೯. ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತಂ
ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ
೨೭೫. ಏವಂ
೨೭೬. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸನ್ತಿ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಉಳಾರಾ ಯಕ್ಖಾ ಭಗವತೋ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ। ಸನ್ತಿ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಉಳಾರಾ ಯಕ್ಖಾ ಭಗವತೋ ಪಸನ್ನಾ। ಸನ್ತಿ ಹಿ
ಅಥ ಖೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಆಟಾನಾಟಿಯಂ ರಕ್ಖಂ ಅಭಾಸಿ –
೨೭೭. ‘‘ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಚ
ಸಿಖಿಸ್ಸಪಿ ಚ
‘‘ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಚ
ನಮತ್ಥು
‘‘ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ನಮತ್ಥು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವುಸೀಮತೋ।
ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ
‘‘ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ನಮತ್ಥು, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ।
ಯೋ ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ
‘‘ಯೇ ಚಾಪಿ ನಿಬ್ಬುತಾ ಲೋಕೇ, ಯಥಾಭೂತಂ ವಿಪಸ್ಸಿಸುಂ।
ತೇ ಜನಾ ಅಪಿಸುಣಾಥ
‘‘ಹಿತಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಯಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
೨೭೮. ‘‘ಯತೋ
ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗಚ್ಛಮಾನಸ್ಸ, ಸಂವರೀಪಿ ನಿರುಜ್ಝತಿ।
ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ, ‘ದಿವಸೋ’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘‘ರಹದೋಪಿ
ಏವಂ ತಂ ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ, ‘ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ’॥
‘‘ಇತೋ
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘‘ಗನ್ಧಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಪತಿ
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಗನ್ಧಬ್ಬೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
ತೇ
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’॥
೨೭೯. ‘‘ಯೇನ ಪೇತಾ ಪವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಪಿಸುಣಾ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕಾ।
ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಲುದ್ದಾ
‘‘ಇತೋ
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘‘ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ‘ವಿರೂಳ್ಹೋ’ ಇತಿ ನಾಮಸೋ।
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಕುಮ್ಭಣ್ಡೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘‘ನಮೋ
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘‘ಜಿನಂ
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’॥
೨೮೦. ‘‘ಯತ್ಥ ಚೋಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯೋ, ಆದಿಚ್ಚೋ ಮಣ್ಡಲೀ ಮಹಾ।
ಯಸ್ಸ ಚೋಗ್ಗಚ್ಛಮಾನಸ್ಸ, ದಿವಸೋಪಿ ನಿರುಜ್ಝತಿ।
ಯಸ್ಸ ಚೋಗ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ, ‘ಸಂವರೀ’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘‘ರಹದೋಪಿ ತತ್ಥ ಗಮ್ಭೀರೋ, ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ।
ಏವಂ ತಂ ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ, ‘ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ’॥
‘‘ಇತೋ ‘ಸಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ದಿಸಾ’, ಇತಿ ನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀ ಜನೋ।
ಯಂ
‘‘ನಾಗಾನಞ್ಚ
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ನಾಗೇಹೇವ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’॥
೨೮೧. ‘‘ಯೇನ
ಮನುಸ್ಸಾ ತತ್ಥ ಜಾಯನ್ತಿ, ಅಮಮಾ ಅಪರಿಗ್ಗಹಾ॥
‘‘ನ
ಅಕಟ್ಠಪಾಕಿಮಂ ಸಾಲಿಂ, ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಾನುಸಾ॥
‘‘ಅಕಣಂ ಅಥುಸಂ ಸುದ್ಧಂ, ಸುಗನ್ಧಂ ತಣ್ಡುಲಪ್ಫಲಂ।
ತುಣ್ಡಿಕೀರೇ
‘‘ಗಾವಿಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ।
ಪಸುಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘‘ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ವಾಹನಂ
ಪುರಿಸಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘‘ಕುಮಾರಿಂ
ಕುಮಾರಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘‘ತೇ ಯಾನೇ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ,
ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ಅನುಪರಿಯಾಯನ್ತಿ
ಪಚಾರಾ ತಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ॥
‘‘ಹತ್ಥಿಯಾನಂ ಅಸ್ಸಯಾನಂ, ದಿಬ್ಬಂ ಯಾನಂ ಉಪಟ್ಠಿತಂ।
ಪಾಸಾದಾ ಸಿವಿಕಾ ಚೇವ, ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ॥
‘‘ತಸ್ಸ ಚ ನಗರಾ ಅಹು,
ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸುಮಾಪಿತಾ।
ಆಟಾನಾಟಾ ಕುಸಿನಾಟಾ ಪರಕುಸಿನಾಟಾ,
ನಾಟಸುರಿಯಾ
‘‘ಉತ್ತರೇನ
ಜನೋಘಮಪರೇನ ಚ।
ನವನವುತಿಯೋ ಅಮ್ಬರಅಮ್ಬರವತಿಯೋ,
ಆಳಕಮನ್ದಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ॥
‘‘ಕುವೇರಸ್ಸ
ತಸ್ಮಾ ಕುವೇರೋ ಮಹಾರಾಜಾ, ‘ವೇಸ್ಸವಣೋ’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘‘ಪಚ್ಚೇಸನ್ತೋ
ಓಜಸಿ ತೇಜಸಿ ತತೋಜಸೀ, ಸೂರೋ ರಾಜಾ ಅರಿಟ್ಠೋ ನೇಮಿ॥
‘‘ರಹದೋಪಿ ತತ್ಥ ಧರಣೀ ನಾಮ, ಯತೋ ಮೇಘಾ ಪವಸ್ಸನ್ತಿ।
ವಸ್ಸಾ ಯತೋ ಪತಾಯನ್ತಿ, ಸಭಾಪಿ ತತ್ಥ ಸಾಲವತೀ
‘‘ಯತ್ಥ
ನಾನಾ ದಿಜಗಣಾ ಯುತಾ, ಮಯೂರಕೋಞ್ಚಾಭಿರುದಾ।
ಕೋಕಿಲಾದೀಹಿ ವಗ್ಗುಹಿ॥
‘‘ಜೀವಞ್ಜೀವಕಸದ್ದೇತ್ಥ, ಅಥೋ ಓಟ್ಠವಚಿತ್ತಕಾ।
ಕುಕ್ಕುಟಕಾ
‘‘ಸುಕಸಾಳಿಕಸದ್ದೇತ್ಥ, ದಣ್ಡಮಾಣವಕಾನಿ ಚ।
ಸೋಭತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಾ, ಕುವೇರನಳಿನೀ ಸದಾ॥
‘‘ಇತೋ ‘ಸಾ ಉತ್ತರಾ ದಿಸಾ’, ಇತಿ ನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀ ಜನೋ।
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘‘ಯಕ್ಖಾನಞ್ಚ ಅಧಿಪತಿ, ‘ಕುವೇರೋ’ ಇತಿ ನಾಮಸೋ।
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಯಕ್ಖೇಹೇವ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘‘ಪುತ್ತಾಪಿ
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
‘‘ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮ’’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಅಯಂ
೨೮೨. ‘‘ಯಸ್ಸ
‘‘ಸನ್ತಿ ಹಿ, ಮಾರಿಸ, ಅಮನುಸ್ಸಾ ಚಣ್ಡಾ ರುದ್ಧಾ
೨೮೩. ‘‘ಕತಮೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ ಮಹಾಯಕ್ಖಾನಂ ಸೇನಾಪತೀನಂ ಮಹಾಸೇನಾಪತೀನಂ?
‘‘ಇನ್ದೋ ಸೋಮೋ ವರುಣೋ ಚ, ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಪಜಾಪತಿ।
ಚನ್ದನೋ ಕಾಮಸೇಟ್ಠೋ ಚ, ಕಿನ್ನುಘಣ್ಡು ನಿಘಣ್ಡು ಚ॥
‘‘ಪನಾದೋ
ಚಿತ್ತಸೇನೋ ಚ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ, ನಳೋ ರಾಜಾ ಜನೇಸಭೋ
‘‘ಸಾತಾಗಿರೋ ಹೇಮವತೋ, ಪುಣ್ಣಕೋ ಕರತಿಯೋ ಗುಳೋ।
ಸಿವಕೋ
‘‘ಗೋಪಾಲೋ ಸುಪ್ಪರೋಧೋ ಚ
ಪಞ್ಚಾಲಚಣ್ಡೋ ಆಳವಕೋ, ಪಜ್ಜುನ್ನೋ ಸುಮನೋ ಸುಮುಖೋ।
ದಧಿಮುಖೋ ಮಣಿ ಮಾಣಿವರೋ
‘‘ಇಮೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ ಮಹಾಯಕ್ಖಾನಂ ಸೇನಾಪತೀನಂ ಮಹಾಸೇನಾಪತೀನಂ ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬಂ ವಿಕ್ಕನ್ದಿತಬ್ಬಂ ವಿರವಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಆವಿಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಹೇಠೇತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ವಿಹೇಠೇತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಹಿಂಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ವಿಹಿಂಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ನ ಮುಞ್ಚತೀ’ತಿ।
‘‘ಅಯಂ
೨೮೪. ಅಥ ಖೋ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ತೇಪಿ ಖೋ ಯಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು
ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ।
ದುತಿಯಭಾಣವಾರೋ
೨೮೫. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತ್ತಿಂ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಮಹತಿಯಾ ಚ ಯಕ್ಖಸೇನಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಚ ಗನ್ಧಬ್ಬಸೇನಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಚ ಕುಮ್ಭಣ್ಡಸೇನಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಚ ನಾಗಸೇನಾಯ ಚತುದ್ದಿಸಂ ರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಚತುದ್ದಿಸಂ ಗುಮ್ಬಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಚತುದ್ದಿಸಂ ಓವರಣಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಪಬ್ಬತಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು। ತೇಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಕ್ಖಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಯೇನಾಹಂ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು।
೨೮೬. ‘‘ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಸನ್ತಿ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಉಳಾರಾ ಯಕ್ಖಾ ಭಗವತೋ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ…ಪೇ॰… ಸನ್ತಿ ಹಿ
೨೮೭. ‘ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಚ ನಮತ್ಥು, ಚಕ್ಖುಮನ್ತಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ।
ಸಿಖಿಸ್ಸಪಿ ಚ ನಮತ್ಥು, ಸಬ್ಬಭೂತಾನುಕಮ್ಪಿನೋ॥
‘ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಚ ನಮತ್ಥು, ನ್ಹಾತಕಸ್ಸ ತಪಸ್ಸಿನೋ।
ನಮತ್ಥು ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ, ಮಾರಸೇನಾಪಮದ್ದಿನೋ॥
‘ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ನಮತ್ಥು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವುಸೀಮತೋ।
ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ ನಮತ್ಥು, ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಧಿ॥
‘ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ನಮತ್ಥು, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ।
ಯೋ ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಾಪನೂದನಂ॥
‘ಯೇ ಚಾಪಿ ನಿಬ್ಬುತಾ ಲೋಕೇ, ಯಥಾಭೂತಂ ವಿಪಸ್ಸಿಸುಂ।
ತೇ ಜನಾ ಅಪಿಸುಣಾಥ, ಮಹನ್ತಾ ವೀತಸಾರದಾ॥
‘ಹಿತಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಯಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
೨೮೮. ‘ಯತೋ
ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗಚ್ಛಮಾನಸ್ಸ, ಸಂವರೀಪಿ ನಿರುಜ್ಝತಿ।
ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ, ‘‘ದಿವಸೋ’’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘ರಹದೋಪಿ
ಏವಂ ತಂ ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ, ‘‘ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ’’॥
‘ಇತೋ ‘‘ಸಾ ಪುರಿಮಾ ದಿಸಾ’’, ಇತಿ ನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀ ಜನೋ।
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘ಗನ್ಧಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ‘‘ಧತರಟ್ಠೋ’’ತಿ ನಾಮಸೋ।
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಗನ್ಧಬ್ಬೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
‘ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಸಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’’॥
೨೮೯. ‘ಯೇನ ಪೇತಾ ಪವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಪಿಸುಣಾ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕಾ।
ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಲುದ್ದಾ, ಚೋರಾ ನೇಕತಿಕಾ ಜನಾ॥
‘ಇತೋ
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ‘‘ವಿರೂಳ್ಹೋ’’ ಇತಿ ನಾಮಸೋ।
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಕುಮ್ಭಣ್ಡೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
‘ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘ನಮೋ
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’’॥
೨೯೦. ‘ಯತ್ಥ ಚೋಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯೋ, ಆದಿಚ್ಚೋ ಮಣ್ಡಲೀ ಮಹಾ।
ಯಸ್ಸ ಚೋಗ್ಗಚ್ಛಮಾನಸ್ಸ, ದಿವಸೋಪಿ ನಿರುಜ್ಝತಿ।
ಯಸ್ಸ ಚೋಗ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ, ‘‘ಸಂವರೀ’’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘ರಹದೋಪಿ ತತ್ಥ ಗಮ್ಭೀರೋ, ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ।
ಏವಂ ತಂ ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ, ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋ॥
‘ಇತೋ ‘‘ಸಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ದಿಸಾ’’, ಇತಿ ನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀ ಜನೋ।
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘ನಾಗಾನಞ್ಚ
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ನಾಗೇಹೇವ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
‘ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ’’॥
೨೯೧. ‘ಯೇನ ಉತ್ತರಕುರುವ್ಹೋ, ಮಹಾನೇರು ಸುದಸ್ಸನೋ।
ಮನುಸ್ಸಾ ತತ್ಥ ಜಾಯನ್ತಿ, ಅಮಮಾ ಅಪರಿಗ್ಗಹಾ॥
‘ನ
ಅಕಟ್ಠಪಾಕಿಮಂ ಸಾಲಿಂ, ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಾನುಸಾ॥
‘ಅಕಣಂ ಅಥುಸಂ ಸುದ್ಧಂ, ಸುಗನ್ಧಂ ತಣ್ಡುಲಪ್ಫಲಂ।
ತುಣ್ಡಿಕೀರೇ ಪಚಿತ್ವಾನ, ತತೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಭೋಜನಂ॥
‘ಗಾವಿಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ।
ಪಸುಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ।
ಪುರಿಸಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘ಕುಮಾರಿಂ
ಕುಮಾರಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ॥
‘ತೇ ಯಾನೇ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ,
ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ಅನುಪರಿಯಾಯನ್ತಿ।
ಪಚಾರಾ ತಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ॥
‘ಹತ್ಥಿಯಾನಂ ಅಸ್ಸಯಾನಂ,
ದಿಬ್ಬಂ ಯಾನಂ ಉಪಟ್ಠಿತಂ।
ಪಾಸಾದಾ ಸಿವಿಕಾ ಚೇವ,
ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ॥
‘ತಸ್ಸ ಚ ನಗರಾ ಅಹು,
ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸುಮಾಪಿತಾ।
ಆಟಾನಾಟಾ ಕುಸಿನಾಟಾ ಪರಕುಸಿನಾಟಾ,
ನಾಟಸುರಿಯಾ ಪರಕುಸಿಟನಾಟಾ॥
‘ಉತ್ತರೇನ ಕಸಿವನ್ತೋ,
ಜನೋಘಮಪರೇನ ಚ।
ನವನವುತಿಯೋ ಅಮ್ಬರಅಮ್ಬರವತಿಯೋ,
ಆಳಕಮನ್ದಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ॥
‘ಕುವೇರಸ್ಸ ಖೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ವಿಸಾಣಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ।
ತಸ್ಮಾ ಕುವೇರೋ ಮಹಾರಾಜಾ, ‘‘ವೇಸ್ಸವಣೋ’’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
‘ಪಚ್ಚೇಸನ್ತೋ
ಓಜಸಿ ತೇಜಸಿ ತತೋಜಸೀ, ಸೂರೋ ರಾಜಾ ಅರಿಟ್ಠೋ ನೇಮಿ॥
‘ರಹದೋಪಿ ತತ್ಥ ಧರಣೀ ನಾಮ, ಯತೋ ಮೇಘಾ ಪವಸ್ಸನ್ತಿ।
ವಸ್ಸಾ ಯತೋ ಪತಾಯನ್ತಿ, ಸಭಾಪಿ ತತ್ಥ ಸಾಲವತೀ ನಾಮ॥
‘ಯತ್ಥ
ನಾನಾ ದಿಜಗಣಾ ಯುತಾ, ಮಯೂರಕೋಞ್ಚಾಭಿರುದಾ।
ಕೋಕಿಲಾದೀಹಿ ವಗ್ಗುಹಿ॥
‘ಜೀವಞ್ಜೀವಕಸದ್ದೇತ್ಥ, ಅಥೋ ಓಟ್ಠವಚಿತ್ತಕಾ।
ಕುಕ್ಕುಟಕಾ ಕುಳೀರಕಾ, ವನೇ ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕಾ॥
‘ಸುಕಸಾಳಿಕ ಸದ್ದೇತ್ಥ, ದಣ್ಡಮಾಣವಕಾನಿ ಚ।
ಸೋಭತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಾ, ಕುವೇರನಳಿನೀ ಸದಾ॥
‘ಇತೋ ‘‘ಸಾ ಉತ್ತರಾ ದಿಸಾ’’, ಇತಿ ನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀ ಜನೋ।
ಯಂ ದಿಸಂ ಅಭಿಪಾಲೇತಿ, ಮಹಾರಾಜಾ ಯಸಸ್ಸಿ ಸೋ॥
‘ಯಕ್ಖಾನಞ್ಚ ಅಧಿಪತಿ, ‘‘ಕುವೇರೋ’’ ಇತಿ ನಾಮಸೋ।
ರಮತೀ ನಚ್ಚಗೀತೇಹಿ, ಯಕ್ಖೇಹೇವ ಪುರಕ್ಖತೋ॥
‘ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಏಕನಾಮಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ।
ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚ, ಇನ್ದನಾಮಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ॥
‘ತೇ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ।
ದೂರತೋವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹನ್ತಂ ವೀತಸಾರದಂ॥
‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ।
ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತಿ।
ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಮಸೇ॥
‘‘ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮಂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಬುದ್ಧಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮ’’ನ್ತಿ॥
೨೯೨. ‘ಅಯಂ ಖೋ ಸಾ, ಮಾರಿಸ
೨೯೩. ‘ಕತಮೇಸಂ
‘ಇನ್ದೋ ಸೋಮೋ ವರುಣೋ ಚ, ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಪಜಾಪತಿ।
ಚನ್ದನೋ ಕಾಮಸೇಟ್ಠೋ ಚ, ಕಿನ್ನುಘಣ್ಡು ನಿಘಣ್ಡು ಚ॥
‘ಪನಾದೋ ಓಪಮಞ್ಞೋ ಚ, ದೇವಸೂತೋ ಚ ಮಾತಲಿ।
ಚಿತ್ತಸೇನೋ ಚ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ, ನಳೋ ರಾಜಾ ಜನೇಸಭೋ॥
‘ಸಾತಾಗಿರೋ ಹೇವಮತೋ, ಪುಣ್ಣಕೋ ಕರತಿಯೋ ಗುಳೋ।
ಸಿವಕೋ ಮುಚಲಿನ್ದೋ ಚ, ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತೋ ಯುಗನ್ಧರೋ॥
‘ಗೋಪಾಲೋ ಸುಪ್ಪರೋಧೋ ಚ, ಹಿರಿ ನೇತ್ತಿ ಚ ಮನ್ದಿಯೋ।
ಪಞ್ಚಾಲಚಣ್ಡೋ ಆಳವಕೋ, ಪಜ್ಜುನ್ನೋ ಸುಮನೋ ಸುಮುಖೋ।
ದಧಿಮುಖೋ ಮಣಿ ಮಾಣಿವರೋ ದೀಘೋ, ಅಥೋ ಸೇರೀಸಕೋ ಸಹ॥
‘ಇಮೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ ಮಹಾಯಕ್ಖಾನಂ ಸೇನಾಪತೀನಂ ಮಹಾಸೇನಾಪತೀನಂ ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬಂ ವಿಕ್ಕನ್ದಿತಬ್ಬಂ ವಿರವಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಆವಿಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಹೇಠೇತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ವಿಹೇಠೇತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಹಿಂಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ವಿಹಿಂಸತಿ, ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ನ ಮುಞ್ಚತೀ’’ತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಆಟಾನಾಟಿಯಾ ರಕ್ಖಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಉಪಾಸಿಕಾನಂ ಗುತ್ತಿಯಾ ರಕ್ಖಾಯ ಅವಿಹಿಂಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ। ಹನ್ದ ಚ ದಾನಿ ಮಯಂ, ಮಾರಿಸ, ಗಚ್ಛಾಮ, ಬಹುಕಿಚ್ಚಾ ಮಯಂ ಬಹುಕರಣೀಯಾ’’’ತಿ। ‘‘‘ಯಸ್ಸ ದಾನಿ ತುಮ್ಹೇ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಥಾ’’’ತಿ।
೨೯೪. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ತೇಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಯೇನಾಹಂ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು। ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ನಾಮಗೋತ್ತಂ
೨೯೫. ‘‘ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಥ
ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ನವಮಂ।