॥ ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ॥
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಪಾಳಿ
೧.
ನಾನಾಸತ್ಥೋ
ರಾಜ ನೀತಿ ಸಮುಚ್ಚಯಂ।
ಸಬ್ಬ ಬೀಜ ಮಿದಂ ಸತ್ಥಂ,
ಚಾಣಕ್ಯಂ ಸಾರಸಙ್ಗಹಂ॥
೨.
ಮೂಲಸುತ್ತಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ,
ಚಾಣಕ್ಯೇನ ಯಥೋದಿತಂ।
ಯಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾನ ಮತ್ತೇನ,
ಮೂಳ್ಹೋ ಭವತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ॥
೩.
ವಿದುತ್ತಂ
ನೇವತುಲ್ಯಂ ಕುದಾಚನಂ।
ಸದೇಸೇ ಪುಜ್ಜತೇ ರಾಜಾ,
ವಿದೂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪುಜ್ಜತೇ॥
೪.
ಪಣ್ಡಿತೇ
ಮೂಳ್ಹೇ ದೋಸಾ ಹಿ ಕೇವಲಂ।
ತಸ್ಮಾ ಮೂಳ್ಹಸಹಸ್ಸೇಸು,
ಪಞ್ಞೋ ಏಕೋ ವಿಸಿಸ್ಯತೇ॥
೫.
ಮಾತರಿವ
ಪರದಬ್ಬೇಸು ಲೇಟ್ಟುವ।
ಅತ್ತನಿವ ಸಬ್ಬಭೂತೇಸು,
ಯೋ ಪಸ್ಸತಿ ಸಪಣ್ಡಿತೋ॥
೬.
ಕಿಂಕುಲೇನ ವಿಸಾಲೇನ,
ಗುಣಹೀನೋ ತು ಯೋನರೋ।
ಅಕುಲಿನೋಪಿ ಸತ್ಥಞ್ಞೋ,
ದೇವತಾಹಿಪಿ ಪುಜ್ಜತೇ॥
೭.
ರೂಪಯೋಬ್ಬನಸಮ್ಪನ್ನಾ
ವಿಸಾಲಕುಲಸಮ್ಭವಾ।
ವಿಜ್ಜಾಹೀನಾ ನಸೋಭನ್ತೇ,
ನಿಗ್ಗನ್ಧಾ ಇವ ಕಿಂಸುಕಾ॥
೮.
ತಾರಾನಂ
ನಾರೀನಂ ಭೂಸಣಂ ಪತಿ।
ಪುಥಬ್ಯಾ ಭೂಸಣಂ ರಾಜಾ,
ವಿಜ್ಜಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಭೂಸಣಂ॥
೯.
ಮಾತಾ ಸತ್ತು ಪಿತಾ ವೇರೀ,
ಯೇನ ಬಾಲೋ ನಪಾಟ್ಠಿತೋ।
ನ ಸೋಭತೇ ಸಭಾಮಜ್ಝೇ,
ಹಂಸಮಜ್ಝೇ ಬಕೋಯಥಾ॥
೧೦.
ವರಮೇಕೋ
ನ ಚ ಮೂಳ್ಹಸತೇಹಿಪಿ।
ಏಕೋ ಚನ್ದೋ ತಮೋ ಹನ್ತಿ,
ನ ಚ ತಾರಗಣೇಹಿಪಿ॥
೧೧.
ಲಾಲಯೇ
ದಸವಸ್ಸಾನಿ ತಾಲಯೇ।
ಪತ್ತೇ ತು ಸೋಳಸೇ ವಸ್ಸೇ,
ಪುತ್ತಂ ಮಿತ್ತಂವ ಆಚರೇ॥
೧೨.
ಲಾಲನೇ
ತಾಲನೇ ಬಹವೋ ಗುಣಾ।
ತಸ್ಮಾ ಪುತ್ತಞ್ಚ ಸಿಸ್ಸಞ್ಚ,
ತಾಲಯೇ ನ ತು ಲಾಲಯೇ॥
೧೩.
ಏಕೇನಾಪಿ
ಪುಪ್ಫಿತೇನ ಸುಗನ್ಧಿನಾ।
ವಾಸಿತಸ್ಸ ವನಂ ಸಬ್ಬಂ,
ಸುಪುತ್ತೇನ ಕುಲಂಯಥಾ॥
೧೪.
ಏಕಸ್ಸಾಪಿ
ಕೋಟರಟ್ಠೇನ ಅಗ್ಗಿನಾ।
ದಯ್ಹತೇ ಹಿ ವನಂ ಸಬ್ಬಂ,
ಕುಪುತ್ತೇನ ಕುಲಂ ಯಥಾ॥
೧೫.
ದೂರತೋ ಸೋಭತೇ ಮೂಳ್ಹೋ,
ಲಮ್ಬಮಾನ ಪಟಾವುತೋ।
ತಾವಞ್ಚ ಸೋಭತೇ ಮೂಳ್ಹೋ,
ಯಾವ ಕಿಞ್ಚಿ ನಭಾಸತೇ॥
೧೬.
ವಿಸತೋ
ಅಮೇಜ್ಝಾಅಪಿ ಕಞ್ಚನಂ।
ನೀಚತೋ ಉತ್ತಮಾ ವಿಜ್ಜಾ,
ಥೀರತ್ನಂ ದುಕ್ಕುಲಾಅಪಿ॥
೧೭.
ಉಸ್ಸವೇ
ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಸತ್ತುವಿಗ್ಗಹೇ।
ರಾಜದ್ವಾರೇ ಸುಸಾನೇಚ,
ಯೋ ತಿಟ್ಠತಿ ಸಬನ್ಧವೋ॥
೧೮.
ಪರೋಕ್ಖೇ ಕಿಚ್ಚಹನ್ತಾರಂ,
ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಪಿಯವಾದಿನಂ।
ವಜ್ಜಯೇ ತಾದಿಸಂ ಮಿತ್ತಂ,
ವಿಸಕುಮ್ಭಂ ಪಯೋಮುಖಂ॥
೧೯.
ಸಕಿಂ
ಪುನ ಸನ್ಧಾತು ಮಿಚ್ಛತಿ।
ಸಮಚ್ಚು ಮುಪಗಣ್ಹಾತಿ,
ಗಬ್ಭ ಮಸ್ಸತರೀ ಯಥಾ॥
೨೦.
ನ
ಮಿತ್ತಞ್ಚಾಪಿ ನ ವಿಸ್ಸಸೇ।
ಕದಾಚಿ ಕುಪಿತಂ ಮಿತ್ತಂ,
ಸಬ್ಬದೋಸಂ ಪಕಾಸಯೇ॥
೨೧.
ಜಾನಿಯಾ
ಬನ್ಧವೇ ಬ್ಯಸನಾಗಮೇ।
ಮಿತ್ತಞ್ಚಾ ಪದಿಕಾಲೇಚ,
ಭರಿಯಞ್ಚ ವಿಭವಕ್ಖಯೇ॥
೨೨.
ಉಪಕಾರಗ್ಗಹಿತೇನ,
ಸತ್ತುನಾಸತ್ತುಮುದ್ಧರೇ।
ಪಾದಲಗ್ಗಂ ಕರಟ್ಠೇನ,
ಕಣ್ಟಕೇನೇವ ಕಣ್ಟಕಂ॥
೨೩.
ನ
ನ ಕೋಚಿ ರಿಪು ಕಸ್ಸಚಿ।
ಕಾರಣೇನ ಹಿ ಞಾಯತಿ,
ಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ರಿಪೂ ತಥಾ॥
೨೪.
ದುಜ್ಜನೋ
ನೇತಂ ವಿಸ್ಸಾಸಕಾರಣಂ।
ಮಧು ತಿಟ್ಠತಿ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ,
ಹದಯೇ ತು ಹಲಾಹಲಂ॥
೨೫.
ದುಜ್ಜನೋ ಪರಿಹನ್ತಬ್ಬೋ,
ವಿಜ್ಜಾಯಾ ಲಙ್ಕತೋಪಿ ಸಂ।
ಮಣಿನಾ ಭೂಸಿತೋ ಸಪ್ಪೋ,
ಕಿಮೇ ಸೋ ನಭಯಂ ಕರೋ॥
೨೬.
ಸಪ್ಪೋ
ಸಪ್ಪಾ ಕೂರತರೋ ಖಲೋ।
ಮನ್ತೋ ಸಧಿವಸೋ ಸಪ್ಪೋ,
ಖಲೋ ಕೇನ ನಿವಾಯ್ಯತೇ॥
೨೭.
ನಖೀನಞ್ಚ
ಸಿಙ್ಗೀನಂ ಸತ್ಥಪಾಣಿನಂ।
ವಿಸ್ಸಾಸೋ ನೇವಕಾತಬ್ಬೋ,
ಥೀಸು ರಾಜಕುಲೇಸು ಚ॥
೨೮.
ಹತ್ಥೀ
ಸತಹತ್ಥೇನ ವಾಜಿನೋ।
ಸಿಙ್ಗಿನೋ ದಸಹತ್ಥೇನ,
ಠಾನಚಾಗೇನ ದುಜ್ಜನೋ॥
೨೯.
