಸ್ಮಾಸ್ಮಿ’’ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸಿ+ಮಸ್ಸ ವಾ ಟಾದೇಸೇ ಅಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ, ವಾ ಟೇ ಏಸಂ ಏಸಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಇಮೇಸಾನಂ। ಅಮ್ಹಾ ಅಸ್ಮಾ ಇಮಮ್ಹಾ ಇಮಸ್ಮಾ। ಅಮ್ಹಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಇಮಮ್ಹಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ, ಏಸು ಇಮೇಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ ಅಯಂ, ಇಮಾ ಇಮಾಯೋ। ಇಮಂ, ಇಮಾ ಇಮಾಯೋ। ನಾ ‘‘ಸ್ಸಾ ವಾ ತೇ+ತಿ+ಮಾ+ಮೂಹೀ’’ತಿ ಸ್ಸಾ ವಾ, ವಾ ಟಾದೇಸೇ ‘‘ಸ್ಸ’’ ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಇಆದೇಸೇ ಚ ಕತೇ ಅಸ್ಸಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಇಮಾಯ, ಇಮಾಹಿ ಇಮಾಭಿ। ಅಸ್ಸಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅಸ್ಸಾಯ ಇಮಿಸ್ಸಾಯ ಇಮಾಯ। ನಂವಚನಸ್ಸ ಸ+ಮಾದೇಸೇ ಇಮಸ್ಸ ಚ ವಾ ಟಾದೇಸೇ ಅಸ್ಸ ‘‘ಸುನಂಹಿ ಸೂ’’ತಿ ದೀಘೇ ಚ ಕತೇ ಆಸಂ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಇಮಾಸಂ ಇಮಾಸಾನಂ। ಸತ್ತಮಿಯಂ ಅಸ್ಸಂ ಇಮಿಸ್ಸಂ ಅಸ್ಸಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಇಮಾಯಂ ಇಮಾಯ, ಇಮಾಸು।
ನಪುಂಸಕೇ –
೨೦೧. ಇಮಸ್ಸಿ+ದಂ ವಾ
ಅಂಸಿಸು
೧೯೭. ಇಮೇ+ತಾನ+ಮೇನಾ+ನ್ವಾದೇಸೇ ದುತಿಯಾಯಂ
ಇಮಏತಸದ್ದಾನಂ ಕಥಿತಾನುಕಥನವಿಸಯೇ ದುತಿಯಾಯ+ಮೇನಾದೇಸೋ ಹೋತಿ। ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಿನಯ+ಮಜ್ಝಾಪಯ, ಅಥೋ ಏನಂ ಧಮ್ಮ+ಮಜ್ಝಾಪಯ। ಇಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿನಯ+ಮಜ್ಝಾಪಯ, ಅಥೋ ಏನೇ ಧಮ್ಮ+ಮಜ್ಝಾಪಯ। ಏವ+ಮೇತಸ್ಸ ಚ ಯೋಜನೀಯಂ।
ಅಮು ಸಿ,
೧೨೯. ಮಸ್ಸಾ+ಮುಸ್ಸ
ಅನಪುಂಸಕಸ್ಸಾ+ಮುಸ್ಸ ಮಕಾರಸ್ಸ ಸೋ ಹೋತಿ ಸಿಮ್ಹಿ। ಅಸು, ಯೋ –
೮೬. ಲೋಪೋ+ಮುಸ್ಮಾ
ನಿಯಮಸುತ್ತ+ಮಿದಂ, ಅಮುಸದ್ದತೋ ಯೋನಂ ಲೋಪೋ ಹೋತಿ ನಿಚ್ಚಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ದೀಘೇ ಅಮೂ। ಝಲತೋ ಯೋನಂ ‘‘ಲೋಪೋ’’ತಿ ಲೋಪೇ ಸಿದ್ಧೇಪಿ ವೋ+ಪವಾದೋ+ಯ+ಮಾರಮ್ಭೋ।
ಆರಮ್ಭೋ ವಚನಮ್ಪತ್ತಿ, ಲಕ್ಖಣಂ ಯೋಗಲಕ್ಖಣಂ।
ವಾಕ್ಯಂ ಸತ್ಥಞ್ಚ ಇಚ್ಚಾದಿ, ಸುತ್ತಾನ+ಮಭಿಧಾಯಕಾ॥
ಅಮುಂ, ಅಮೂ। ಅಮುನಾ, ಅಮೂಹಿ ಅಮೂಭಿ।
೮೭. ನ ನೋ ಸಸ್ಸ
ಅಮುಸ್ಮಾ
ಇತ್ಥಿಯಂ ಅಸು, ಅಮೂ ಅಮುಯೋ। ಅಮುಂ, ಅಮೂ ಅಮುಯೋ। ನಾ, ‘‘ಸ್ಸಾ ವಾ ತೇ+ತಿ+ಮಾ+ಮೂಹೀ’’ತಿ ನಾದ್ಯೇಕವಚನಾನಂ ಸ್ಸಾ ವಾ, ಅಮುಸ್ಸಾ ಅಮುಯಾ, ಅಮೂಹಿ ಅಮೂಭಿ। ಅಮುಸ್ಸಾ ಅಮುಯಾ, ಅಮೂಸಂ ಅಮೂಸಾನಂ। ಸತ್ತಮಿಯಂ ಅಮುಸ್ಸಂ ಅಮುಸ್ಸಾ ಅಮುಯಂ ಅಮುಯಾ, ಅಮೂಸು।
ನಪುಂಸಕೇ –
೨೦೨. ಅಮುಸ್ಸಾ+ದುಂ
ಅಂಸಿಸು ಸಹ ತೇಹಿ ಅಮುಸ್ಸ ಅದುಂ ಹೋತಿ ವಾ ನಪುಂಸಕೇ। ಅದುಂ, ಸಿಲೋಪೋ, ಅಮುಂ। ‘‘ಝಲಾ ವಾ’’ತಿ ವಾನಿಆದೇಸೇ ಅಮೂನಿ ಅಮೂ। ಅದುಂ ಅಮುಂ, ಅಮೂನಿ ಅಮೂ। ಅಮುನಾ ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಸಮಂ।
‘‘ಸಕತ್ತೇ’’ತಿ ಕಪಚ್ಚಯೇ –
೧೩೦. ಕೇ ವಾ
ಅಮು ಏವ ಅಮುಕೋತಿ ಸಕತ್ಥೇ ಕಪಚ್ಚಯೇ ತದ್ಧಿತವುತ್ತಿತ್ತಾ ‘‘ಏಕತ್ಥತಾಯಂ’’ತಿ ಸಿಲೋಪೇ ಚ ಕತೇ ‘‘ನಿಮಿತ್ತಾಭಾವೇ ನೇಮಿತ್ತಿಕಸ್ಸಾಭಾವೋ’’ತಿ ಞಾಯಾ ನಿಮಿತ್ತಭೂತಸ್ಸ ಸಿಸ್ಸಾ+ಭಾವೇ ನೇಮಿತ್ತಿಕಸ್ಸ ‘‘ಮಸ್ಸಾ+ಮುಸ್ಸಾ’’ತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಸಕಾರಸ್ಸ ನಿವುತ್ತೀತಿ ‘ಕೇ ವಾ’ತಿ ವಿಕಪ್ಪೇನ ಮಸ್ಸ ಸಕಾರತ್ಥ+ ಮಿದ+ಮಾರದ್ಧಂ
ಕಿಂ ಸಿ।
೧೯೮. ಕಿಸ್ಸ ಕೋ ಸಬ್ಬಾಸು
ಸಬ್ಬಾಸು ವಿಭತ್ತೀಸು ಕಿಸ್ಸ ಕೋ ಹೋತಿ। ಸಿಸ್ಸೋ, ಕೋ, ಕೇ। ಕಂ, ಕೇ। ಕೇನ, ಕೇಹಿ ಕೇಭಿ।
೧೯೯. ಕಿ ಸಸ್ಮಿಂಸು ವಾ ನಿತ್ಥಿಯಂ
ಅನಿತ್ಥಿಯಂ ಕಿಸ್ಸ ಕಿ ವಾ ಹೋತಿ ಸಸ್ಮಿಂಸು। ಕಿಸ್ಸ ಕಸ್ಸ, ಕೇಸಂ ಕೇಸಾನಂ। ಕಮ್ಹಾ ಕಸ್ಮಾ। ಕಿಮ್ಹಿ ಕಿಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಹಿ ಕಸ್ಮಿಂ, ಕೇಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ ವಿಭತ್ತೀಸು ಪರೇಸು ಕಾದೇಸೇ ಕತೇ ಅಕಾರನ್ತತ್ತಾ ಮಜ್ಝೇ ಆಪಚ್ಚಯಕರಣ+ಮವಿರುದ್ಧನ್ತಿ ಆ, ಕಾ, ಕಾಯೋ। ಕಂ, ಕಾ ಕಾಯೋ ಇಚ್ಚಾದಿ ಸಬ್ಬಾವ।
ನಪುಂಸಕೇ –
೨೦೦. ಕಿ+ಮಂಸಿಸು ಸಹ ನಪುಂಸಕೇ
ಅಂಸಿಸು ಸಹ ತೇಹಿ ಕಿಂ ಸದ್ದಸ್ಸ ಕಿಂಹೋತಿ ನಪುಂಸಕೇ। ಕಾದೇಸಸ್ಸ ಸಾಮಞ್ಞತ್ತಾ ‘‘ವಿಸೇಸವಿಹಿತಾ ವಿಧಯೋ ಸಾಮಞ್ಞವಿಧಯೋ ನಿಸೇಧೇನ್ತೀ’’ತಿ ಞಾಯಾ ಕಿಂಆದೇಸೇನ ಕಾದೇಸನಿವುತ್ತಿ। ಕಿಂ, ಕಾನಿ। ಕಿಂ, ಕೇ ಕಾನಿ। ಕೇನೇ+ಚ್ಚಾದಿ ಪುಬ್ಬೇವ।
ಏಕಸದ್ದೋ
ತುಲ್ಯೇ ಏಕೋ ವಿಲಾಸೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕುಮಾರಾನಂ, ಏಕೇ ವಣ್ಣಸದ್ದಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕುಮಾರಾನಂ। ಅಞ್ಞತ್ಥೇ ಏಕೋ ಆಚರಿಯೋ ಏವ+ಮಾಹ, ಏಕೇ ಆಚರಿಯಾ ಏವ+ಮಾಹಂಸು। ಅಸಹಾಯತೇ ಏಕೋವ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ।
ಏಕೋ, ಏಕೇ। ಏಕಾ, ಏಕಾ ಏಕಾಯೋ। ಏಕಂ ಏಕಾನಿ+ಚ್ಚಾದಿ ಸಬ್ಬಸಮಂ ತಿಲಿಙ್ಗೇ। ಸ್ಸಾ+ಸ್ಸಂಸು ಪನ ‘‘ಸ್ಸ’’ಮಾದಿನಾ ಇ, ಏಕಿಸ್ಸಾ ಏಕಾಯ, ಏಕಿಸ್ಸಂ ಏಕಾಯಂ ಏಕಾಯ।
ಇಧ ಅತ್ತಪರಗಾರವವಸೇನ ಏಕಸ್ಸಾಪಿ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಞ್ಞೋ’’ತಿಪಿ ‘‘ಏಕೇ ಆಚರಿಯಾ’’ತಿಪಿ ಬಹುವಚನಸ್ಸ ಲೋಕೇನ ಇಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಬಹುಲವಿಧಾನಾ ಬಹುವಚನೇನೇವ ಸಿಜ್ಝತಿ।
ತುಮ್ಹ+ಅಮ್ಹಸದ್ದಾ ಅಲಿಙ್ಗಾ, ತಥಾ ಉಭ+ಕತಿ+ದ್ವಿಸದ್ದಾ, ಪಞ್ಚಾದಯೋ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ತಾ ಚ। ತುಮ್ಹ ಸಿ, ಅಮ್ಹ ಸಿ।
೨೧೨. ತುಮ್ಹಸ್ಸ ತುವಂತ್ವ+ಮಮ್ಹಿ ಚ
ಅಮ್ಹಿ ಸಿಮ್ಹಿ ಚ ತುಮ್ಹಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ತುವಂ+ತ್ವಂ ಹೋನ್ತಿ। ತುವಂ ತ್ವಂ।
೨೧೧. ಸಿಮ್ಹ+ಹಂ
ಸಿಮ್ಹಿ ಅಮ್ಹಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ಅಹಂ ಹೋತಿ। ಅಹಂ, ಯೇವಸ್ವೇ+ಟ, ತು ಮ್ಹೇ।
೨,೨೦೯. ಮಯ+ಮಸ್ಮಾ+ಮ್ಹಸ್ಸ
ಯೋಸ್ವ+ಮ್ಹಸ್ಸ
೨೨೭. ಅಂಮ್ಹಿ ತಂ+ಮಂ+ತವಂ+ಮಮಂ
ಅಂಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಂ+ಮಂ+ತವಂ+ಮಮಂ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ತಂ, ಮಂ, ತವಂ, ಮಮಂ।
೨೩೧. ದುತಿಯಾ ಯೋಮ್ಹಿ ವಾ
ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಙಂ+ಙಾಕಂ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯೋಮ್ಹಿ ದುತಿಯೇ, ತುಮ್ಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ತುಮ್ಹೇ, ಅಮ್ಹಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಮ್ಹೇ।
೨೨೮. ನಾಸ್ಮಾಸು ತಯಾ+ಮಯಾ
ನಾಸ್ಮಾಸು ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಯಾ+ಮಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ‘‘ನಾಸ್ಮಾಸೂ’’ತಿ ಬಹುವಚನೇಸುಪಿ ವಿಭತ್ತಿಕ್ಕಮ+ಮನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸದ್ದಕ್ಕಮೇನ ಪಚ್ಚೇಕಂ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ।
೨೧೩. ತಯಾತಯೀನಂ ತ್ವ ವಾ ತಸ್ಸ
ತುಮ್ಹಸ್ಸ ತಯಾತಯೀನಂ ತಕಾರಸ್ಸ ತ್ವ ಹೋತಿ ವಾ। ತ್ವಯಾ ತಯಾ, ಮಯಾ। ತುಮ್ಹೇಹಿ ತುಮ್ಹೇಭಿ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಮ್ಹೇಭಿ।
೨೨೯. ತವ+ಮಮ+ತುಯ್ಹಂ+ಮಯ್ಹಂ ಸೇ
ಸೇ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ಏತೇ ಆದೇಸಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ತವ ತುಯ್ಹಂ, ಮಮ ಮಯ್ಹಂ।
೨೧೧. ನಂಸೇಸ್ವ+ಸ್ಮಾಕಂ+ಮಮಂ।
ನಂಸೇಸ್ವ+ಮ್ಹಸ್ಸ
೨೩೦. ಙಂ+ಙಾಕಂ ನಂಮ್ಹಿ
ನಂಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿತತ್ತೀನಂ ಙಂ+ಙಾಕಂ ಹೋನ್ತಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ। ತುಮ್ಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅಮ್ಹಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಸ್ಮಾಕಂ। ಕಚ್ಚಾಯನೇ ಏಕವಚನಸ್ಸ ಅಂವಿಧಾನತ್ಥಂ ಸುತ್ತ+ಮಾರದ್ಧಂ, ಏತ್ಥ ಪನ ಅತ್ತಗಾರವವಸೇನ ಅಂಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಂ ಅಮ್ಹಂಭಿ ಸಿಜ್ಝನ್ತಿ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ।
೨೧೪. ಸ್ಮಾಮ್ಹಿ ತ್ವಮ್ಹಾ
ಸ್ಮಾಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಸ್ಸ ಸವಿತತ್ತಿಸ್ಸ ತ್ವಮ್ಹಾ ಹೋತಿ ವಾ। ತ್ವಮ್ಹಾ ತ್ವಯಾ ತಯಾ, ಮಯಾ।
೨೨೬. ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಮ್ಹಾನಂ ತಯಿ+ಮಯಿ
ಸ್ಮಿಮ್ಹಿ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಯಿ+ಮಯಿ ಹೋತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ತ್ವಯಿ ತಯಿ, ಮಯಿ। ತುಮ್ಹೇಸು।
೨೦೩. ಸುಮ್ಹಾ+ಮ್ಹಸ್ಸಾ+ಸ್ಮಾ
ಅಮ್ಹಸ್ಸ ಅಸ್ಮಾ ಹೋತಿ ವಾ ಸುಮ್ಹಿ। ಅಸ್ಮಾಸು ಅಮ್ಹೇಸು। ಸಬ್ಬಾದಯೋ ವುತ್ತ+ಮಪೇಕ್ಖನ್ತಾ ವಕ್ಖಮಾನಂ ವಾತಿ ಇದ+ಮೇಸಂ ಲಕ್ಖಣಂ।
೨೩೨. ಅಪಾದಾದೋ ಪದತೇ+ಕವಾಕ್ಯೇತಿ
ಅಧಿಕಾರೋ। ಏತ್ಥ ಪಾದೋ ನಾಮ ಗಾಥಾಯ ಚತುತ್ಥಂಸೋ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ ಅನಪ್ಪಕಂ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವೋ ನ ಹೋತಿ। ಏತ್ಥ ಪದನ್ತಿ ವುತ್ತ ಸದ್ದೋ ಸಭಾವತೋ –
ಆಕಾಸವಾಯುಪ್ಪಭವೋ
ಸಮುಚ್ಚರಂ ವತ್ತ+ಮುಪೇತಿ ನಾದೋ।
ಠಾನನ್ತರೇ ಸುಪ್ಪಟಿಹಞ್ಞಮಾನೋ,
ವಣ್ಣತ್ತ+ಮಾಗಚ್ಛತಿ ಸೋ ತು ಸದ್ದೋತಿ –
ವುತ್ತತ್ತಾ ಏಕೇಕೋ ವಣ್ಣೋ ಸದ್ದೋ ನಾಮ, ತಬ್ಬಣ್ಣಸಮೂಹೋ ಪದಂ, ತಪ್ಪದಸಮೂಹೋ ವಾಕ್ಯಞ್ಚ। ತಥಾ ಹಿ –
ವಿತತ್ಯನ್ತಂ ಪದಂ ತಸ್ಸ, ಚ ಯೋ ವಾಕ್ಯನ್ತಿ ಮನ್ವಯಂ।
ಉಪಚಾರಾ ವಣ್ಣಸದ್ದ-ವಾಚ್ಚಂ ತಂ ನ ಪರಿಚ್ಚಜೇ॥
ತಂ ಪದಞ್ಚ –
ಪದಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ವುತ್ತಂ, ನಾಮಾ+ಖ್ಯಾತೋ+ಪಸಗ್ಗಜಂ।
ನಿಪಾತಜಞ್ಚ ತಞ್ಞೂ ಹಿ, ಅಸ್ಸೋ ಖಲ್ವಾ+ಭಿಧಾವತೀತಿ॥
ತಂ ವಾಕ್ಯಞ್ಚ –
ಏಕಾಖ್ಯಾತೋ ಪದಚ್ಚಯೋ, ಸಿಯಾ ವಾಕ್ಯಂ ಸಕಾರಕೋತಿ –
ವುತ್ತಂ। ತಸ್ಮಾ ‘‘ವಿಭತ್ಯನ್ತಂ ಪದಂ, ಪದಸಮೂಹೋ ವಾಕ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ।
೨೩೩. ಯೋನಂಹಿಸ್ವ+ಪಞ್ಚಮ್ಯಾ ವೋ+ನೋ
