॥ ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ॥

ಕವಿದಪ್ಪಣನೀತಿ

ಮಾತಿಕಾ

ಯಥಾಧಮ್ಮಿಕರಾಜೂನಂ, ಅಮಚ್ಚಾ ಚ ಪುರೋಹಿತಾ।

ನೀತಿಸತ್ಥಂ ಸುನಿಸ್ಸಾಯ, ನಿಚ್ಛಯನ್ತಿ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ॥

ಅಙ್ಗಾನಿ ವೇದಾ ಚತ್ತಾರೋ, ಮೀಮಂಸಾನ್ಯಾಯ ವಿತ್ಥಾರೋ।

ಧಮ್ಮಸತ್ಥಂ ಪುರಾಣಞ್ಚ, ವಿಜ್ಜಾ ಹೇತಾ ಚತುದ್ದಸ॥

ಆಯುಬ್ಬೇದೋ ಮನುಬ್ಬೇದೋ, ಗನ್ಧಬ್ಬೋ ಚೇತಿ ತೇ ತಯೋ।

ಅತ್ಥಸತ್ಥಂ ಚತುತ್ಥಞ್ಚ, ವಿಜ್ಜಾಹ್ಯಾಟ್ಠರಸ ಮತಾ॥

ಸುತಿಸಮುತಿಸಙ್ಖ್ಯಾ ಚ, ರೋಗಾನೀತಿ ವಿಸೇಸಕಾ।

ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಗಣಿಕಾ ಚೇವ, ಧನುಬ್ಬೇದಾ ಚ ಪೂರಣಾ॥

ತಿಕಿಚ್ಛಾ ಇತಿಹಾಸೋ ಚ, ಜೋತಿಮಾಯಾ ಚ ಛನ್ದತಿ।

ಕೇತುಮನ್ತಾ ಚ ಸದ್ದಾ ಚ, ಸಿಪ್ಪಾಟ್ಠಾರಸಕಾ ಇಮೇ॥

ದಮೋ ದಣ್ಡೋ ಇತಿಖ್ಯಾತೋ, ತಟ್ಠಾದಣ್ಡೋ ಮಹೀಪತಿ।

ತಸ್ಸ ನೀತಿ ದಣ್ಡನೀತಿ, ನಯನಾನೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ॥

ದಣ್ಡೇನ ನೀಯತೇ ಚೇದಂ, ದಣ್ಡಂ ನಯತಿ ವಾ ಪುನ।

ದಣ್ಡನೀತಿ ಇತಿಖ್ಯಾತೋ, ತಿಲೋಕಾ ನತಿ ವತ್ತತೇ॥

ನಾನಾಸತ್ಥೋದ್ಧತಂ ವಕ್ಖೇ, ರಾಜನೀತಿ ಸಮುಚ್ಚಯಂ।

ಸಬ್ಬಬೀಜಮಿದುಂ ಸತ್ಥಂ, ಚಾಣಕ್ಯ ಸಾರಸಙ್ಗಹಂ॥

ಮೂಲಸುತ್ತಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ಚಾಣಕ್ಯೇನ ಯಥೋದಿತಂ।

ಯಸ್ಸಂ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತೇನ, ಮೂಳ್ಹೋ ಭವತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ॥

ಮಿತ್ತಲಾಭೋ ಸುಹದಭೇದೋ, ವಿಗ್ಗಹೋ ಸನ್ಧಿರೇವ ಚ।

ಪಞ್ಚತನ್ದ್ರಾ ತಥಾಞ್ಞಸ್ಮಾ, ಗನ್ಥಾ ಕಸ್ಸಿಯಲಿಖ್ಯತೇ॥

ಲೋಕನೀತಿಮ್ಹಾ –

(೧) ಪಣ್ಡಿತಕಣ್ಡ। (೨) ಸುಜನಕಣ್ಡ। (೩) ಬಾಲದುಜ್ಜನ ಕಣ್ಡ। (೪) ಮಿತ್ತಕಣ್ಡ। (೫) ಇತ್ಥಿಕಣ್ಡ। (೬) ರಾಜಕಣ್ಡ। (೭) ಪಕಿಣ್ಣಕ ಕಣ್ಡ-

ಲೋಕನೀತಿ –

ಪಣ್ಡಿತೋ ಸುಜನೋ ಕಣ್ಡೋ, ದುಜ್ಜನೋ ಮಿತ್ತಇತ್ಥೀ ಚ।

ರಾಜಪಕಿಣ್ಣಕೋ ಚಾತಿ, ಸತ್ತಕಣ್ಡೇ ವಿಭೂಸಿನೋ॥

ಚಕ್ಕಿನ್ದಾಭಿಸಿರಿನಾಯಂ, ಸೋಧಿತೋ ಕಾಸಿಕೇ ಸಾಕೇ।

ಛನೋತ್ಯಂ ದುತಿಯಾಸಳ್ಹೇ, ಕಾಳಸತ್ತಮ ಆದಿಹೇ॥

ಲೋಕನೀತಿಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ನಾನಾಸತ್ಥಸಮುದ್ಧಟಂ।

ಮಾಗಧೇನೇವ ಸಙ್ಖೇಪಂ, ವನ್ದಿತ್ವಾ ರತನತ್ತಯಂ॥

ನೀತಿ ಲೋಕೇ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಾರೋ,

ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಆಚರಿಯೋ ಮಿತ್ತೋ।

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ನೀತಿಂ ಪುರಿಸೋ ವಿಜಞ್ಞಾ,

ಞಾಣೀಮಹಾ ಹೋತಿ ಬಹುಸ್ಸುತೋ॥

ಮಹಾರಹನೀತಿ –

(೧) ಪಣ್ಡಿತಕಥಾ। (೨) ಸಮ್ಭೇದಕಥಾ। (೩) ಮಿತ್ತಕಥಾ। (೪) ನಾಯಕ ಕಥಾ। (೫) ಇತ್ಥಿಕಥಾ

ಮಹಾರಹ ರಹಂಸಕ್ಯ-ಮುನಿಂ ನೀವರಣಾ ತಣ್ಹಾ।

ಮುತ್ತಂ ಮುತ್ತಂ ಸುದಸ್ಸನಂ, ವನ್ದೇ ಬೋಧಿವರಂ ವರಂ॥

ನೀತಿಧ ಜನ್ತೂನಂ ಸಾರೋ, ಮಿತ್ತಾಚರಿಯಾ ಚ ಪಿತರೋ।

ನೀತಿಮಾ ಸುಬುದ್ಧಿಬ್ಯತ್ತೋ, ಸುತವಾ ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಮಾ॥

ಧಮ್ಮನೀತಿ –

(೧) ಆಚರಿಯಕಥಾ (೨) ಸಿಪ್ಪಕಥಾ (೩) ಪಞ್ಞಾಕಥಾ (೪) ಸುತಕಥಾ (೫) ಕಥಾನಕಥಾ (೬) ಧನಕಥಾ (೭) ದೇಸಕಥಾ (೮) ನಿಸ್ಸಯಕಥಾ (೯) ಮಿತ್ತಕಥಾ (೧೦) ದುಜ್ಜನಕಥಾ (೧೧) ಸುಜನಕಥಾ (೧೨) ಬಲಕಥಾ (೧೩) ಇತ್ಥಿಕಥಾ (೧೪) ಯುತ್ತಕಥಾ (೧೫) ದಾಸಕಥಾ (೧೬) ಘರಾವಾಸಕಥಾ (೧೭) ಕಾತಬ್ಬಕಥಾ (೧೮) ಅಕಾತಬ್ಬಕಥಾ (೧೯) ಞಾತಬ್ಬಕಥಾ (೨೦) ಅಲಙ್ಕಾರಕಥಾ (೨೧) ರಾಜಧಮ್ಮಕಥಾ (೨೨) ಉಪಸೇವಕಕಥಾ (೨೩) ದುಕ್ಖಾದಿಮಿಸ್ಸಕಕಥಾ (೨೪) ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾ

ಚಕ್ಕಾತಿಚಕ್ಕಚಕ್ಕಿನ್ದೋ, ದೇವಾತಿದೇವಾದೇವಿನ್ದೋ,

ಬ್ರಹ್ಮಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಬ್ರಹ್ಮಿನ್ದೋ, ಜಿನೋ ಪೂರೇತು ಮೇ ಭಾವಂ॥

ಚಿರಂ ತಿಟ್ಠತು ಲೋಕಮ್ಹಿ, ಧಂಸಕಂ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ।

ಮಹಾಮೋಹತಮಂ ಜಯಂ, ಜೋತನ್ತಂ ಜಿನಸಾಸನಂ॥

ವನ್ದಿತ್ವಾ ರತನಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುಬ್ಬಕೇ ಗರು।

ನೀತಿಧಮ್ಮಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ಸಬ್ಬಲೋಕ ಸುಖಾವಹಂ॥

ಆಚರಿಯೋ ಚ ಸಿಪ್ಪಞ್ಚ, ಪಞ್ಞಾಸುತಕಥಾಧನಂ।

ದೇಸಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಯೋ ಮಿತ್ತಂ, ದುಜ್ಜನೋ ಸುಜನೋ ಬಲಂ॥

ಇತ್ಥೀ ಪುತ್ತೋ ಚ ದಾಸೋ ಚ, ಘರಾವಾಸೋ ಕತಾಕತೋ।

ಞಾತಬ್ಬೋ ಚ ಅಲಙ್ಕಾರೋ, ರಾಜಧಮ್ಮಾ ಪಸೇವಕೋ।

ದುಕ್ಖಾದಿಮಿಸ್ಸಕೋ ಚೇವ, ಪಕಿಣ್ಣಕಾತಿ ಮಾತಿಕಾ॥

ರಾಜನೀತಿ –

ಸೀಹಾ ಏಕಂ ಬಕಾ ಏಕಂ, ಸಿಕ್ಖೇ ಚತ್ತಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟಾ।

ಪಞ್ಚ ಕಾಕಾ ರಾಜಾ ನಾಮ, ಛ ಸುನಕ್ಖಾ ತೀಣಿ ಗದ್ರಭಾ॥

೧.

ಮಹಾಕಮ್ಮಂ ಖುದ್ದಕಂ ವಾ, ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಮಿಚ್ಛತಿ।

ಸಬ್ಬಾರಮ್ಭೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸೀಹಾ ಏಕಂ ತದಾ ಭವೇ॥

೨.

ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಸುಸಂಯಮ, ಬಕೋವ ಪಣ್ಡಿತೋ ಭವೇ।

ದೇಸಕ ಲೋಮಪನ್ನಾನಿ, ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಾನಿ ಸಾಧಯೇ॥

೩.

ಪುಬ್ಬಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಯುದ್ಧಞ್ಚ, ಸಂವಿಭಾಗಞ್ಚ ಬನ್ಧು ಹಿ।

ಥಿಯಾ ಅಕ್ಕಮ್ಮ ಭುತ್ತಞ್ಚ, ಸಿಕ್ಖೇ ಚತ್ತಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟೋ॥

೪.

ಗುಯ್ಹೇ ಮೇಥುನಂ ಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ, ಭೋಜನಂ ಞಾತಿಸಙ್ಗಹೋ।

ವಿಲೋಕಾ ಪೇಕ್ಖನಾಲಸ್ಯಂ, ಪಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ ವಾಯಸಾ॥

೫.

ಅನಾಲಸ್ಸಂತಿಸವನ್ತಾಸೋ, ಸುನಿದ್ಧಾ ಸುಪ್ಪಬೋಧನಾ।

ದಳ್ಹಭತ್ತಿ ಚ ಸೂರಞ್ಚ, ಛ ಏತೇಸ್ವಾನತೋ ಗುಣೋ॥

೬.

ಖಿನ್ನೋವ ವಹತೇ ಭಾರಂ, ಸೀತುಣ್ಹಞ್ಚ ನ ಚಿನ್ತಯೀ।

ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಚ ಭವೇ ನಿಚ್ಚಂ, ತೀಣಿ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ ಗದ್ರಭಾ॥

೭.

ವೀಸತಿ ತಾನಿ ಗುಣಾನಿ, ಚರೇಯ್ಯ ಇಹ ಪಣ್ಡಿತೋ।

ವಿಜೇಯ್ಯ ರಿಪೂ ಸಬ್ಬೇಪಿ, ತೇಜಸ್ಸೀ ಸೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ॥

(೧) ಪಣ್ಡಿತಕಣ್ಡ (೨) ಸುಜನಕಣ್ಡ (೩) ಬಾಲದುಜ್ಜನಕಣ್ಡ (೪) ಮಿತ್ತಕಣ್ಡ (೫) ರಾಜಕಣ್ಡ (೬) ನಾಯಕಕಣ್ಡ (೭) ಪುತ್ತಕಣ್ಡ (೮) ವೇಜ್ಜಾಚರಿಯಕಣ್ಡ (೯) ದಾಸಕಕಣ್ಡ (೧೦) ಇತ್ಥಿಕಣ್ಡ (೧೧) ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡ

ಕವಿದಪ್ಪಣನೀತಿಂಯೋ, ವಾಚುಗ್ಗತಂ ಕರೋತಿ ಚೇ।

ಭುವನಮಜ್ಝೇ ಏಸೋ ಹಿ, ವಿಞ್ಞೂ ಪಣ್ಡಿತಜಾತಿಕೋ॥

ಕವಿದಪ್ಪಣನೀತಿ

॥ ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ॥