೭. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಯುತ್ತಂ
೧. ಅರಹನ್ತವಗ್ಗೋ
೧. ಧನಞ್ಜಾನೀಸುತ್ತಂ
೧೮೭. ಏವಂ
‘‘ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ।
ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ।
ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಧನಞ್ಜಾನಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏವಮೇವಂ ಪನಾಯಂ ವಸಲೀ ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಕಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ। ಇದಾನಿ ತ್ಯಾಹಂ, ವಸಲಿ, ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ, ಯೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಯ್ಯ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ। ಅಪಿ ಚ ತ್ವಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗಚ್ಛ, ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಜಾನಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ
ಅಥ
‘‘ಕಿಂಸು
ಕಿಸ್ಸಸ್ಸು ಏಕಧಮ್ಮಸ್ಸ, ವಧಂ ರೋಚೇಸಿ ಗೋತಮಾ’’ತಿ॥
‘‘ಕೋಧಂ
ಕೋಧಸ್ಸ ವಿಸಮೂಲಸ್ಸ, ಮಧುರಗ್ಗಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।
ವಧಂ ಅರಿಯಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ತಞ್ಹಿ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ। ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ। ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ।
ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ। ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ
೨. ಅಕ್ಕೋಸಸುತ್ತಂ
೧೮೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ। ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘‘ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಕಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ
ಏವಂ
‘‘ಯೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಂ ಪಚ್ಚಕ್ಕೋಸತಿ, ರೋಸೇನ್ತಂ ಪಟಿರೋಸೇತಿ, ಭಣ್ಡನ್ತಂ ಪಟಿಭಣ್ಡತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮ್ಭುಞ್ಜತಿ ವೀತಿಹರತೀತಿ। ತೇ ಮಯಂ ತಯಾ ನೇವ ಸಮ್ಭುಞ್ಜಾಮ ನ ವೀತಿಹರಾಮ। ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತಿ; ತವೇವೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೋತೀ’’ತಿ। ‘‘ಭವನ್ತಂ ಖೋ ಗೋತಮಂ ಸರಾಜಿಕಾ ಪರಿಸಾ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅರಹಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ’ತಿ। ಅಥ ಚ ಪನ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಕುಜ್ಝತೀ’’ತಿ।
‘‘ಅಕ್ಕೋಧಸ್ಸ ಕುತೋ ಕೋಧೋ, ದನ್ತಸ್ಸ ಸಮಜೀವಿನೋ।
ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾ ವಿಮುತ್ತಸ್ಸ, ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ॥
‘‘ತಸ್ಸೇವ ತೇನ ಪಾಪಿಯೋ, ಯೋ ಕುದ್ಧಂ ಪಟಿಕುಜ್ಝತಿ।
ಕುದ್ಧಂ ಅಪ್ಪಟಿಕುಜ್ಝನ್ತೋ, ಸಙ್ಗಾಮಂ ಜೇತಿ ದುಜ್ಜಯಂ॥
‘‘ಉಭಿನ್ನಮತ್ಥಂ ಚರತಿ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರಸ್ಸ ಚ।
ಪರಂ ಸಙ್ಕುಪಿತಂ ಞತ್ವಾ, ಯೋ ಸತೋ ಉಪಸಮ್ಮತಿ॥
‘‘ಉಭಿನ್ನಂ ತಿಕಿಚ್ಛನ್ತಾನಂ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರಸ್ಸ ಚ।
ಜನಾ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಬಾಲೋತಿ, ಯೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ
ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ। ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ
೩. ಅಸುರಿನ್ದಕಸುತ್ತಂ
೧೮೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ। ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅಸುರಿನ್ದಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘‘ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಕಿರ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಸಬ್ಭಾಹಿ ಫರುಸಾಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ। ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ। ಅಥ ಖೋ ಅಸುರಿನ್ದಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಜಿತೋಸಿ, ಸಮಣ, ಜಿತೋಸಿ, ಸಮಣಾ’’ತಿ।
‘‘ಜಯಂ
ಜಯಞ್ಚೇವಸ್ಸ ತಂ ಹೋತಿ, ಯಾ ತಿತಿಕ್ಖಾ ವಿಜಾನತೋ॥
‘‘ತಸ್ಸೇವ ತೇನ ಪಾಪಿಯೋ, ಯೋ ಕುದ್ಧಂ ಪಟಿಕುಜ್ಝತಿ।
ಕುದ್ಧಂ ಅಪ್ಪಟಿಕುಜ್ಝನ್ತೋ, ಸಙ್ಗಾಮಂ ಜೇತಿ ದುಜ್ಜಯಂ॥
‘‘ಉಭಿನ್ನಮತ್ಥಂ ಚರತಿ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರಸ್ಸ ಚ।
ಪರಂ ಸಙ್ಕುಪಿತಂ ಞತ್ವಾ, ಯೋ ಸತೋ ಉಪಸಮ್ಮತಿ॥
‘‘ಉಭಿನ್ನಂ
ಜನಾ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಬಾಲೋತಿ, ಯೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೪. ಬಿಲಙ್ಗಿಕಸುತ್ತಂ
೧೯೦. ಏಕಂ
‘‘ಯೋ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸ ನರಸ್ಸ ದುಸ್ಸತಿ,
ಸುದ್ಧಸ್ಸ ಪೋಸಸ್ಸ ಅನಙ್ಗಣಸ್ಸ।
ತಮೇವ ಬಾಲಂ ಪಚ್ಚೇತಿ ಪಾಪಂ,
ಸುಖುಮೋ ರಜೋ ಪಟಿವಾತಂವ ಖಿತ್ತೋ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ವಿಲಙ್ಗಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ। ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ।
೫. ಅಹಿಂಸಕಸುತ್ತಂ
೧೯೧. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಅಥ ಖೋ ಅಹಿಂಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ
‘‘ಯಥಾ
ಯೋ ಚ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ಚ ನ ಹಿಂಸತಿ।
ಸ ವೇ ಅಹಿಂಸಕೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ಪರಂ ನ ವಿಹಿಂಸತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಿಂಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ। ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಅಹಿಂಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ।
೬. ಜಟಾಸುತ್ತಂ
೧೯೨. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ಅನ್ತೋಜಟಾ ಬಹಿಜಟಾ, ಜಟಾಯ ಜಟಿತಾ ಪಜಾ।
ತಂ ತಂ ಗೋತಮ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೋ ಇಮಂ ವಿಜಟಯೇ ಜಟ’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ನರೋ ಸಪಞ್ಞೋ, ಚಿತ್ತಂ ಪಞ್ಞಞ್ಚ ಭಾವಯಂ।
ಆತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಇಮಂ ವಿಜಟಯೇ ಜಟಂ॥
‘‘ಯೇಸಂ ರಾಗೋ ಚ ದೋಸೋ ಚ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಚ ವಿರಾಜಿತಾ।
ಖೀಣಾಸವಾ ಅರಹನ್ತೋ, ತೇಸಂ ವಿಜಟಿತಾ ಜಟಾ॥
‘‘ಯತ್ಥ ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚ, ಅಸೇಸಂ ಉಪರುಜ್ಝತಿ।
ಪಟಿಘಂ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ಚ, ಏತ್ಥೇಸಾ ಛಿಜ್ಜತೇ ಜಟಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೭. ಸುದ್ಧಿಕಸುತ್ತಂ
೧೯೩. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸೋ ಸುಜ್ಝತಿ ನ ಅಞ್ಞಾ ಇತರಾ ಪಜಾ’’ತಿ॥
‘‘ಬಹುಮ್ಪಿ ಪಲಪಂ ಜಪ್ಪಂ, ನ ಜಚ್ಚಾ ಹೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ।
ಅನ್ತೋಕಸಮ್ಬು ಸಙ್ಕಿಲಿಟ್ಠೋ, ಕುಹನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಿತೋ॥
‘‘ಖತ್ತಿಯೋ
ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪಹಿತತ್ತೋ, ನಿಚ್ಚಂ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮೋ।
ಪಪ್ಪೋತಿ ಪರಮಂ ಸುದ್ಧಿಂ, ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಸುದ್ಧಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ।
೮. ಅಗ್ಗಿಕಸುತ್ತಂ
೧೯೪. ಏಕಂ
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ। ರಾಜಗಹೇ ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಅಗ್ಗಿಕಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ
‘‘ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ ಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಜಾತಿಮಾ ಸುತವಾ ಬಹೂ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸೋಮಂ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಪಾಯಸ’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಬಹುಮ್ಪಿ ಪಲಪಂ ಜಪ್ಪಂ, ನ ಜಚ್ಚಾ ಹೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ।
ಅನ್ತೋಕಸಮ್ಬು ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ, ಕುಹನಾಪರಿವಾರಿತೋ॥
‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ
ಅಥೋ ಜಾತಿಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ಅಭಿಞ್ಞಾವೋಸಿತೋ ಮುನಿ॥
‘‘ಏತಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ, ತೇವಿಜ್ಜೋ ಹೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ।
ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸೋಮಂ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಪಾಯಸ’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಭುಞ್ಜತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭವ’’ನ್ತಿ।
‘‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ
ಸಮ್ಪಸ್ಸತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋ।
ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪನುದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ,
ಧಮ್ಮೇ ಸತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವುತ್ತಿರೇಸಾ॥
‘‘ಅಞ್ಞೇನ ಚ ಕೇವಲಿನಂ ಮಹೇಸಿಂ,
ಖೀಣಾಸವಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವೂಪಸನ್ತಂ।
ಅನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಉಪಟ್ಠಹಸ್ಸು,
ಖೇತ್ತಞ್ಹಿ ತಂ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಹೋತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೯. ಸುನ್ದರಿಕಸುತ್ತಂ
೧೯೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಸುನ್ದರಿಕಾಯ ನದಿಯಾ ತೀರೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸುನ್ದರಿಕಾಯ ನದಿಯಾ ತೀರೇ ಅಗ್ಗಿಂ ಜುಹತಿ, ಅಗ್ಗಿಹುತ್ತಂ ಪರಿಚರತಿ। ಅಥ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಗ್ಗಿಂ ಜುಹಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಹುತ್ತಂ ಪರಿಚರಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಸಮನ್ತಾ ಚತುದ್ದಿಸಾ ಅನುವಿಲೋಕೇಸಿ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಇಮಂ ಹಬ್ಯಸೇಸಂ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಸಸೀಸಂ ಪಾರುತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ। ದಿಸ್ವಾನ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ
ಅಥ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಕಿಂಜಚ್ಚೋ ಭವ’ನ್ತಿ?
