೨. ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಣ್ಡೋ

ಇದಾನಿ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದದುಲ್ಲಭಕಥಾ

‘‘ಬುದ್ಧೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನಮ್ಪಿ ಚ।

ಸಙ್ಘೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾತಿ ದುಲ್ಲಭಾ’’ತಿ॥

ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಸಂವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ। ತತ್ಥ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸತ್ತಲೋಕೇ ಓಕಾಸಲೋಕೇ ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ದುಲ್ಲಭೋವ ತಥಾ ಹೇಸ ಲೋಕೋ ಸಙ್ಖಾರಲೋಕೋ, ಸತ್ತಲೋಕೋ, ಓಕಾಸಲೋಕೋತಿ ತಿಪ್ಪಭೇದೋ ಹೋತಿ ತೇಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿವಿಪತ್ತಿ ಚ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಾ ತತ್ಥ ಲುಜ್ಜತಿ ಪಲುಜ್ಜತೀತಿ ಲೋಕೋತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಸತ್ತಲೋಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಲೋಕಿಯನ್ತಿ ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸತ್ತನಿಕಾಯಾತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಓಕಾಸಲೋಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ತಥಾ ಹೇಸ ಸತ್ತಾ ಅವಕಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿಓಕಾಸೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ ಸೋ ಭೂಮಿವಸೇನ ಅಪಾಯಭೂಮಿ, ಕಾಮಸುಗತಿಭೂಮಿ, ರೂಪಾವಚರಭೂಮಿ, ಅರೂಪಾವಚರಭೂಮಿಚೇತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಾ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ನಿರಯಂ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ, ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ, ಅಸುರಕಾಯೋ, ತಿ ಚತಸ್ಸೋ ಅಪಾಯಭೂಮಿ ನಾಮ। ಮನುಸ್ಸಾ, ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾ, ತಾವತಿಂಸಾ, ಯಾಮಾ, ತುಸಿತಾ, ನಿಮ್ಮಾನರತಿ, ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀ ಚೇತಿ ಸತ್ತವಿಧಾ ಹೋತಿ ಕಾಮಸುಗತಿಭೂಮಿ ಸಾಪನಾಯಂ ಏಕಾದಸವಿಧಾಪಿ ಕಾಮತಣ್ಹಾ ಅವಚರತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಕಾಮಾವಚರಭೂಮಿ ನಾಮ। ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಾ, ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಇದಂ ಅಗ್ಗಿನಾ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಟ್ಠಾನಂ। ಪರಿತ್ತಾಭಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾ, ಆಭಸ್ಸರಾ ಚ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಇದಂ ಆಪೇನ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಟ್ಠಾನಂ। ಪರಿತ್ತಸುಭಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಾ, ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ ಚ ತತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಇದಂ ವಾತೇನ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಟ್ಠಾನಂ, ತೇಸಂ ವಿಪತ್ತಿಂ ಪರತೋ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ। ವೇಹಪ್ಫಲಾ, ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾ, ಸುದ್ಧಾವಾಸಾ ಚ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಭೂಮಿಚೇತಿ ರೂಪಾವಚರಭೂಮಿ ಸೋಳಸವಿಧಾ ಹೋತಿ। ಅವಿಹಾ, ಅತಪ್ಪಾ, ಸುದಸ್ಸಾ, ಸುದಸ್ಸೀ, ಅಕನಿಟ್ಠಾಚೇತಿ ಸುದ್ಧಾವಾಸಭೂಮಿ ಪಞ್ಚವಿಧಾ ಹೋತಿ। ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಭೂಮಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಭೂಮಿ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಭೂಮಿ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಭೂಮಿಚೇತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಾ ಹೋತಿ ಅರೂಪಭೂಮಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಏಕತಿಂಸಪ್ಪಭೇದಾಪಿ ಭೂಮಿ ಅವಕಸನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸತ್ತನಿಕಾಯಾತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಓಕಾಸೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತತ್ಥ ಅಟ್ಠ ಮಹಾನಿರಯಾನಿ ಅಪಾಯಭೂಮಿ ನಾಮ। ತಿರಚ್ಛಾನಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಅಸುರಕಾಯೋತಿ ಇಮೇಸಂ ವಿಸುಂ ಭೂಮಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಮನುಸ್ಸಭೂಮಿಯಂಯೇವ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಅರಞ್ಞವನಪತ್ಥಾದೀಸು ನಿಬದ್ಧವಾಸಂ ವಸನ್ತಿ ಸೋಯೇವ ಪದೇಸೋ ತೇಸಂ ಭೂಮಿ। ಮನುಸ್ಸಭೂಮಿತೋ ದ್ವಿತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಯೋಜನೋ ಯುಗನ್ಧರಪ್ಪಮಾಣೋ ಸಿನೇರುನೋ ಪಞ್ಚಮಾಳಿನ್ಧೋ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಭೂಮಿ। ತತುಪರಿ ದ್ವಿತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಯೋಜನಂ ಸಿನೇರುಮತ್ಥಕಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಭೂಮಿ। ತತುಪರಿ ದ್ವೇತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಯೋಜನಂ ಠಾನಂ ಯಾಮಾನಂ ಭೂಮಿ। ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಯಾವ ವಸವತ್ತಿಭೂಮಿ ದ್ವಿತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಯೋಜನೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮನುಸ್ಸಭೂಮಿತೋ ಯಾವ ವಸವತ್ತಿಭೂಮಿ ದ್ವೇಸಹಸ್ಸಾನಿಪಞ್ಚನ ಹುತಾನಿ ದುವೇಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಯೋಜನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇನೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ।

‘‘ಮನುಸ್ಸಭೂಮಿತೋ ಯಾವ, ಭೂಮಿ ವಸವತ್ತನ್ತರಾ।

ದುವೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಞ್ಚನಹುತಮೇವ ಚ॥

ದ್ವೇಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ಮಧಿಕಂ, ಯೋಜನಾನಂ ಪಮಾಣತೋ।

ಗಣನಾ ನಾಮ ಭೂಮೀಸು, ಸಙ್ಖ್ಯಾ ಏವಂ ಪಕಾಸಿತಾ’’ತಿ॥

ತತುಪರಿ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾದಯೋ ತಯೋ ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸಸತಸಹಸ್ಸ ಅಟ್ಠಸಹಸ್ಸಯೋಜನೇ ಸಮತಲೇ ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ದುತಿಯತತಿಯಭೂಮೀಬ್ರಹ್ಮುನೋಪಿ ತಪ್ಪಮಾಣೇಸು ಸಮತಲೇಸು ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ಚತುತ್ಥಭೂಮಿಯಂ ಪನ ವೇಹಪ್ಫಲಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾ ತಪ್ಪಮಾಣೇ ಸಮತಲೇ ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ತತುಪರಿಸುದ್ಧಾವಾಸಭೂಮಿಯೋ ತಂತಂ ಪಮಾಣೇ ಠಾನೇ ಉಪರೂಪರಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ಚತಸ್ಸೋಪಿ ಅರೂಪಭೂಮಿಯೋ ತಪ್ಪಮಾಣೇ ಠಾನೇ ಉಪರೂಪರಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಭೂಮಿತೋ ಯಾವ ಭವಗ್ಗಾ ಯೋಜನಾನಂ ಸತ್ತಕೋಟಿ ಚ ಅಟ್ಠಾರಸಲಕ್ಖಾ ಚ ಪಞ್ಚನಹುತಾನಿ ಚ ಛಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ ತೇನೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪೋರಾಣೇಹಿ।

‘‘ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮ್ಹಾ, ಪತಿತಾ ಮಹತೀ ಸಿಲಾ।

ಅಹೋರತ್ತೇನ ಏಕೇನ, ಉಗ್ಗತಾ ಅಟ್ಠತಾಲೀಸಂ॥

ಯೋಜನಾನಂ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಚಾತುಮಾಸೇಹಿ ಭೂಮಿ।

ಏವಂ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೇನ, ಸಾಯಂ ಹೇಟ್ಠಿಮಭೂಮಿ॥

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸ ಚಾಪರಂ।

ಸಟ್ಠಿ ಚೇವ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಉಬ್ಬೇಧೇನ ಪಕಾಸಿತಾ॥

ಯೋಜನೇಸುಪಿ ವುತ್ತೇಸು, ಹಿತ್ವಾ ಕಾಮಪ್ಪಮಾಣಕಂ।

ಸೇಸಾನಿ ವಸವತ್ತೀನಂ, ಪಾರಿಸಜ್ಜಾನ ಮನ್ತರಂ॥

ತಞ್ಚ ಪಞ್ಚಹಿ ಪಞ್ಞಾಸ, ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚಾಪರಂ।

ಅಟ್ಠ ಚೇವ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಯೋಜನಾನಿ ಪವುಚ್ಚರೇ॥

ಇತೋ ಪರಾಸು ಸಬ್ಬಾಸು, ಬ್ರಹ್ಮಭೂಮೀಸು ಯೋಜನಾ।

ತಪ್ಪಮಾಣಾವ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ನಯಗ್ಗಾಹೇನ ಧೀಮತಾ॥

ಭೂಮಿತೋ ಆಭವಗ್ಗಮ್ಹಾ, ಸತ್ತಕೋಟಿ ಅಟ್ಠಾರಸ।

ಲಕ್ಖಾ ಪಞ್ಚ ನಹುತಾನಿ, ಛಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಬ್ಬದಾತಿ॥

ಏಸಾ ಚ ವಿಚಾರಣಾ ಟೀಕಾ ಚರಿಯಮತೇನ ಕತಾ।

ಇದಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ, ಯಾವತಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ॥

ಪರಿಹರನ್ತಿ ದಿಸಾ ಭನ್ತಿ, ವಿರೋಚಮಾನಾ ಯಾವತಾ।

ತಾವ ಸಹಸ್ಸಧಾ ಲೋಕೇ, ಏತ್ಥ ತೇ ವತ್ತತೀ ವಸೋ’’ತಿ॥

ವುತ್ತಂ। ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸತ್ತಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ವಿತ್ಥಾರೋ ಅಪುಬ್ಬಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ನ ವಕ್ಖಾಮ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸತ್ತಲೋಕೇ ಓಕಾಸಲೋಕೇ ಚ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋವ ದುಲ್ಲಭೋ, ತಥಾ ಹಿ ಚತ್ತಾರೋ ಬುದ್ಧಾ ಅನುಬುದ್ಧೋ, ಸಾವಕಬುದ್ಧೋ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ। ತತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸಂಸನ್ತೇನ ಚ ನ ಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಾವಕೋ ನಾಮ, ಬುದ್ಧೋನಾಮೇಸ ಚುನ್ದಾತಿ ಬಹುಸ್ಸುತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬುದ್ಧಭಾವಂ ಅನುಜಾನನ್ತೇನ ಚ।

ಧಮ್ಮಕಾಯೋ ಯತೋ ಸತ್ಥಾ, ಧಮ್ಮೋ ಸತ್ಥುಕಾಯೋ ಮತೋ।

ಧಮ್ಮಾಸಿಕೋಸೋ ಸಙ್ಘೋ ಚ, ಸತ್ಥುಸಙ್ಖ್ಯಮ್ಪಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ॥

ವುತ್ತೇ ಪುಥುಜ್ಜನೋಪಿ ಉಪಚಾರವಸೇನ ವಾಚನಾಮಗ್ಗಸ್ಸ ಬೋಧತ್ತಾ ಅನುಬುದ್ಧೋ ನಾಮ। ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪನ ಪರತೋ ಯೋಸವಸೇನ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ಬುಜ್ಝತಿ ಬುಜ್ಝನಮತ್ತಮೇವ ವಾತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಬುಜ್ಝನಸಭಾವತ್ತಾ ಸಾವಕಬುದ್ಧೋ ನಾಮ। ಯೋ ಪನ ಖಗ್ಗವಿಸಾಣಕಪ್ಪೋ ಸಯಮ್ಭೂಞಾಣೇನ ಅನಞ್ಞಬೋಧಕೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಮಂ ಬುಜ್ಝನತ್ಥೇನ ಪಚ್ಚೇಕಬುಜ್ಝತ್ತಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ನಾಮ। ಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿಪಿ ಏತಸ್ಸೇವ ನಾಮಂ। ಯೋ ಪನ ಸಙ್ಖತಾಸಙ್ಖತಪ್ಪಭೇದಂ ಸಕಲಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಜಾತಂ ಯಾಥಾವಸರಸಲಕ್ಖಣಪ್ಪಟಿವೇಧವಸೇನ ಸಮ್ಮಾ ಪಕಾರೇನ ಸಯಂ ಪಚಿತುಪಾರಮಿತಾಸಯಮ್ಭೂತೇನ ಸಯಮ್ಭೂಞಾಣೇನ ಸಯಮೇವ ಅನಞ್ಞಬೋಧಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಸವಾಸನಸಮ್ಮೋಹನಿದ್ದಾಯ ಅಚ್ಚನ್ತಂ ವಿಗತೋ ದಿನಕರಕಿರಣಸಮಾಗಮೇನ ಪರಮರುಚಿರಸಿರೀಸೋಭಗ್ಗಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ವಿಕಸಿತಮಿವ ಪದುಮಂ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಞಾಣಸಮಾಗಮೇನ ಅಪರಿಮಿತಗುಣಗಣಾಲಙ್ಕತಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇ ಬುಜ್ಝಿ ಅಬುಜ್ಝಿ ಅಞ್ಞಾಸೀತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಭಗವಾ, ಸೋವ ಲೋಕೇ ದುಲ್ಲಭೋ ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧಾನಮ್ಪಿ ಹಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾದಿವಸೇನ ಏಕತೋ ಪವತ್ತತ್ತಾ ತೇ ದುಲ್ಲಭಾಪಿ ಅನಚ್ಛರಿಯಜಾತತ್ತಾ ಪರೇಸಂ ಮಗ್ಗಫಲಾಧಿಗಮಾಯ ಉಪನಿಸ್ಸಯರಹಿತತ್ತಾ ಚ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋವ ಲೋಕೇ ದುಲ್ಲಭೋ, ಅಯಂ ಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿವಿಚಾರಣಾ।

ಕಥಂ ಲೋಕಸ್ಸ ವಿಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ ತಥಾ ಹೇಸ ಲೋಕೋ ವಿನಸ್ಸಮಾನೋ ತೇಜೇನಪಿ ಆಪೇನಪಿ ವಾಯುನಾಪಿ ವಿನಸ್ಸತಿ। ತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೋ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಾದೀಸು ವುಚ್ಚಮಾನೋಪಿ ಕೇಸಞ್ಚಿ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಮತೇನ ಮಿಚ್ಛಾಗಾಹತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಆಯುನಾ ಮಿನಿತೇಪಿ ಅಸಮಾನಂ ಸಂವಟ್ಟಸೀಮಾಪಿ ವಿರುದ್ಧಾ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ವಾದಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಗನ್ಥತೋ ಸಮಾನೇತ್ವಾ ವಕ್ಖಾಮ। ತತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ। ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಸಂವಟ್ಟೋ, ಸಂವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀ, ವಿವಟ್ಟೋ, ವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀತಿ। ತಯೋ ಸಂವಟ್ಟಾ ಆಪೋಸಂವಟ್ಟೋ, ತೇಜೋಸಂವಟ್ಟೋ, ವಾಯೋಸಂವಟ್ಟೋ। ತಿಸ್ಸೋ ಸಂವಟ್ಟಸೀಮಾ ಆಭಸ್ಸರಾ, ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ, ವೇಹಪ್ಫಲಾತಿ। ಅಯಮೇತ್ಥ ಉದ್ದೇಸೋ। ತತ್ಥ ಸಂವಟ್ಟೋ ನಾಮ ಪರಿಹಾಯಮಾನೋ ಕಪ್ಪೋ। ತೇನ ಸಂವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀಪಿ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಮೂಲಕತ್ತಾ। ವಡ್ಢಯಮಾನೋ ವಿವಟ್ಟಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ತೇನ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀಪಿ ಗಹಿತೋ ತಂ ಮೂಲಕತ್ತಾ। ತತ್ಥ ಸಂವಟ್ಟೋತಿ ವಿನಾಸೋ। ಯದಾ ಕಪ್ಪೋ ವಿನಸ್ಸಮಾನೋ ತೇಜೇನ ಸಂವಟ್ಟತಿ, ಆಭಸ್ಸರತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಅಗ್ಗಿನಾ ದಯ್ಹತಿ। ಯದಾ ಆಪೇನ ಸಂವಟ್ಟತಿ, ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಯಾವ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಉದಕೇನ ವಿಲೀಯತಿ। ಯದಾ ವಾಯುನಾ ಸಂವಟ್ಟತಿ, ವೇಹಪ್ಫಲತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಯಾವ ತತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ವಾತೇನ ಸಂವಟ್ಟತಿ। ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪನ ಜಾತಿಖೇತ್ತ ಆಣಾಖೇತ್ತವಿಸಯಖೇತ್ತವಸೇನ ತಿಣ್ಣಂ ಬುದ್ಧಖೇತ್ತಾನಂ ಆಣಾಖೇತ್ತಂ ವಿನಸ್ಸತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ವಿನಟ್ಠೇ ಜಾತಿಖೇತ್ತಮ್ಪಿ ವಿನಸ್ಸತೇವ। ತತ್ಥ ಜಾತಿಖೇತ್ತಂ ದಸಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಪರಿಯನ್ತಂ ಹೋತಿ। ತಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣಆಯುಸಙ್ಖಾರೋಸ್ಸಜ್ಜನಾದಿಕಾಲೇಸುಪಿ ಕಮ್ಪತಿ। ಆಣಾಖೇತ್ತಂ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಪರಿಯನ್ತಂ। ಯತ್ಥ ರತನಸುತ್ತಂ ಖನ್ಧಪರಿತ್ತಂ ಧಜಗ್ಗಪರಿತ್ತಂ ಆಟಾನಾಟಿಯಪರಿತ್ತಂ ಮೋರಪರಿತ್ತನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ಪರಿತ್ತಾನಂ ಆನುಭಾವೋ ಪವತ್ತತಿ। ವಿಸಯಖೇತ್ತಂ ಅನನ್ತಂ ಅಪರಿಮಾಣಂ। ತತ್ಥ ಜಾತಿಖೇತ್ತಆಣಾಖೇತ್ತಾವಸೇನ ದ್ವೇ ಖೇತ್ತಾನಿ ಏಕತೋ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ। ಸಣ್ಠಹನ್ತಮ್ಪಿ ಏಕತೋ ಸಣ್ಠಹತಿ। ತಸ್ಸ ವಿನಾಸೋಚ ಸಣ್ಠಹನ್ತಞ್ಚ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕಪ್ಪೋ ಅಗ್ಗಿನಾ ನಸ್ಸತಿ, ತದಾ ಆದಿತೋ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಂ ಏಕಮೇಘವಸ್ಸಂ ವಸಿ, ತುಟ್ಠಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಬೀಜಾನಿ ವಪ್ಪೇನ್ತಿ, ಸಸ್ಸೇಸು ಗೋಖಾಯಿತಮತ್ತೇಸು ಜಾತೇಸು ಗದ್ರಭರವಂ ವಿರವನ್ತೋ ಏಕಬಿನ್ದುಪಿ ನ ಪತತಿ। ಯದಾ ಪಚ್ಛಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ ತದಾ ವಸ್ಸೂಪಜೀವಿನೋ ಸತ್ತಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿತ್ತಾಭೇಸು ಬ್ರಹ್ಮಭೂಮೀಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪುಞ್ಞಫಲೂಪಜೀವಿನೋಪಿ ದೇವತಾ ತತ್ಥೇವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಏವಂ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಉದಕಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಮಚ್ಛಕಚ್ಛಪಾದಿ ಉದಕನಿಸ್ಸಿತಾ ಪಾಣಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸದೇವಲೋಕೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಝಾನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ನೇರಯಿಕಸತ್ತಾಪಿ ಸತ್ತಮಸೂರಿಯಪಾತುಭಾವಾ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇಪಿ ದೇವಲೋಕೇ ಪಟಿಲದ್ಧಜ್ಝಾನವಸೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತದಾ ಹಿ ಲೋಕಬ್ಯೂಹಾ ನಾಮ ಕಾಮಾವಚರದೇವಾ ಉಕ್ಖಿತ್ತಸಿರಾ ವಿಕಿಣ್ಣಕೇಸಾ ರುದಮುಖಾ ಅಸ್ಸೂನಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಮುಞ್ಚಮಾನಾ ರತ್ತವತ್ಥನಿವತ್ಥಾ ಅತಿವಿಯ ವಿರೂಪವೇಸಧಾರಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಪಥೇ ವಿಚರನ್ತಾ ಏವಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ ‘‘ಮಾರಿಸಾ ಭೋ ಇತೋ ವಸ್ಸಸತ ಸಹಸ್ಸಚ್ಚಯೇನ ಕಪ್ಪವುಟ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ವಿನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋಪಿಸುಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ ಅಯಞ್ಚ ಮಹಾಪಥವೀ ಸಿನೇರುಪಬ್ಬತರಾಜಾ ಡಯ್ಹಿಸ್ಸತಿ ವಿನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ ಯಾವಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ವಿನಾಸೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಮೇತ್ತಂ ಮಾರಿಸಾ ಭಾವೇಥ। ಕರುಣಂ, ಮುದಿತಂ, ಉಪೇಕ್ಖಂ ಮಾರಿಸಾ ಭಾವೇಥ ಮಾತರಂ ಉಪಟ್ಠಹಥ, ಪಿತರಂ ಉಪಟ್ಠಹಥ, ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯಿನೋ ಹೋಥಾ’’ತಿ। ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಭುಮ್ಮದೇವತಾ ಚ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಮುದುಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಮೇತ್ತಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ತತ್ಥ ಸುಧಾಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವಾಯೋ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಝಾನಂ ಪಟಿಲಭನ್ತಿ, ಏವಂ ನೇರಯಿಕಸತ್ತಾಪಿ ಅಪರಾಪರಿಯಕಮ್ಮೇನ ದೇವಲೋಕಂ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ಯೇ ಪನ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ತೇಸಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅಞ್ಞಚಕ್ಕವಾಳೇಸು ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಾನುರೂಪಂ ವಿಪಾಕಮನುಭೋನ್ತಿ। ತೇನೇವ ಅಹೋಸಿಕಮ್ಮೇ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ಅಕತ್ತಬ್ಬಂ ನಾಮ ಪಾಪಂ ನತ್ಥಿ, ಯತೋ ಸಂಸಾರಖಾಣುಭಾವೋವ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ದಿಟ್ಠಿ ಪರಮಾನಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ವಜ್ಜಾನೀ’’ತಿ। ‘‘ಅಪರಾಪರಿಯವೇದನೀಯಕಮ್ಮರಹಿತೋಪಿ ಸಂಸರನ್ತೋ ಸತ್ತೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ। ‘‘ಅಪರಾಪರಿಯಕಮ್ಮವಸೇನ ಯತೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ವಿರಾಜೇತ್ವಾ ಭವತೋ ವುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಖನ್ತಿ। ಏವಂ ದೇವಲೋಕೇ ಪಟಿಲದ್ಧಜ್ಝಾನವಸೇನ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ವಸ್ಸುಪಚ್ಛೇದತೋ ಪನ ಉದ್ಧಂ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ದುತಿಯೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ। ಪಾತುಭೂತೇ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ನೇವ ರತ್ತಿಪರಿಚ್ಛೇದೋ, ನ ದಿವಾ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಏಕೋ ಸೂರಿಯೋ ಉಟ್ಠೇತಿ, ಏಕೋ ಸೂರಿಯೋ ಅತ್ಥಂ ಗಚ್ಛತಿ। ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನಸೂರಿಯಸನ್ತಾಪೋವ ಲೋಕೋ ಹೋತಿ।

ಪಕತಿಸೂರಿಯೇ ಸೂರಿಯದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಸೂರಿಯೇ ಪನ ನತ್ಥಿ। ಪಕತಿಸೂರಿಯೋಭಾಸೇನ ಆಕಾಸೇ ವಲಾಹಕಾ ಧೂಮಸಿಖಾಪಿ ಚರನ್ತಿ। ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಸೂರಿಯೋಭಾಸೇನ ವಿಗತಧೂಮವಲಾಹಕಂ ಆದಾಸಮಣ್ಡಲಂ ವಿಯ ನಿಮ್ಮಲಂ ಹೋತಿ ನಭಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಸರಭೂ, ಅಚಿರವತೀ, ಮಹೀತಿ, ಇಮಾ ಪಞ್ಚ ಮಹಾನದಿಯೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಪಞ್ಚಸತಕುನ್ನದೀಆದೀಸು ಉದಕಂ ಸುಸ್ಸತಿ ತತೋ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ತತಿಯೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾತುಭೂತೇ ಪಞ್ಚ ಮಹಾನದಿಯೋಪಿ ಸುಸ್ಸನ್ತಿ। ತತೋ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಚತುತ್ಥೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ। ಯಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವಾ ಹಿಮವತೀ ಮಹಾನದೀನಂ ಪಭವಾ ಸೀಹಪತನೋ, ಹಂಸಪತನೋ, ಮನ್ದಾಕಿನೀ, ಕಣ್ಣಮುಣ್ಡಕೋ, ರಥಕಾರದಹೋ, ಅನೋತತ್ತದಹೋ, ಛದ್ದನ್ತದಹೋ, ಕುಣಾಲದಹೋತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಮಹಾಸರಾ ಸುಸ್ಸನ್ತಿ। ತತೋ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಞ್ಚಮೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ, ಯಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅಙ್ಗುಲಿಪಬ್ಬತೇಮನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಉದಕಂ ನ ಸಣ್ಠಾತಿ। ತತೋ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಛಟ್ಠೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ, ಯಸ್ಮಿಂ ಪಾತುಭಾವೇ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಂ ಏಕಧೂಮಂ ಹೋತಿ, ಪರಿಯಾದಿನ್ನಸಿನೇಹಧೂಮೇನ ಯಥಾ ಚ ಏವಂ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಮ್ಪಿ। ತತೋಪಿ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸತ್ತಮೋ ಸೂರಿಯೋ ಪಾತುಭವತಿ, ಯಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವಾ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಂ ಏಕಜಾಲಂ ಹೋತಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳೇಹಿ ಯೋಜನಸತಿಕಾದಿಭೇದಾ ಸಿನೇರುಕೂಟಾನಿ ಪಲುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇಯೇವ ಅನ್ತರಧಾಯನ್ತಿ। ಸಾಪಿ ಅಗ್ಗಿಜಾಲಾ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತತ್ಥ ಕನಕವಿಮಾನರತನವಿಮಾನಾನಿ ಝಾಪೇತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಏತೇನೂಪಾಯೇನ ಯಾವ ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಗಣ್ಹಾತಿ। ತತ್ಥ ತಯೋಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಝಾಪೇತ್ವಾ ಆಭಸ್ಸರೇ ಆಹಚ್ಚ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಸಾ ಯಾವ ಅಣುಮತ್ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಅತ್ಥಿ, ತಾವ ನನಿಬ್ಬಾಯಿ। ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಪರಿಕ್ಖಯಾ ಪನ ಸಪ್ಪಿತೇಲಝಾಪನಅಗ್ಗಿಸಿಖಾ ವಿಯ ಛಾರಿಕಮ್ಪಿ ಅನವಸೇಸೇತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಾಯಿ। ಹೇಟ್ಠಾ ಆಕಾಸೇನ ಸಹ ಉಪರಿ ಆಕಾಸೋ ಏಕೋ ಹೋತಿ ಮಹನ್ಧಕಾರೋ। ಏವಂ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾಮೇಘತೋ ಯಾವಜಾಲಪರಿಚ್ಛೇದಾ ಸಂವಟ್ಟೋ ನಾಮ ಏಕಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ನಾಮ। ಅಥ ದೀಘಸ್ಸ ಅದ್ಧುನೋ ಅಚ್ಚಯೇನ ಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಠಮಂ ಸುಖುಮಂ ವಸ್ಸತಿ। ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಕುಮುದನಾಳಯಟ್ಠಿಮುಸಲತಾಲಕ್ಖನ್ಧಾದಿಪ್ಪಮಾಣಾಹಿ ಧಾರಾಹಿ ವಸ್ಸನ್ತೋ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳೇಸು ಸಬ್ಬಡಡ್ಢಟ್ಠಾನಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ। ತಂ ಉದಕಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಚ ತಿರಿಯಞ್ಚ ವಾತೋ ಸಮುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಘನಂ ಕರೋತಿ। ಪರಿವಟುಮಂ ಪದುಮಿನಿಪತ್ತೇ ಉದಕಬಿನ್ದುಸದಿಸಂ। ಏವಂ ಅಗ್ಗಿಜಾಲನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ಯಾವ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಪರಿಪೂರತೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಮಹಾಮೇಘೋ, ಇದಂ ಸಂವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀ ನಾಮ, ದುತಿಯಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ನಾಮ। ಕಥಂ ತಾವ ಮಹನ್ತಂ ಉದಕರಾಸಿಂ ವಾತೋ ಘನಂ ಕರೋತೀತಿ ಚೇ। ವಿವರಸಮ್ಪದಾನತೋ ತಂ ವಾ ತೇನ ಪಿಣ್ಡಿಯಮಾನಂ ಘನಂ ಕರಿಯಮಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಮಾನಂ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ಓತರತಿ। ಓತಿಣ್ಣೋತಿಣ್ಣೇ ಉದಕೇ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಟ್ಠಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿ ಸಜ್ಜ-ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾವಸೇನ ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಪಠಮಂ ಪಾತುಭವತಿ। ತತೋ ಓತಿಣ್ಣೋತಿಣ್ಣೇ ಉದಕೇ ಚತುಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕಟ್ಠಾನೇ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀ, ನಿಮ್ಮಾನರತೀ, ತುಸಿತಾ, ಯಾಮಾತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ। ತತೋ ಪುರಿಮಪಥವಿಟ್ಠಾನಂ ಓತಿಣ್ಣೇ ಪನ ಉದಕೇ ಬಲವವಾತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ತೇ ತಂ ಪಿದಹಿತದ್ವಾರೇ ಧಮಕರಣೇ ಠಿತಉದಕಮಿವ ನಿರುಸ್ಸಾಸಂ ಕತ್ವಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ। ಮಧುರೋದಕಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛಮಾನಂ ಉಪರಿ ರಸಪಥವಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ ಸಾ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನಾಚೇವ ಹೋತಿ ಗನ್ಧರಸಸಮ್ಪನ್ನಾ ಚ, ನಿರುದಕಪಾಯಾಸಸ್ಸ ಉಪರಿ ಪಟಲಂ ವಿಯ ತದಾ ಚ ಆಭಸ್ಸರಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಪಠಮತರಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಸತ್ತಾ ಆಯುಕ್ಖಯಾ ವಾ ಪುಞ್ಞಕ್ಖಯಾ ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪಜ್ಜನ್ತಿ। ‘‘ಪುಞ್ಞಕ್ಖಯಾ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಆಯುಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾವ ಕಮ್ಮಕ್ಖಯೇನ ಮರಣಂ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ। ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಸಯಂಪಭಾ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರಾ। ತೇ ಅಗ್ಗಞ್ಞಸುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನ ತಂ ರಸಪಥವಿಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ತಣ್ಹಾಭಿಭೂತಾ ಆಲುಪ್ಪಕಾರಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಉಪಕ್ಕಮನ್ತಿ। ಅಥ ನೇಸಂ ಸಯಂ ಪಭಾ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಹೋತಿ ತೇ ಅನ್ಧಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಾಯನ್ತಿ। ತತೋ ನೇಸಂ ಭಯಂ ನಾಸೇತ್ವಾ ಸೂರಭಾವಂ ಜನಯನ್ತಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಂ ಸೂರಿಯಮಣ್ಡಲಂ ವಾ ಪಾತುಭವತಿ। ತೇ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಆಲೋಕಂ ಪಟಿಲಭಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಯಂ ನಾಸೇತ್ವಾ ಸೂರಭಾವಂ ಜನಯನ್ತೋ ಉಟ್ಠಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೂರಿಯೋ ಹೋತೂ’’ತಿ ಸೂರಿಯೋ ತ್ವೇವಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರೋನ್ತಿ। ಅಥ ಸೂರಿಯೇ ದಿವಸಂ ಆಲೋಕಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ‘‘ಯಮ್ಪಿ ಆಲೋಕಂ ಲಭಿಮ್ಹಾ, ಸೋಪಿ ನೋ ನಟ್ಠೋ’’ತಿ ಪುನ ಭೀತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಸಾಧುವತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಂ ಆಲೋಕಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ। ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ವಿಯ ಏಕೂನಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಂ ಚನ್ದಮಣ್ಡಲಂ ಪಾತುಭವತಿ । ತೇ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಛನ್ದಂ ಞತ್ವಾ ವಿಯ ಉಟ್ಠಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ಚನ್ದೋ ಹೋತೂ’’ತಿ ಚನ್ದೋತ್ವೇವಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರೋನ್ತಿ। ತತೋ ಪಭುತಿ ರತ್ತಿದಿವಾ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ। ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಚ ಮಾಸದ್ಧಮಾಸಉತುಸಂವಚ್ಛರಾ। ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಪನ ಪಾತುಭೂತದಿವಸೇಯೇವ ಸಿನೇರುಚಕ್ಕವಾಳಹಿಮವನ್ತಪಬ್ಬತಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಖೋ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಫಗ್ಗುಣಪುಣ್ಣಮದಿವಸೇಯೇವ ಪಾತುಭವನ್ತಿ। ಕಥಂ ಯಥಾನಾಮ ಕಙ್ಗುಭತ್ತೇ ಪಚ್ಚಮಾನೇ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಬುಬ್ಬುಳಕಾನಿ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ। ಏಕೇ ಪದೇಸಾ ಥೂಪಥೂಪಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕೇ ನಿನ್ನನಿನ್ನಾ, ಏಕೇ ಸಮಸಮಾ ಏವಮೇವ ಥೂಪಥೂಪಟ್ಠಾನೇ ಪಬ್ಬತಾ ಹೋನ್ತಿ, ನಿನ್ನನಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ಸಮುದ್ದಾ, ಸಮಸಮಟ್ಠಾನೇ ದೀಪಾತಿ ಏವಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಸಣ್ಠಿತೇ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾ, ತಾವತಿಂಸಾತಿ ದ್ವೇ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕಾ ಪಚ್ಛತೋ ಪಾತುಭವನ್ತಿ। ಭೂಮನಿಸ್ಸಿತಾ ನಾಮ ಹೇತೇ ದ್ವೇ ದೇವಲೋಕಾ। ಏವಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಮಹಾಮೇಘತೋ ಯಾವ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಪಾತುಭಾವೋ, ಇದಂ ವಿವಟ್ಟೋ ನಾಮ ತತಿಯಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ನಾಮ। ಅಥ ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ರಸಪಥವಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮೇನ ಏಕಚ್ಚೇ ವಣ್ಣವನ್ತೋ, ಏಕಚ್ಚೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ ತತ್ಥ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ ಅತಿಮಞ್ಞನ್ತಿ। ತೇಸಂ ಮಾನಾತಿಮಾನಪಚ್ಚಯಾ ಸಾಪಿ ರಸಪಥವೀ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ। ಭೂಮಿಪಪ್ಪಟಕೋ ಪಾತುಭವತಿ ಅಥ ನೇಸಂ ತೇನೇವ ನಯೇನ ಸೋಪಿ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ, ಪತಾಲತಾ ಪಾತುಭವತಿ, ತೇನೇವ ನಯೇನ ಸಾಪಿ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ। ಅಕಟ್ಠಪಾಕೋ ಸಾಲಿ ಪಾತುಭವತಿ ಅಕಣೋ ಅಥುಸೋ ಸುದ್ಧೋ ಸುಗನ್ಧೋ ತಣ್ಡುಲಪ್ಫಲೋ। ತತೋ ನೇಸಂ ಭಾಜನಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ತೇ ಸಾಲೀ ಭಾಜನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಾಸಾಣಪಿಟ್ಠಿಯಾ ಠಪೇನ್ತಿ, ಸಯಮೇವ ಜಾಲಸಿಖಾ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಚತಿ। ಸೋ ಹೋತಿ ಓದನೋ ಸುಮನಜಾತಿಪುಪ್ಫಸದಿಸೋ, ನ ತಸ್ಸ ಸೂಪೇನ ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನೇನ ವಾ ಕರಣೀಯಂ ಅತ್ಥಿ। ಯಂಯಂ ರಸಂ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಂತಂ ರಸೋವ ಹೋತಿ। ತೇಸಂ ತಂ ಓಳಾರಿಕಂ ಆಹಾರಂ ಆಹರತಂ ತತೋ ಪಭುತಿ ಮುತ್ತಕರೀಸಂ ಸಞ್ಜಾಯತಿ। ಅಥ ನೇಸಂ ತಸ್ಸ ನಿಕ್ಖಮನತ್ಥಾಯ ವಣಮುಖಾನಿ ಪಭಿಜ್ಜನ್ತಿ। ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪುರಿಸಭಾವೋ, ಇತ್ಥಿಯಾ ಇತ್ಥಿಭಾವೋ ಪಾತುಭವತಿ। ತತ್ರಸುದಂ ಇತ್ಥೀ ಪುರಿಸಂ, ಪುರಿಸೋ ಚ ಇತ್ಥಿಂ ಅತಿವೇಲಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯತಿ। ತೇಸಂ ಅತಿವೇಲಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯನಭಾವಾ ಕಾಮಪರಿಳಾಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ತತೋ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಿ। ತೇ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಪಟಿಸೇವನಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞೂಹಿ ಗರಹಿಯಮಾನಾ ವಿಹೇಠಿಯಮಾನಾ ತಸ್ಸ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಹೇತು ಅಗಾರಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ।

ತೇ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸಮಾನಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಅಲಸಜಾತಿಕಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಾ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕರೋನ್ತಿ। ತತೋ ಪಭುತಿ ಕಣೋಪಿ ಥುಸೋಪಿ ತಣ್ಡುಲಂ ಪರಿಯೋನದ್ಧನ್ತಿ, ಲಾಯಿತಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ನಪ್ಪಟಿವಿರೂಹತಿ। ತೇ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಅನುಟ್ಠುನನ್ತಿ ‘‘ಪಾಪಕಾ ವತ ಭೋ ಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತೇಸು ಪಾತುಭೂತಾ, ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಮನೋಮಯಾ ಅಹುಮ್ಹಾ’’ತಿ। ಅಗ್ಗಞ್ಞಸುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನ ವಿತ್ಥರೇತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಮರಿಯಾದಂ ಠಪೇನ್ತಿ। ಅಥಞ್ಞತರೋ ಸತ್ತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಾಗಂ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತಿ। ತಂ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪರಿಭಾಸಿತ್ವಾ ತತಿಯವಾರೇ ಲೇಡ್ಡುದಣ್ಡೇಹಿ ಪಹರನ್ತಿ। ತೇ ಏವಂ ಅದಿನ್ನಾದಾನಕಲಹಮುಸಾವಾದದಣ್ಡದಾನೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಚಿನ್ತಯನ್ತಿ, ‘‘ಯಂನೂನ ಮಯಂ ಏಕಂ ಸತ್ತಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯಾಮ, ಯೋ ನೋ ಸಮ್ಮಾ ಖಿಯಿತಬ್ಬಂ ಖಿಯೇಯ್ಯ, ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ಗರಹೇಯ್ಯ, ಪಬ್ಬಾಜೇತಬ್ಬಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯ, ಮಯಂ ಪನಸ್ಸ ಸಾಲೀನಂ ಭಾಗಂ ಅನುಪದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ಏವಂ ಕತಸನ್ನಿಟ್ಠಾನೇಸು ಪನ ಸತ್ತೇಸು ಇಮಸ್ಮಿಂ ತಾವ ಕಪ್ಪೇ ಅಯಮೇವ ಭಗವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಭೂತೋ ತೇನ ಸಮಯೇನ ತೇಸು ಸತ್ತೇಸು ಅಭಿರೂಪತರೋ ಚ ದಸ್ಸನೀಯತರೋ ಚ ಮಹೇಸಕ್ಖತರೋ ಚ ಬುದ್ಧಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪಟಿಬಲೋ ನಿಗ್ಗಹಪಗ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ ತೇ ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮನಿಂಸು। ಸೋ ತೇನ ಮಹಾಜನೇನ ಸಮ್ಮತೋತಿಪಿ ಮಹಾಸಮ್ಮತೋ, ಖೇತ್ತಾನಂ ಅಧಿಪತೀತಿ ಖತ್ತಿಯೋ, ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಪರೇಸಂ ರಞ್ಜೇತೀತಿ ರಾಜಾತಿ, ತೀಹಿ ನಾಮೇಹಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ। ಯಞ್ಹಿ ಲೋಕೇ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಠಾನಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೋವ ತತ್ಥ ಆದಿ ಪುರಿಸೋತಿ ಏವಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಖತ್ತಿಯಮಣ್ಡಲೇ ಸಣ್ಠಿತೇ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಯೋಪಿ ವಣ್ಣಾ ಸಣ್ಠಹಿಂಸು। ಏವಂ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಪಾತು ಭಾವತೋ ಯಾವ ಪುನ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾಮೇಘೋ, ಇದಂ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀ ನಾಮ ಚತುತ್ಥಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ನಾಮ। ತೇನೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ ಮೇಘೋ ಜಾಲಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಸಂವಟ್ಟೋತಿ ಜಾಲಾ ಮೇಘಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಸಂವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಮೇಘಾ ಸೂರಿಯಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ವಿವಟ್ಟೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಸೂರಿಯಾ ಮೇಘಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಚತ್ತಾರಿ ಇಮಾನಿ ಕಪ್ಪಾನಿ ಮಹಾಕಪ್ಪೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯಿಕಪ್ಪೇಯೇವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾದಯೋತಿ। ತಥಾ ಹಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯಿಅಸಙ್ಖ್ಯಯ್ಯಕಪ್ಪೇ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕ ಬುದ್ಧಸಾವಕಚಕ್ಕವತ್ತಿನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನ ತೀಸು ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪೇಸು। ತಞ್ಚ ಖೋ ಅಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೇಯೇವ, ನ ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೇ। ತತ್ಥ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸಾವಕಚಕ್ಕವತ್ತೀಹಿ ಪುಞ್ಞವನ್ತಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಅಸುಞ್ಞತ್ತಾ ಅಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ತಬ್ಬಿಗಮೇನ ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ತೇಸುಪಿ ಅಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ಪಞ್ಚವಿಧೋ ಹೋತಿ ಸಾರಕಪ್ಪೋ , ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ, ವರಕಪ್ಪೋ, ಸಾರಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ, ಭದ್ದಕಪ್ಪೋತಿ, ತೇಸು ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಏಕೋವ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸೋ ಸಾರಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ದ್ವೇ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ತಯೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ವರಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಚತ್ತಾರೋ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಸಾರಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಭದ್ದಕಪ್ಪೋನಾಮ। ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಕಪ್ಪಾನಿಯೇವ ಸಹೇವ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ಜಾತತ್ತಕೀಸೋತತ್ತಕಿಯಾ ನಿದಾನೇ।

‘‘ನನ್ದೋ ಸುನನ್ದೋ ಪಥವೀ, ಮಣ್ಡೋ ಧರಣೀ ಸಾಗರೋ।

ಪುಣ್ಡರೀಕೋ ಇಮೇ ಸತ್ತ, ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾ ಪಕಾಸಿತಾ॥

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಹೋನ್ತಿ ನನ್ದೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ನವ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸುನನ್ದಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ದಸ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಥವಿಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಏಕಾದಸ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತಮ್ಹಿ ಮಣ್ಡೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ವೀಸತಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಧರಣಿಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ತಿಂಸ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಾಗರಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ಚತ್ತಾಲೀಸ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಸು ಸತ್ತಸು, ಏತ್ತಕಾತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥

ಏಕಂಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ವೀಸತಿ ಚ ಸಹಸ್ಸಞ್ಚ।

ಸೇಸಾ ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಬುದ್ಧೇಹಿ ಮಣ್ಡಿತಾ’’ತಿ॥

ವುತ್ತಂ। ಅಪರಮ್ಪಿ ವುತ್ತಂ।

‘‘ಭದ್ದೋ ಸಬ್ಬಫುಲ್ಲೋ, ಸಬ್ಬರತನೋ ಉಸಭಕ್ಖನ್ಧೋ।

ಮಾನಿತಭದ್ದೋ ಚ ಪದುಮೋ, ಉಸಭಕ್ಖನ್ತುತ್ತಮೇವ ಚ।

ಸಬ್ಬಭಾಸೋ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೋ, ನವಮೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥

ಪಣ್ಣಾಸ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಭದ್ದೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಸಟ್ಠಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಫುಲ್ಲೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ಸತ್ತತಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬರತನೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಅಸೀತಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಉಸಭಕ್ಖನ್ಧೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ನವುತಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಮಾನಿತಭದ್ದೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ವೀಸತಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪದುಮಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ದಸ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಸಭಮ್ಹಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಖನ್ತುತ್ತಮೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ॥

ದ್ವೇ ಚ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಭಾಸೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ।

ಅಙ್ಖ್ಯೇಯೇ ನವಸ್ಮಿಂ, ಏತ್ತಕಾತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥

ತೀಣಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸತ್ತಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಞ್ಚ।

ಗಣನಾನಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾನಂ, ಸಬ್ಬಬುದ್ಧೇಹಿ ಮಣ್ಡಿತಾ’’ತಿ॥

ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಯಾವ ಅರಿಮೇತ್ತೇಯ್ಯಾ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ

‘‘ಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಅಟ್ಠವೀಸಞ್ಚ, ದ್ವಾದಸಞ್ಚ ಸಹಸ್ಸಕೇ।

ಪಞ್ಚಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ನಮಾಮಿ ಸಿರಸಾ ಮಹಂ।

ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ, ಆದರೇನ ನಮಾಮಹಂ॥

ನಮಕ್ಕಾರಾನುಭಾವೇನ, ಹಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಉಪದ್ದವೇ।

ಅನೇಕಅನ್ತರಾಯಾಪಿ, ವಿನಸ್ಸನ್ತು ಅಸೇಸತೋ’’ತಿ॥

ನಮಸ್ಸನಗಾಥಾ ಪವತ್ತಾ ಸಾ ಊನಸಙ್ಖ್ಯಾವಸೇನೇವ ಕತಾವ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತಥಾ ಹಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವಾ ಪೋರಾಣಬ್ರಹ್ಮದೇವಬುದ್ಧಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಪೋರಾಣಸಕ್ಯಗೋತಮಾ ಮನಸಾವ ಚಿನ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ಸತ್ತಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ವೀತಿವತ್ತಾನಿ ಪೋರಾಣಸಕ್ಯಗೋತಮಬುದ್ಧಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಮಜ್ಝಿಮದೀಪಙ್ಕರಾ ವಾಚಾಮತ್ತೇನ ನವ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ವೀತಿವತ್ತಾನಿ। ಮಜ್ಝಿಮದೀಪಙ್ಕರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧಾ ಕಾಯಙ್ಗವಾಚಙ್ಗವಸೇನ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ವೀತಿವತ್ತಾನಿ। ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧತೋ ಯಾವ ಕಕುಸನ್ಧಾ ಏಕಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ವೀತಿವತ್ತಂ। ಏವಮಿಮೇಸು ವೀಸತಿಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಸು ಬ್ರಹ್ಮದೇವಪೋರಾಣಸಕ್ಯಗೋತಮಬುದ್ಧಾನಮನ್ತರೇ ಸತ್ತ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ ಸಬ್ಬಂ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ಏಕಸತಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ವೀಸತಿ ಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ಪಞ್ಚಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ। ಪೋರಾಣಸಕ್ಯಗೋತಮಮಜ್ಝಿಮದೀಪಙ್ಕರಾನಮನ್ತರೇ ನವ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇ ಸಬ್ಬಂ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ತೀಣಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ। ಮಜ್ಝಿಮದೀಪಙ್ಕರತೋ ಯಾವ ಮೇತ್ತೇಯ್ಯಾ ಅಟ್ಠವೀಸಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ಅಟ್ಠವೀಸಞ್ಚ ದ್ವಾದಸಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ಪಞ್ಚಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ ತಸ್ಮಾ ಊನಸಙ್ಖ್ಯಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಖ್ಯಾವಸೇನ ಇಚ್ಛಮಾನೇಹಿ ಚಿನ್ತೇತಬ್ಬಾವ। ಏಸಾ ಚ ಸಙ್ಖ್ಯಾವಿಚಾರಣಾ ನಿದಾನೇ ವುತ್ತಾವ।

ಏವಂ ‘‘ಚಿನ್ತಿತಂ ಸತ್ತಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ, ನವಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯವಾಚಕಂ।

ಕಾಯವಾಚಾ ಚತುಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ, ಬುದ್ಧತ್ತಂಸಮುಪಾಗಮೀ’’ತಿ॥

ವುತ್ತೇಸು ವೀಸತಿಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಸು ಪವತ್ತಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪವಸೇನೇವ ಕತಾ। ಅತ್ಥತೋ ಪನ ಸಾರಕಪ್ಪಮಣ್ಡಕಪ್ಪವರಕಪ್ಪಸಾರಮಣ್ಡಕಪ್ಪಭದ್ದಕಪ್ಪವಸೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚನಾಮಾನಿ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಕಪ್ಪೇಯೇವ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಅನುಪ್ಪನ್ನಕಪ್ಪೇ ಪನ ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಲಬ್ಭತಿ ತಥಾ ಹಿ ಕಪ್ಪಸಣ್ಠಹನಕಾಲೇ ಸಬ್ಬಪಠಮಂ ಮಹಾಬೋಧಿಪಲ್ಲಙ್ಕಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಪದುಮಿನಿಗಬ್ಭಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಸಾ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಏಕೋ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಏಕೋ ಪದುಮಿನಿಗಬ್ಭೋ ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಸಹ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸುದ್ಧಾವಾಸಬ್ರಹ್ಮುನೋ ನೇಮಿತ್ತಪಾಠಕಾ ಅರಹನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಏಕೋ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಞ್ಜಾತಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಾ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಠಪೇನ್ತಿ ‘‘ಯದಾ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ತದಾ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ಏವಂ ದ್ವೇ ತಯೋ ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತದಾ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ಪದುಮಿನಿಗಬ್ಭಾ ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಸಹ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ತಞ್ಚ ಖೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಯೇವ ನಾಳೇಕೇಕ ಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ಏವಂ ಕಪ್ಪಸಣ್ಠಹನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯೇವ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ನಾಮಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪೇ ಬುದ್ಧಾದಯೋ ಮಹೇಸಕ್ಖಾ ಪುಞ್ಞವನ್ತೋ ಚಕ್ಕವತ್ತಿರಾಜಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತಥಾ ಆಯುಕಪ್ಪನ್ತರಕಪ್ಪಾನಿಪಿ। ತತ್ಥ ಆಯುಕಪ್ಪೋ ನಾಮ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಯುಪರಿಚ್ಛೇದೋ। ಅನ್ತರಕಪ್ಪೋ ನಾಮ ತತ್ಥ ಸತ್ಥರೋಗದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸಂವಟ್ಟನೇನ ಬಹೂಸು ವಿನಾಸಮುಪಗತೇಸು ಅವಸಿಟ್ಠಸತ್ತಸನ್ತಾ ನಪ್ಪವತ್ತಕುಸಲಕಮ್ಮಾನುಭಾವೇನ ದಸವಸ್ಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾಯುಕಪ್ಪಪ್ಪಮಾಣೇಸು ಸತ್ತೇಸು ಪನ ಅಧಮ್ಮಸಮಾದಾನವಸೇನ ಕಮೇನ ಪರಿಹಾಯಿತ್ವಾ ದಸವಸ್ಸಾಯುಕೇಸು ಜಾತೇಸು ರೋಗಾದೀನಮಞ್ಞತರಸಂವಟ್ಟನೇನ ಸತ್ತಾನಂ ವಿನಾಸಪ್ಪತ್ತಿ ಯಾವ ಅಯಮೇಕೋ ಅನ್ತರಕಪ್ಪೋ। ಏವಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಅನ್ತರಕಪ್ಪವಸೇನ ಚತುಸಟ್ಠಿಅನ್ತರಕಪ್ಪೋ ಏಕೋ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪೋ ವೀಸತಿ ಅನ್ತರಕಪ್ಪಪ್ಪಮಾಣೋತಿ ಅಪರೇ ವದನ್ತಿ। ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪಾನಿ ಏಕೋ ಮಹಾಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ಏವಂ ತೇಜೋ ಸಂವಟ್ಟವಸೇನ ತಾವ ಮಹಾಕಪ್ಪಾನಂ ಅನ್ತರಂ ಅಗ್ಗಿನಾವ ವಿನಸ್ಸತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಸಮಯೇ ಕಪ್ಪೋ ಉದಕೇನ ನಸ್ಸತಿ, ತದಾ ಆದಿತೋವ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ ಯಥಾ ತತ್ಥ ದುತಿಯಸೂರಿಯೋ, ಏವಮಿಧಪಿ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕೋ ಖಾರುದಕಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಾತಿ ಸೋ ಆದಿತೋ ಸುಖುಮಂ ವಸ್ಸನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಮಹಾಧಾರಾಹಿ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಂ ಪೂರೇನ್ತೋ ವಸ್ಸತಿ। ಖಾರುದಕೇನ ಫುಟ್ಠಫುಟ್ಠಾ ಪಥವೀಪಬ್ಬತಾದಯೋ ವಿಲೀಯನ್ತಿ ತಂ ಉದಕಂ ವಾತೇನ ಸಮನ್ತತೋ ಧಾರಿತಂ ಪಥವಿತೋ ಯಾವ ಪರಿತ್ತಾಭಾ ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾ ಆಭಸ್ಸರಾತಿ ತಯೋಪಿ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿ ಉದಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ। ತತ್ಥ ತಯೋಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ವಿಲೀಯಾಪೇತ್ವಾ ಸುಭ ಕಿಣ್ಹೇ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ ಯಾವ ಅಣುಮತ್ತಂ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಅತ್ಥಿ, ತಾವ ನ ವೂಪಸಮತಿ। ಉದಕಾನುಗತಂ ಪನ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಸಹಸಾ ವೂಪಸಮತಿ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಆಕಾಸೇನ ಸಹ ಉಪರಿ ಆಕಾಸೋ ಏಕೋ ಹೋತಿ ಮಹನ್ಧಕಾರೋತಿ ಸಬ್ಬಂ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವ। ಕೇವಲಂ ಪನಿಧ ಓತಿಣ್ಣೋತಿಣ್ಣೇ ಉದಕೇ ಆಭಸ್ಸರಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಲೋಕಪಾತುಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಆಭಸ್ಸರಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಸತ್ತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾಮೇಘತೋ ಯಾವ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಉದಕಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಸಂವಟ್ಟೋ ನಾಮ ಪಠಮಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪೋ ನಾಮಾತಿ ಚತ್ತಾರಿಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪಾನಿ ವುತ್ತಸದಿಸಾನಿ ಏವಂ ಸತ್ತ ಮಹಾಕಪ್ಪಾನಿ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಅಗ್ಗಿನಾ ವಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಮೇ ಮಹಾಕಪ್ಪೇ ಉದಕೇನಪಿ ವಿನಾಸೋ ಚ ಸಣ್ಠಹನಞ್ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಸತ್ತಸತ್ತಮಹಾಕಪ್ಪೋ ಸತ್ತಸತ್ತವಾರಂ ಅಗ್ಗಿನಾ ವಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಮೇ ಅಟ್ಠಮೇ ವಾರೇ ಆಪೇನ ವಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ತೇಸಟ್ಠಿಮಹಾಕಪ್ಪಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ತದಾ ಆಪವಾರಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ಚತುಸಟ್ಠಿಮೇ ಮಹಾಕಪ್ಪೇ ವಾತೇನ ವಿನಸ್ಸತಿ ತದಾ ಆದಿತೋ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಮಹಾವಾತೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ। ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ ಯಥಾ ಅಗ್ಗಿನಾ ವಿನಾಸಕಪ್ಪೇ ದುತಿಯಸೂರಿಯೋ, ಏವಮಿಧಾಪಿ ಕಪ್ಪವಿನಾಸನತ್ಥಂ ವಾತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ ಸೋ ಪಠಮಂ ಸುಖುಮರಜಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತಿ, ತತೋ ಥೂಲರಜಂ ಸಣ್ಹರಜಂ ಸುಖುಮವಾಲಿಕಂ ಸಕ್ಖರಪಾಸಾಣಾದಯೋತಿ ಯಾವ ಕೂಟಾಗಾರಮತ್ತೇ ಪಾಸಾಣೇಪಿ ವಿಸಮಟ್ಠಾನೇ ಠಿತಮಹಾರುಕ್ಖೇಚ ಉಟ್ಠಾಪೇತಿ, ತೇ ಪಥವಿತೋ ನಭಮುಗ್ಗತಾ ನ ಪುನ ಪತನ್ತಿ, ತತ್ಥೇವ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಾ ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ। ಯಥಾನುಕ್ಕಮೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ವಾತೋ ಸಮುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಉದ್ಧಂಮೂಲಂ ಕತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ಖಿಪತಿ ಯೋಜನಸತಪ್ಪಮಾಣಾಪಿ ಪಥವಿಪ್ಪದೇಸಾ ದ್ವಿಯೋಜನತಿಯೋಜನಚತುಯೋಜನಪಞ್ಚಯೋಜನಛಯೋಜನಸತ್ತಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಾಪಿ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ತೇ ವೇಗಕ್ಖಿತ್ತಾ ಆಕಾಸೇಯೇವ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಾ ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತಮ್ಪಿ ವಾತೋ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ಖಿಪತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಘಟ್ಟಯನ್ತಾ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಾ ಹುತ್ವಾ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ ಏತೇನೇವ ಭೂಮಟ್ಠಕವಿಮಾನಾನಿ ಆಕಾಸಟ್ಠಕವಿಮಾನಾನಿ ಚ ವಿನಾಸೇನ್ತೋ ಛಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕೇ ನಾಸೇತ್ವಾ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಾನಿ ವಿನಾಸೇತಿ। ತತ್ಥ ಚಕ್ಕವಾಳಾ ಚಕ್ಕವಾಳೇಹಿ, ಹಿಮವನ್ತಾ ಹಿಮವನ್ತೇಹಿ, ಸಿನೇರೂ ಸಿನೇರೂಹಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಾ ಹುತ್ವಾ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ। ಪಥವಿತೋ ಯಾವ ಪರಿತ್ತಸುಭಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಾ, ಸುಭಣಿಣ್ಹಾತಿ ತಯೋಪಿ ತತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮೀ ವಾತೋ ಗಣ್ಹಾತಿ ತತ್ಥ ತಯೋಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ವಿನಾಸೇತ್ವಾ ವೇಹಪ್ಫಲಂ ಆಹಚ್ಚ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಏವಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ವಿನಾಸೇತ್ವಾ ಸಯಂ ವಿನಸ್ಸತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಆಕಾಸೇನ ಸಹ ಉಪರಿ ಆಕಾಸೋ ಏಕೋ ಹೋತಿ ಮಹನ್ಧಕಾರೋತಿ ಸಬ್ಬಂ ವುತ್ತಸದಿಸಂ। ಇಧ ಪನ ಸುಭಕಿಣ್ಹಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಲೋಕೋ ಪಾತುಭವತಿ। ವೇಹಪ್ಫಲತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾದೀಸು ಸತ್ತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ, ತತ್ಥಕಪ್ಪವಿನಾ ಸಕಮಹಾಮೇಘತೋ ಯಾವ ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕವಾತುಪಚ್ಛೇದೋ, ಇದಂ ಸಂವಟ್ಟೋ ನಾಮ, ಪಠಮಮಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ನಾಮಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪಾನಿ ಏಕೋ ಮಹಾಕಪ್ಪೋ ನಾಮಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ತೇಜೋಸಂವಟ್ಟೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ।

ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ।

‘‘ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಗ್ಗಿನಾ ವಾರಾ, ಅಟ್ಠಮೇ ಅಟ್ಠಮೇ ದಕಾ।

ಚತುಸಟ್ಠಿ ಯದಾ ಪುಣ್ಣಾ, ಏಕೋ ವಾಯುವರೋ ಸಿಯಾ॥

ಅಗ್ಗಿನಾ’ಭಸ್ಸರಾ ಹೇಟ್ಠಾ, ಆಪೇನ ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ।

ವೇಹಪ್ಫಲತೋ ವಾತೇನ, ಏವಂ ಲೋಕೋ ವಿನಸ್ಸತೀ’’ತಿ॥

ತಸ್ಮಾ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನತಲಾನಂ ಏಕಕಪ್ಪೇಪಿ ಅವಿನಾಸಾಭಾವತೋ ಸಕಲಕಪ್ಪೇ ತೇಸಂ ಸಮ್ಭವೋ ನತ್ಥೀತಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯ ಕಪ್ಪವಸೇನ ತೇಸಂ ಆಯುಪರಿಚ್ಛೇದೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ದುತಿಯಜ್ಝಾನತಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಪರಿಪುಣ್ಣಮಹಾಕಪ್ಪವಸೇನ ಆಯುಪರಿಚ್ಛೇದೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ, ನ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪವಸೇನ। ಯದಿ ದುತಿಯಜ್ಝಾನತಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪರಿಪುಣ್ಣಮಹಾಕಪ್ಪವಸೇನ ಆಯುಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಸಿಯಾ, ಕಥಂ ಆಭಸ್ಸರಾದೀಸು ಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಅಟ್ಠಮಹಾಕಪ್ಪಾದಿವಸೇನ ಆಯು ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಸಿಯಾ, ತಥಾ ಹಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನತಲಂ ಸತ್ತಸು ವಾರೇಸು ಅಗ್ಗಿನಾ ವಿನಸ್ಸತಿ। ಅಟ್ಠಮೇ ವಾರೇ ಯಾವ ಆಭಸ್ಸರಾ ಉದಕೇನ ವಿನಸ್ಸತಿ ಪುನ ಸತ್ತವಾರೇಸು ಅಗ್ಗಿನಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನತಲಂ, ಪುನ ಅಟ್ಠಮೇವಾರೇ ಉದಕೇನ ದುತಿಯಜ್ಝಾನತಲಂ ವಿನಸ್ಸತೀತಿ ಏವಂ ಅಟ್ಠಮೇ ವಾರೇ ಆಪವಾರಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ಯಾವ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ ವಾತೇನ ವಿನಸ್ಸತಿ ಏವಂ ಚತುಸಟ್ಠಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತೀತಿ ಸಚ್ಚಂ , ಹೇಟ್ಠಾವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪವಸೇನ ಏಕೋ ಸತ್ತ ಮಹಾಕಪ್ಪಾನಿ ಚಾತಿ ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪಾನಿ ಆಭಸ್ಸರಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ ಹೋತಿ। ಚತುಸಟ್ಠಿಕಪ್ಪೇಸುಪಿ ವಿವಟ್ಟಟ್ಠಾಯೀಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪವಸೇನ ಏಕೋ ತೇ ಸಟ್ಠಿಮಹಾಕಪ್ಪಾನಿ ಚಾತಿ ಚತುಸಟ್ಠಿಕಪ್ಪಾನಿ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮೂನಂ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ ಹೋತಿ ತೇನ ವುತ್ತಂ ಪೋರಾಣೇಹಿ।

ಸತ್ತ ಸತ್ತ’ಗ್ಗಿನಾ ವಾರಾ, ಅಟ್ಠಮೇ ಅಟ್ಠಮೇ ದಕಾ।

ಚತುಸಟ್ಠಿ ಯದಾ ಪುಣ್ಣಾ, ಏಕೋ ವಾಯುವರೋ ಸಿಯಾ’ತಿ॥

ಕೇಚಿ ಪನ।

‘‘ಅಗ್ಗಿನಾ’ಭಸ್ಸರಾ ಹೇಟ್ಠಾ, ಆಪೇನ ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ।

ವೇಹಪ್ಫಲತೋ ವಾತೇನ, ಏವಂ ಲೋಕೋ ವಿನಸ್ಸತೀ’’ತಿ॥

ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ‘‘ಆಭಸ್ಸರಾತಿ’’ಚ ‘‘ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ವೇಹಪ್ಫಲತೋ’’ತಿ ಚ ಅಭಿವಿಧಿವಸೇನ ವುತ್ತಭಾವಞ್ಚ ಸಮತಲಭಾವೇಪಿ ಸೇಟ್ಠಭೂಮಿತ್ತಾ ಪಟ್ಠಾನವಸೇನ ವುತ್ತಭಾವಞ್ಚ ಅಮಞ್ಞಿತ್ವಾ ಸುದ್ಧಾವಾಸಭೂಮೀಸು ವಿಯ ಉಪರೂಪರಿವಸೇನ ಭೂಮಿಕ್ಕಮೋತಿ ಮಞ್ಞಿತ್ವಾ।

‘‘ಪಞ್ಚಭೂಮಿ ನಟ್ಠಾ ಅಗ್ಗಿ, ಅಟ್ಠ ಭೂಮಿ ನಟ್ಠಾ ದಕಾ।

ನವಭೂಮಿ ನಟ್ಠಾ ವಾತಾ, ಲೋಕನಟ್ಠಾ ತದಾ ಸಿಯುಂ॥

ಪಠಮೇ ಅಗ್ಗಿ ದ್ವತ್ತಿಂಸ, ದುತಿಯೇ ಆದಿ ಸೋಳಸ।

ದುತಿಯಭೂಮೇ ಮಜ್ಝೇ ಅಟ್ಠಮಂ, ತಂ ಛಪ್ಪಞ್ಞಾಸ ವಾರಕಂ॥

ಆಭಸ್ಸರಮ್ಹಿ ಚತುತ್ಥಂ, ಪರಿತ್ತಸುಭಮ್ಹಿ ದ್ವೇ ಜಲಂ।

ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಂ ಏಕವಾರಂ, ಮತಂ ಉದಕಸತ್ತಮ’’ನ್ತಿ॥

ವದನ್ತಿ ತೇಸಂ ವಾದೇ ಆಭಸ್ಸರತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಞ್ಚಭೂಮಿ ಅಗ್ಗಿನಟ್ಠಾ, ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಟ್ಠಭೂಮಿ ಉದಕನಟ್ಠಾತಿ ವದನ್ತಿ। ಸಮತಲದೀಪನತ್ಥಂ ಸನ್ದೇಹಚ್ಛೇದನತ್ಥಂ ಏವಂ ಗಹಿತಾತಿ ಏಕಭವಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿಭವಞ್ಚಾತಿ ಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ। ಇಮಿಸ್ಸಾಪಿ ಅತ್ಥಂ ದುಗ್ಗಹಿತೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿಭವಙ್ಗವಸೇನ ಸದಿಸಭಾವಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಪರಿಕಪ್ಪೇನ್ತಿ ಸೋ ಅಯುತ್ತರೂಪೋ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ ಅತಿವಿಯ ಮಿಚ್ಛಾಗಾಹೋ ಚ ಹೋತಿ ಅಗ್ಗಞ್ಞಸುತ್ತವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಾದೀಹಿ ವಿರುಜ್ಝನತೋ ಸಂವಟ್ಟಸೀಮಾಪಿ ವಿರುದ್ಧಾ ತತ್ಥ ಪಠಮಜ್ಝಾನತಲಂ ಉಪಾದಾಯ ಅಗ್ಗಿನಾ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನತಲಂ ಉಪಾದಾಯ ಉದಕೇನ, ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನತಲಂ ಉಪಾದಾಯ ವಾತೇನ ವಿನಸ್ಸತೀತಿ ವುತ್ತವಚನೇನಾಪಿ ವಿರುಜ್ಝತೇವ ತಸ್ಮಾ ‘‘ಆಭಸ್ಸರಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸುಭಕಿಣ್ಹತೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ವೇಹಪ್ಫಲತೋ’’ತಿ ಚ ಏತ್ಥಾಭಿವಿಧಿವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ। ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ಉಪರಿ ಪಬ್ಬತಾ ದೇವೋ ವಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವಿಯ ಆಭಸ್ಸರಸುಭಕಿಣ್ಹವೇಹಪ್ಫಲಾನಂ ತೇನ ತೇನ ಸಂವಟ್ಟೇನ ವಿನಾಸೋಪಿ ನ ಭವೇಯ್ಯ। ಅಯಂ ಲೋಕವಿಪತ್ತಿಪರಿಚ್ಛೇದೋ। ಏವಂ ಬುದ್ಧೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋಯೇವ।

ಇತಿ ಸಾಗರಬುದ್ಧಿತ್ಥೇರವಿರಚಿತೇ ಸೀಮವಿಸೋಧನೇ

ಕಪ್ಪವಿನಾಸಕಣ್ಡೋ ದುತಿಯೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।