೧೦. ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ಸುದ್ಧಿಕಸುತ್ತಂ

೪೩೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ …ಪೇ॰… ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕೇ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವೇ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ। ತಂ ಸುಣಾಥ। ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾ ದೇವಾ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫೇಗ್ಗುಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಚಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಪಟಿಕಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪತ್ತಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಸಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ। ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾ ದೇವಾ’’ತಿ। ಪಠಮಂ।

೨. ಸುಚರಿತಸುತ್ತಂ

೪೩೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು , ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ದುತಿಯಂ।

೩. ಮೂಲಗನ್ಧದಾತಾಸುತ್ತಂ

೪೪೦. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ? ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಮೂಲಗನ್ಧಾನಂ। ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಹೇತು…ಪೇ॰… ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ತತಿಯಂ।

೪-೧೨. ಸಾರಗನ್ಧಾದಿದಾತಾಸುತ್ತನವಕಂ

೪೪೧-೪೪೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸಾರಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ…ಪೇ॰… ಫೇಗ್ಗುಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ತಚಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪಪಟಿಕಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪತ್ತಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಫಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ರಸಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಾರಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸಾರಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ…ಪೇ॰… ಫೇಗ್ಗುಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ತಚಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪಪಟಿಕಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪತ್ತಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಫಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ರಸಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಸಾರಗನ್ಧಾನಂ…ಪೇ॰… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಫೇಗ್ಗುಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ತಚಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಪಪಟಿಕಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಪತ್ತಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಫಲಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ರಸಗನ್ಧಾನಂ… ಸೋ ದಾತಾ ಹೋತಿ ಗನ್ಧಗನ್ಧಾನಂ। ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ದ್ವಾದಸಮಂ।

೧೩-೨೨. ಮೂಲಗನ್ಧದಾನೂಪಕಾರಸುತ್ತದಸಕಂ

೪೫೦-೪೫೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ಅನ್ನಂ ದೇತಿ…ಪೇ॰… ಪಾನಂ ದೇತಿ… ವತ್ಥಂ ದೇತಿ… ಯಾನಂ ದೇತಿ… ಮಾಲಂ ದೇತಿ… ಗನ್ಧಂ ದೇತಿ… ವಿಲೇಪನಂ ದೇತಿ… ಸೇಯ್ಯಂ ದೇತಿ… ಆವಸಥಂ ದೇತಿ… ಪದೀಪೇಯ್ಯಂ ದೇತಿ। ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮೂಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ಬಾವೀಸತಿಮಂ।

೨೩-೧೧೨. ಸಾರಗನ್ಧಾದಿದಾನೂಪಕಾರಸುತ್ತನವುತಿಕಂ

೪೬೦-೫೪೯. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ । ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸಾರಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ…ಪೇ॰… ಫೇಗ್ಗುಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ತಚಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ … ಪಪಟಿಕಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪತ್ತಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಫಲಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ರಸಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ… ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ಸುಚರಿತಂ ಚರತಿ। ತಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ – ‘ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವಾ ದೀಘಾಯುಕಾ ವಣ್ಣವನ್ತೋ ಸುಖಬಹುಲಾ’ತಿ। ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ವತಾಹಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ। ಸೋ ಅನ್ನಂ ದೇತಿ…ಪೇ॰… ಪಾನಂ ದೇತಿ… ವತ್ಥಂ ದೇತಿ… ಯಾನಂ ದೇತಿ… ಮಾಲಂ ದೇತಿ… ಗನ್ಧಂ ದೇತಿ… ವಿಲೇಪನಂ ದೇತಿ… ಸೇಯ್ಯಂ ದೇತಿ… ಆವಸಥಂ ದೇತಿ… ಪದೀಪೇಯ್ಯಂ ದೇತಿ। ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ। ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಅಧಿವತ್ಥಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ। ದ್ವಾದಸಸತಿಮಂ।

(ಏವಂ ಪಿಣ್ಡಕೇನ ಏಕಸತಞ್ಚ ದ್ವಾದಸ ಚ ಸುತ್ತನ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ।)

ಗನ್ಧಬ್ಬಕಾಯಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಸುದ್ಧಿಕಞ್ಚ ಸುಚರಿತಂ, ದಾತಾ ಹಿ ಅಪರೇ ದಸ।

ದಾನೂಪಕಾರಾ ಸತಧಾ, ಗನ್ಧಬ್ಬೇ ಸುಪ್ಪಕಾಸಿತಾತಿ॥