‘‘ಮಾ
ಕಟ್ಠಾ ಹವೇ ಜಾಯತಿ ಜಾತವೇದೋ।
ನೀಚಾಕುಲೀನೋಪಿ ಮುನಿ ಧಿತಿಮಾ,
ಆಜಾನೀಯೋ ಹೋತಿ ಹಿರೀನಿಸೇಧೋ॥
‘‘ಸಚ್ಚೇನ ದನ್ತೋ ದಮಸಾ ಉಪೇತೋ,
ವೇದನ್ತಗೂ ವುಸಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ।
ಯಞ್ಞೋಪನೀತೋ
ಕಾಲೇನ ಸೋ ಜುಹತಿ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇ’’ತಿ॥
‘‘ಅದ್ಧಾ ಸುಯಿಟ್ಠಂ ಸುಹುತಂ ಮಮ ಯಿದಂ,
ಯಂ ತಾದಿಸಂ ವೇದಗುಮದ್ದಸಾಮಿ।
ತುಮ್ಹಾದಿಸಾನಞ್ಹಿ
ಅಞ್ಞೋ ಜನೋ ಭುಞ್ಜತಿ ಹಬ್ಯಸೇಸ’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಭುಞ್ಜತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭವ’’ನ್ತಿ।
‘‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯಂ,
ಸಮ್ಪಸ್ಸತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋ।
ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪನುದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ,
ಧಮ್ಮೇ ಸತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವುತ್ತಿರೇಸಾ॥
‘‘ಅಞ್ಞೇನ ಚ ಕೇವಲಿನಂ ಮಹೇಸಿಂ,
ಖೀಣಾಸವಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವೂಪಸನ್ತಂ।
ಅನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಉಪಟ್ಠಹಸ್ಸು,
ಖೇತ್ತಞ್ಹಿ ತಂ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಹೋತೀ’’ತಿ॥
‘‘ಅಥ ಕಸ್ಸ ಚಾಹಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಹಬ್ಯಸೇಸಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ಯಸ್ಸೇಸೋ ಹಬ್ಯಸೇಸೋ ಭುತ್ತೋ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ
ಅಥ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತಂ ಹಬ್ಯಸೇಸಂ ಅಪ್ಪಾಣಕೇ ಉದಕೇ ಓಪಿಲಾಪೇಸಿ। ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಹಬ್ಯಸೇಸೋ ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ
ಅಥ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಂವಿಗ್ಗೋ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಂ ಖೋ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭಗವಾ ಗಾಥಾಹಿ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಾರು ಸಮಾದಹಾನೋ,
ಸುದ್ಧಿಂ ಅಮಞ್ಞಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ಹಿ ಏತಂ।
ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತಿ,
ಯೋ ಬಾಹಿರೇನ ಪರಿಸುದ್ಧಿಮಿಚ್ಛೇ॥
‘‘ಹಿತ್ವಾ ಅಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಾರುದಾಹಂ
ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವುಜ್ಜಲಯಾಮಿ
ನಿಚ್ಚಗ್ಗಿನೀ ನಿಚ್ಚಸಮಾಹಿತತ್ತೋ,
ಅರಹಂ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಾಮಿ॥
‘‘ಮಾನೋ ಹಿ ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಖಾರಿಭಾರೋ,
ಕೋಧೋ ಧುಮೋ ಭಸ್ಮನಿ ಮೋಸವಜ್ಜಂ।
ಜಿವ್ಹಾ ಸುಜಾ ಹದಯಂ ಜೋತಿಠಾನಂ,
ಅತ್ತಾ ಸುದನ್ತೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜೋತಿ॥
‘‘ಧಮ್ಮೋ
ಅನಾವಿಲೋ ಸಬ್ಭಿ ಸತಂ ಪಸತ್ಥೋ।
ಯತ್ಥ ಹವೇ ವೇದಗುನೋ ಸಿನಾತಾ,
ಅನಲ್ಲಗತ್ತಾವ
‘‘ಸಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಂಯಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ,
ಮಜ್ಝೇ ಸಿತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬ್ರಹ್ಮಪತ್ತಿ।
