(೭) ೨. ಪತ್ತಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ
೧. ಪತ್ತಕಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೧. ದುತಿಯಸ್ಸ ಇಟ್ಠಾ। ಮನೇ ಕಮನ್ತಿ ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಕನ್ತಾ। ಮನಂ ಅಪ್ಪಾಯನ್ತಿ ಪವಡ್ಢೇನ್ತೀತಿ ಮನಾಪಾ। ದುಲ್ಲಭಾತಿ ಪರಮದುಲ್ಲಭಾ। ಭೋಗಾತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ ರೂಪಾದಯೋ ವಿಸಯಾ। ಸಹಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಧಮ್ಮೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತು, ಮಾ ಧಮ್ಮೂಪಘಾತಂ ಕತ್ವಾ ಅಧಮ್ಮೇನಾತಿ। ಅಥವಾ ಸಹಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಸಕಾರಣೇನ, ತೇನ ತೇನ ಸೇನಾಪತಿಸೇಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾದಿಕಾರಣೇನ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯಸೋತಿ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪತ್ತಿ। ಸಹ ಞಾತೀಭೀತಿ ಞಾತಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ। ಸಹ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಹೀತಿ ಸುಖದುಕ್ಖೇಸು ಉಪನಿಜ್ಝಾಯಿತಬ್ಬತ್ತಾ ಉಪಜ್ಝಾಯಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ।
ಅಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋತೀತಿ ಅಕಾತಬ್ಬಂ ಕರೋತಿ। ಕಿಚ್ಚಂ ಅಪರಾಧೇತೀತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಅಕರೋನ್ತೋ ತಂ ಅಪರಾಧೇತಿ ನಾಮ। ಧಂಸತೀತಿ ಪತತಿ ಪರಿಹಾಯತಿ। ಅಭಿಜ್ಝಾವಿಸಮಲೋಭನ್ತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾಸಙ್ಖಾತಂ ವಿಸಮಲೋಭಂ। ಪಜಹತೀತಿ ನುದತಿ ನೀಹರತಿ। ಮಹಾಪಞ್ಞೋತಿ ಮಹನ್ತಪಞ್ಞೋ। ಪುಥುಪಞ್ಞೋತಿ ಪುಥುಲಪಞ್ಞೋ। ಆಪಾತದಸೋತಿ ತಂ ತಂ ಅತ್ಥಂ ಆಪಾತೇತಿ ತಮೇವ ಪಸ್ಸತಿ, ಸುಖುಮಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅತ್ಥಜಾತಂ ಆಪಾತಂ ಆಗಚ್ಛತಿಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹೀತಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹೀತಿ ಬಾಹಾಬಲೇನ ಪರಿಚಿತೇಹಿ ವಡ್ಢಿತೇಹಿ। ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹೀತಿ ಅವಕ್ಖಿತ್ತಸೇದೇಹಿ, ಸೇದಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ವಾಯಾಮೇನ ಪಯೋಗೇನ ಸಮಧಿಗತೇಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಧಮ್ಮಿಕೇಹೀತಿ ಧಮ್ಮಯುತ್ತೇಹಿ। ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹೀತಿ ದಸಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಧಮ್ಮೇ ಅಕೋಪೇತ್ವಾ ಲದ್ಧೇಹಿ। ಪತ್ತಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಯುತ್ತಕಮ್ಮಾನಿ ಅನುಚ್ಛವಿಕಕಮ್ಮಾನಿ। ಸುಖೇತೀತಿ ಸುಖಿತಂ ಕರೋತಿ। ಪೀಣೇತೀತಿ ಪೀಣಿತಂ ಬಲಸಮ್ಪನ್ನಂ ಕರೋತಿ। ಠಾನಗತಂ ಹೋತೀತಿ ಕಾರಣಗತಂ ಹೋತಿ। ಕಿಂ ಪನ ತನ್ತಿ? ಚತೂಸು ಪತ್ತಕಮ್ಮೇಸು ಏಕಂ ಭೋಗೇಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಭೋಗಜಾತಮೇವ ಠಾನಗತಂ। ಪತ್ತಗತನ್ತಿ ಯುತ್ತಪ್ಪತ್ತಟ್ಠಾನಗತಂ। ಆಯತನಸೋ ಪರಿಭುತ್ತನ್ತಿ ಕಾರಣೇನೇವ ಪರಿಭುತ್ತಂ ಭೋಗಜಾತಂ ಹೋತಿ।
