೫. ಭಾವಾವಬೋಧ-ಪಞ್ಚಮಪರಿಚ್ಛೇದ
೩೩೮.
ಪಟಿಭಾನವತಾ ಲೋಕ, ವೋಹಾರ’ಮನುಸಾರಿನಾ।
ತತೋ’ಚಿತ್ಯ ಸಮುಲ್ಲಾಸ, ವೇದಿನಾ ಕವಿನಾ ಪರಂ॥
೩೩೯.
ಠಾಯಿಸಮ್ಬನ್ಧಿನೋ ಭಾವ, ವಿಭಾವಾ ಸಾ’ನುಭಾವಕಾ।
ಸಮ್ಬಜ್ಝನ್ತಿ ನಿಬನ್ಧಾ ತೇ, ರಸ’ಸ್ಸಾದಾಯ ಸಾಧುನಂ॥
ಭಾವಅಧಿಪ್ಪಾಯ
೩೪೦.
ಚಿತ್ತ ವುತ್ತಿ ವಿಸೇಸಾ ತು, ಭಾವಯನ್ತಿ ರಸೇ ಯತೋ।
ರತ್ಯಾದಯೋ ತತೋ ಭಾವ, ಸದ್ದೇನ ಪರಿಕಿತ್ತಿತಾ॥
ಠಾಯೀಭಾವಅಧಿಪ್ಪಾಯ
೩೪೧.
ವಿರೋಧಿನಾ’ಞ್ಞಭಾವೇನ, ಯೋ ಭಾವೋ ನ ತಿರೋಹಿತೋ।
ಸೀಲೇನ ತಿಟ್ಠತಿ’ಚ್ಚೇಸೋ, ‘ಠಾಯೀಭಾವೋ’ತಿ ಸದ್ದಿತೋ॥
ಠಾಯೀಭಾವಪ್ಪಭೇದಉದ್ದೇಸ
೩೪೨.
ರತಿ, ಹಸ್ಸೋ, ಚ ಸೋಕೋ, ಚ,
ಕೋಧು, ಸ್ಸಾಹಾ, ಭಯಂ,ಪಿ ಚ।
ಜಿಗುಚ್ಛಾ, ವಿಮ್ಹಯೋ, ಚೇವ, ಸಮೋ ಚ ನವ ಠಾಯಿನೋ॥
ಬ್ಯಭಿಚಾರೀಭಾವಅಧಿಪ್ಪಾಯ
೩೪೩.
ತಿರೋಭಾವಾ, ವಿಭಾವಾ’ದಿ, ವಿಸೇಸನಾ’ಭಿಮುಖ್ಯತೋ।
ಯೇ ತೇ ಚರನ್ತಿ ಸೀಲೇನ, ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
ಬ್ಯಭಿಚಾರಿಭಾವಪಭೇದ
೩೪೪.
ನಿಬ್ಬೇದೋ
ಧಿತಿ, ಜಳತಾ, ದೀನತು, ಗ್ಗಾ, ಲಸತ್ತಂ,
ಸುತ್ತಂ, ತಾಸೋ, ಗಿಲಾನು, ಸ್ಸುಕ, ಹರಿಸ,
ಸತಿ, ಸ್ಸಾ, ವಿಸಾದಾ, ಬಹಿತ್ಥಾ
ಚಿನ್ತಾ, ಗಬ್ಬಾ, ಪಮಾರೋ, ಮರಿಸ, ಮದ,
ಮತು, ಮ್ಮಾದ, ಮೋಹಾ, ವಿಬೋಧೋ,
ನಿದ್ದಾ, ವೇಗಾ, ಸಬಿಲಂ, ಮರಣ,
ಚಪಲತಾ ತೇತ್ತಿಂಸ ಮೇತೇ॥
ಸತ್ತಿಕಭಾವಅಧಿಪ್ಪಾಯ
೩೪೫.
ಸಮಾಹಿತ’ತ್ತ’ಪ್ಪಭವಂ, ಸತ್ತಂ
ಸತ್ತಿಕಾ ಭಾವಾ ಭವನ್ತಿ ತೇ॥
ಸತ್ತಿಕಭಾವಪ್ಪಭೇದ
೩೪೬.
ಥಮ್ಭೋ, ಪಳಯ, ರೋಮಞ್ಚಾ, ತಥಾ ಸೇದ, ಸ್ಸು, ವೇಪಥು।
ವೇವಣ್ಣಿಯಂ, ವಿಸರತಾ, ಭಾವಾ’ಟ್ಠೇ’ತೇ ತು ಸತ್ತಿಕಾ॥
೩೪೭.
ಯದಾ ರತ್ಯಾದಯೋ ಭಾವಾ, ಠಿತಿಸೀಲಾ ನ ಹೋನ್ತಿ ಚೇ।
ತದಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ಭಾವಾ, ಭವನ್ತಿ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
೩೪೮.
ವಿಭಾವೋ ಕಾರಣಂ ತೇಸು, ಪ್ಪತ್ತಿಯು’ದ್ದೀಪನೇ ತಥಾ।
ಯೋ ಸಿಯಾ ಬೋಧಕೋ ತೇಸಂ,
ಅನುಭಾವೋ’ಯ ಮೀರಿತೋ॥
೩೪೯.
ನೇಕಹೇತುಂ ಮನೋವುತ್ತಿ, ವಿಸೇಸಞ್ಚ ವಿಭಾವಿತುಂ।
ಭಾವಂ ವಿಭಾವಾ’ನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣಿಯಾ ಬನ್ಧನೇ ಫುಟಂ॥
೩೫೦.
ಸವಿಭಾವಾ’ನುಭಾವೇಹಿ, ಭಾವಾ ತೇ ತೇ ಯಥಾರಹಂ।
ವಣ್ಣನೀಯಾ ಯಥೋ’ಚಿತ್ಯಂ, ಲೋಕರೂಪಾ’ನುಗಾಮಿನಾ॥
೩೫೧.
ಚಿತ್ತ
ಬಹಿ ನಿಸ್ಸಟ ಸೇದಾದಿ, ಅನುಭಾವೇಹಿ ವಣ್ಣಿಯಾ॥
ರಸಅಧಿಪ್ಪಾಯ
೩೫೨.
ಸಾಮಾಜಿಕಾನ ಮಾನನ್ದೋ, ಯೋ ಬನ್ಧತ್ಥಾ’ನುಸಾರಿನಂ।
ರಸೀಯತೀತಿ ತಞ್ಞೂಹಿ, ರಸೋ ನಾಮಾ’ಯ’ಮೀರಿತೋ॥
ರಸಪ್ಪಭೇದ
೩೫೩.
ಸವಿಭಾವಾ, ನುಭಾವೇಹಿ, ಸತ್ತಿಕ,ಬ್ಯಭಿಚಾರಿಭಿ।
ಅಸ್ಸಾದಿಯತ್ತ ಮಾನೀಯ, ಮಾನೋ ಠಾಯೇ’ವ ಸೋ ರಸೋ॥
೩೫೪.
ಸಿಙ್ಗಾರ,ಹಸ್ಸ,ಕರುಣಾ, ರುದ್ದ,ವೀರ,ಭಯಾನಕಾ।
ಬೀಭಚ್ಛ,ಬ್ಭುತ,ಸನ್ತಾ, ಚ, ರಸಾ ಠಾಯೀನ ನುಕ್ಕಮಾ॥
೩೫೫.
ದುಕ್ಖರೂಪೇ’ಯ’ ಮಾನನ್ದೋ, ಕಥಂ ನು ಕರುಣಾದಿಕೇ?
ಸಿಯಾ ಸೋತೂನಮಾನನ್ದೋ,
ಸೋಕೋ ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ಹಿ॥
ಠಾಯೀಭಾವ ನಿದ್ದೇಸ ರತಿಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೫೬.
ರಮ್ಮ,ದೇಸ, ಕಲಾ, ಕಾಲ, ವೇಸಾದಿ, ಪಟಿಸೇವನಾ।
ಯುವಾನ’ಞ್ಞೋಞ್ಞರತ್ತಾನಂ, ಪಮೋದೋ ರತಿ ರುಚ್ಚತೇ॥
೩೫೭.
ಯುತ್ಯಾ ಭಾವಾನುಭಾವಾ ತೇ, ನಿಬನ್ಧಾ ಪೋಸಯನ್ತಿ ನಂ।
ಸೋಪ್ಯ’ಯೋಗ, ವಿಪ್ಪಯೋಗ, ಸಮ್ಭೋಗಾನಂ ವಸಾ ತಿಧಾ॥
ಹಸ್ಸಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೫೮.
ವಿಕಾರಾ’ಕತಿಆದೀಹಿ, ಅತ್ತನೋ ಥ ಪರಸ್ಸ ವಾ।
ಹಸ್ಸೋ ನಿದ್ದಾ, ಸಮಾ’ಲಸ್ಯ, ಮುಚ್ಛಾದಿ,ಬ್ಯಭಿಚಾರಿಭಿ।
ಪರಿಪೋಸೇ ಸಿಯಾ ಹಸ್ಸೋ, ಭಿಯ್ಯೋ’ತ್ಥಿಪಭುತೀನಂ ಸೋ॥
ಹಸ್ಸಪ್ಪಭೇದ
೩೫೯.
ಸಿತ ಮಿಹ ವಿಕಾಸಿ ನಯನಂ,
ಕಿಞ್ಚಾ’ಲಕ್ಖಿಯ ದಿಜಂ ತು ತಂ ಹಸಿತಂ।
ಮಧುರಸ್ಸರಂ ವಿಹಸಿತಂ, ಅಂಸಸಿರೋಕಮ್ಪಮುಪಹಸಿತಂ॥
೩೬೦.
ಅಪಹಸಿತಂ ತಿಹಸಿತಂ।
ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕಥಿತಾ ಚೇ’ಸಂ,
ಜೇಟ್ಠೇ
ಕರುಣಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೧.
ಸೋಕರೂಪೋ ತು ಕರುಣೋ, ನಿಟ್ಠಪ್ಪತ್ತಿ’ಟ್ಠ ನಾಸತೋ।
ತತ್ಥಾ’ನುಭಾವಾ ರುದಿತ, ಪಳಯ,ತ್ಥಮ್ಭಕಾದಯೋ।
ವಿಸಾದಾ,ಲಸ್ಯ,ಮರಣ, ಚಿನ್ತಾ’ದೀ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
ರುದ್ದಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೨.
ಕೋಧೋ ಮಚ್ಛರಿಯಾ’ದೀಹಿ, ಪೋಸೇ ತಾಸ, ಮದಾದಿಭಿ।
ನಯನಾ’ರುಣತಾದೀಹಿ, ರುದ್ದೋ ನಾಮ ರಸೋ ಭವೇ॥
ವೀರಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೩.
ಪತಾಪ, ವಿಕ್ಕಮಾ’ದೀಹು, ಸ್ಸಾಹೋ ‘ವೀರೋ’ತಿ ಸಞ್ಞಿತೋ।
ರಣ,ದಾನ,ದಯಾಯೋಗಾ, ವೀರೋ’ಯಂ ತಿವಿಧೋ ಭವೇ।
ತೇವಾ’ನುಭಾವಾ ಧಿತಿ,ಮ, ತ್ಯಾ’ದಯೋ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
ಭಯಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೪.
ವಿಕಾರಾ,ಸನಿ,ಸತ್ತಾ’ದಿ, ಭಯು’ಕ್ಕಂಸೋ ಭಯಾನಕೋ।
ಸೇದಾ’ದಯೋ ನುಭಾವೇ’ತ್ಥ, ತಾಸಾ’ದೀ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
ಜಿಗುಚ್ಛಾಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೫.
ಜಿಗುಚ್ಛಾ ರುಧಿರಾ’ದೀಹಿ, ಪೂತ್ಯಾ’ದೀಹಿ ವಿರಾಗತೋ।
ಬೀಭಚ್ಛೋ ಖೋಭನು’ಬ್ಬೇಗೀ, ಕಮೇನ ಕರುಣಾಯುತೋ।
ನಾಸಾ ವಿಕೂಣನಾದೀಹಿ, ಸಙ್ಕಾದೀಹಿ’ಸ್ಸ ಪೋಸನಂ॥
ವಿಮ್ಹಯಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೬.
ಅತಿ ಲೋಕ ಪದತ್ಥೇಹಿ, ವಿಮ್ಹಯೋ’ಯಂ ರಸೋ’ಬ್ಭುತೋ।
ತಸ್ಸಾ’ನುಭಾವಾ ಸೇದ,ಸ್ಸು, ಸಾಧುವಾದಾ’ದಯೋ ಸಿಯುಂ।
ತಾಸಾ,ವೇಗ,ಧಿತಿ,ಪ್ಪಞ್ಞಾ, ಹೋನ್ತೇ’ತ್ಥ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೋ॥
ಸಮಟ್ಠಾಯೀಭಾವ
೩೬೭.
ಠಾಯೀಭಾವೋ ಸಮೋ ಮೇತ್ತಾ, ದಯಾ,ಮೋದಾ’ದಿ ಸಮ್ಭವೋ।
ಭಾವಾದೀಹಿ ತ’ದುಕ್ಕಂಸೋ, ಸನ್ತೋ ಸನ್ತ ನಿಸೇವಿತೋ॥
ಇತಿ ಸಙ್ಘರಕ್ಖಿತ ಮಹಾಸಾಮಿವಿರಚಿತೇ ಸುಬೋಧಾಲಙ್ಕಾರೇ
ರಸಭಾವಾ’ವಬೋಧೋ ನಾಮ
ಪಞ್ಚಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।
ಸುಬೋಧಾಲಙ್ಕಾರೋ ಸಮತ್ತೋ।