ಆಪದತ್ಥಂ
ದಾರಂ ರಕ್ಖೇ ಧನೇಹಿಪಿ।
ಅತ್ತಾನಂ ಸತತಂ ರಕ್ಖೇ,
ದಾರೇಹಿಪಿ ಧನೇಹಿಪಿ॥
೩೦.
ಪರದಾರಂ ಪರದಬ್ಬಂ,
ಪರಿವಾದಂ ಪರಸ್ಸ ಚ।
ಪರಿಹಾಸಂ ಗುರುಟ್ಠಾನೇ,
ಚಾಪಲ್ಯಞ್ಚ ವಿವಜ್ಜಯೇ॥
೩೧.
ಚಜೇ
ಗಾಮಸ್ಸತ್ಥೇ ಕುಲಂ ಚಜೇ।
ಗಾಮ ಜನಪದಸ್ಸತ್ಥೇ,
ಅತ್ತತ್ಥೇ ಪಥವಿಂ ಚಜೇ॥
೩೨.
ಚಲತ್ಯೇಕೇನ
ತಿಟ್ಠ ತ್ಯೇಕೇನ ಬುದ್ಧಿಮಾ।
ನಾಸಮಿಕ್ಖ್ಯ ಪರಂ ಠಾನಂ,
ಪುಬ್ಬಮಾಯತನಂ ಚಜೇ॥
೩೩.
ಲುದ್ಧ ಮತ್ಥೇನ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ,
ಥದ್ಧ ಮಞ್ಜಲೀ ಕಮ್ಮುನಾ।
ಮೂಳ್ಹಂ ಛನ್ದೋ ನುವತ್ತೇನ,
ತಥಾ ತಥೇನ ಪಣ್ಡಿತಂ॥
೩೪.
ಅತ್ಥನಾಸಂ
ಗೇಹೇ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ।
ವಞ್ಚನಞ್ಚ ಪಮಾಣಞ್ಚ,
ಮತಿಮಾ ನ ಪಕಾಸಯೇ॥
೩೫.
ಧನಧಞ್ಞಪ್ಪಯೋಗೇಸು
ತಥಾ ವಿಜ್ಜಾಗಮೇಸು ಚ।
ಆಹಾರೇ ಬ್ಯವಹಾರೇ ಚ,
ಚತ್ತಲಜ್ಜೋ ಸದಾ ಭವೇ॥
೩೬.
ಧನಿನೋ ಸೋತ್ಥಿಯೋ ರಾಜಾ,
ನದೀ ವೇಜ್ಜೋ ತು ಪಞ್ಚಮೋ।
ಪಞ್ಚ ಯತ್ರ ನವಿಜ್ಜನ್ತೇ,
ತತ್ರ ವಾಸಂ ನಕಾರಯೇ॥
೩೭.
ಯಸ್ಮಿಂದೇಸೇ
ನ ಪೀತಿ ನಚ ಬನ್ಧವಾ।
ನ ಚ ವಿಜ್ಜಾಗಮೋ ಕೋಚಿ,
ತಂದೇಸಂ ಪರಿವಜ್ಜಯೇ॥
೩೮.
ಮನಸಾ
ವಚಸಾ ನಪಕಾಸಯೇ।
ಅಞ್ಞಲಕ್ಖಿತ ಕಾರಿಯಸ್ಸ,
ಯತೋ ಸಿದ್ಧಿ ನಜಾಯತೇ॥
೩೯.
ಕುದೇಸಞ್ಚ
ಕುಭರಿಯಂ ಕುನದಿಂ ತಥಾ।
ಕುದಬ್ಬಞ್ಚ ಕುಭೋಜ್ಜಞ್ಚ,
ವಜ್ಜಯೇ ತು ವಿಚಕ್ಖಣೋ॥
೪೦.
ಇಣಸೇಸೋಗ್ಗಿ ಸೇಸೋ ಚ,
ಬ್ಯಾಧಿಸೇಸೋ ತಥೇವ ಚ।
ಪುನ ಚ ವಡ್ಢತೇ ಯಸ್ಮಾ,
ತಸ್ಮಾ ಸೇಸಂ ನಕಾರಯೇ॥
೪೧.
ಚಿನ್ತಾ
ವತ್ಥಾನಂ ಆತಪೋ ಜರೋ।
ಅಸೋಭಗ್ಯಂ ಜರೋ ಥೀನಂ,
ಅಸ್ಸಾನಂ ಮೇಥುನಂ ಜರೋ॥
೪೨.
ಅತ್ಥಿ
ಭಚ್ಚೋ ಭರಿಯಾ ತಥೇವ ಚ।
ಅಭಾವೇ ಪ್ಯತಿಸನ್ತೋಸೋ,
ಸಗ್ಗಟ್ಠೋ ಸೋ ಮಹೀತಲೇ॥
೪೩.
ದುಟ್ಠಾ ಭರಿಯಾ ಸಠಂ ಮಿತ್ತಂ,
ಭಚ್ಚೋ ಚುತ್ತರದಾಯಕೋ।
ಸ ಸಪ್ಪೇಚ ಗಹೇ ವಾಸೋ,
ಮಚ್ಚುರೇವ ನಸಂಸಯೋ॥
೪೪.
ಮಾತಾ
ಭರಿಯಾಚಾ ಪಿಯವಾದಿನೀ।
ಅರಞ್ಞಂ ತೇನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ,
ಯಥಾ ರಞ್ಞಂ ತಥಾಗಹಂ॥
೪೫.
ಇಣಕತ್ತಾ
ಮಾತಾ ಚ ಬ್ಯಭಿಚಾರಿನೀ।
ಭರಿಯಾ ರೂಪವತೀ ಸತ್ತು,
ಪುತ್ತೋ ಸತ್ತು ಅಪಣ್ಡಿತೋ॥
೪೬.
ಕೋಕಿಲಾನಂ
ನಾರೀ ರೂಪಂ ಪತಿಬ್ಬತಾ।
ವಿಜ್ಜಾ ರೂಪಂ ಕುರೂಪಾನಂ,
ಖಮಾ ರೂಪಂ ತಪಸ್ಸಿನಂ॥
೪೭.
ಅವಿಜ್ಜಂ ಜೀವನಂ ಸುಞ್ಞಂ,
ದಿಸಾ ಸುಞ್ಞಾ ಅಬನ್ಧವಾ।
ಪುತ್ತಹೀನಂ ಗಹಂ ಸುಞ್ಞಂ,
ಸಬ್ಬಸುಞ್ಞಾ ದಲಿದ್ದತಾ॥
೪೮.
ಅದಾತಾ
ಕಮ್ಮದೋಸಾ ದಲಿದ್ದತಾ।
ಉಮ್ಮಾದಾ ಮಾತುದೋಸೇನ,
ಪಿತುದೋಸೇನ ಮೂಳ್ಹತಾ॥
೪೯.
ಗುರು
ವಣ್ಣಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗುರು।
ಪತಿ ರೇಕೋ ಗುರುತ್ಥೀನಂ,
ಸಬ್ಬಸ್ಸಾಭ್ಯಾಗತೋ ಗುರು॥
೫೦.
ಅತಿದಬ್ಬೇ
ಅತಿಮಾನೇ ಚ ಕೋರವಾ।
ಅತಿದಾನೇ ಬಲೀಬದ್ಧೋ,
ಸಬ್ಬಮಚ್ಚನ್ತ ಗಹಿತಂ॥
೫೧.
ವತ್ಥಹೀನೋ
ಘತಹೀನಞ್ಚ ಭೋಜನಂ।
ಥನಹೀನಾ ಚ ಯಾನಾರೀ,
ವಿಜ್ಜಾಹೀನಞ್ಚ ಜೀವನಂ॥
೫೨.
ಭೋಜ್ಜಂ ಭೋಜನಸತ್ತಿ ಚ,
ರತಿಸತ್ತಿ ವರಾ ಥಿಯೋ।
ವಿಭವೋ ದಾನಸತ್ತಿ ಚ,
ನಾಪ್ಪಸ್ಸ ತಪಸೋ ಫಲಂ॥
೫೩.
ಪುತ್ತಪ್ಪಯೋಜನಾ
ಪುತ್ತೋ ಪಿಣ್ಡಪ್ಪಯೋಜನೋ।
ಹಿತಪ್ಪಯೋಜನಂ ಮಿತ್ತಂ,
ಧನಂ ಸಬ್ಬಪ್ಪಯೋಜನಂ॥
೫೪.
ದುಲ್ಲಭಂ
ದುಲ್ಲಭೋ ಖೇಮಕರೋ ಸುತೋ।
ದುಲ್ಲಭಾ ಸದಿಸೀ ಜಾಯಾ,
ದುಲ್ಲಭೋ ಸಜನೋ ಪಿಯೋ॥
೫೫.
ಸೇಲೇಸೇಲೇ
ಮುತ್ತಿಕಂ ನ ಗಜೇಗಜೇ।
ಸಾಧವೋ ನ ಹಿ ಸಬ್ಬತ್ರ,
ಚನ್ದನಂ ನ ವನೇವನೇ॥
೫೬.
ಅಸೋಚೋ
ಅಸೋಚೋ ಪಣ್ಡಿತಬನ್ಧವೋ।
ಅಸೋಚಾ ವಿಧವಾ ನಾರೀ,
ಪುತ್ತನತ್ತ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ॥
೫೭.
ಅವಿಜ್ಜೋ ಪುರಿಸೋ ಸೋಚೋ,
ಸೋಚಂ ಮೇಥುನ ಮಪ್ಪಜಂ।
ನಿರಾಹಾರಾ ಪಜಾ ಸೋಚಾ,
ಸೋಚಂ ರಜ್ಜ ಮರಾಜಕಂ॥
೫೮.
ಕುಲೇಹಿ
ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಚ ಮಿತ್ತತಂ।
ಞಾತೀಭಿ ಚ ಸಮಂ ಮೇಲಂ,
ಕುಬ್ಬಾನೋ ನವಿನಸ್ಸತಿ॥
೫೯.
ಕಟ್ಠಾ
ಕಟ್ಠೋ ವಾಸೋ ನಿರಾಸಯೋ।
ನಿದ್ಧನೋ ಬ್ಯವಸಾಯೋ ಚ,
ಸಬ್ಬಕಟ್ಠಾ ದಲಿದ್ದತಾ॥
೬೦.
ತಕ್ಕರಸ್ಸ ಕುತೋ ಧಮ್ಮೋ,
ದುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕುತೋ ಖಮಾ।
ವೇಸಿಯಾ ಚ ಕುತೋ ಸ್ನೇಹೋ,
ಕುತೋ ಸಚ್ಚಞ್ಚ ಕಾಮಿನಂ॥
೬೧.
ಪೇಸಿತಸ್ಸ
ಕೋಪನಸ್ಸ ಕುತೋ ಸುಖಂ।
ಥೀನಂ ಕುತೋ ಸತಿತ್ತಞ್ಚ,
ಕುತೋ ಮೇತ್ತೀ ಖಲಸ್ಸ ಚ॥
೬೨.
ದುಬ್ಬಲಸ್ಸ
ಬಾಲಾನಂ ರೋದನಂ ಬಲಂ।
ಬಲಂಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಮೋನಿತ್ತಂ,
ಚೋರಾನಂ ಅತಥಂ ಬಲಂ॥
೬೩.
ಯೋ
ಅಧುವಂ ಪರಿಸೇವತಿ।
ಧುವಾನಿ ತಸ್ಸ ನಸ್ಸನ್ತಿ,
ಅಧುವಂ ನಟ್ಠಮೇವ ಚ॥
೬೪.
ಸುಕ್ಕಂ ಮಂಸಂ ಥಿಯೋ ವುದ್ಧಾ,
ಬಾಲಕ್ಕ ತರುಣಂ ದಧಿ।
ಪಭಾತೇ ಮೇಥುನಂ ನಿದ್ದಾ,
ಸಜ್ಜು ಪಾಣಹರಾನಿ ಛ।
೬೫.
ಸಜ್ಜು
ಬಾಲಾ ಥೀ ಖೀರಭೋಜನಂ।
ಘತಮುಣ್ಹೋದಕಞ್ಚೇವ,
ಸಜ್ಜು ಪಾಣಕರಾನಿ ಛ॥
೬೬.
ಸೀಹಾದೇಕಂ
ಛ ಸುನಾ ತೀಣಿ ಗದ್ರಭಾ।
ವಾಯಸಾ ಚತು ಸಿಕ್ಖೇಥ,
ಚತ್ತಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟಾದಪಿ॥
೬೭.
ಪಭೂತಮಪ್ಪಕಿಚ್ಚಂ
ಯೋನರೋ ಕತ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ।
ಸಂಯತನೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ,
ಸೀಹಾದೇಕಂ ಪಕಿತ್ತಿತಂ॥
೬೮.
ಸಬ್ಬಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಸಂಯಮ,
ಬಕೋವ ಪತಿತೋ ಜನೋ।
ಕಾಲದೇಸೋಪಪನ್ನಾನಿ,
ಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ ಸಾಧಯೇ॥
೬೯.
ಬಹ್ವಾಸೀ
ಸುನಿದ್ದೋ ಸೀಘಚೇತನೋ।
ಪಭುಭತ್ತೋ ಚ ಸೂರೋ ಚ,
ಞಾತಬ್ಬಾ ಛ ಸುನಾ ಗುಣಾ॥
೭೦.
ಅವಿಸ್ಸಾಮಂ
ಸೀತುಣ್ಹಞ್ಚ ನವಿನ್ದತಿ।
ಸ ಸನ್ತೋಸೋ ತಥಾ ನಿಚ್ಚಂ,
ತೀಣಿ ಸಿಕ್ಖೇಥ ಗದ್ರಭಾ॥
೭೧.
ಗುಳ್ಹಮೇಥುನಧಮ್ಮಞ್ಚ,
ಕಾಲೇಕಾಲೇ ಚ ಸಙ್ಗಹಂ।
ಅಪ್ಪಮಾದಮನಾಲಸ್ಯಂ,
ಚತು ಸಿಕ್ಖೇಥ ವಾಯಸಾ॥
೭೨.
ಯುದ್ಧಞ್ಚ
ಭೋಜನಂ ಸಹ ಬನ್ಧುಹಿ।
ಥಿಯಂ ಆಪದಗ್ಗತಂ ರಕ್ಖೇ,
ಚತು ಸಿಕ್ಖೇಥ ಕುಕ್ಕುಟಾ॥
೭೩.
ಕೋತಿಭಾರೋ
ಕಿಂದೂರಂ ಬ್ಯವಸಾಯಿನಂ।
ಕೋ ವಿದೇಸೋ ಸವಿಜ್ಜಾನಂ,
ಕೋ ಪರೋ ಪಿಯವಾದಿನಂ॥
೭೪.
ಭಯಸ್ಸ ಕಥಿತೋ ಪನ್ಥೋ,
ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಮಸಂಯಮೋ।
ತಜ್ಜಯೋ ಸಮ್ಪದಾಮಗ್ಗೋ,
ಯೇನಿಟ್ಠಂ ತೇನ ಗಮ್ಯತೇ॥
೭೫.
ನ
ನ ಚ ಬ್ಯಾಧಿಸಮೋ ರಿಪು।
ನಚಾಪಚ್ಚಸಮೋ ಸ್ನೇಹೋ,
ನ ಚ ದೇವಾ ಪರಂ ಬಲಂ॥
೭೬.
ಸಮುದ್ದಾವರಣಾ
ಪಾಕಾರಾವರಣಂ ಗಹಂ।
ನರಿನ್ದಾವರಣಾ ದೇಸಾ,
ಚಾರಿತ್ತಾವರಣಾ ಥಿಯೋ॥
೭೭.
ಘತಕುಮ್ಭಸಮಾ ನಾರೀ,
ತತ್ತಙ್ಗಾರ ಸಮೋ ಪುಮಾ।
ತಸ್ಮಾ ಘತಞ್ಚ ಅಗ್ಗಿಞ್ಚ,
ನೇಕತ್ರ ಥಪಯೇ ಬುಧೋ॥
೭೮.
ಆಹಾರೋ
ಬುದ್ಧಿ ತಾಸಂ ಚತುಗ್ಗುಣೋ।
ಛಗುಣೋ ಬ್ಯವಸಾಯೋ ಚ,
ಕಾಮೋಚಟ್ಠಗುಣೋ ಮತೋ॥
೭೯.
ಜಿಣ್ಣಮನ್ನಂ
ಭರಿಯಂ ಗತಯೋಬ್ಬನಂ।
ರಣಾ ಪಚ್ಚಾಗತಂ ಸೂರಂ,
ಸಸ್ಸಞ್ಚ ಗೇಹಮಾಗತಂ॥
೮೦.
ಅಸನ್ತುಟ್ಠಾ
ಸನ್ತುಟ್ಠಾಇವ ಪಾಥಿವಾ।
ಸಲಜ್ಜಾ ಗಣಿಕಾ ನಟ್ಠಾ,
ನಿಲ್ಲಜ್ಜಾ ಚ ಕುಲಿತ್ಥಿಯೋ॥
೮೧.
ಅವಂಸಪತಿತೋ ರಾಜಾ,
ಮೂಳ್ಹಪುತ್ತೋ ಚ ಪಣ್ಡಿತೋ।
ಅಧನೇನ ಧನಂ ಪಾಪ್ಯ,
ತಿಣಂವ ಮಞ್ಞತೇ ಜನಂ॥
೮೨.
ಬ್ರಹ್ಮಹಾಪಿ
ಯಸ್ಸತ್ಥಿ ವಿಪುಲಂ ಧನಂ।
ಸಸಿನೋ ತುಲ್ಯವಂಸೋಪಿ,
ನಿದ್ಧನೋ ಪರಿಭೂಯತೇ॥
೮೩.
ಪೋತ್ಥಕಟ್ಠಾ
ಪರಹತ್ಥಗತಂ ಧನಂ।
ಕಿಚ್ಚಕಾಲೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ,
ನ ಸಾವಿಜ್ಜಾ ನ ತದ್ಧನಂ॥
೮೪.
ಪಾದಪಾನಂ ಭಯಂ ವಾತಾ,
ಪದ್ಮಾನಂ ಸಿಸಿರಾ ಭಯಂ।
ಪಬ್ಬತಾನಂ ವಜೀರಮ್ಹಾ,
ಸಾಧೂನಂ ದುಜ್ಜನಾ ಭಯಂ॥
೮೫.
ಪಞ್ಞೇ
ಸನ್ತಿ ರಞ್ಞೋ ತಯೋಗುಣಾ।
ಯಸೋ ಸಗ್ಗನಿವಾಸೋ ಚ,
ವಿಪುಲೋ ಚ ಧನಾಗಮೋ॥
೮೬.
ಮೂಳ್ಹೇ
ಖತ್ತಿಯಸ್ಸಾಗುಣಾ ತಯೋ।
ಅಯಸೋ ಚತ್ಥನಾಸೋ ಚ,
ನರಕೇ ಗಮನಂ ತಥಾ॥
೮೭.
ಬಹೂಮೂಳ್ಹಸಙ್ಘಾತೇಹಿ,
ಅಞ್ಞೋಞ್ಞಪಸುವುತ್ತಿಭಿ।
ಪಚ್ಛಾದ್ಯನ್ತೇ ಗುಣಾ ಸಬ್ಬೇ,
ಮೇಘೇಹಿವ ದಿವಾಕರೋ॥
೮೮.
ಯಸ್ಸ ಖೇತ್ತಂ ನದೀತೀರೇ,
ಭರಿಯಾಪಿ ಪರಪ್ಪಿಯಾ।
ಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿನಯೋ ನತ್ಥಿ,
ಮಚ್ಚುರೇವ ನಸಂಸಯೋ॥
೮೯.
ಅಸಮ್ಭಾಬ್ಯಂ
ಪಚ್ಚಕ್ಖಮಪಿ ದಿಸ್ಸತೇ।
ಸಿಲಾ ತರತಿ ಪಾನೀಯಂ,
ಗೀತಂ ಗಾಯತಿ ವಾನರೋ॥
೯೦.
ಸುಭಿಕ್ಖಂ
ನಿಚ್ಚಂ ಸುಖ ಮರೋಗಿಕೇ।
ಭರಿಯಾ ಭತ್ತು ಪಿಯಾ ಯಸ್ಸ,
ತಸ್ಸ ನಿಚ್ಚೋಸ್ಸವಂ ಗಹಂ॥
೯೧.
ಹೇಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮನಾಸಾಯ,
ಬುದ್ಧಿನಾಸಾಯ ನಿದ್ಧನಂ।
ಯಾಚನಾ ಮಾನನಾಸಾಯ,
ಕುಲನಾಸಾಯ ಭೋಜನಂ॥
೯೨.
ಸೇವಿತಬ್ಬೋ
ಫಲಚ್ಛಾಯಾ ಸಮನ್ವಿತೋ।
ಯದಿ ದೇವಾ ಫಲಂ ನತ್ಥಿ,
ಛಾಯಾ ಕೇನ ನಿವಾರಯೇ॥
೯೩.
ಪಠಮೇ
ದುತೀಯೇ ನಜ್ಜಿತಂ ಧನಂ।
ತತೀಯೇ ನಜ್ಜಿತಂ ಪುಞ್ಞಂ,
ಚತುತ್ಥೇ ಕಿಂಕರಿಸ್ಸತಿ॥
೯೪.
ನದೀಕೂಲೇಚ ಯೇ ವಕ್ಖಾ,
ಪರಹತ್ಥಗತಂ ಧನಂ।
ಕಿಚ್ಚಂ ಥೀಗೋಚರಂ ಯಸ್ಸ,
ಸಬ್ಬಂ ತಂ ವಿಫಲಂ ಭವೇ॥
೯೫.
ಕುದೇಸಮಾಸಜ್ಜ
ಕುಪುತ್ತಮಾಸಜ್ಜ ಕುತೋ ಜಲಞ್ಜಲೀ।
ಕುಗೇಹಿನಿಂ ಪಾಪ್ಯ ಗಹೇ ಕುತೋ ಸುಖಂ,
ಕುಸಿಸ್ಸಮಜ್ಝಾಪಯತೋ ಕುತೋ ಯಸೋ॥
೯೬.
ಕೂಪೋದಕಂ
ಸಾಮಾ ಥೀಚಿಟ್ಠಕಾಲಯಂ।
ಸೀತಕಾಲೇ ಭವೇ ಉಣ್ಹಂ,
ಗಿಮ್ಹಕಾಲೇ ಚ ಸೀತಲಂ॥
೯೭.
ವಿಸಂ
ವಿಸಂ ರಞ್ಞೋನುಕುಲತಾ।
ವಿಸಂ ಥೀಪಿ ಅಞ್ಞಾಸತ್ತಾ,
ವಿಸಂ ಬ್ಯಾಧಿ ಅವೇಕ್ಖಿತೋ॥
೯೮.
ದುರಧೀತಾ
ಅಜಿಣ್ಣೇ ಭೋಜನಂ ವಿಸಂ।
ವಿಸಂ ಗೋಟ್ಠೀ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ,
ವುದ್ಧಸ್ಸ ತರುಣೀ ವಿಸಂ॥
೯೯.
ಪದೋಸೇ
ಪತಿತಾ ನಿಹತಾ ಥಿಯೋ।
ಅಪ್ಪಬೀಜಂ ಹತಂ ಖೇತ್ತಂ,
ಭಚ್ಚದೋಸಾ ಹತೋ ಪಭೂ॥
೧೦೦.
ಹತಮಸೋತ್ತಿಯಂ ಸದ್ಧಂ,
ಹತೋ ಯಞ್ಞೋ ತ್ವದಕ್ಖಿಣೋ।
ಹತಾ ರೂಪವತೀ ವಞ್ಝಾ,
ಹತಂ ಸೇನಮನಾಯಕಂ॥
೧೦೧.
ವೇದವೇದಙ್ಗ
ಜಪಹೋಮಪರಾಯನೋ।
ಆಸೀವಾದವಚೋಯುತ್ತೋ,
ಏಸ ರಾಜಪುರೋಹಿತೋ॥
೧೦೨.
ಕುಲಸೀಲಗುಣೋಪೇತೋ,
ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಪರಾಯನೋ।
ಪವೀಣೋ ಪೇಸನಾದ್ಯಕ್ಖೋ,
ಧಮ್ಮಾದ್ಯಕ್ಖೋ ವಿಧೀಯತೇ॥
೧೦೩.
ಅಯುಬ್ಬೇದಕತಾಭ್ಯಾಸೋ,
ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಿಯದಸ್ಸನೋ।
ಅರಿಯಸೀಲಗುಣೋಪೇತೋ,
ಏಸ ವಜ್ಜೋ ವಿಧೀಯತೇ॥
೧೦೪.
ಸಕಿಂದುತ್ತ
ಲಹುಹತ್ಥೋ ಜಿತಕ್ಖರೋ।
ಸಬ್ಬಸತ್ಥ ಸಮಾಲೋಕೀ,
ಪಕಟ್ಠೋ ನಾಮ ಲೇಖಕೋ॥
೧೦೫.
ಸಮತ್ತನೀತಿಸತ್ತಞ್ಞೋ,
ವಾಹನೇ ಪೂಜಿತಸ್ಸಮೋ।
ಸೂರವೀರಗುಣೋಪೇತೋ,
ಸೇನಾಧ್ಯಕ್ಖೋ ವಿಧೀಯತೇ॥
೧೦೬.
ಸುಚೀ
ಪರಚಿತ್ತೋಪಲಕ್ಖಕೋ।
ಧೀರೋ ಯಥಾತ್ಥ ವಾದೀ ಚ,
ಏಸ ದೂತೋ ವಿಧೀಯತೇ॥
೧೦೭.
ಪುತ್ತನತ್ತ ಗುಣೋಪೇತೋ,
ಸತ್ಥಞ್ಞೋ ಪಿಟ್ಠಪಾಚಕೋ।
ಸೂರೋ ಚ ಕಥಿನೋಚೇವ,
ಸೂಪಕಾರೋ ಸ ಉಚ್ಚತೇ॥
೧೦೮.
ಇಙ್ಗಿತಾ
ಬಲವಾ ಪಿಯದಸ್ಸನೋ।
ಅಪ್ಪಮಾದೀ ಸದಾ ದಕ್ಖೋ,
ಪತಿಹಾರೋ ಸ ಉಚ್ಚತೇ॥
೧೦೯.
ಯಸ್ಸ
ಸತ್ಥಂ ತಸ್ಸ ಕರೋತಿ ಕಿಂ।
ಲೋಚನೇಹಿ ವಿಹೀನಸ್ಸ,
ದಪ್ಪಣೋ ಕಿಂಕರಿಸ್ಸತಿ॥
೧೧೦.
ಕಿಂಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ,
ಸೋತಂ ಯತ್ಥ ನವಿಜ್ಜತೇ।
ನಗ್ಗಕಪಣಕೇ ದೇಸೇ,
ರಜಣೋ ಕಿಂಕರಿಸ್ಸತಿ॥