ಪರಿಯೋಧಾಯ ಸಂವತ್ತತೀತಿ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ವತ್ತತಿ। ಯಥಾ ಅಗ್ಗಿಆದೀಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾಸು ಆಪದಾಸು, ಏವಂ ಆದಿತ್ತಗೇಹನಿಬ್ಬಾಪನಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಧನಪರಿಚ್ಚಾಗಂ ಕತ್ವಾ ತಾಸಂ ಆಪದಾನಂ ಮಗ್ಗಂ ಪಿದಹತಿ ನಿವಾರೇತಿ। ಸೋತ್ಥಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಕರೋತೀತಿ ನಿರುಪದ್ದವಂ ಖೇಮಂ ಅತ್ತಾನಂ ಕರೋತಿ। ಞಾತಿಬಲಿನ್ತಿ ಞಾತಕಾನಂ ಬಲಿಂ। ಅತಿಥಿಬಲಿನ್ತಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಬಲಿಂ। ಪುಬ್ಬಪೇತಬಲಿನ್ತಿ ರಾಜಬಲಿನ್ತಿ ರಞ್ಞೋ ಕತ್ತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ರಾಜಬಲಿಂ। ದೇವತಾಬಲಿನ್ತಿ ದೇವತಾನಂ ಕತ್ತಬ್ಬಬಲಿಂ। ಸಬ್ಬಮೇತಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಯಥಾನುಚ್ಛವಿಕವಸೇನ ದಾತಬ್ಬದಾನಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ।
ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚೇ ನಿವಿಟ್ಠಾತಿ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಖನ್ತಿಯಞ್ಚ ಸುಸೀಲತಾಯ ಚ ನಿವಿಟ್ಠಾ। ಏಕಮತ್ತಾನಂ ದಮೇನ್ತೀತಿ ಏಕಂ ಅತ್ತನೋವ ಅತ್ತಭಾವಂ ಇನ್ದ್ರಿಯದಮೇನ ದಮೇನ್ತಿ। ಸಮೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತಂ ಕಿಲೇಸವೂಪಸಮನೇನ ಸಮೇನ್ತಿ। ಪರಿನಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತೀತಿ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನೇವ ಉದ್ಧಗ್ಗಿಕನ್ತಿಆದೀಸು ಉಪರೂಪರಿಭೂಮೀಸು ಫಲದಾನವಸೇನ ಉದ್ಧಮಗ್ಗಮಸ್ಸಾತಿ ಉದ್ಧಗ್ಗಿಕಾ। ಸಗ್ಗಸ್ಸ ಹಿತಾತಿ ತತ್ರುಪಪತ್ತಿಜನನತೋ ಸೋವಗ್ಗಿಕಾ। ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಸುಖೋವ ವಿಪಾಕೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಸುಖವಿಪಾಕಾ। ಸುಟ್ಠು ಅಗ್ಗಾನಂ ದಿಬ್ಬವಣ್ಣಾದೀನಂ ದಸನ್ನಂ ವಿಸೇಸಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತನತೋ ಸಗ್ಗಸಂವತ್ತನಿಕಾ, ಏವರೂಪಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋತಿ ಪಞ್ಚಸೀಲಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ। ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದತೀತಿ ಪರಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಸಗ್ಗೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತತ್ಥ ಮೋದತಿ। ಸೋತಾಪನ್ನಸಕದಾಗಾಮಿನೋ ವಾ ಹೋನ್ತು ಅನಾಗಾಮೀ ವಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ಲಬ್ಭತೇವಾತಿ।