ಅಪಞ್ಚಮಿಯಾಯೋನಂಹಿಸ್ವ+ಪಾದಾದೋ ವತ್ತಮಾನಾನಂ ಪದಸ್ಮಾ ಪರೇಸ+ಮೇಕವಾಕ್ಯೇ ಠಿತಾನಂ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ವೋ+ನೋ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಗಾಮಂ ವೋ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥ, ಗಾಮಂ ತುಮ್ಹೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥ। ಗಾಮಂ ನೋ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ, ಗಾಮಂ ಅಮ್ಹೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ। ಪಹಾಯ ವೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಮಾ ನೋ ವಿಕನ್ತಿಂಸು। ದೀಯತೇ ವೋ, ದೀಯತೇ ತುಮ್ಹಂ। ದೀಯತೇ
೨೩೪. ತೇ+ಮೇ ನಾಸೇ
ನಾಮ್ಹಿ ಸೇ ಚ ಅಪಾದಾದೋ ವತ್ತಮಾನಾನಂ ದಸ್ಮಾ ಪರೇಸ+ಮೇಕವಾಕ್ಯೇ ಠಿತಾನಂ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತೇ+ಮೇ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ಕತಂ ತೇ, ಕತಂ ತಯಾ। ಕತಂ ಮೇ, ಕತಂ ಮಯಾ। ದೀಯತೇ ತೇ, ದೀಯತೇ ತವ। ದೀಯತೇ ಮೇ, ದೀಯತೇ ಮಮ। ಧನಂ ತೇ, ಧನಂ ತವ। ಧನಂ ಮೇ, ಧನಂ ಮಮ।
೨೩೭. ನ ಚ+ವಾ+ಹಾ+ಹೇ+ವಯೋಗೇ
ಚಾದೀಹಿ ಯೋಗೇ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ವೋ+ನೋ, ತೇ+ಮೇ ನ ಹೋನ್ತಿ। ಗಚ್ಛಾಮ ತುಮ್ಹೇ ಚ ಮಯಞ್ಚ, ಪಸ್ಸತಿ ತುಮ್ಹೇ ಚ ಅಮ್ಹೇ ಚ, ಕತಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಚ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಚ, ದೀಯತೇ ತುಮ್ಹಞ್ಚ ಅಮ್ಹಞ್ಚ, ಧನಂ ತುಮ್ಹಞ್ಚ ಅಮ್ಹಞ್ಚ, ಕತಂ ತಯಾ ಚ ಮಯಾ ಚ, ದೀಯತೇ ತವ ಚ ಮಮ ಚ, ಧನಂ ತವ ಚ ಮಮ ಚ। ಏವಂ ವಾದಿಯೋಗೇಪಿ।
೨೩೫. ಅನ್ವಾದೇಸೇ
ಕಥಿತಾನುಕಥಿತವಿಸಯೇ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಸದ್ದಾನಂ ಆದೇಸಾ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋನ್ತಿ ಪುನಬ್ಬಿಧಾನಾ। ಗಾಮೋ ತುಮ್ಹಂ ಪರಿಗ್ಗಹೋ, ಅಥೋ ಜನಪದೋ ವೋ ಪರಿಗ್ಗಹೋ। ಅನ್ವಾದೇಸೇ ಅಥೋ ಅಥೋತಿ ವಾರದ್ವಯಾಭಾವಾ ನಿಚ್ಚನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಅಥೋಸದ್ದೋ ಕಥಿತಸ್ಸೇವ ಪುನ ಕಥನತೋ ಅನ್ವಾದೇಸಜೋತಕೋ।
೨೩೬. ಸಪುಬ್ಬಾ ಪಠಮನ್ತಾ ವಾ
ವಿಜ್ಜಮಾನಪುಬ್ಬಸ್ಮಾ
೨೩೮. ದಸ್ಸನತ್ಥೇ+ನಾಲೋಚನೇ
ದಸ್ಸನತ್ಥೇ ಆಲೋವಚನವಜ್ಜಿತೇ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇ ತುಮ್ಹಅಮ್ಹಾನ+ಮಾದೇಸಾ ನ ಹೋನ್ತಿ। ಗಾಮೋ ತುಮ್ಹೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಆಗತೋ, ಗಾಮೋ ಅಮ್ಹೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಆಗತೋ। ಅನಾಲೋಚನೇತಿ ಕಿಂ, ಗಾಮೋ ವೋ ಆಲೋಚೇತಿ, ಗಾಮೋ ನೋ ಆಲೋಚೇತಿ।
೨೩೯. ಆಮನ್ತಣಂ ಪುಬ್ಬ+ಮಸನ್ತಂವ
ಆಮನ್ತಣಂ ಪುಬ್ಬ+ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ವಿಯ ಹೋತಿ ತುಮ್ಹಾಮ್ಹಾನ+ಮಾದೇಸವಿಸಯೇ। ದೇವದತ್ತ ತವ ಪರಿಗ್ಗಹೋ। ಆಮನ್ತಣನ್ತಿ ಕಿಂ, ಕಮ್ಬಲೋ ತೇ ಪರಿಗ್ಗಹೋ।
೨೪೦. ನ ಸಾಮಞ್ಞವಚನ+ಮೇಕತ್ಥೇ
ಸಮಾನಾಧಿಕರಣೇ ಪರತೋ ಸಾಮಞ್ಞವಚನ+ಮಾಮನ್ತಣಂ ಏಕತ್ಥೇ ಅಸನ್ತಂ ವಿಯ ನ ಹೋತಿ ಮಾಣವಕ ಜಟಿಲಕ ತೇ ಪರಿಗ್ಗಹೋ। ಪರಾಮನ್ಥಣೇ ಅಸತಿಪಿ ಪುಬ್ಬ+ಮುಪಾದಾಯ ಆದೇಸೋ।
೨೪೧. ಬಹೂಸು ವಾ
ಬಹೂಸು
ಉಭ+ಕತಿಸದ್ದಾ ಬಹುವಚನನ್ತಾ। ‘‘ಉಭ+ಗೋಹಿ ಟೋ’’ತಿ ಯೋನಂ ಟೋ, ಉಭೋ। ಕಥಂ ‘‘ಉಭಯೋ ವಸೇಮಸೇ’’ತಿ, ಟೋಮ್ಹಿ ಯಕಾರಾಗಮೋ। ಉಭೋ।
೫೯. ಸುಹಿಸು+ಭಸ್ಸೋ
ಉಭಸ್ಸ ಸುಹಿಸ್ವೋ ಹೋತಿ। ಉಭೋಹಿ ಉಭೋಭಿ।
೫೦. ಉಭಿ+ನ್ನಂ
ಉಭಾ ನಂವಚನಸ್ಸ ಇನ್ನಂ ಹೋತಿ। ಉಭಿನ್ನಂ, ಉಭೋಸು।
೧೬೮. ಟಿ ಕತಿಮ್ಹಾ
ಕತಿಮ್ಹಾ ಯೋನಂ ಟಿ ಹೋತಿ। ಕತಿ, ಕತಿ। ಝತೋ ಯೋಲೋಪಪಸಙ್ಗೇ ದೀಘನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ಟಿಆದೇಸೋ। ಕತೀಹಿ ಕತೀಭಿ। ‘‘ಬಹುಕತಿನ್ನಂ’’ತಿ ನುಕ, ಕತಿನ್ನಂ, ಕತೀಸು।
೧,೫೪. ವಿಚ್ಛಾ+ಭಿಕ್ಖಞ್ಞೇಸು ದ್ವೇ
ವಿಚ್ಛಾಯ+ಮಾಭಿಕ್ಖಞ್ಞೇ ಚ ದ್ವೇ ರೂಪಾನಿ ಹೋನ್ತಿ। ಕ್ರಿಯಾ+ಗುಣ+ದಬ್ಬೇಹಿ ಬ್ಯಾಪೇತು+ಮಿಚ್ಛಾ ವಿಚ್ಛಾ। ರುಕ್ಖಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಿಞ್ಚನ್ತಿ, ಗಾಮೋ ಗಾಮೋ ರಮಣೀಯೋ, ಗಾಮೇ ಗಾಮೇ ಪಾನೀಯಂ। ಆಭಿಕ್ಖಞ್ಞಂ=ಪೋನೋಪುಞ್ಞಂ, ಪಚತಿ ಪಚತಿ, ಪಪಚತಿ ಪಪಚತಿ।
೧,೫೫. ಸ್ಯಾದಿಲೋಪೋ ಪುಬ್ಬಸ್ಸೇ+ಕಸ್ಸ
ವಿಚ್ಛಾಯ+ಮೇಕಸ್ಸ
೧,೫೬. ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ವೀತಿಹಾರೇ
ಸಬ್ಬಾದೀನಂ ವೀತಿಹಾರೇ ದ್ವೇ ಭವನ್ತಿ। ಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಸ್ಯಾದಿಲೋಪೋ ಚ, ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜಕಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜಕಾ, ಏವಂ ಇತರೀತರಸ್ಸ।
೧,೫೭. ಯಾವಬೋಧಂ ಸಮ್ಭಮೇ
ತುರಿತೇನಾ+ಪಾಯಹೇತುಪದಸ್ಸನಂ ಸಮ್ಭಮೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ವತ್ತು ಯಾವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ಸೋ+ತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತೇ, ತಾವನ್ತೋ ಪಯುಜ್ಜನ್ತೇ। ಸಪ್ಪೋ ಸಪ್ಪೋ ಸಪ್ಪೋ, ಬುಜ್ಝಸ್ಸು ಬುಜ್ಝಸ್ಸು ಬುಜ್ಝಸ್ಸು, ಭಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ, ಭಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ।
ಭಯೇ ಕೋಧೇ ಪಸಂಸಾಯಂ, ತುರಿತೇ ಕೋತೂಹಲ+ಚ್ಛರೇ।
ಹಾಸೇ ಸೋಕೇ ಪಸಾದೇ ಚ, ಕರೇ ಆಮೇಡಿತಂ ಬುಧೋ॥
ಸಙ್ಖ್ಯಾಕಣ್ಡ
ಅಥ ಸಙ್ಖ್ಯಾಸದ್ದಾ ವುಚ್ಚನ್ತೇ। ಏಕಾದಯೋ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ತಾ ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯವಚನಾ। ವೀಸತಿಆದಯೋ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೀಸತೀ’’ತಿಆದೀಸು ಸಙ್ಖ್ಯಾವಚನಾ, ‘‘ವೀಸತಿ ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿಆದೀಸು ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯವಚನಾ। ಏಕಸದ್ದೋ ಸಬ್ಬಾದೀಸು ವುತ್ತೋವ। ದ್ವಾದಯೋ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ತಾ ಬಹುವಚನನ್ಥಾವ।
೨೧೯. ಯೋಮ್ಹಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುವೇ+ದ್ವೇ
ಯೋಮ್ಹಿ
೨೨೦. ದುವಿನ್ನಂ ನಂಮ್ಹಿ ವಾ
ನಂಮ್ಹಿ ದ್ವಿಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ದುವಿನ್ನಂ ಹೋತಿ ವಾ। ದುವಿನ್ನಂ, ಅಞ್ಞತ್ರ –
೪೭. ನಂಮ್ಹಿ ನುಕ ದ್ವಾದೀನಂ ಸತ್ತರಸನ್ನಂ
ದ್ವಾದೀನಂ ಸತ್ತರಸನ್ನಂ ಸಙ್ಖ್ಯಾನಂ ನುಕ ಹೋತಿ ನಂಮ್ಹಿ ವಿಭತ್ತಿಮ್ಹಿ। ಉಕಾರೋ ಉಚ್ಚಾರಣತ್ಥೋ, ಕಕಾರೋ ಅನ್ತಾವಯವತ್ಥೋ। ಏತ್ಥ ನಾಗಮೋ ವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ಆದ್ಯಾವಯವೋ ಚೇ, ‘‘ಆಗಮಾ ತಗ್ಗುಣೀಭೂತಾ ತಗ್ಗಹಣೇನ ಗಯ್ಹನ್ತೇ’’ತಿ ಞಾಯಾ ನಾಗಮೋಪಿ ತಂಗಹಣೇನ ಗಯ್ಹತೀತಿ ‘‘ಸುನಂಹಿಸೂ’’ತಿ ದೀಘಪ್ಪಸಙ್ಗೇ ಪಕತಿಯಾ ಅನ್ತಾವಯವಭೂತೇ ಸರನ್ತತಾ ನತ್ಥೀತಿ ನ ದೀಘೋ। ದ್ವಿನ್ನಂ, ದ್ವೀಸು।
೨೦೭. ಪುಮೇ ತಯೋ+ಚತ್ತಾರೋ
ಯೋಮ್ಹಿ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಿ+ಚತುನ್ನಂ ತಯೋ+ಚತ್ತಾರೋ ಹೋನ್ತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ತಯೋ, ತಯೋ, ತೀಹಿ ತೀಭಿ।
೪೯. ಣ್ಣಂ+ಣ್ಣನ್ನಂ ತಿತೋ ಝಾ
ಝಸಞ್ಞಿತೋ ತಿತೋ ನಂವಚನಸ್ಸ ಣ್ಣಂ+ಣ್ಣನ್ನಂ ಹೋನ್ತಿ। ತಿಣ್ಣಂ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ, ತೀಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ –
೨೦೫. ತಿಸ್ಸೋ ಚತಸ್ಸೋ ಯೋಮ್ಹಿ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ
ವಿಭತ್ತಿಸಹಿತಾನಂ ತಿಚತುನ್ನಂ ಯೋಮ್ಹಿ ತಿಸ್ಸೋ+ಚತಸ್ಸೋ ಹೋನ್ತಿ ಇತ್ಥಿಯಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ। ತಿಸ್ಸೋ, ತಿಸ್ಸೋ, ತೀಹಿ ತೀಭಿ।
೨೦೪. ನಂಮ್ಹಿ ತಿಚತುನ್ನ+ಮಿತ್ಥಿಯಂ ತಿಸ್ಸ+ಚತಸ್ಸಾ
ನಂಮ್ಹಿ
೨೦೬. ತೀಣಿ+ಚತ್ತಾರಿ ನಪುಂಸಕೇ
ಯೋಮ್ಹಿ ಸವಿಭತ್ತೀನಂ ತಿಚತುನ್ನಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ತೀಣಿ+ಚತ್ತಾರಿ ಹೋನ್ತಿ ನಪುಂಸಕೇ। ತೀಣಿ, ತೀಣಿ, ತೀಹಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇವ।
ಚತು ಯೋ,
೨೦೮. ಚತುರೋ ವಾ ಚತುಸ್ಸ
ಚತುಸ್ಸ ಸವಿಭತ್ತಿಸ್ಸ ಯೋಮ್ಹಿ ಚತುರೋ ಹೋತಿ ವಾ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗೇ। ಚತುರೋ ಚತ್ತಾರೋ। ಕಥಂ ‘‘ಚತುರೋ ನಿಮಿತ್ತೇ ನಾದ್ದಸಾಸಿ’’ನ್ತಿ, ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ಸಿದ್ಧಂ, ಚತ್ತಾರಿ ನಿಮಿತ್ತಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ತಿವಿಧೋ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ವಚನವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ವಿಭತ್ತಿವಿಪಲ್ಲಾಸೋತಿ। ಚತೂಹಿ ಚತೂಭಿ। ಚತುನ್ನಂ, ಚತೂಸು।
ಇತ್ಥಿಯಂ ಚತಸ್ಸೋ। ಚತಸ್ಸೋ। ಚತೂಹಿ ಚತೂಭಿ। ಚತಸ್ಸನ್ನಂ। ಚತಸ್ಸನ್ನಂ। ಚತೂಸು।
ನಪುಂಸಕೇ ಚತ್ತಾರಿ। ಚತ್ತಾರಿ। ಚತೂಹಿ ಚತೂಭಿ। ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಮೇವ।
೧೬೯. ಟ ಪಞ್ಚಾದೀಹಿ ಚುದ್ದಸಹಿ
‘‘ಸುತ್ತೇ ಲಿಙ್ಗವಚನಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ಞಾಯಾ ಟ-ಇತಿ ವುತ್ತಂ। ಪಞ್ಚಾದೀಹಿ ಚುದ್ದಸಹಿ ಸಙ್ಖ್ಯಾಹಿ ಯೋನಂ ಟ ಹೋತಿ। ಪಞ್ಚ। ಪಞ್ಚ। ಯೋನಂ ಟಾ+ಟೇನಿವತ್ಥನತ್ಥಂ ಟ-ವಿಧಾನಂ।
೯೦. ಪಞ್ಚಾದೀನಂ ಚುದ್ದಸನ್ನ+ಮ
ಪಞ್ಚಾದೀನಂ
‘‘ಚತ್ಥೇ’’ತಿ ಏಕೋ ಚ ದಸ ಚಾತಿ ಚತ್ತಸಮಾಸೇ ‘‘ಅಮಾದೀ’’ತಿ ಏಕೇನ ಅಧಿಕಾ ದಸಾತಿ ತತಿಯಾಸಮಾಸೇ ವಾ ಕತೇ ‘‘ಏಕತ್ಥತಾಯ’’ನ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿಲೋಪೋ। ಏವ+ಮುಪರಿ ಚ।
೩,೧೦೨. ಏಕಟ್ಠಾನ+ಮಾ
ಏಕಅಟ್ಠಾನಂ ಆ ಹೋತಿ ದಸೇ ಪರೇ।
೩,೧೦೩. ರ ಸಂಖ್ಯಾತೋ ವಾ
ಸಂಖ್ಯಾತೋ ಪರಸ್ಸ ದಸಸ್ಸ ರ ಹೋತಿ ವಿಭಾಸಾ। ಸ ಚ ‘‘ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಪರಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ತಮಾನೇ ‘‘ಆದಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ದಕಾರಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ। ಏಕಾರಸ ಏಕಾದಸ। ಏಕಾರಸಹಿ ಏಕಾದಸಹಿ। ಏಕಾರಸನ್ನಂ ಏಕಾದಸನ್ನಂ। ಏಕಾರಸಸು ಏಕಾದಸಸು। ಏವ+ಮೇಕಾದಸಇಚ್ಚಾದಿಪಿ।
೩,೯೪. ಆ ಸಂಖ್ಯಾಯಾ ಸತಾದೋ ನಾಞ್ಞತ್ಥೇ
ಸಂಖ್ಯಾಯ+ಮುತ್ತರಪದೇ
ಆವಿಟ್ಠಲಿಙ್ಗತ್ತಾ ಸಂಖ್ಯಾಯಂ ಉತ್ತರಪದೇ ಸಲಿಙ್ಗೇನೇವ ವಿಸೇಸನಂ ಭವತಿ।
ಸುದ್ಧಂ ಮಿಸ್ಸಞ್ಚ ಸಂಕಿಣ್ಣಂ, ಉಪಸಜ್ಜನಮೇವ ಚ।
ಆವಿಟ್ಠ+ಮಥ ವಾ+ಬ್ಯತ್ತಂ, ಛಧಾ ಲಿಙ್ಗಂ ವಿವಂಯತೇ॥
ಏತ್ಥ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ರುಕ್ಖೋ ಲತಾ ಪಣ್ಣಂತಿ ಸುದ್ಧಂ। ಘಟೋ ಘಟೀ, ವಜಿರೋ ವಜಿರಂ, ವೇದನಾ ವೇದನಂತಿ ಮಿಸ್ಸಂ। ತಟೋ ತಟೀ ತಟಂತಿ ಸಂಕಿಣ್ಣಂ। ಸುಕ್ಕೋ ಪಟೋ, ಸುಕ್ಕಾ ಪಟಿ, ಸುಕ್ಕಂ ವತ್ಥಂತಿ ಉಪಸಜ್ಜನಂ। ರಾಜಾ ಸರಣಂ, ಗುಣೋ ಪಮಾಣಂತಿ ಆವಿಟ್ಠಂ। ತುವಂ ಅಹಂ ಕತಿ ಪಞ್ಚಾತಿ ಅಬ್ಯತ್ತಂ। ಇತಿ ಲಿಙ್ಗಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ದ್ವಾದಸ।
೩,೯೮. ಬಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಾ ದೋ
ದ್ವಿಸ್ಸ ಬಾ ವಾ ಹೋತಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಾ ದೋ ನಾಞ್ಞತ್ಥೇ। ರಾದೇ ಸೇ ಬಾರಸ।
೩,೯೫. ತಿಸ್ಸೇ
ಸಂಖ್ಯಾಯ+ಮುತ್ತರಪದೇ ತಿಸ್ಸ ಏ ಹೋತ+ಸತಾದೋ ನಾ+ಞ್ಞತ್ಥೇ।
೩,೧೦೪. ಛತೀಹಿ ಳೋ ಚ
ಛತೀಹಿ ಪರಸ್ಸ ದಸಸ್ಸ ಳೋ ಹೋತಿ ರೋ ಚ। ತೇಳಸ ತೇರಸ।
೩,೧೦೦. ಚತುಸ್ಸ ಚುಚೋ ದಸೇ
ಚತುಸ್ಸ ಚು+ಚೋ ಹೋನ್ತಿ ವಾ ದಸೇ ಪರೇ। ದ್ವಿತ್ತೇ ಚುದ್ದಸ ಚೋದ್ದಸ ಚತುದ್ದಸ।
೩,೯೯. ವೀಸತಿದಸೇಸು ಪಞ್ಚಸ್ಸ ಪಣ್ಣ+ಪನ್ನಾ
ವೀಸತಿ
೩,೧೦೧. ಛಸ್ಸ ಸೋ
ಛಸ್ಸ ಸೋ-ಇಚ್ಚ+ಯ+ಮಾದೇಸೋ ಹೋತಿ ಸೇ ಪರೇ। ಸೋಳಸ ಸೋರಸ। ಸತ್ತರಸ ಸತ್ತದಸ। ‘‘ಏಕಟ್ಠಾನ+ಮಾ’’ತಿ ಆ, ಅಟ್ಠಾರಸ ಅಟ್ಠಾದಸ।
ಊನಾ ಚ ಸಾ ವೀಸತಿ ಚಾತಿ ‘‘ವಿಸೇಸನ+ಮೇಕತ್ಥೇನೇ’’ತಿ ವಿಸೇಸನಸಮಾಸೇ ‘‘ಇತ್ಥಿಯಂ ಭಾಸಿತಪುಮಿ+ತ್ಥೀ ಪುಮೇ+ವೇಕತ್ಥೇ’’ತಿ ಪುಮತ್ತೇ ಚ ಕತೇ ಏಕೇನ ಊನಾ ವೀಸತೀತಿ ತತಿಯಾಸಮಾಸೇ ಏಕೂನವೀಸತಿ।
ವೀಸತಿಆದಯೋ ಆನವುತಿಯಾ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೇ+ಕವಚನಾ। ಭೋ ಏಕೂನವೀಸತಿ। ಏಕೂನವೀಸತಿಂ। ಏಕೂನವೀಸತ್ಯಾ ಏಕೂನವೀಸತಿಯಾ। ಏಕೂನವೀಸತ್ಯಂ ಏಕೂನವೀಸತಿಯಂ ಏಕೂನವೀಸತ್ಯಾ ಏಕೂನವೀಸತಿಯಾ। ಮತಿಸಮಂ।
ಏವಂ ವೀಸತಿ, ಏಕವೀಸತಿ, ದ್ವಾವೀಸತಿ ಬಾವೀಸತಿ, ತೇವೀಸತಿ ಚತುವೀಸತಿಪ್ಪಭುತಯೋ। ಪಣ್ಣಆದೇಸೇ ಪಣ್ಣವೀಸತಿ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ। ಏವಂ ಛಬ್ಬೀಸತಿ, ಸತ್ತವೀಸತಿ, ಅಟ್ಠವೀಸತಿ।
ಏಕೇನ ಊನಾ ತಿಂಸತಿ ತಿಂಸಾ ವಾತಿ ಏಕೂನತಿಂಸತಿ ಏಕೂನತಿಂಸಾ ವಾ। ಕರಣೇ ಏಕೂನತಿಂಸಾಯ। ಏಕೂನತಿಂಸಾಯ, ಏಕೂನತಿಂಸಾಯ, ಏಕೂನತಿಂಸಾಯ, ಏಕೂನತಿಂಸಾಯಂ। ಏವಂ ತಿಂಸತಿಣಿಂಸಾವಭುತಯೋ
ಚತ್ತಾಲೀಸಾದೀಸುಪಿ ಯಥಾಸಮ್ಭವಂ ಏವಮೇವ। ದ್ವಿತ್ತೇ ಏಕತ್ತಿಂಸತಿ ಏಕತ್ತಿಂಸಾ। ರಸ್ಸದ್ವಿತ್ತೇ ದ್ವತ್ತಿಂಸತಿ ದ್ವತ್ತಿಂಸ। ಏವಂ ತೇತ್ತಿಂಸತಿ ತೇತ್ತಿಂಸಾದಯೋ ಯಾವ ಏಕೂನಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಏಕೂನಚತ್ತಾಲೀಸಾ। ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಸಿಮ್ಹಿ ಚತ್ತಾರೀಸಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಂ, ಭೋ ಚತ್ತಾಲೀಸೇ+ಚ್ಚಾದಿ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಏಕಚತ್ತಾರೀಸಾ।
೩,೯೭. ದ್ವೀಸ್ಸಾ ಚ
ಅಸತಾದೋ ನಾಞ್ಞತ್ಥೇ ಚತ್ತಾಲೀಸಾದೋ ದ್ವಿಸ್ಸ ಏ ವಾ ಹೋತಿ ಆ ಚ। ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಾ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ, ಏವಂ ದ್ವಾಚತ್ತಾಲೀಸ-ಇಚ್ಚಾದಿ। ದ್ವೇಚತ್ತಾರೀಸಾ ದ್ವೇಚತ್ತಾರೀಸ ದ್ವೇಚತ್ತಾರೀಸಂ, ಏವಂ ದ್ವಾಚತ್ತಾರೀಸಾ ದ್ವಾಚತ್ತಾರೀಸ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಏಕಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ದ್ವಾಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಏಕೂನವೀಸತಿಸಮಂ।
೩,೯೮. ಚತ್ತಾಲೀಸಾದೋ ವಾ
ಅಸತಾದೋ ನಾಞ್ಞತ್ಥೇ ಚತ್ತಾಲೀಸಾದೋ ತಿಸ್ಸೇ ಹೋತಿ ವಾ। ತೇಚತ್ತಾಲೀಸಾ ತೇಚತ್ತಾಲೀಸ ತೇಚತ್ತಾಲೀಸಂ। ಭೋ ತೇಚತ್ತಾಲೀಸೇ ಇಚ್ಚಾದಿ ಹೋತಿ। ಏವಂ ತಿಚತ್ತಾಲೀಸಾ ತೇಚತ್ತಾರೀಸಾ ತಿಚತ್ತಾರೀಸಾ ಇಚ್ಚಾದಿ, ತೇಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ತಿಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಪುಬ್ಬೇವ।
ಏವಂ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾ ಪಞ್ಚಚತ್ತಾಲೀಸಾ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಪಞ್ಚಚತ್ತಾಲೀಸತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯಾವ ಏಕೂನಪಞ್ಞಾಸಾ।
ಪಞ್ಞಾಸಾ
ಏವಂ ಸಟ್ಠಿ, ಏಕಸಟ್ಠಿ, ದ್ವೇಸಟ್ಠಿ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದ್ವಿಸಟ್ಠಿ, ತೇಸಟ್ಠಿ ತಿಸಟ್ಠಿ, ಚತುಸಟ್ಠಿ ಪಞ್ಚಸಟ್ಠಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯಾವ ಏಕೂನಸತ್ತತಿ।
ಸತ್ತತಿ, ಏಕಸತ್ತತಿ, ದ್ವೇಸತ್ತತಿ ದ್ವಾಸತ್ತತಿ ದ್ವಿಸತ್ತತಿ, ತೇಸತ್ತತಿ ತಿಸತ್ತತಿ। ದ್ವೇಸತ್ತರಿ ದ್ವಾಸತ್ತರಿ ದ್ವಿಸತ್ತರಿ, ಚತುಸತ್ತತಿ, ಪಞ್ಚಸತ್ತತಿ, ಚತುಸತ್ತರಿ, ಪಞ್ಚಸತ್ತರೀತಿ ಯಾವ ಏಕೂನಾಸೀತಿ।
ಅಸೀತಿ, ಏಕಾಸೀತಿ, ದ್ವಾಸೀತಿ, ಯಾಗಮೇ ದ್ವಿಯಾಸೀತಿ, ತೇಅಸೀತಿ ತಿಯಾಸೀತಿ, ಚತುರಾಸೀತಿ, ಪಞ್ಚಾಸೀತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯಾವ ಏಕೂನನವುತಿ।
ನವುತಿ, ಏಕನವುತಿ, ದ್ವೇನವುತಿ ದ್ವಾನವುತಿ ದ್ವಿನವುತಿ, ತೇನವುತಿ ತಿನವುತಿ, ಚತುನವುತಿ, ಪಞ್ಚನವುತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ ಯಾವ ಏಕೂನಸತಂ, ಏತಂ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗ+ಮೇಕವಚನನ್ತಂ।
ಸತಂ, ಭೋ ಸತ ಸತಾ, ಸತಂ, ಸತಂ। ಸತೇನ, ಕರಣೇ ಸತೇನ। ಸತಸ್ಸ, ಸತಾ ಸತಮ್ಹಾ ಸತಸ್ಮಾ, ಸತಸ್ಸ, ಸತೇ ಸತಮ್ಹಿ ಸತಸ್ಮಿಂ। ಏವಂ ಏಕಸತತೋ ಪಭುತಿ ಯಾವ ಸಹಸ್ಸಂ।
ಕೋಟಿ ಪಕೋಟಿ ಕೋಟಿಪ್ಪಕೋಟಿ ಅಕ್ಖೋಭಿಣಿಯೋ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೇ+ಕವಚನನ್ತಾ। ವಗ್ಗಭೇದೇ ತು ಸಬ್ಬಾಸಮ್ಪಿ ಸಂಖ್ಯಾನಂ ಬಹುವಚನೋಪಿ ಹೋತೇವ ‘‘ದ್ವೇವೀಸತಿಯೋ ಜಿನದನ್ತಾ’’ ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ವೀಸತಿಯೋ ದಿನಘಟಿಕಾ’’ ಇಚ್ಚಾದಿ।
ದಸದಸಕಂ ಸತಂ ನಾಮ, ದಸಸತಂ ಸಹಸ್ಸಂ ನಾಮ, ದಸಸಹಸ್ಸಂ ನಹುತಂ, ದಸನಹುತಂ ಲಕ್ಖಂ, ಸತಸಹಸ್ಸನ್ತಿಪಿ ವುಚ್ಚತಿ।
ಲಕ್ಖಸತಂ
ಇಚ್ಚೇವಂ ಠಾನತೋ ಠಾನಂ, ಸತಲಕ್ಖಗುಣಂ ಮತಂ।
ಕೋಟಿಪ್ಪಭುತೀನಂ ವೀಸ-ಸಙ್ಖ್ಯಾನಞ್ಚ ಯಥಾಕ್ಕಮನ್ತಿ॥
ಅಥಾ+ಸಂಖ್ಯಾ ವುಚ್ಚತೇ, ಅಬ್ಯಯನ್ತಿ ಚ ವುಚ್ಚತೇ। ತಂ ಪಾದಿ ಚಾದಿ, ಉಪಸಗ್ಗನಿಪಾತಾತಿ ಚ ದುವಿಧಂ।
ಪ ಪರಾ ಅಪ ಸಂ ಅನು ಅವ ಓ ನಿ ದು ವಿ ಅಧಿ ಅಪಿ ಅತಿ ಸು ಉ ಅಭಿ ಪತಿ ಪರಿ ಉಪ ಆ ಇಮೇ ವೀಸತಿ ಪಾದಯೋ। ಪಾದಯೋ ಹಿ ಜೋತಕಾ, ನ ವಾಚಕಾ।
ತತ್ಥ ಪ-ಸದ್ದೋ ಪಕಾರಾ+ದಿಕಮ್ಮ, ಪಧಾನ+ನ್ತೋಭಾವ, ವಿಯೋಗ, ತಪ್ಪರ, ಭುಸತ್ಥ, ಸಮ್ಭವ, ತಿತ್ತಿ, ಅನಾವಿಲ, ಪತ್ಥನಾದೀಸು। ಯಥಾ ಪಕಾರೇ-ಪಞ್ಞಾ। ಆದಿಕಮ್ಮೇ-ವಿಪ್ಪಕತಂ, ಪಧಾನೇ-ಪಣೀತಂ, ಅನ್ತೋಭಾವೇ-ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ, ಖಿತ್ತನ್ತಿ ಪೇರಣಂ, ಪಕ್ಖಿತ್ತನ್ತಿ ಅನ್ತೋಕರಣಂ, ಧಾತ್ವತ್ಥಸ್ಸ ಬಾಧಿತತ್ತಾ। ವುತ್ಥಞ್ಹಿ –
ಧಾತ್ವತ್ಥಂ ಬಾಧತೇ ಕೋಚಿ, ಕೋಚಿ ತಂ ಅನುವತ್ತತೇ।
ತಮೇವ+ಞ್ಞೋ ವಿಸೇಸೇತಿ, ಉಪಸಗ್ಗಗತೀ ತಿಧಾತಿ॥
ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಅನುರುದ್ಧಕಾ ಮೇ ಸಙ್ಗಾಮಯುದ್ಧೇ’’ತಿ ಚ ಇಮೇ ಉಪಸಗ್ಗಾ ಧಾತ್ವತ್ಥಂ ವಿಸೇಸೇನ್ತಿ ನಾಮ। ವಿಯೋಗೇ-ಪವಾಸೀ, ತಪ್ಪರೇ-ಪಾಚರಿಯೋ, ಭುಸತ್ಥೇ-ಪವುದ್ಧಕಾಯೋ, ಸಮ್ಭವೇ-ಹಿಮವನ್ತಾ ಗಙ್ಗಾ ಪಭವತಿ
ಪರಾಇತಿ ಪರಿಹಾನಿ, ಪರಾಜಯ, ಗತಿ, ವಿಕ್ಕಮಾ+ಮಸನಾದೀಸು। ಯಥಾ ಪರಿಹಾನಿಯಂ-ಪರಾಭವೋ। ಪರಾಜಯೇ-ಪರಾಜಿತೋ, ಗತಿಯಂ-ಪರಾಯನಂ, ವಿಕ್ಕಮೇ-ಪರಕ್ಕಮತಿ, ಆಮಸನೇ-ಅಙ್ಗಸ್ಸ ಪರಾಮಸನಂ।
ಅಪಇತಿ ಅಪಗತ, ಗರಹ, ವಜ್ಜನ, ಪೂಜಾ, ಪದುಸ್ಸನಾದೀಸು। ಯಥಾ ಅಪಗತೇ-ಅಪಮಾನೋ ಅಪೇತೋ, ಗರಹೇ-ಅಪಗಬ್ಭೋ, ವಜ್ಜನೇ-ಅಪಸಾಲಾಯ ಆಯನ್ತಿ ವಾಣಿಜಾ, ಪೂಜಾಯಂ-ವುದ್ಧಾಪಚಾಯೀ, ಪದುಸ್ಸನೇ-ಅಪರಜ್ಝನ್ತಿ।
ಸಂಇತಿ ಸಮೋಧಾನ, ಸಮ್ಮಾಸಮ, ಸಮನ್ತಭಾವ, ಸಂಗತ, ಸಂಖೇಪ, ಭುಸತ್ಥ, ಸಹ+ಪ್ಪತ್ಥ, ಪಭವಾ+ಭಿಮುಖಭಾವ, ವಿಧಾನ, ಪುನಪ್ಪುನ, ಕರಣ, ಸಮಿದ್ಧಾದೀಸು। ಯಥಾ ಸಮೋಧಾನೇ-ಸನ್ಧಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮೇ-ಸಮಾಧಿ, ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಸಮನ್ತಭಾವೇ-ಸಂಕಿಣ್ಣಂ, ಸಮುಲ್ಲಪನಾ, ಸಂಗತೇ-ಸಙ್ಗಮೋ, ಸಂಖೇಪೇ-ಸಮಾಸೋ, ಭುಸತ್ಥೇ-ಸಾರತ್ಥೋ, ಸಹತ್ಥೇ-ಸಂವಾಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ಥೇ-ಸಮಗ್ಘೋ, ಪಭವೇ-ಸಮ್ಭವೋ, ಅಭಿಮುಖಭಾವೇ-ಸಮ್ಮುಖಂ। ಸಂಗತೇ-ಸಂಗಣ್ಹಾತಿ, ವಿಧಾನೇ-ಸಂವುತಂ, ಪುನಪ್ಪುನಕರಣೇ-ಸನ್ಧಾವತಿ, ಸಮಿದ್ಧಿಯಂ-ಸಮ್ಪನ್ನೋ।
ಅನುಇತಿ ಅನುಗತಾ+ನುಪಚ್ಛಿನ್ನ, ಪಚ್ಛಾತ್ಥ, ಭುಸತ್ಥ, ಸಾದಿಸ್ಸ, ಹೀನ, ತತಿಯತ್ಥ, ಲಕ್ಖಣಿ+ತ್ಥಮ್ಭೂತಕ್ಖಾನ, ಭಾಗ, ವಿಚ್ಛಾದೀಸು। ಅನುಗತೇ-ಅನ್ವೇತಿ, ಅನುಪಚ್ಛಿನ್ನೇ-ಅನುಸಯೋ, ಪಚ್ಛಾತ್ಥೇ-ಅನುರಥಂ, ಭುಸತ್ಥೇ-ಅನುರತ್ತೋ, ಸಾದಿಸ್ಸೇ-ಅನುರೂಪಂ, ಹೀನೇ-ಅನುಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಪಞ್ಞವನ್ತೋ, ತತಿಯತ್ಥೇ-ನದಿ+ಮನ್ವವಸಿತಾ ಸೇನಾ, ಲಕ್ಖಣೇರುಕ್ಖ+ಮನುವಿಜ್ಜೋತತೇ ವಿಜ್ಜು, ಇತ್ಥಮ್ಭೂತಖ್ಯಾನೇ-ಸಾಧು ದೇವದತ್ತೋ ಮಾತರ+ಮನು
ಅವಇತಿ ಅಧೋಭಾಗ, ವಿಯೋಗ, ಪರಿಭವ, ಜಾನನ,
ಓಇತಿ ಓರೋಹರಣ, ನೀಹರಣ, ಸುದ್ಧಿಆದೀಸು ದಿಸ್ಸತಿ। ಓರೋಹಣೇ-ಪಾಸಾದಾ ಓರೋಹತಿ, ನೀಹರಣೇ-ಓಮುಕ್ಕುಪಾಹನೋ, ಸುದ್ಧಿಯಂ-ಓದಾತಂ।
ನಿಇತಿ, ನಿಸ್ಸೇಸ, ನಿಗ್ಗತ, ನೀಹರಣ,+ನ್ತೋಪವೇಸನಾ+ಭಾವ, ನಿಸೇಧನ, ನಿಕ್ಖನ್ತ, ಪಾತುಭಾವಾ+ವಧಾರಣ, ವಿಭಜನ, ಉಪಮು+ಪಧಾರಣಾ+ವಸಾನ, ಛೇಕ, ನೀಹರಣಾ+ವರಣಾದೀಸು। ನಿಸ್ಸೇಸೇ-ನಿರುತ್ತಿ, ನಿಗ್ಗತೇ-ನಿಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ನಿಯ್ಯಾತಿ, ನೀಹರಣೇ-ನಿದ್ಧಾರಣಂ, ಅನ್ತೋಪವೇಸನೇ-ನಿಖಾತೋ, ಅಭಾವೇ-ನಿಮ್ಮಕ್ಖಿಕಂ, ನಿಸೇಧೇ-ನಿವಾರೇತಿ, ನಿಕ್ಖನ್ತೇ-ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಪಾತುಭಾವೇ-ನಿಮ್ಮಿತಂ, ಅವಧಾರಣೇ-ನಿಚ್ಛಯೋ, ವಿಭಜನೇ-ನಿದ್ದೇಸೋ। ಉಪಮಾಯಂ-ನಿದಸ್ಸನಂ, ಉಪಧಾರಣೇ-ನಿಸಾಮನಂ, ಅವಸಾನೇ-ನಿಟ್ಠಿತಂ, ಛೇಕೇ-ನಿಪುಣೋ, ನೀಹರಣೇ-ನೀಹರತಿ, ಇಸ್ಸ ದೀಘೋ। ಆವರಣೇ-ನೀವರಣಂ।
ದುಇತಿ ಅಸೋಭಣಾ+ಭಾವ, ಕುಚ್ಛಿತಾ+ಸಮಿದ್ಧಿ, ಕಿಚ್ಛ, ವಿರೂಪತಾದೀಸು। ಅಸೋಭಣೇ-ದುಗ್ಗನ್ಧೋ, ಅಭಾವೇ-ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ, ಕುಚ್ಛಿತೇ – ದುಕ್ಕಟಂ
ವಿಇತಿ ವಿಸೇಸ, ವಿವಿಧ, ವಿರುದ್ಧ, ವಿಗತ, ವಿಯೋಗ, ವಿರೂಪತಾದೀಸು। ವಿಸೇಸೇ-ವಿಮುತ್ತಿ, ವಿಸಿಟ್ಠೋ, ವಿವಿಧೇ-ವಿಮತಿ, ವಿರುದ್ಧೇ-ವಿವಾದೋ, ವಿಗತೇ-ವಿಮಲಂ, ವಿಯೋಗೇ-ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ, ವಿರೂಪತಾಯಂ-ವಿರೂಪೋ।
ಅಧಿಇತಿ ಅಧಿಕಿ+ಸ್ಸರೂ+ಪರಿಭಾವಾ+ಧಿಭವನ+ಜ್ಝಾಯಾ+ಧಿಟ್ಠಾನ, ನಿಚ್ಛಯ, ಪಾಪುಣನಾದೀಸು। ಅಧಿಕೇ-ಅಧಿಸೀಲಂ, ಇಸ್ಸರೇ-ಅಧಿಪತಿ, ಅಧಿ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ಪಞ್ಚಾಲಾ, ಉಪರಿಭಾವೇ-ಅಧಿರೋಹತಿ, ಪಥವಿಂ ಅಧಿಸೇಸ್ಸತಿ, ಅಧಿಭವನೇ-ಅಧಿಭವತಿ, ಅಜ್ಝಾಯನೇ-ಬ್ಯಾಕರಣ+ಮಧೀತೇ, ಅಧಿಟ್ಠಾನೇ-ಭೂಮಿಕಮ್ಪಾದಿಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ, ನಿಚ್ಛಯೇ-ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ, ಪಾಪುಣನೇ-ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ।
ಅಪಿಇತಿ ಸಮ್ಭಾವನಾ+ಪೇಕ್ಖಾ, ಸಮುಚ್ಚಯ, ಗರಹ, ಪಞ್ಹಾದೀಸು। ಸಮ್ಭಾವನಾಯಂ-ಅಪಿ ದಿಬ್ಬೇಸು ಕಾಮೇಸು, ಮೇರುಮ್ಪಿ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಪೇಕ್ಖಾಯಂ-ಅಯಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತೋ, ಸಮುಚ್ಚಯೇ-ಇತಿಪಿ ಅರಹಂ, ಅನ್ತಮ್ಪಿ ಅನ್ತಗುಣಮ್ಪಿ ಆದಾಯ, ಗರಹೇ-ಅಪಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಣ್ಡಿತಕ, ಪಞ್ಹೇ-ಅಪಿ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಲಭಿತ್ಥ।
ಅತಿಇತಿ ಅತಿಕ್ಕಮನಾ+ತಿಕ್ಕನ್ತಾ+ತಿಸಯ, ಭುಸತ್ಥಾದೀಸು। ಅತಿಕ್ಕಮೇ-ಅತಿರೋಚತಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ, ಅತೀತೋ, ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ-ಅಚ್ಚನ್ತಂ, ಅತಿಸಯೇ-ಅತಿಕುಸಲೋ, ಭುಸತ್ಥೇ-ಅತಿಕೋಧೋ, ಅತಿವುದ್ಧಿ।
ಸುಇತಿ ಸೋಭಣ, ಸುಟ್ಠು, ಸಮ್ಮಾ, ಸಮಿದ್ಧಿ, ಸುಖತ್ಥಾದೀಸು। ಸೋಭಣೇ-ಸುಗನ್ಧೋ, ಸುಟ್ಠು+ಸಮ್ಮಾದತ್ಥೇಸು-ಸುಟ್ಠು ಗತೋ ಸುಗತೋ, ಸಮ್ಮಾ
ಉಇತಿ ಉಗ್ಗತು+ದ್ಧಕಮ್ಮ, ಪಧಾನ, ವಿಯೋಗ, ಸಮ್ಭವ, ಅತ್ತಲಾಭ, ಸತ್ತಿ, ಸರೂಪಕಥನಾದೀಸು। ಉಗ್ಗತೇ-ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಉದ್ಧಕಮ್ಮೇ-ಆಸನಾ ಉಟ್ಠಿತೋ, ಉಕ್ಖೇಪೋ, ಪಧಾನೇ-ಉತ್ತಮೋ, ಲೋಕುತ್ತರೋ, ವಿಯೋಗೇ-ಉಬ್ಭಾಸಿತೋ, ಸಮ್ಭವೇ-ಉಬ್ಭುತೋ, ಅತ್ತಲಾಭೇ-ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಞಾಣಂ, ಸತ್ತಿಯಂ-ಉಸ್ಸಹತಿ ಗನ್ತುಂ, ಸರೂಪಕಥನೇ-ಉದ್ದಿಸತಿ ಸುತ್ತಂ।
ಅಭಿಇತಿ ಅಭಿಮುಖಭಾವ, ವಿಸಿಟ್ಠಾ+ಧಿಕು+ದ್ಧಕಮ್ಮ, ಕುಲ, ಸಾರುಪ್ಪ, ವನ್ದನ, ಲಕ್ಖಣಿ+ತ್ಥಮ್ಭೂತಕ್ಖಾನ, ವಿಚ್ಛಾದೀಸು। ಅಭಿಮುಖಭಾವೇ-ಅಭಿಮುಖೋ, ಅಭಿಕ್ಕಮತಿ, ವಿಸಿಟ್ಠೇ-ಅಭಿಧಮ್ಮೋ, ಅಧಿಕೇ-ಅಭಿವಸತಿ, ಉದ್ಧಕಮ್ಮೇ-ಅಭಿರುಹತಿ। ಕುಲೇ-ಅಭಿಜಾತೋ, ಸಾರುಪ್ಪೇ-ಅಭಿರೂಪೋ, ವನ್ದನೇ-ಅಭಿವಾದೇತಿ, ಲಕ್ಖಣಾದೀಸು ಪುರಿಮಸಮಂ।
ಪತಿಇತಿ ಪಟಿಗತ, ಪಟಿಲೋಮ, ಪಟಿನಿಧಿ, ಪಟಿದಾನ, ನಿಸೇಧ, ನಿವತ್ತನ, ಸಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಕರಣಾ+ದಾನ, ಪಟಿಬೋಧ, ಪಟಿಚ್ಚ, ಲಕ್ಖಣಿತ್ಥಮ್ಭೂತಕ್ಖಾನ, ಭಾಗ, ವಿಚ್ಛಾದೀಸು। ಪಟಿಗತೇ-ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ, ಪಟಿಲೋಮೇ-ಪಟಿಸೋತಂ, ಪಟಿನಿಧಿಮ್ಹಿ-ಆಚರಿಯತೋ ಪತಿ ಸಿಸ್ಸೋ, ಪಟಿದಾನೇ-ತೇಲತ್ಥಿಕಸ್ಸ ಘತಂ ಪಟಿದದಾತಿ, ನಿಸೇಧೇ-ಪಟಿಸೇಧೇತಿ, ನಿವತ್ತನೇ-ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ಸಾದಿಸ್ಸೇ-ಪಟಿರೂಪಕಂ, ಪಟಿಕರಣೇ-ಪಟಿಕಾರೋ, ಆದಾನೇ-ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪಟಿಬೋಧೇ-ಪಟಿವೇಧೋ, ಪಟಿಚ್ಚೇ-ಪಚ್ಚಯೋ, ಲಕ್ಖಣಾದೀಸು ಪುರಿಮಸಮಂ।
ಪರಿಇತಿ ಸಮನ್ತತೋಭಾವ, ಪರಿಚ್ಛೇದ, ವಜ್ಜನಾ+ಲಿಙ್ಗನ, ನಿವಸನ, ಪೂಜಾ, ಭೋಜನಾ+ವಜಾನನ, ದೋಸಕ್ಖಾನ, ಲಕ್ಖಣಾದೀಸು। ಸಮನ್ಥ- ತೋಭಾವೇ-ಪರಿವುತೋ
ಉಪಇತಿ ಉಪಗಮನ, ಸಮೀಪೂ+ಪಪತ್ತಿ, ಸಾದಿಸ್ಸಾ+ಧಿಕು+ಪರಿಭಾವಾ+ನಸನ, ದೋಸಕ್ಖಾನ, ಸಞ್ಞಾ, ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮ, ಪೂಜಾ, ಗಯ್ಹಾಕಾರ, ಭುಸತ್ಥಾದೀಸು। ಉಪಗಮನೇ-ನಿಸಿನ್ನಂ ವಾ ಉಪನಿಸೀದೇಯ್ಯ, ಸಮೀಪೇ-ಉಪನಗರಂ, ಉಪಪತ್ತಿಯಂ-ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ಅಥ ವಾ ಉಪಪತ್ತಿ=ಯುತ್ತಿ, ಯಥಾ ಉಪಪತ್ತಿತೋ ಇಕ್ಖತೀತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಸಾದಿಸ್ಸೇ-ಉಪಮಾನಂ, ಉಪಮಾ, ಅಧಿಕೇ-ಉಪಖಾರಿಯಂ ದೋಣೋ, ಉಪರಿಭಾವೇ-ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಅನಸನೇ-ಉಪವಾಸೋ, ದೋಸಕ್ಖಾನೇ-ಪರಂ ಉಪವದತಿ, ಸಞ್ಞಾಯಂ-ಉಪಧಾ, ಉಪಸಗ್ಗೋ, ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮೇ-ಉಪಕ್ಕಮೋ, ಉಪಕಾರೋ, ಪೂಜಾಯಂ-ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಮಾತುಪಟ್ಠಾನಂ, ಗಯ್ಹಾಕಾರೇ-ಸೋಚೇಯ್ಯಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನಂ, ಭುಸತ್ಥೇ-ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾಯಾಸೋ, ಉಪನಿಸ್ಸಯೋತಿ।
ಆಇತಿ ಅಭಿಮುಖಭಾವು+ದ್ಧಕಮ್ಮ+ಮರಿಯಾದಾ+ಭಿವಿಧಿ, ಪತ್ತಿ+ಚ್ಛಾ, ಪರಿಸ್ಸಜನ, ಆದಿಕಮ್ಮ, ಗಹಣ, ನಿವಾಸನ, ಸಮೀಪ, ಆವ್ಹಾನಾದೀಸು। ಅಭಿಮುಖಭಾವೇ-ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಉದ್ಧಕಮ್ಮೇ-ಆರೋಹತಿ, ಮರಿಯಾದಾಯಂ-ಆಪಬ್ಬತಾ ಖೇತ್ತಂ, ಅಭಿವಿಧಿಮ್ಹಿ-ಆಕುಮಾರಂ ಯಸೋ ಕಚ್ಚಾಯನಸ್ಸ, ಪತ್ತಿಯಂ-ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ, ಇಚ್ಛಾಯಂ-ಆಕಙ್ಖಾ, ಪರಿಸ್ಸಜನೇ-ಆಲಿಙ್ಗನಂ, ಆದಿಕಮ್ಮೇ-ಆರಮ್ಭೋ, ಗಹಣೇ-ಆದೀಯತಿ, ಆಲಿಙ್ಗತಿ, (ಆಲಿಮ್ಪತಿ, ರೂ), ನಿವಾಸೇ-ಆವಸಥೋ, ಆವಾಸೋ, ಸಮೀಪೇ-ಆಸನ್ನಂ, ಆವ್ಹಾನೇ-ಆಮನ್ತೇತಿ।
ಪ
ಅತಿ ನಿ ಪ್ಪತಿ ಪರಿ ಅಪಯೋ, ಉಪ ಆ ಇತಿ ವೀಸತಿ।
ಏಸ ಹಿ ಭೋ ಉಪಸಗ್ಗ-ವಿಧಿ+ಕ್ಕಮತೋ ಕಥಿತೋ॥
ಏತ್ಥ ಚ –
ಉಪಸಗ್ಗ+ನಿಪಾತಾ ಚ, ಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಇಮೇ ತಯೋ।
ನೇಕೇ+ನೇಕತ್ಥವಾಚಕಾ, ಇತಿ ನೇರುತ್ತಿಕಾ+ಬ್ರವುಂ॥
೧೧೮. ಅಸಂಖ್ಯೇಹಿ ಸಬ್ಬಾಸಂ
ಅವಿಜ್ಜಮಾನಸಂಖ್ಯೇಹಿ ಪರಾಸಂ ಸಬ್ಬಾಸಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಲೋಪೋ ಹೋತಿ। ನ ಸನ್ತಿ ಏಕವಚನಾದಿಸಂಖ್ಯಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಅಸಂಖ್ಯಾ, ತೇಸಂ ಅಸಂಖ್ಯಾನಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಭೇದೇ ಅಸತಿಪಿ ಸ್ಯಾದಿವಿಧಾನಂ ‘‘ಮಾ ನೋ ಅಜ್ಜ ವಿಕನ್ತಿಂಸೂ’’ತಿಆದೋ ವಿಭತ್ಯನ್ತತ್ತಾ ಪದತ್ತಸಿದ್ಧೀತಿ ವೋ+ನೋಆದೀನಂ ಸಿದ್ಧಿಯಾ ಚ ತೇಸಂ ಪಠಮಾದಿಅತ್ಥೇ ದಸ್ಸನತೋ ಚ ಹೋತಿ। ಪಹಾರೋ ಪರಾಭವೋ ಅಪಹಾರೋ ಸಂಹಾರೋ ಅವಹಾರೋ ಓಹಾರೋ ಇಚ್ಚಾದಿ ಹೋತಿ।
ಉಪೇಚ್ಚ+ತ್ಥಂ ಸಜನ್ತೀತಿ, ಉಪಸಗ್ಗಾ ಹಿ ಪಾದಯೋ।
ಚಾದೀ ಪದಾದಿಮಜ್ಝನ್ತೇ, ನಿಪಾತಾ ನಿಪತನ್ತೀತಿ॥
ಓಪಸಗ್ಗಿಕಪದಂ।
ಸಮುಚ್ಚಯ+ವಿಕಪ್ಪನ+ಪಟಿಸೇಧ+ಪೂರಣಾದಿಅತ್ಥಂ ಅಸತ್ತವಾಚಿಕಂ ನೇಪಾತಿಕಂ।
ಚ-ಇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯಾ+ನ್ವಾಚಯ+ಇತರೇತರಯೋಗ+ಸಮಾಹಾರಾ+ವಧಾರಣಾದೀಸು। ವಾ-ಇತಿ ವಿಕಪ್ಪನು+ಪಮಾನ+ಸಮುಚ್ಚಯ+ವವತ್ಥಿತವಿಭಾಸಾದೀಸು। ನ, ನೋ, ಮಾ, ಅ, ಅಲಂ, ಹಲಂ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪಟಿಸೇಧೇ
ಪೂರಣತ್ಥಂ ದುವಿಧಂ ಅತ್ತಪೂರಣಂ ಪದಪೂರಣಞ್ಚ, ತತ್ಥ ಅಥ, ಖಲು, ವತ, ಅಥೋ, ಅಸ್ಸು, ಯಗ್ಘೇ, ಹಿ, ಚರಹಿ, ನಂ, ತಂ, ಚ, ತು, ವಾ, ವೋ, ಪನ, ಹವೇ, ಕೀವ, ಹ, ತತೋ, ಯಥಾ, ಸುದಂ, ಖೋ, ವೇ, ಹಂ, ಏನಂ, (ಏವಂ, ರೂ) ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ ಇಚ್ಚೇವಮಾದಿ ಪದಪೂರಣೇ। ತತ್ಥ ಅಥ-ಇತಿ ಪಞ್ಹಾ+ನನ್ತರಿಯಾ+ಧಿಕಾರಾದೀಸು ಚ। ಖಲು-ಇತಿ ಪಟಿಸೇಧಾ+ವಧಾರಣ, ಪಸಿದ್ಧೀಸು ಚ। ವತ+ಇತಿ ಏಕಂಸ, ಖೇದಾ+ನುಕಮ್ಪ, ಸಂಕಪ್ಪೇಸು ಚ। ಅಥೋ-ಇತಿ ಅನ್ವಾದೇಸೇ ಚ। ಹಿ-ಇತಿ ಹೇತು, ಅವಧಾರಣೇಸು ಚ। ತು-ಇತಿ ವಿಸೇಸ, ಹೇತು, ನಿವತ್ತನಾದೀಸು ಚ। ಪನ-ಇತಿ ವಿಸೇಸೇಪಿ। ಹವೇ+ವೇ ಇಚ್ಚೇತೇ ಏಕಂಸತ್ಥೇಪಿ। ಹಂ-ವಿಸಾದ, ವಿಮ್ಹೇಸುಪಿ। (ವಿಸಾದ, ಸಮ್ಭವೇಸು, ರೂ)। ಸೇಯ್ಯಥಿದಂತಿ ತಂ ಕತಮಂತಿ ಅತ್ಥೇಪಿ।
ಅತ್ಥಪೂರಣಂ ದುವಿಧಂ ವಿಭತ್ತಿಯುತ್ತಂ ಅವಿಭತ್ತಿಯುತ್ತಞ್ಚ। ಅತ್ಥಿ, ಸಕ್ಕಾ, ಲಬ್ಭಾ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪಠಮಾಯಂ। ಆವುಸೋ ಅಮ್ಭೋ ಹಮ್ಭೋ ಅರೇ ಹರೇ ರೇ ಜೇ ಇಚ್ಚೇತೇ ಆಮನ್ತಣೇ। ದಿವಾ ಭಿಯ್ಯೋ (ನಮೋ, ರೂ) ಇಚ್ಚೇತೇ ಪಠಮಾದುತಿಯಾಸು। ಸಯಂ ಸಾಮಂ ಸಂ ಸಮ್ಮಾ ಕಿನ್ತಿ ಇಚ್ಚೇತೇ ತತಿಯತ್ಥೇ। ಸೋ+ತೋ+ಧಾಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ಚ ಸುತ್ತಸೋ ಪದಸೋ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಏಕಧಾ ದ್ವಿಧಾ ಇಚ್ಚಾದಿ। ತವೇ+ತುಂ ಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ಚತುತ್ಥಿಯಾವ, ಕಾತವೇ ದಾತವೇ, ಕಾತುಂ ಕಾರೇತುಂ, (ದಾತುಂ, ರೂ) ದಾಪೇತುಂ ಇಚ್ಚಾದಿ। ಸೋ+ತೋಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ಪಞ್ಚಮಿಯತ್ಥೇ, ದೀಘಸೋ ಓರಸೋ ರಾಜತೋ ವಾ ಚೋರತೋ ವಾ ಇಚ್ಚಾದಿ। ತೋ ಸತ್ತ- ಮ್ಯತ್ಥೇಪಿ
ಅವಿಭತ್ತಿಯುತ್ತೇಸು ಅಪ್ಪೇವ ಅಪ್ಪೇವನಾಮ ನು ಇಚ್ಚೇತೇ ಸಂಸಯತ್ಥೇ। ಅದ್ಧಾ ಅಞ್ಞದತ್ಥು ತಗ್ಘ ಜಾತು ಕಾಮಂ ಸಸಕ್ಕಂ ಇಚ್ಚೇತೇ ಏಕಂಸತ್ಥೇ। ಏವಂ ಇತಿ ಅವಧಾರಣೇ। ಕಚ್ಚಿ ನು ನನು ಕಥಂ (ಕಿಂಸು, ರೂ) ಕಿಂ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪುಚ್ಛನತ್ಥೇ। ಏವಂ ಇತಿ ಇತ್ಥಂ ಇಚ್ಚೇತೇ ನಿದಸ್ಸನತ್ಥೇ। ಇತಿ ಹೇತು+ವಾಕ್ಯಪರಿಸಮತ್ತೀಸು ಚ। ಯಾವ ತಾವ ಯಾವತಾ ತಾವತಾ ಕಿತ್ತಾವತಾ ಏತ್ತಾವತಾ ಕೀವ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪರಿಚ್ಛೇದನತ್ಥೇ। ಏವಂ ಸಾಹು ಲಹು ಓಪಾಯಿಕಂ ಪಟಿರೂಪಂ ಆಮ ಸಾಧು ಇಚ್ಚೇತೇ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನತ್ಥೇ। ತಥಾ ಯಥಾ ಯಥೇವ ತಥೇವ ಏವಂ ಏವಮೇವ ಏವಮ್ಪಿ ಯಥಾಪಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿನಾಮ ವಿಯ ಇವ ಯಥರಿವ ತಥರಿವ ಯಥಾನಾಮ ತಥಾನಾಮ ಯಥಾಹಿ ತಥಾಹಿ ಯಥಾಚ ತಥಾಚ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪಟಿಭಾಗತ್ಥೇ। ಯಥಾಇತಿ ಯೋಗ್ಗತಾ+ವಿಚ್ಛಾ+ಪದತ್ಥಾನತಿವತ್ತಿ+ನಿದಸ್ಸನೇಸು ಚ। ಏವಂಇತಿ
ತುನ+ಕ್ತ್ವಾನ+ಕ್ತ್ವಾಪಚ್ಚಯನ್ತಾ ಉಸ್ಸುಕ್ಕನತ್ಥೇ ಭವನ್ತಿ। ಯಥಾ ಪಸ್ಸಿತುನ ಪಸ್ಸಿಯ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾನ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ, ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾನ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ದಾತುನ ದತ್ವಾನ ದತ್ವಾ ಉಪಾದಾಯ ದಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಯ ವಿಚೇಯ್ಯ ವಿನೇಯ್ಯ ಸಮೇಚ್ಚ ನಿಹಚ್ಚ ಉಪೇಚ್ಚ ಆರಬ್ಭ ಆಗಮ್ಮ ಇಚ್ಚಾದಿ।
ವಿಭತ್ತಿಯಾ
ತುಮ್ಹಾದೀನಂ ತ್ವ+ಲಿಙ್ಗೇಸು, ನೇವ+ತ್ಥಿ ಪಾದಿ+ಚಾದಿನಂ॥
ಏವಂ ನಾಮಾಖ್ಯಾತೋಪಸಗ್ಗೇಹಿ ವಿನಿಮುತ್ತಂ ಏತಂ ನಿಪಾತಪದಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।
ನೇಪಾತಿಕಪದಂ।
ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗಞ್ಚ, ನಪುಂಸಕ+ಮಥಾ+ಪರಂ।
ತಿಲಿಙ್ಗಞ್ಚ ಅಲಿಙ್ಗಞ್ಚ, ನಾಮಿಕಂ ಪಞ್ಚಧಾ ಠಿತಂ॥
ಇತಿ ಪಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯಂ ನಾಮಕಣ್ಡೋ ದುತಿಯೋ।