ಸ
ತಮಹಂ ನರಂ ಧಮ್ಮಸಾರೀತಿ ಬ್ರೂಮೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೧೦. ಬಹುಧೀತರಸುತ್ತಂ
೧೯೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಚತುದ್ದಸ ಬಲೀಬದ್ದಾ ನಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇ ಬಲೀಬದ್ದೇ ಗವೇಸನ್ತೋ ಯೇನ ಸೋ ವನಸಣ್ಡೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ತಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಉಜುಂ ಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ। ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –
‘‘ನ
ಅಜ್ಜಸಟ್ಠಿಂ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ತಿಲಾಖೇತ್ತಸ್ಮಿ ಪಾಪಕಾ।
ಏಕಪಣ್ಣಾ ದುಪಣ್ಣಾ
‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ತುಚ್ಛಕೋಟ್ಠಸ್ಮಿ ಮೂಸಿಕಾ।
ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಕಾಯ ನಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಸನ್ಥಾರೋ ಸತ್ತಮಾಸಿಕೋ।
ಉಪ್ಪಾಟಕೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನೋ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ
ಏಕಪುತ್ತಾ ದುಪುತ್ತಾ
‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಪಿಙ್ಗಲಾ ತಿಲಕಾಹತಾ।
ಸೋತ್ತಂ ಪಾದೇನ ಬೋಧೇತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ನೂನಿಮಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ, ಪಚ್ಚೂಸಮ್ಹಿ ಇಣಾಯಿಕಾ।
ದೇಥ ದೇಥಾತಿ ಚೋದೇನ್ತಿ, ತೇನಾಯಂ ಸಮಣೋ ಸುಖೀ’’ತಿ॥
‘‘ನ
ಅಜ್ಜಸಟ್ಠಿಂ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ
ಏಕಪಣ್ಣಾ ದುಪಣ್ಣಾ ಚ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತುಚ್ಛಕೋಟ್ಠಸ್ಮಿ ಮೂಸಿಕಾ।
ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಕಾಯ ನಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ
ಉಪ್ಪಾಟಕೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನೋ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವಿಧವಾ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ।
ಏಕಪುತ್ತಾ ದುಪುತ್ತಾ ಚ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಿಙ್ಗಲಾ ತಿಲಕಾಹತಾ।
ಸೋತ್ತಂ ಪಾದೇನ ಬೋಧೇತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ॥
‘‘ನ
ದೇಥ ದೇಥಾತಿ ಚೋದೇನ್ತಿ, ತೇನಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುಖೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ। ಏಸಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ। ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ।
ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ। ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ
ಅರಹನ್ತವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಧನಞ್ಜಾನೀ ಚ ಅಕ್ಕೋಸಂ, ಅಸುರಿನ್ದಂ ಬಿಲಙ್ಗಿಕಂ।
ಅಹಿಂಸಕಂ ಜಟಾ ಚೇವ, ಸುದ್ಧಿಕಞ್ಚೇವ ಅಗ್ಗಿಕಾ।
ಸುನ್ದರಿಕಂ ಬಹುಧೀತರೇನ ಚ ತೇ ದಸಾತಿ॥
೨. ಉಪಾಸಕವಗ್ಗೋ
೧. ಕಸಿಭಾರದ್ವಾಜಸುತ್ತಂ
೧೯೭. ಏವಂ
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕಸಿಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಪರಿವೇಸನಾ ವತ್ತತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ಪರಿವೇಸನಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಕಸಿಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಠಿತಂ। ದಿಸ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಸಮಣ, ಕಸಾಮಿ ಚ ವಪಾಮಿ ಚ, ಕಸಿತ್ವಾ ಚ ವಪಿತ್ವಾ ಚ ಭುಞ್ಜಾಮಿ। ತ್ವಮ್ಪಿ, ಸಮಣ, ಕಸಸ್ಸು ಚ ವಪಸ್ಸು ಚ, ಕಸಿತ್ವಾ ಚ ವಪಿತ್ವಾ ಚ ಭುಞ್ಜಸ್ಸೂ’’ತಿ। ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಸಾಮಿ ಚ ವಪಾಮಿ ಚ, ಕಸಿತ್ವಾ ಚ ವಪಿತ್ವಾ ಚ ಭುಞ್ಜಾಮೀ’’ತಿ। ನ ಖೋ ಮಯಂ ಪಸ್ಸಾಮ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಯುಗಂ ವಾ ನಙ್ಗಲಂ ವಾ ಫಾಲಂ ವಾ ಪಾಚನಂ ವಾ ಬಲೀಬದ್ದೇ ವಾ, ಅಥ ಚ ಪನ
‘‘ಕಸ್ಸಕೋ ಪಟಿಜಾನಾಸಿ, ನ ಚ ಪಸ್ಸಾಮಿ ತೇ ಕಸಿಂ।
ಕಸ್ಸಕೋ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಬ್ರೂಹಿ, ಕಥಂ ಜಾನೇಮು ತಂ ಕಸಿ’’ನ್ತಿ॥
‘‘ಸದ್ಧಾ ಬೀಜಂ ತಪೋ ವುಟ್ಠಿ, ಪಞ್ಞಾ ಮೇ ಯುಗನಙ್ಗಲಂ।
ಹಿರೀ ಈಸಾ ಮನೋ ಯೋತ್ತಂ, ಸತಿ ಮೇ ಫಾಲಪಾಚನಂ॥
‘‘ಕಾಯಗುತ್ತೋ
ಸಚ್ಚಂ ಕರೋಮಿ ನಿದ್ದಾನಂ, ಸೋರಚ್ಚಂ ಮೇ ಪಮೋಚನಂ॥
‘‘ವೀರಿಯಂ
ಗಚ್ಛತಿ ಅನಿವತ್ತನ್ತಂ, ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ॥
‘‘ಏವಮೇಸಾ ಕಸೀ ಕಟ್ಠಾ, ಸಾ ಹೋತಿ ಅಮತಪ್ಫಲಾ।
ಏತಂ ಕಸಿಂ ಕಸಿತ್ವಾನ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಾ ಪಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ॥
‘‘ಭುಞ್ಜತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ। ಕಸ್ಸಕೋ ಭವಂ। ಯಞ್ಹಿ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಅಮತಪ್ಫಲಮ್ಪಿ ಕಸಿಂ ಕಸತೀ’’ತಿ
‘‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯಂ,
ಸಮ್ಪಸ್ಸತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋ।
ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪನುದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ,
ಧಮ್ಮೇ ಸತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವುತ್ತಿರೇಸಾ॥
‘‘ಅಞ್ಞೇನ
ಖೀಣಾಸವಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವೂಪಸನ್ತಂ।
ಅನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಉಪಟ್ಠಹಸ್ಸು,
ಖೇತ್ತಞ್ಹಿ ತಂ ಪುಞ್ಞಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಹೋತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಕಸಿಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೨. ಉದಯಸುತ್ತಂ
೧೯೮. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ
‘‘ಪುನಪ್ಪುನಞ್ಚೇವ
ಪುನಪ್ಪುನಂ ಖೇತ್ತಂ ಕಸನ್ತಿ ಕಸ್ಸಕಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಧಞ್ಞಮುಪೇತಿ ರಟ್ಠಂ॥
‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚಕಾ ಯಾಚಯನ್ತಿ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದನ್ತಿ।
ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದಿತ್ವಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಗ್ಗಮುಪೇನ್ತಿ ಠಾನಂ॥
‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಖೀರನಿಕಾ ದುಹನ್ತಿ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಚ್ಛೋ ಉಪೇತಿ ಮಾತರಂ।
ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕಿಲಮತಿ ಫನ್ದತಿ ಚ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಗಬ್ಭಮುಪೇತಿ ಮನ್ದೋ॥
‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಜಾಯತಿ ಮೀಯತಿ ಚ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಿವಥಿಕಂ
ಮಗ್ಗಞ್ಚ ಲದ್ಧಾ ಅಪುನಬ್ಭವಾಯ, ನ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಜಾಯತಿ ಭೂರಿಪಞ್ಞೋ’’ತಿ
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಉದಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೩. ದೇವಹಿತಸುತ್ತಂ
೧೯೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ
ಕಿಂ ಪತ್ಥಯಾನೋ ಕಿಂ ಏಸಂ, ಕಿಂ ನು ಯಾಚಿತುಮಾಗತೋ’’ತಿ॥
‘‘ಅರಹಂ ಸುಗತೋ ಲೋಕೇ, ವಾತೇಹಾಬಾಧಿಕೋ ಮುನಿ।
ಸಚೇ ಉಣ್ಹೋದಕಂ ಅತ್ಥಿ, ಮುನಿನೋ ದೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ॥
‘‘ಪೂಜಿತೋ ಪೂಜನೇಯ್ಯಾನಂ, ಸಕ್ಕರೇಯ್ಯಾನ ಸಕ್ಕತೋ।
ಅಪಚಿತೋ ಅಪಚೇಯ್ಯಾನಂ
ಅಥ ಖೋ ದೇವಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಉಣ್ಹೋದಕಸ್ಸ ಕಾಜಂ ಪುರಿಸೇನ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಫಾಣಿತಸ್ಸ ಚ ಪುಟಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪವಾಣಸ್ಸ ಪಾದಾಸಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪವಾಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ
ಅಥ ಖೋ ದೇವಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ದೇವಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಕತ್ಥ ದಜ್ಜಾ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ, ಕತ್ಥ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ।
ಕಥಞ್ಹಿ ಯಜಮಾನಸ್ಸ, ಕಥಂ ಇಜ್ಝತಿ ದಕ್ಖಿಣಾ’’ತಿ॥
‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಯೋ ವೇದೀ, ಸಗ್ಗಾಪಾಯಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ।
ಅಥೋ ಜಾತಿಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ಅಭಿಞ್ಞಾವೋಸಿತೋ ಮುನಿ॥
‘‘ಏತ್ಥ
ಏವಞ್ಹಿ ಯಜಮಾನಸ್ಸ, ಏವಂ ಇಜ್ಝತಿ ದಕ್ಖಿಣಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ದೇವಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೪. ಮಹಾಸಾಲಸುತ್ತಂ
೨೦೦. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ಯೇಹಿ ಜಾತೇಹಿ ನನ್ದಿಸ್ಸಂ, ಯೇಸಞ್ಚ ಭವಮಿಚ್ಛಿಸಂ।
ತೇ ಮಂ ದಾರೇಹಿ ಸಂಪುಚ್ಛ, ಸಾವ ವಾರೇನ್ತಿ ಸೂಕರಂ॥
‘‘ಅಸನ್ತಾ ಕಿರ ಮಂ ಜಮ್ಮಾ, ತಾತ ತಾತಾತಿ ಭಾಸರೇ।
ರಕ್ಖಸಾ ಪುತ್ತರೂಪೇನ, ತೇ ಜಹನ್ತಿ ವಯೋಗತಂ॥
‘‘ಅಸ್ಸೋವ ಜಿಣ್ಣೋ ನಿಬ್ಭೋಗೋ, ಖಾದನಾ ಅಪನೀಯತಿ।
ಬಾಲಕಾನಂ ಪಿತಾ ಥೇರೋ, ಪರಾಗಾರೇಸು ಭಿಕ್ಖತಿ॥
‘‘ದಣ್ಡೋವ ಕಿರ ಮೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ಯಞ್ಚೇ ಪುತ್ತಾ ಅನಸ್ಸವಾ।
ಚಣ್ಡಮ್ಪಿ ಗೋಣಂ ವಾರೇತಿ, ಅಥೋ ಚಣ್ಡಮ್ಪಿ ಕುಕ್ಕುರಂ॥
‘‘ಅನ್ಧಕಾರೇ
ದಣ್ಡಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ, ಖಲಿತ್ವಾ ಪತಿತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ॥
ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಪರಿಯಾಪುಣಿತ್ವಾ ಸಭಾಯಂ ಮಹಾಜನಕಾಯೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಪುತ್ತೇಸು ಚ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನೇಸು ಅಭಾಸಿ –