೨. ಆನಣ್ಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೨. ದುತಿಯೇ ಅಧಿಗಮನೀಯಾನೀತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾನಿ। ಕಾಮಭೋಗಿನಾತಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಚ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೇನ। ಅತ್ಥಿಸುಖಾದೀಸು ಅತ್ಥೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸುಖಂ ಅತ್ಥಿಸುಖಂ ನಾಮ। ಭೋಗೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸುಖಂ ಭೋಗಸುಖಂ ನಾಮ। ಅನಣೋಸ್ಮೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸುಖಂ ಆನಣ್ಯಸುಖಂ ನಾಮ। ನಿದ್ದೋಸೋ ಅನವಜ್ಜೋಸ್ಮೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸುಖಂ ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ ನಾಮ।
ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಭುಞ್ಜಮಾನೋ। ಪಞ್ಞಾ ವಿಪಸ್ಸತೀತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಪಸ್ಸತಿ। ಉಭೋ ಭಾಗೇತಿ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ, ಹೇಟ್ಠಿಮಾನಿ ತೀಣಿ ಏಕಂ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ, ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ ಏಕಂ ಕೋಟ್ಠಾಸನ್ತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಅನವಜ್ಜಸುಖಸ್ಸೇತನ್ತಿ ಏತಂ ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಸುಖಂ ಅನವಜ್ಜಸುಖಸ್ಸ ಸೋಳಸಿಂ ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತೀತಿ।
೩. ಬ್ರಹ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೩. ತತಿಯಂ ತಿಕನಿಪಾತೇ ವಣ್ಣಿತಮೇವ। ಸಪುಬ್ಬದೇವತಾನೀತಿ ಪದಮತ್ತಮೇವ ಏತ್ಥ ವಿಸೇಸೋತಿ। ಚತುತ್ಥೇ ಸಬ್ಬಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ।
೫. ರೂಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೫. ಪಞ್ಚಮೇ ರೂಪೇ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನೋ ರೂಪಪ್ಪಮಾಣೋ ನಾಮ। ರೂಪಪ್ಪಸನ್ನೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥವಚನಂ। ಘೋಸೇ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನೋ ಘೋಸಪ್ಪಮಾಣೋ ಲೂಖಪ್ಪಮಾಣೋ ನಾಮ। ಧಮ್ಮೇ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನೋ ಧಮ್ಮಪ್ಪಮಾಣೋ ನಾಮ। ಇತರಾನಿ ತೇಸಂಯೇವ ಅತ್ಥವಚನಾನಿ। ಸಬ್ಬಸತ್ತೇ
ರೂಪೇ ಪಮಾಣಿಂಸೂತಿ ಯೇ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಾ, ತೇ ರೂಪೇ ಪಮಾಣಿಂಸು ನಾಮ, ಪಸೀದಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಘೋಸೇನ ಅನ್ವಗೂತಿ ಘೋಸೇನ ಅನುಗತಾ, ಘೋಸಪ್ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಛನ್ದರಾಗವಸೂಪೇತಾತಿ ಛನ್ದಸ್ಸ ಚ ರಾಗಸ್ಸ ಚ ವಸಂ ಉಪೇತಾ। ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ನ ಜಾನಾತೀತಿ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತೇ ತಸ್ಸ ಗುಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ। ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ನ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಬಹಿದ್ಧಾಪಿಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ನ ಪಸ್ಸತಿ। ಸಮನ್ತಾವರಣೋತಿ ಸಮನ್ತತೋ ಆವಾರಿತೋ, ಸಮನ್ತಾ ವಾ ಆವರಣಮಸ್ಸಾತಿ ಸಮನ್ತಾವರಣೋ। ಘೋಸೇನ ವುಯ್ಹತೀತಿ ಘೋಸೇನ ನಿಯತಿ, ನ ಗುಣೇನ। ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ನ ಜಾನಾತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸತೀತಿ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತೇ ಗುಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಪನಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸತಿ। ಬಹಿದ್ಧಾ ಫಲದಸ್ಸಾವೀತಿ ತಸ್ಸ ಪರೇಹಿ ಕತಂ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಕ್ಕಾರಫಲಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ। ವಿನೀವರಣದಸ್ಸಾವೀತಿ ವಿವಟದಸ್ಸಾವೀ। ನ ಸೋ ಘೋಸೇನ ವುಯ್ಹತೀತಿ ಸೋ ಘೋಸೇನ ನ ನೀಯತಿ।
೬. ಸರಾಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೬. ಛಟ್ಠೇ ಮೋಹಜಂ ಚಾಪವಿದ್ದಸೂತಿ ಮೋಹಜಂ ಚಾಪಿ ಅವಿದ್ದಸೂ ಅಪಣ್ಡಿತಾ। ಸವಿಘಾತನ್ತಿ ದುಖುದ್ರಯನ್ತಿ ಆಯತಿಞ್ಚ ದುಕ್ಖವಡ್ಢಿದಾಯಕಂ। ಅಚಕ್ಖುಕಾತಿ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುರಹಿತಾ। ಯಥಾ ಧಮ್ಮಾ ತಥಾ ಸನ್ತಾತಿ ಯಥಾ ರಾಗಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಠಿತಾ, ತಥಾ ಸಭಾವಾವ ಹುತ್ವಾ। ನ ತಸ್ಸೇವನ್ತಿ ಮಞ್ಞರೇತಿ ಮಯಂ ಏವಂಸನ್ತಾ ಏವಂಸಭಾವಾತಿ ತಸ್ಸ ನ ಮಞ್ಞರೇ, ನ ಮಞ್ಞನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇಪಿ ಗಾಥಾಸುಪಿ ವಟ್ಟಮೇವ ಕಥಿತಂ।
೭. ಅಹಿರಾಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೭. ಸತ್ತಮೇ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಹಿರಾಜಕುಲಾನೀತಿ ಇದಂ ದಟ್ಠವಿಸಾನೇವ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ ದಟ್ಠವಿಸಾ, ಸಬ್ಬೇತೇ ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಅಹಿರಾಜಕುಲಾನಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಗತಾವ ಹೋನ್ತಿ। ಅತ್ತಗುತ್ತಿಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಗುತ್ತತ್ಥಾಯ। ಅತ್ತರಕ್ಖಾಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ। ಅತ್ತಪರಿತ್ತಾಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿತ್ತಾಣತ್ಥಾಯ। ಪರಿತ್ತಂ ನಾಮ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಇದಾನಿ ಯಥಾ ತಂ ಪರಿತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ವಿರೂಪಕ್ಖೇಹಿ ಮೇತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ವಿರೂಪಕ್ಖೇಹೀತಿ ವಿರೂಪಕ್ಖನಾಗಕುಲೇಹಿ। ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಅಪಾದಕೇಹೀತಿ ಅಪಾದಕಸತ್ತೇಹಿ। ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾತಿ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಏತ್ತಕೇನ ಠಾನೇನ ಓದಿಸ್ಸಕಮೇತ್ತಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅನೋದಿಸ್ಸಕಮೇತ್ತಂ ಕಥೇತುಂ ಇದಮಾರದ್ಧಂ। ತತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಪಾಣಾ ಭೂತಾತಿ ಸಬ್ಬಾನೇತಾನಿ ಪುಗ್ಗಲವೇವಚನಾನೇವ। ಭದ್ರಾನಿ ಪಸ್ಸನ್ತೂತಿ ಭದ್ರಾನಿ ಆರಮ್ಮಣಾನಿ ಪಸ್ಸನ್ತು। ಮಾ ಕಞ್ಚಿ ಪಾಪಮಾಗಮಾತಿ ಕಞ್ಚಿ ಸತ್ತಂ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಂ ಮಾ ಆಗಚ್ಛತು। ಅಪ್ಪಮಾಣೋ ಬುದ್ಧೋತಿ ಏತ್ಥ ಬುದ್ಧೋತಿ ಬುದ್ಧಗುಣಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ತೇ ಹಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಾ ನಾಮ। ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಪಮಾಣವನ್ತಾನೀತಿ ಗುಣಪ್ಪಮಾಣೇನ ಯುತ್ತಾನಿ। ಉಣ್ಣನಾಭೀತಿ ಲೋಮಸನಾಭಿಕೋ ಮಕ್ಕಟಕೋ। ಸರಬೂತಿ ಘರಗೋಲಿಕಾ। ಕತಾ ಮೇ ರಕ್ಖಾ, ಕತಾ ಮೇ ಪರಿತ್ತಾತಿ ಮಯಾ ಏತ್ತಕಸ್ಸ ಜನಸ್ಸ ರಕ್ಖಾ ಚ ಪರಿತ್ತಾಣಞ್ಚ ಕತಂ। ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತು ಭೂತಾನೀತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಮೇ ಕತಪರಿತ್ತಾಣಾ ಸತ್ತಾ ಅಪಗಚ್ಛನ್ತು, ಮಾ ಮಂ ವಿಹೇಠಯಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ।
೮. ದೇವದತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ದೇವದತ್ತೇತಿ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ। ಪರಾಭವಾಯಾತಿ ಅವಡ್ಢಿಯಾ ವಿನಾಸಾಯ। ಅಸ್ಸತರೀತಿ ವಳವಾಯ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಗದ್ರಭಸ್ಸ ಜಾತಾ। ಅತ್ತವಧಾಯ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ತಂ ಅಸ್ಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಪಯೋಜೇನ್ತಿ, ಸಾ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ವಿಜಾಯಿತುಂ ನಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಪಾದೇಹಿ ಭೂಮಿಂ ಪಹರನ್ತೀ ತಿಟ್ಠತಿ। ಅಥಸ್ಸಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾದೇ ಚತೂಸು ಖಾಣೂಸು ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕುಚ್ಛಿಂ ಫಾಲೇತ್ವಾ ಪೋತಕಂ ನೀಹರನ್ತಿ। ಸಾ ತತ್ಥೇವ ಮರತಿ। ತೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ।
೯. ಪಧಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೯. ನವಮೇ ಸಂವರಪ್ಪಧಾನಂ, ಪಜಹನತ್ಥಾಯ ಪಧಾನಂ ಪಹಾನಪ್ಪಧಾನಂ, ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಬ್ರೂಹನತ್ಥಾಯ ವಡ್ಢನತ್ಥಾಯ ಪಧಾನಂ ಭಾವನಾಪ್ಪಧಾನಂ, ತೇಸಂಯೇವ ಅನುರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಪಧಾನಂ ಅನುರಕ್ಖಣಾಪ್ಪಧಾನಂ।
೧೦. ಅಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೦. ದಸಮೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಪೋರಾಣಕರಾಜೂಹಿ ಠಪಿತಂ ದಸಭಾಗಬಲಿಞ್ಚೇವ ಅಪರಾಧಾನುರೂಪಞ್ಚ ದಣ್ಡಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅತಿರೇಕಬಲಿನೋ ಚೇವ ಅತಿರೇಕದಣ್ಡಸ್ಸ ಚ ಗಹಣೇನ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ। ರಾಜಾಯುತ್ತಾತಿ ರಞ್ಞೋ ಜನಪದೇಸು ಕಿಚ್ಚಸಂವಿಧಾಯಕಾ ಆಯುತ್ತಕಪುರಿಸಾ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾತಿ ಅನ್ತೋನಗರವಾಸಿನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಯೋ। ನೇಗಮಜಾನಪದಾತಿ ನಿಗಮವಾಸಿನೋ ಚೇವ ಜನಪದವಾಸಿನೋ ಚ। ವಿಸಮನ್ತಿ ವಿಸಮಾ ಹುತ್ವಾ, ಅಸಮಯೇನ ವಾಯನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿಸಮಾತಿ ನ ಸಮಾ, ಅತಿಥದ್ಧಾ ವಾ ಅತಿಮುದುಕಾ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಪಞ್ಜಸಾತಿ ಮಗ್ಗತೋ ಅಪಗತಾ, ಉಮ್ಮಗ್ಗಗಾಮಿನೋ ಹುತ್ವಾ ವಾಯನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ದೇವತಾ ಪರಿಕುಪಿತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ವಾತೇಸು ಹಿ ವಿಸಮೇಸು ಅಪಞ್ಜಸೇಸು ವಾಯನ್ತೇಸು ರುಕ್ಖಾ ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ, ವಿಮಾನಾನಿ ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ। ತಸ್ಮಾ ದೇವತಾ ಪರಿಕುಪಿತಾ ಭವನ್ತಿ, ತಾ ದೇವಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾ ವಸ್ಸಿತುಂ ನ ದೇನ್ತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ದೇವೋ ನ ಸಮ್ಮಾ ಧಾರಂ ಅನುಪ್ಪವೇಚ್ಛತೀತಿ। ವಿಸಮಪಾಕಾನಿ ಸಸ್ಸಾನಿ ಭವನ್ತೀತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಗಬ್ಭೀನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸಞ್ಜಾತಖೀರಾನಿ, ಏಕಂ ಠಾನಂ ಪಚ್ಚತೀತಿ ಏವಂ ವಿಸಮಂ ಪಾಕಾನಿ ಸಸ್ಸಾನಿ ಭವನ್ತಿ।
ಸಮಂ ನಕ್ಖತ್ತಾನಿ ತಾರಕರೂಪಾನಿ ಪರಿವತ್ತನ್ತೀತಿ ಯಥಾ ಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ ಕತ್ತಿಕನಕ್ಖತ್ತಮೇವ ಲಭತಿ, ಮಿಗಸಿರಪುಣ್ಣಮಾ ಮಿಗಸಿರನಕ್ಖತ್ತಮೇವಾತಿ ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಂ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತೀತಿ ಅವಿಸಮಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮಯಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಾಯನ್ತಿ, ಛ ಮಾಸೇ ಉತ್ತರಾ ವಾತಾ, ಛ ಮಾಸೇದಕ್ಖಿಣಾತಿ ಏವಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಜನಪದಾನಂ ಅನುರೂಪೇ ಸಮಯೇ ವಾಯನ್ತಿ। ಸಮಾತಿ ಸಮಪ್ಪವತ್ತಿನೋ ನಾತಿಥದ್ಧಾ ನಾತಿಮುದೂ। ಪಞ್ಜಸಾತಿ ಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ, ಮಗ್ಗೇನೇವ ವಾಯನ್ತಿ, ನೋ ಅಮಗ್ಗೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕುಟಿಲಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅತಿತ್ಥಂ ಗಣ್ಹಾತಿ। ನೇತ್ತೇ ಜಿಮ್ಹಂ ಗತೇ ಸತೀತಿ ನಯತೀತಿ ನೇತ್ತಾ। ತಸ್ಮಿಂ ನೇತ್ತೇ ಜಿಮ್ಹಂ ಗತೇ ಕುಟಿಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತಿತ್ಥಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇ ಇತರಾಪಿ ಅತಿತ್ಥಮೇವ ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ನೇತೇತಿಪಿ ಪಾಠೋ। ದುಕ್ಖಂ ಸೇತೀತಿ ದುಕ್ಖಂ ಸಯತಿ, ದುಕ್ಖಿತಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಪತ್ತಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ।