ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡೋ
ಇದಾನಿ
‘‘ಪಿಯೋ ಗರು ಭಾವನೀಯೋ, ವತ್ತಾ ಚ ವಚನಕ್ಖಮೋ।
ಗಮ್ಭೀರಞ್ಚ ಕಥಂ ಕತ್ತಾ, ನೋಚಾಠಾನೇ ನಿಯೋಜಯೇ’’ತಿ॥
ಏವಮಾದಿಗುಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಡ್ಢಿಪಕ್ಖೇ ಠಿತಪಣ್ಡಿತಪುಗ್ಗಲೋ ಲೋಕೇ ದುಲ್ಲಭೋವ। ಕತಮೋ ಪಣ್ಡಿತಪುಗ್ಗಲೋ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಅಸೀತಿ ಚ ಮಹಾಸಾವಕಾ ಅಞ್ಞೇ ಚ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ಸುನೇತ್ತಮಹಾಗೋವಿನ್ದವಿಧುರಸರಭಙ್ಗಮಹೋಸಧಸುತಸೋಮನಿಮಿರಾಜಅಯೋಘರಕುಮಾರಕ ಅಕತ್ತಿಪಣ್ಡಿತಾದಯೋ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ತೇ ಭಯೇ ವಿಯ ರಕ್ಖಾ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಿಯ ಪದೀಪಾ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾದಿದುಕ್ಖಾಭಿಭವೇ ವಿಯ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಪಟಿಲಾಭೋ, ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರಾನಂ ಸಬ್ಬಭಯಉಪದ್ದವೂಪಸಗ್ಗವಿದ್ಧಂಸನಸಮತ್ಥಾ ಹೋನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ತಥಾಗತಂ ಆಗಮ್ಮ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಆಸವಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ದೇವಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ। ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ ಚತೂಹಿ ಚ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಥೇರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅಸೀತಿ ಕುಸಲಹಸ್ಸಾನಿ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾನಿ, ತಥಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲಾನಮಹಾಕಸ್ಸಪಪಭುತಿ ಸುನೇತ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ಸಾವಕಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಉಪಪಜ್ಜಿಂಸು, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ…ಪೇ॰… ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಂಸು, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಭಯಂ, ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪದ್ದವೋ, ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪಸಗ್ಗೋ’’ತಿ। ಅಪಿಚ ತಗ್ಗರಮಾಲಾದಿಗನ್ಧಭಣ್ಡಸದಿಸೋ ಪಣ್ಡಿತೋ, ತಗ್ಗರಮಾಲಾದಿಗನ್ಧಭಣ್ಡಪಲಿವೇಠನಪತ್ತಸದಿಸೋ ತದುಪಸೇವೀ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ನಾರದಜಾತಕೇ।
‘‘ತಗ್ಗರಞ್ಚ
ಪತ್ತಾಪಿ ಸುರಭಿ ವಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಧೀರೂಪಸೇವನಾ’’ತಿ॥
ಅಕಿತ್ತಿಪಣ್ಡಿತೋ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ವರೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಏವಮಾಹ
‘‘ಧೀರಂ ಪಸ್ಸೇ ಸುಣೇ ಧೀರಂ, ಧೀರೇನ ಸಹ ಸಂವಸೇ।
ಧೀರೇನಾ’ಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಂ, ತಂ ಕರೇ ತಞ್ಚ ರೋಚಯೇ॥
ಕಿಂ ನು ತೇ ಅಕರಂ ಧೀರೋ, ವದ ಕಸ್ಸಪ ಕಾರಣಂ।
ಕೇನ ಕಸ್ಸಪ ಧೀರಸ್ಸ, ದಸ್ಸನಂ ಅಭಿಕಙ್ಖಸಿ॥
ನಯಂ ನಯತಿ ಮೇಧಾವೀ, ಅದುರಾಯಂ ನ ಯುಞ್ಜತಿ।
ಸನರೋ ಸೇಯ್ಯಸೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾ ವುತ್ತೋ ನ ಕುಪ್ಪತಿ।
ವಿನಯಂ ಸೋ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಾಧು ತೇನ ಸಮಾಗಮೋ’’ತಿ॥
ಅಪಿಚ ತೇಪಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೇ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಅಸ್ಸುತಪುಬ್ಬಮ್ಪಿ ಉಭಯಲೋಕಹಿತಾವಹಂ ವಾಚಂ ಸುಯ್ಯತೇವ, ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ।
‘‘ಸುಭಾಸಿತಂ ಉತ್ತಮಮಾಹು ಸನ್ತೋ, ಧಮ್ಮಂ ಭಣೇ ನಾಧಮ್ಮಂ ತಂ ದುತಿಯಂ।
ಪಿಯಂ ಭಣೇ ನಾಪ್ಪಿಯಂ ತಂ ತತಿಯಂ, ಸಚ್ಚಂ ಭಣೇ ನಾಲೀಕಂ ತಂ ಚತುತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಚ॥
‘‘ಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಾಸತಿ ವಾಚಂ, ಖೇಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ।
ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕಿರಿಯಾಯ, ಸಾ ವೇ ವಾಚಾನಮುತ್ತಮಾ’’ತಿ॥
ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಸೇವನಪಚ್ಚಯಾಯೇವ ದಾನಾದಿಕುಸಲಸಮಾಯೋಗೇನ ಅಪಾಯದುಕ್ಖತೋ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ಅಪಿಚ ನೇರಯಿಕಾದಿದುಕ್ಖಪರಿತ್ತಾಣತೋ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಏವ ಪಾಣೀನಂ ಬಹೂಪಕಾರಾನಿ, ಯತೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಉಪಕಾರಾನುಸ್ಸರಣತಾ ಕತಞ್ಞುತಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೇಹಿ ಪಸಂಸನೀಯಾದಿನಾನಪ್ಪಕಾರವಿಸೇಸಾಧಿಗಮಹೇತೂಚ ಹೋನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ‘‘ದ್ವೇ ಮೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ದುಲ್ಲಭಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಕತಮೇ ದ್ವೇ, ಯೋ ಚ ಪುಬ್ಬಕಾರೀ, ಯೋ ಚ ಕತಞ್ಞು ಕತವೇದೀ’’ತಿ। ಅಪಿಚ ವಿಧುರಮಹೋಸಧಜಾತಕಾದಿಕಾಲೇಪಿ ಇಧಲೋಕಪರಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಅತ್ಥಮೇವ ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರೇ ಸಮ್ಮಾ ಯೋಜೇನ್ತಿ। ಅನಾಕುಲಕಮ್ಮನ್ತಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಕಾಲಞ್ಞುತಾಯ ಪತಿರೂಪಕಾರಿತಾಯ ಅನಲಸತಾಯ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಸಮತಾಯ ಅಬ್ಯಸನಿಯತಾಚ ಕಾಲಾನತಿಕ್ಕಮನಅಪ್ಪತಿರೂಪಕರಣಅಕರಣಸಿಥಿಲಕರಣಾಹಿ ಅಕುಸಲಾದೀಹಿ ರಹಿತಕಸಿಗೋರಕ್ಖವಾಣಿಜ್ಜಾದಯೋ ಕಮ್ಮನ್ತಾ, ಏತೇ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಪುತ್ತದಾರಸ್ಸ ವಾ ದಾಸಕಮ್ಮಕರಾನಂ ವಾ ಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಏವಂ ಪಯೋಜಿತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಧನಧಞ್ಞವಿತ್ತಿ ಪಟಿಲಾಭಹೇತೂ ಹೋನ್ತಿ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ।
ಪತಿರೂಪಕಾರೀರಿ
ನ ದಿವಾ ಸೋಪ್ಪಸೀಲೇ, ರತ್ತಿಂ ಉಟ್ಠಾನದಸ್ಸಿನಾ।
ನಿಚ್ಚಪ್ಪಮತ್ತೇನ ಸೋಣ್ಡೇನ, ಸಕ್ಕಾ ಆವಸಿತುಂ ಘರಂ॥
ಅತೀಸಿತಂ ಅತಿಉಣ್ಹಂ, ಅತಿಸಾರಮಿದಂ ಅಹು।
ಇತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮನ್ತೇ, ಅತ್ಥಾ ಅಚ್ಚೇನ್ತಿ ಮಾಣವೇ॥
ಯೋ ಚ ಸೀತಞ್ಚ ಉಣ್ಹಞ್ಚ। ತಿಣಾನಿ ಯೋ ನ ಮಞ್ಞತಿ।
ಸಪ್ಪುರಿಸಕಿಚ್ಚಾನಿ, ಸೋ ಸುಖಂ ನ ವಿಹಾಯತೀ’’ತಿ ಚ॥
ಭೋಗೇ ಸಂಹರಮಾನಸ್ಸ, ಪರಸ್ಸೇವ ಇರಯತೋ।
ಭೋಗಾ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಯನ್ತಿ, ವಮ್ಮಿಕೋವೂಪಚೀಯತೀತಿ॥
ಏವಮಾದಿಪ್ಪಭೇದಾ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾವ। ತಬ್ಬಿಗಮೇನ ದುಪ್ಪುರಿಸಾ ಬಾಲಜನಾ ಅಗವೇಸನ್ತೋಪಿ ಲಬ್ಭನ್ತೇವ ತೇ ಬಾಲಾ ಅತ್ತಾನಂ ಸೇವಮಾನೇ ಪರಜನೇ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖೇಯೇವ ಓಸೀದೇನ್ತಿ ಭವತೋ ವುಟ್ಠಾನಂ ನ ದೇನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ಪೂರಣಕಸ್ಸಪಾದಯೋ ಛಸತ್ಥಾರಾ ದೇವದತ್ತಕೋಕಾಲಿಕ-ಮೋದಕತಿಸ್ಸ ಖಣ್ಡದೇವಿಯಾಪುತ್ತಸಮುದ್ದದತ್ತಚಿಞ್ಚಮಾಣವಿಕಾದಯೋ ಅತೀತಕಾಲೇ ಚ ದೀಘದುಕ್ಖಸ್ಸ ಲಾಭಾತಿ ಇಮೇ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಏವರೂಪಾ ಸತ್ತಾ ಬಾಲಾ ಅಗ್ಗಿಪದಿತ್ತಮಿವ ಅಗಾರಂ ಅತ್ತನಾ ದುಗ್ಗಹಿತೇನ ಅತ್ತಾನಞ್ಚ ಅತ್ತನೋ ವಚನಕಾರಕೇ ಚ ವಿನಾಸೇನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ದೇವದತ್ತಮಾಗಮ್ಮ ರಾಜಾ ಅಜಾತಸತ್ತು-ಕೋಕಾಲಿಕಾದಯೋ ತದಞ್ಞೇಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಪಾಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ। ರಾಜಾ ಅಜಾತಸತ್ತು ಸಾಮಞ್ಞಫಲಸುತ್ತನ್ತಸವನಕಾಲೇ ಯದಿ ಪಿತರಂ ಅಘಾತೇಯ್ಯ, ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಭವೇಯ್ಯ ಪಿತರಂ ಘಾತಿತತ್ತಾ ಮಗ್ಗಫಲಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಂ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ ಅನಾಗತೇಪಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ। ಕೋಕಾಲಿಕೋಪಿ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನತ್ಥೇರೇ ಅನಪಚಾಯಿತ್ವಾ ಮಹಾನಿರಯೇ ಪದುಮಗಣನಾಯ ಪಚ್ಚನೋಕಾಸೇ ನಿರಯಪದೇಸೇ ಪದುಮನಿರಯೇ…ಪೇ॰… ಪದುಮಂ ಖೋ ಪನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿರಯಂ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಪಪನ್ನೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಆಘಾತೇತ್ವಾ’’ತಿ ಆಹ। ತತ್ಥ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ನಾಮಗೋತ್ತೇನ ಅಪಾಕಟಂ ‘‘ಕಿಂ ವ ದೀಘಂ ನುಖೋ ಭನ್ತೇ ಪದುಮೇ ನಿರಯೇ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏವಮಾಹ ‘‘ದೀಘಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿರಯೇ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ತಂ ನ ಸುಕರಂ ಸಙ್ಖಾತುಂ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸತಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನೀ’’ತಿ
‘‘ಪೂತಿಮಚ್ಛಂ ಕುಸಗ್ಗೇನ, ಯೋ ನರೋ ಉಪನಯ್ಹತಿ।
ಕುಸಾಪಿ ಪೂತಿ ವಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಬಾಲೂಪಸೇವನಾ’’ತಿ॥
ಅಕತ್ತಿಪಣ್ಡಿತೋಚಾಪಿ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ವರೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಏವಮಾಹ
‘‘ಬಾಲಂ ನ ಪಸ್ಸೇ ನ ಸುಣೇ, ನ ಚ ಬಾಲೇನ ಸಂವಸೇ।
ಬಾಲೇನಾ’ಲ್ಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಂ, ನ ಕರೇ ನ ಚ ರೋಚಯೇ॥
ಕಿಂನು ತೇ ಅಕರಂ ಬಾಲೋ, ವದ ಕಸ್ಸಪ ಕಾರಣಂ।
ಕೇನ ಕಸ್ಸಪ ಬಾಲಸ್ಸ, ದಸ್ಸನಂ ನಾಭಿಕಙ್ಖಸಿ॥
ಅನಯಂ ನಯತಿ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಅಧುರಾಯಂ ನಿಯುಞ್ಜತಿ।
ದುನ್ನಯೋ ಸೇಯ್ಯಸೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾ ವುತ್ತೋ ಪಕುಪ್ಪತಿ।
ವಿನಯಂ ಸೋ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಾಧು ತಸ್ಸ ಅದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ॥
ಏವಂ ಬಾಲದುಜ್ಜನಸಂಸಗ್ಗವಸೇನೇವ ಸಬ್ಬಾನಿ ಭಯುಪದ್ದವಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತಸೇವನವಸೇನಾತಿಸಬ್ಬಸೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾವ।
ಇದಾನಿ।
‘‘ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ, ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ।
ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮೋ ಪರಮದುಲ್ಲಭೋ’’ತಿ॥
ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ। ತತ್ಥ ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಭಾವೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋಯೇವ ಮನುಸ್ಸಸ್ಸ ದುಲ್ಲಭಭಾವೋ ಕಾಣಕಚ್ಛಪೋಪಮಾದೀಹಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಏಕೋ ಕಿರ ಕಸ್ಸಕೋ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ತೀಣಿ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಕಸಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಲಭಿತ್ವಾ ನಙ್ಗಲಫಾಲಂ ದ್ವೇಧಾ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾಯಂ ಖಿಪಿ ತೇನ ಗಙ್ಗಾನದಿಯಾ ವಾಹೇನ ಏಕೋ ಉದ್ಧಂ ಏಕೋ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಏವಂ ದ್ವೇ ನಙ್ಗಲಫಾಲಕಾ ಗಙ್ಗಾಯಂ ವುಯ್ಹನ್ತಾ ಚಿರೇನ ಏಕೋ ಉದ್ಧಂ ಏಕೋ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ದ್ವೇ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಾಕತಿಕಾ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ವಸ್ಸಸತವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಚ್ಚಯೇನ ಏಕವಾರಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನೋ ಕಾಣಕಚ್ಛಪೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಕ್ಖಣೇ ತಸ್ಸ ಗೀವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ನಙ್ಗಲಫಾಲಾನಮನ್ತರೇ ಹೋತಿ ಅಯಂ ಕಾಲೋ ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತೀತಿ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ ದುಲ್ಲಭಾಯೇವ ತಥಾ ಹಿ ಪಚ್ಚನ್ತವಿಸಯ ಅರೂಪಅಸಞ್ಞಸತ್ತತಿರಚ್ಛಾನಪೇತನೇರಯಿಕಕಾಲೇ ವಾ ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇಪಿ ಚಕ್ಖಾದಿಅಙ್ಗವಿಕಲೇವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಅಙ್ಗಭಾವೇಪಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಭೂತಾ ವಾ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಾ ಖಣಾ ನ ಹೋನ್ತಿ ಪಚ್ಚನ್ತವಿಸಯೇ ಹಿ ಪವತ್ತಾ ಜನಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿದಸಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥೇಯೇವ ರಮನ್ತಿ ಅಭಿರಮನ್ತಿ, ಚಣ್ಡಸಭಾವಾ ಚ ತೇ ಹೋನ್ತಿ, ರತನತ್ತಯಗುಣಮ್ಪಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ। ಅರೂಪಿನೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾ ಪರತೋಘೋಸವಿರಹಿತತ್ತಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಪಟಿಲಾಭೋಪಿ ತೇಸಂ ನತ್ಥಿ, ಬುದ್ಧದಸ್ಸನಾದೀನಿಪಿ ನ ಲಭನ್ತಿ। ಅಸಞ್ಞಸತ್ತತಿರಚ್ಛಾನಪೇತನೇರಯಿಕಕಾಲೇಸು ಪನ ಪಗೇವ ಪೂರಿತಪಾರಮೀನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಪವತ್ತನಮ್ಪಿ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಂ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕುಲೇ ಜಾಯಮಾನಾಪಿ ಚಕ್ಖುವಿಕಲೇನ ಬುದ್ಧಸಙ್ಘರತನಾನಂ ಅದಸ್ಸನಂ, ಸೋತವಿಕಲೇನ ಧಮ್ಮಸವನತೋಪಿ ಹಾಯತಿ ಏಳಮೂಗಾದಿಭಾವೇನ ಕುಸಲಸಮಾದಾನಾ ನ ಹೋನ್ತಿ। ಅಙ್ಗಸಮ್ಪನ್ನೇಪಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಭಾವೇನ ದ್ವತ್ತಿಂಸಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಅಸೀತಿಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಬ್ಯಾಮಪ್ಪಭಾಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸಬ್ಬಜನಾನಂ
‘‘ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ, ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ।
ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮೋ ಪರಮದುಲ್ಲಭೋ’’ತಿ॥
ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋಯೇವ।
ಇತಿ ಸಾಗರಬುದ್ಧಿತ್ಥೇರವಿರಚಿತೇ ಸೀಮವಿಸೋಧನೇ
ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।
ಏವಂ ಸತ್ಥುಪರಿನಿಬ್ಬಾನತೋ ವಸ್ಸಸತಚ್ಚಯೇನ ಪತಿಟ್ಠಿತೇ ಇಸಿನಾ ಕಾರಿತತ್ತಾ’ ಇಸಿನಗರ’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ದ್ವತ್ತಪಾದಿಭೂಪಾಲಾನಂ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಭೂತೇ ಸೀರಿಖೇತ್ತನಗರೇ ಏರಾವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ಪಾರಿಮತೀರಭೂತೇ ಪಬ್ಬತಸಾನುಮ್ಹಿ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಕಞ್ಚನವರಮಹಾಥೂಪಸ್ಸ ದಾಯಕಸ್ಸ ಸತ್ವಿವಮಹಾಧಮ್ಮರಞ್ಞೋ ಕಾಲೇ ಸಾಸನಸ್ಸ ದ್ವಿಸಹಸ್ಸಸತಾಧಿಕಏಕತಿಂಸತಿಮೇ ವಸ್ಸೇ ಸಾಸನೇ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾನಂ ಕುಲಪುತ್ತಾನಂ ಮಹಾಜಾನಿಕರಣವಸೇನ ವಿಮತಿವಿನೋದನಿಯಾ ವುತ್ತವಚನಂ ಸದ್ದಯುತ್ತಿಅತ್ಥಯುತ್ತಿವಸೇನ ಸಾಧುಕಂ ಅವಿಚಿನಿತ್ವಾ ನದಿಯಾ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಂ ಅಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಾರಿತತ್ತಾ ಸಾಸನೇ ಪರಾಜಯಮಾಪನ್ನೇ ಕುಲಪುತ್ತೇ ಉಪಾರಮ್ಭಕರಣವಸೇನ ಸೀಮವಿಪತ್ತಿಹಾರಕೋ ಸೀಮಸಮ್ಪತ್ತಿಪ್ಪಕಾಸಕೋ ಗನ್ಥೋ ಪವತ್ತತಿ।
ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಸಿರಿಖೇತ್ತನಗರಗೋಚರಗಾಮೇನ ಸತ್ವಿವಮಹಾಧಮ್ಮರಾಜಗುರುಭೂತೇನ ಮಹಾವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ ತಿಪಿಟಕಧರೇನ’ಸದ್ಧಮ್ಮಕೋವಿದೋ’ತಿ ಪಾಕಟ ನಾಮಧೇಯ್ಯೇನ ಮಹಾಥೇರೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಧಿಪತೀನಂ ನಿವಾಸಭೂತೇ ಪಚ್ಛಿಮಜಿನಚಕ್ಕಸಾಸನವರೇ ವಾಸಿಗಣಾಚರಿಯೇನ ಗಣವಾಚಕೇನ ವಿನಯಧರೇನ ಮಹಾಸಾಮಿನಾ ಚ, ರಾಜಗುರುನಾ ತಿಪಿಟಕನಾಗತ್ಥೇರೇನ ಚ ಆಚರಿಯೋ ಹುತ್ವಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಜಙ್ಘಪೇಸನಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ಅನೇಸನಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾ ಆಜೀವೇನ ವಿಸುದ್ಧಾಜೀವೇಹಿ ಸಙ್ಘಗಣೇಹಿ ಕಾರಕಸಙ್ಘಾ ಹುತ್ವಾ ಸಿರಿಖೇತ್ತನಗರಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣದಿಸಾಭಾಗೇ ದೀಘಪಬ್ಬತಸಾನುಮ್ಹಿ ಏರಾವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ತೀರೇ ವಾಲಿಕಪುಳಿನೇ ಸೀಮಾಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಹ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಂ ಸಾಗರಬುದ್ಧೀತಿ ಗರೂಹಿ ಗಹಿತನಾಮಧೇಯ್ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ರಚಿತೋ ಸಾಸನವಿಪತ್ತಿಹಾರಕೋ ಸೀಮವಿಸೋಧನೀ ನಾಮ ಗನ್ಥೋ ಸಮತ್ತೋ।
ಏತ್ತಾವತಾ ವಿಭತ್ತಾ ಹಿ, ಸಪ್ಪಭೇದಪ್ಪವತ್ತಿಕಾ।
ಸೀಮವಿಸೋಧನೀಹೇಸಾ, ನಿಪುಣಾ ಸಾಧುಚಿನ್ತಿತಾ॥
ಸಿರಿಖೇತ್ತಾತಿ ಪಞ್ಞಾತೇ, ಪುರೇ ಅಪರನಾಮಕೇ।
ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯದಿಸಾಭಾಗೇ, ಉಚ್ಚನೇನ ಕತಾಲಯೇ॥
ವಸನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ನಾಮೇನ, ಸಾಗರಬುದ್ಧೀತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ।
ಪುಣ್ಣೇ ವೀಸತಿವಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಗನ್ಥೋಯಂ ಸಾಧುಚಿನ್ತಿತೋ॥
ಮಯಾಯಂ ರಚಿತೋ ಗನ್ಥೋ, ನಿಟ್ಠಪ್ಪತ್ತೋ ಅನಾಕುಲೋ।
ಏವಂ ಪಾಣಿನಂ ಸಬ್ಬೇ, ಸೀಘಂ ಸಿಜ್ಝನ್ತು ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ॥
ಯಾವ ಬುದ್ಧೋತಿನಾಮಮ್ಪಿ ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ।
ತಾವ ತಿಟ್ಠತು ಯಂ ಗನ್ಥೋ, ಸಾಸನೇ ಹಾರಯಂ ತಮಂ॥
ಉದ್ಧಂ ಯಾವ ಭವಗ್ಗಾ ಚ, ಅಧೋ ಯಾವ ಅವೀಚಿತೋ।
ಸಮನ್ತಾ ಚಕ್ಕವಾಳೇಸು, ಯೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವೀಚರಾ॥
ತೇಪಿ ಸಬ್ಬೇ ಮಯಾ ಹೋನ್ತು, ಸಮಸಮವಿಪಾಕಿನೋ।
ಚಿರಂ ಜೀವತು ನೋ ರಾಜಾ, ಸಾಸನಸ್ಸ ಉಜ್ಜೋತಕೋ॥
ದಿಬ್ಬನ್ತೋ ರಾಜಧಮ್ಮೇನ, ಅರೋಗೋ ಸಹ ಞಾತಿಭಿ।
ಅನೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ, ಭವೇಯ್ಯಂ ಜಾತಿಜಾತಿಯಂ॥
ಸಾಸನಂ ಜೋತಯನ್ತೋವ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಾಸನೇ।
ಯದಾ ನಸ್ಸತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮೋ, ಅನ್ಧೀಭೂತೋ ಮಹೀತಲೇ।
ದೇವಲೋಕೇ ತದಾ ಹೇಸ್ಸಂ, ತುಸಿತೇ ಠಾನಮುತ್ತಮೇತಿ॥
ಸೀಮವಿಸೋಧನೀ ನಿಟ್ಠಿತಾ।