‘‘ಯೇಹಿ ಜಾತೇಹಿ ನನ್ದಿಸ್ಸಂ, ಯೇಸಞ್ಚ ಭವಮಿಚ್ಛಿಸಂ।
ತೇ
‘‘ಅಸನ್ತಾ ಕಿರ ಮಂ ಜಮ್ಮಾ, ತಾತ ತಾತಾತಿ ಭಾಸರೇ।
ರಕ್ಖಸಾ ಪುತ್ತರೂಪೇನ, ತೇ ಜಹನ್ತಿ ವಯೋಗತಂ॥
‘‘ಅಸ್ಸೋವ
ಬಾಲಕಾನಂ ಪಿತಾ ಥೇರೋ, ಪರಾಗಾರೇಸು ಭಿಕ್ಖತಿ॥
‘‘ದಣ್ಡೋವ ಕಿರ ಮೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ಯಞ್ಚೇ ಪುತ್ತಾ ಅನಸ್ಸವಾ।
ಚಣ್ಡಮ್ಪಿ ಗೋಣಂ ವಾರೇತಿ, ಅಥೋ ಚಣ್ಡಮ್ಪಿ ಕುಕ್ಕುರಂ॥
‘‘ಅನ್ಧಕಾರೇ ಪುರೇ ಹೋತಿ, ಗಮ್ಭೀರೇ ಗಾಧಮೇಧತಿ।
ದಣ್ಡಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ, ಖಲಿತ್ವಾ ಪತಿತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ॥
ಅಥ
೫. ಮಾನತ್ಥದ್ಧಸುತ್ತಂ
೨೦೧. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ನ ಮಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಾಧು, ಅತ್ಥಿಕಸ್ಸೀಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।
ಯೇನ ಅತ್ಥೇನ ಆಗಚ್ಛಿ, ತಮೇವಮನುಬ್ರೂಹಯೇ’’ತಿ॥
ಅಥ ಖೋ ಮಾನತ್ಥದ್ಧೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘‘ಚಿತ್ತಂ ಮೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಭಗವತೋ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಪಾದಾನಿ
‘‘ಕೇಸು ನ ಮಾನಂ ಕಯಿರಾಥ, ಕೇಸು ಚಸ್ಸ ಸಗಾರವೋ।
ಕ್ಯಸ್ಸ ಅಪಚಿತಾ ಅಸ್ಸು, ಕ್ಯಸ್ಸು ಸಾಧು ಸುಪೂಜಿತಾ’’ತಿ॥
‘‘ಮಾತರಿ ಪಿತರಿ ಚಾಪಿ, ಅಥೋ ಜೇಟ್ಠಮ್ಹಿ ಭಾತರಿ।
ಆಚರಿಯೇ ಚತುತ್ಥಮ್ಹಿ,
ತೇಸು ನ ಮಾನಂ ಕಯಿರಾಥ।
ತೇಸು ಅಸ್ಸ ಸಗಾರವೋ,
ತ್ಯಸ್ಸ ಅಪಚಿತಾ ಅಸ್ಸು।
ತ್ಯಸ್ಸು ಸಾಧು ಸುಪೂಜಿತಾ॥
‘‘ಅರಹನ್ತೇ ಸೀತೀಭೂತೇ, ಕತಕಿಚ್ಚೇ ಅನಾಸವೇ।
ನಿಹಚ್ಚ ಮಾನಂ ಅಥದ್ಧೋ, ತೇ ನಮಸ್ಸೇ ಅನುತ್ತರೇ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೬. ಪಚ್ಚನೀಕಸುತ್ತಂ
೨೦೨. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ
‘‘ನ
ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೇನ, ಸಾರಮ್ಭಬಹುಲೇನ ಚ॥
‘‘ಯೋ ಚ ವಿನೇಯ್ಯ ಸಾರಮ್ಭಂ, ಅಪ್ಪಸಾದಞ್ಚ ಚೇತಸೋ।
ಆಘಾತಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜ, ಸ ವೇ
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಪಚ್ಚನೀಕಸಾತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೭. ನವಕಮ್ಮಿಕಸುತ್ತಂ
೨೦೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ
‘‘ಕೇ ನು ಕಮ್ಮನ್ತಾ ಕರೀಯನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸಾಲವನೇ ತವ।
ಯದೇಕಕೋ ಅರಞ್ಞಸ್ಮಿಂ, ರತಿಂ ವಿನ್ದತಿ ಗೋತಮೋ’’ತಿ॥
‘‘ನ ಮೇ ವನಸ್ಮಿಂ ಕರಣೀಯಮತ್ಥಿ,
ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ಮೇ ವನಂ ವಿಸೂಕಂ।
ಸ್ವಾಹಂ ವನೇ ನಿಬ್ಬನಥೋ ವಿಸಲ್ಲೋ,
ಏಕೋ ರಮೇ ಅರತಿಂ ವಿಪ್ಪಹಾಯಾ’’ತಿ॥
ಏವಂ
೮. ಕಟ್ಠಹಾರಸುತ್ತಂ
೨೦೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ
‘‘ಗಮ್ಭೀರರೂಪೇ ಬಹುಭೇರವೇ ವನೇ,
ಸುಞ್ಞಂ ಅರಞ್ಞಂ ವಿಜನಂ ವಿಗಾಹಿಯ।
ಅನಿಞ್ಜಮಾನೇನ
ಸುಚಾರುರೂಪಂ ವತ ಭಿಕ್ಖು ಝಾಯಸಿ॥
‘‘ನ
ಏಕೋ ಅರಞ್ಞೇ ವನವಸ್ಸಿತೋ ಮುನಿ।
ಅಚ್ಛೇರರೂಪಂ ಪಟಿಭಾತಿ ಮಂ ಇದಂ,
ಯದೇಕಕೋ ಪೀತಿಮನೋ ವನೇ ವಸೇ॥
‘‘ಮಞ್ಞಾಮಹಂ
ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ತಿದಿವಂ ಅನುತ್ತರಂ।
ಕಸ್ಮಾ
ತಪೋ ಇಧ ಕುಬ್ಬಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ॥
‘‘ಯಾ ಕಾಚಿ ಕಙ್ಖಾ ಅಭಿನನ್ದನಾ ವಾ,
ಅನೇಕಧಾತೂಸು ಪುಥೂ ಸದಾಸಿತಾ।
ಅಞ್ಞಾಣಮೂಲಪ್ಪಭವಾ ಪಜಪ್ಪಿತಾ,
ಸಬ್ಬಾ ಮಯಾ ಬ್ಯನ್ತಿಕತಾ ಸಮೂಲಿಕಾ॥
‘‘ಸ್ವಾಹಂ ಅಕಙ್ಖೋ ಅಸಿತೋ ಅನೂಪಯೋ,
ಸಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧದಸ್ಸನೋ।
ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ಸಮ್ಬೋಧಿಮನುತ್ತರಂ ಸಿವಂ,
ಝಾಯಾಮಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ರಹೋ ವಿಸಾರದೋ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೯. ಮಾತುಪೋಸಕಸುತ್ತಂ
೨೦೫. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಅಥ ಖೋ ಮಾತುಪೋಸಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಾತುಪೋಸಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಭೋ
‘‘ಯೋ
ತಾಯ ನಂ ಪಾರಿಚರಿಯಾಯ, ಮಾತಾಪಿತೂಸು ಪಣ್ಡಿತಾ।
ಇಧೇವ ನಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಾತುಪೋಸಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೧೦. ಭಿಕ್ಖಕಸುತ್ತಂ
೨೦೬. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಭಿಕ್ಖಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಭಿಕ್ಖಕೋ, ಭವಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖಕೋ, ಇಧ ನೋ ಕಿಂ ನಾನಾಕರಣ’’ನ್ತಿ?
‘‘ನ ತೇನ ಭಿಕ್ಖಕೋ ಹೋತಿ, ಯಾವತಾ ಭಿಕ್ಖತೇ ಪರೇ।
ವಿಸ್ಸಂ ಧಮ್ಮಂ ಸಮಾದಾಯ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ನ ತಾವತಾ॥
‘‘ಯೋಧ
ಸಙ್ಖಾಯ ಲೋಕೇ ಚರತಿ, ಸ ವೇ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೧೧. ಸಙ್ಗಾರವಸುತ್ತಂ
೨೦೭. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಗಾರವೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಟಿವಸತಿ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕೋ, ಉದಕೇನ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಪಚ್ಚೇತಿ, ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉದಕೋರೋಹನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಸಙ್ಗಾರವಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ
‘‘ಧಮ್ಮೋ ರಹದೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸೀಲತಿತ್ಥೋ,
ಅನಾವಿಲೋ ಸಬ್ಭಿ ಸತಂ ಪಸತ್ಥೋ।
ಯತ್ಥ ಹವೇ ವೇದಗುನೋ ಸಿನಾತಾ,
ಅನಲ್ಲಗತ್ತಾವ
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಸಙ್ಗಾರವೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ॰… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ।
೧೨. ಖೋಮದುಸ್ಸಸುತ್ತಂ
೨೦೮. ಏವಂ
‘‘ನೇಸಾ ಸಭಾ ಯತ್ಥ ನ ಸನ್ತಿ ಸನ್ತೋ,
ಸನ್ತೋ ನ ತೇ ಯೇ ನ ವದನ್ತಿ ಧಮ್ಮಂ।
ರಾಗಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಪಹಾಯ ಮೋಹಂ,
ಧಮ್ಮಂ ವದನ್ತಾ ಚ ಭವನ್ತಿ ಸನ್ತೋ’’ತಿ॥
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಖೋಮದುಸ್ಸಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ, ಏವಮೇವಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ
ಉಪಾಸಕವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಕಸಿ ಉದಯೋ ದೇವಹಿತೋ, ಅಞ್ಞತರಮಹಾಸಾಲಂ।
ಮಾನಥದ್ಧಂ ಪಚ್ಚನೀಕಂ, ನವಕಮ್ಮಿಕಕಟ್ಠಹಾರಂ।
ಮಾತುಪೋಸಕಂ ಭಿಕ್ಖಕೋ, ಸಙ್ಗಾರವೋ ಚ ಖೋಮದುಸ್ಸೇನ ದ್ವಾದಸಾತಿ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ।