(೮) ೩. ಆನನ್ದವಗ್ಗೋ
೧. ಛನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೨. ತತಿಯಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಛನ್ನಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋತಿ ನ ನಗ್ಗಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ। ಬಾಹಿರಕಸಮಯಂ ಲುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಹರನ್ತೋತಿ ಬಾಹಿರಕಾನಂ ಸಮಯಂ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ ಆಪನ್ನೋ।
ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುಸ್ಸ ವಿಬನ್ಧನತೋ ಅನ್ಧಂ ಕರೋತೀತಿ ಅನ್ಧಕರಣೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಸ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿಆದಿ। ಅಚಕ್ಖುಕರಣೋತಿ ಅಸಮತ್ಥಸಮಾಸೋಯಂ ‘‘ಅಸೂರಿಯಪಸ್ಸಾನಿ ಮುಖಾನೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುಂ ನ ಕರೋತೀತಿ ಅಚಕ್ಖುಕರಣೋ’’ತಿ। ಪಞ್ಞಾನಿರೋಧಿಕೋತಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತುಂ ನ ದೇತಿ, ಲೋಕಿಯಪಞ್ಞಂ ಪನ ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಮ್ಪಿ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಖಿಪತೀತಿ ಪಞ್ಞಾನಿರೋಧಿಕೋತಿ ಏವಮ್ಪೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನುಪ್ಪಾದಉಪ್ಪನ್ನಪರಿಹಾನಿನಿಮಿತ್ತತಾಯ ಹಿ ಪಞ್ಞಂ ನಿರೋಧೇತೀತಿ ಪಞ್ಞಾನಿರೋಧಿಕೋ। ವಿಹನತಿ ವಿಬಾಧತೀತಿ ವಿಘಾತೋ, ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ದುಕ್ಖಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ವಿಘಾತಸ್ಸಾ’’ತಿ। ಕಿಲೇಸನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಸಙ್ಖತನಿಬ್ಬಾನಮೇವ ವದತಿ। ಅಸಙ್ಖತಞ್ಹಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಾಮ, ತಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ಅನಿಬ್ಬಾನಸಂವತ್ತನಿಕೋ। ಲೋಕುತ್ತರಮಿಸ್ಸಕೋ ಕಥಿತೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗಿಯಸ್ಸಪಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಕಥಿತತ್ತಾ।
ಛನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨. ಆಜೀವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೩. ದುತಿಯೇ ನ ಅಞ್ಞಾತುಕಾಮೋತಿ ನ ಆಜಾನಿತುಕಾಮೋಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನತ್ಥಂ ಪನ ಆಗತೋ’’ತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹನತ್ಥನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಾರಣಾಪದೇಸೋತಿ ಕಾರಣನಿದ್ದೇಸೋ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
ಆಜೀವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩. ಮಹಾನಾಮಸಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೪. ತತಿಯೇ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಾವೋ ಗೇಲಞ್ಞನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಗಿಲಾನಭಾವತೋ’’ತಿ। ದೀಪೇತೀತಿ ದೇಸನಾಕ್ಕಮೇನೇವ ಪಞ್ಞಾಪೇತಿ। ಪಠಮಞ್ಹಿ ಸೇಖಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾಯೋ ವತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಅಸೇಖಸೀಲಾದೀನಿ ವದನ್ತೋ ಇಮಮತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ।
ಮಹಾನಾಮಸಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪. ನಿಗಣ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೫. ಚತುತ್ಥೇ ಹಂಸವಟ್ಟಕಚ್ಛನ್ನೇನಾತಿ ಹಂಸವಟ್ಟಕಪರಿಚ್ಛನ್ನೇನ, ಹಂಸಮಣ್ಡಲಾಕಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಸ ಪರಿಸೇಸನ್ತಿ ಅಪರಿಸೇಸಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿ। ಅಪರಿಸೇಸಧಮ್ಮಜಾನನತೋ ವಾ ಅಪರಿಸೇಸಸಙ್ಖಾತಂ ಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ ಏವಮ್ಪೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಸತತನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಂ। ಸಮಿತನ್ತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸತತಂ ಸಮಿತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ನಿರನ್ತರ’’ನ್ತಿ। ಅಥ ವಾ ನಿಚ್ಚಟ್ಠೇನ ಸತತ-ಸದ್ದೇನ ಅಭಿಣ್ಹಪ್ಪವತ್ತಿ ಜೋತಿತಾ ಸಿಯಾತಿ ‘‘ಸಮಿತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ತೇನ ನಿರನ್ತರಪ್ಪವತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ನಿರನ್ತರ’’ನ್ತಿ।
ವಿಸುದ್ಧಿಸಮ್ಪಾಪನತ್ಥಾಯಾತಿ ಸಮತಿಕ್ಕಮನತ್ಥಾಯಾತಿ ಸೋಕಸ್ಸ ಚ ಪರಿದೇವಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನತ್ಥಾಯ। ಅತ್ಥಂ ಗಮನತ್ಥಾಯಾತಿ ಕಾಯಿಕದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಚೇತಸಿಕದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಚಾತಿ ಇಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮನಾಯ, ನಿರೋಧಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಞಾಯತಿ ನಿಚ್ಛಯೇನ ಕಮತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ। ತಂ ವಾ ಞಾಯೋ, ಅರಿಯಮಗ್ಗೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಧಿಗಮನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ। ಅಪಚ್ಚಯನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕರಣತ್ಥಾಯಾತಿ ಪಚ್ಚಯರಹಿತತ್ತಾ ಅಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಅಸಙ್ಖತಸ್ಸ ತಣ್ಹಾವಾನವಿರಹಿತತ್ತಾ ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಸ್ಸ ಅಮತಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ, ಅತ್ತಪಚ್ಚಕ್ಖತಾಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಫುಸಿತ್ವಾ ಫುಸಿತ್ವಾತಿ ಪತ್ವಾ ಪತ್ವಾ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ನಿಗಣ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫. ನಿವೇಸಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೬. ಪಞ್ಚಮೇ ಕಿಚ್ಚಕರಣೀಯೇಸು ಸಹಭಾವಟ್ಠೇನ ಅಮಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅಮಚ್ಚಾ। ‘‘ಅಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕೋ’’ತಿ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ, ಞಾಯನ್ತಿ ವಾತಿ ಞಾತೀ। ಸಸ್ಸುಸಸುರಪಕ್ಖಿಕಾತಿ ಸಸ್ಸುಸಸುರಾ ಚ ತಪ್ಪಕ್ಖಿಕೋ ಚ ಸಸ್ಸುಸಸುರಪಕ್ಖಿಕಾ। ಲೋಹಿತೇನ ಸಮ್ಬದ್ಧಾತಿ ಸಾಲೋಹಿತಾ। ಪಿತುಪಕ್ಖಿಕಾ ವಾ ಞಾತೀ, ಮಾತುಪಕ್ಖಿಕಾ ಸಾಲೋಹಿತಾ। ಮಾತುಪಿತುಪಕ್ಖಿಕಾ ವಾ ಞಾತೀ, ಸಸ್ಸುಸಸುರಪಕ್ಖಿಕಾ ಸಾಲೋಹಿತಾ। ಅವೇಚ್ಚ ರತನಸ್ಸ ಗುಣೇ ಯಾಥಾವತೋ ಞತ್ವಾ ಪಸಾದೋ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೋ। ಸೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಮಗ್ಗೇನಾಗತತ್ತಾ ಕೇನಚಿ ಅಕಮ್ಪನೀಯೋ ಚ ಅಪ್ಪಧಂಸಿಯೋ ಚ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಚಲಪ್ಪಸಾದೋ’’ತಿ। ಭಾವಞ್ಞಥತ್ತನ್ತಿ ಸಭಾವಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ।
ವೀಸತಿಯಾ ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸೂತಿ ಕೇಸಾದಿಮತ್ಥಲುಙ್ಗಪರಿಯನ್ತೇಸು। ದ್ವಾದಸಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸೂತಿ ಪಿತ್ತಾದಿಮುತ್ತಪರಿಯನ್ತೇಸು। ಚತೂಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸೂತಿ ‘‘ಯೇನ ಚ ಸನ್ತಪ್ಪತಿ, ಯೇನ ಚ ಜೀರೀಯತಿ, ಯೇನ ಚ ಪರಿದಯ್ಹತಿ, ಯೇನ ಚ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತಂ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ (ಮ॰ ನಿ॰ ೧.೩೦೪) ಏವಂ ವುತ್ತೇಸು ಚತೂಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸು। ಛಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸೂತಿ ‘‘ಉದ್ಧಙ್ಗಮಾ ವಾತಾ, ಅಧೋಗಮಾ ವಾತಾ, ಕುಚ್ಛಿಸಯಾ ವಾತಾ, ಕೋಟ್ಠಾಸಯಾ ವಾತಾ, ಅಙ್ಗಮಙ್ಗಾನುಸಾರಿನೋ ವಾತಾ, ಅಸ್ಸಾಸೋ ಪಸ್ಸಾಸೋ’’ತಿ (ಮ॰ ನಿ॰ ೨.೩೦೫) ಏವಂ ವುತ್ತೇಸು ಛಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸು। ವಿತ್ಥಮ್ಭನಂ ಸೇಸಭೂತತ್ತಯಸನ್ಥಮ್ಭಿತತಾಪಾದನಂ, ‘‘ಉಪಕೀಳನ’’ನ್ತಿ ಏಕೇ। ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ನಿವೇಸಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬-೭. ಪಠಮಭವಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೭೭-೭೮. ಛಟ್ಠೇ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಕಮ್ಮಸಹಜಾತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ। ಸತ್ತಮೇ ನತ್ಥಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ।
ಪಠಮಭವಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೮. ಸೀಲಬ್ಬತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೯. ಅಟ್ಠಮೇ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಾನುಯೋಗೋತಿ ದುಕ್ಕರಕಿರಿಯಾಯ ಅನುಯೋಗೋ। ಉಪಟ್ಠಾನೇನ ಸಾರನ್ತಿ ಉಪಟ್ಠಾನಾಕಾರೇನ ಸಾರಂ। ‘‘ಇದಂ ವರ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಉಪಟ್ಠಾನಾಕಾರಂ ವಿಭಾವೇತಿ। ಏತ್ಥಾತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸತ್ಥಾರಾ ಪುಚ್ಛಿತೇ ಪಞ್ಹೇ।
ಸೀಲಬ್ಬತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೯. ಗನ್ಧಜಾತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೮೦. ನವಮೇ ಮೂಲೇ, ಮೂಲಸ್ಸ ವಾ ಗನ್ಧೋ ಮೂಲಗನ್ಧೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮೂಲವತ್ಥುಕೋ ಗನ್ಧೋ’’ತಿ। ಮೂಲಂ ವತ್ಥು ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮೂಲವತ್ಥುಕೋ। ಇದಾನಿ ಮೂಲಂ ಗನ್ಧಯೋಗತೋ ಗನ್ಧೋತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ ಮೂಲಮೇವ ಮೂಲಗನ್ಧೋ’’ತಿ ಆಹ। ಪಚ್ಛಿಮೋಯೇವೇತ್ಥ ಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪೋ ಯುತ್ತತರೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತಸ್ಸ ಹಿ ಗನ್ಧೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ವಸ್ಸಿಕಪುಪ್ಫಾದೀನನ್ತಿ ಸುಮನಪುಪ್ಫಾದೀನಂ।
ಗನ್ಧಜಾತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ಚೂಳನಿಕಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೮೧. ದಸಮೇ ಅರುಣವತಿಸುತ್ತನ್ತಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯನ್ತಿ ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ ಅರುಣವಾ ನಾಮ। ರಞ್ಞೋ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರುಣವತೋ ಅರುಣವತೀ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ ಅಹೋಸಿ। ಅರುಣವತಿಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜಧಾನಿಂ ಸಿಖೀ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹಾಸಿ। ಸಿಖಿಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಯುತ್ತೇ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೧.೧೮೫) ಆಗತಸ್ಸ ಅರುಣವತಿಸುತ್ತನ್ತಸ್ಸ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ। ಅತಿಪ್ಪಗೋತಿ ಅತಿವಿಯ ಪಗೋ, ಅತಿವಿಯ ಪಾತೋತಿ ಅತ್ಥೋ, ನ ತಾವ ಕುಲೇಸು ಭತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಾತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ।
ಉಜ್ಝಾಯನ್ತೀತಿ ಅವಝಾಯನ್ತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಕತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇನ್ತಿ, ಲಾಮಕತೋ ಚಿನ್ತೇನ್ತಿ। ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಕುಬ್ಬನಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಪಕತಿವಣ್ಣಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ನಾಗವಣ್ಣಂ ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ, ಸುಪಣ್ಣವಣ್ಣಂ ವಾ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಟಿ॰ ಮ॰ ೩.೧೩) ನಯೇನ ಆಗತಂ ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರಂ ಇದ್ಧಿವಿಕುಬ್ಬನಂ ಕತ್ವಾ। ಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುನ್ತಿ ಚಕ್ಕವಾಳಸಹಸ್ಸಂ। ಗಾಥಾದ್ವಯಂ ಅಭಾಸೀತಿ ಥೇರೋ ಕಿರ ‘‘ಕಥಂ ದೇಸಿತಾ ಖೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಾಸಣ್ಡಾ ಸಬ್ಬೇ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಸಮಯೇ ಪುರಿಸಕಾರಂ ವಣ್ಣಯನ್ತಿ, ವೀರಿಯಸ್ಸ ಅವಣ್ಣವಾದೀ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ವೀರಿಯಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ। ಏವಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಿಯಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಮನಾಪಾ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ತೀಸು ಪಿಟಕೇಸು ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ‘‘ಆರಮ್ಭಥ ನಿಕ್ಕಮಥಾ’’ತಿ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ೧.೧೮೬) ಇದಂ ಗಾಥಾದ್ವಯಂ ಅಭಾಸಿ।
ಕಿಂ ಆಲೋಕೋ ಅಯನ್ತಿ ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಅಯಂ ಆಲೋಕೋತಿ। ವಿಚಿನನ್ತಾನನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತಾನಂ। ಸಬ್ಬೇತಿ ಲೋಕಧಾತುಯಂ ಸಬ್ಬೇ ದೇವಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಾ ಚ। ಓಸಟಾಯ ಪರಿಸಾಯಾತಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಂ ಸಮೋಸಟಾಯ ಪರಿಮಿತಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಯ ಪರಿಸಾಯ। ಅತ್ಥೋಪಿ ನೇಸಂ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸೀತಿ ನ ಕೇವಲಂ ತೇ ಸದ್ದಮೇವ ಅಸ್ಸೋಸುಂ, ಅಥ ಖೋ ಅತ್ಥೋಪಿ ತೇಸಂ ಪಕತಿಸವನೂಪಚಾರೇ ವಿಯ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ। ತೇನ ಸಹಸ್ಸಂ ಲೋಕಧಾತುಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
ಪರಿಹರನ್ತೀತಿ ಸಿನೇರುಂ ದಕ್ಖಿಣತೋ ಕತ್ವಾ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತಿ। ವಿರೋಚಮಾನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಜುತಿಯಾ ದಿಬ್ಬಮಾನಾ, ಸೋಭಮಾನಾ ವಾ। ತಾವ ಸಹಸ್ಸಧಾ ಲೋಕೋತಿ ಯತ್ತಕೋ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇಹಿ ಓಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಲೋಕಧಾತುಸಙ್ಖಾತೋ ಏಕೇಕೋ ಲೋಕೋ, ತತ್ತಕೇನ ಪಮಾಣೇನ ಸಹಸ್ಸಧಾ ಲೋಕೋ, ಇಮಿನಾ ಚಕ್ಕವಾಳೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಚಕ್ಕವಾಳಸಹಸ್ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಸ್ಮಾ ಪನೇಸಾ ಆನೀತಾತಿ ಏಸಾ ಚೂಳನಿಕಾ ಲೋಕಧಾತು ಮಜ್ಝಿಮಿಕಾಯ ಲೋಕಧಾತುಯಾ ಪರಿಚ್ಛೇದದಸ್ಸನತ್ಥನ್ತಿ ದ್ವಿಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಯಾ ಪರಿಮಾಣದಸ್ಸನತ್ಥಂ।
ಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಯಾ ಸಹಸ್ಸೀ ದ್ವಿಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತು, ಸಾ ಚಕ್ಕವಾಳಗಣನಾಯ ದಸಸತಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಪರಿಮಾಣಾ। ತೇನಾಹ ‘‘ಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳಾನಿ ಸಹಸ್ಸಭಾಗೇನ ಗಣೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ। ಕಮ್ಪನದೇವತೂಪಸಙ್ಕಮನಾದಿನಾ ಜಾತಚಕ್ಕವಾಳೇನ ಸಹ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ಠಾನಂ ಜಾತಿಕ್ಖೇತ್ತಂ। ತತ್ತಕಾಯ ಏವ ಜಾತಿಕ್ಖೇತ್ತಭಾವೋ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣಾದೀನಂ ಸತ್ತನ್ನಂಯೇವ ಗಹಣಂ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ಮಹಾಭಿನೀಹಾರಾದಿಕಾಲೇಪಿ ತಸ್ಸ ಪಕಮ್ಪನಸ್ಸ ಲಬ್ಭನತೋ।
ಸಹಸ್ಸಂ ಸಹಸ್ಸಧಾ ಕತ್ವಾ ಗಣಿತಂ ಮಜ್ಝಿಮಿಕನ್ತಿಆದಿನಾ ಮಜ್ಝಿಮಿಕಾಯ ಲೋಕಧಾತುಯಾ ಸಹಸ್ಸಂ ತಿಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತು, ಸಾಯೇವ ಚ ಮಹಾಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತೂತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಸರಸೇನೇವ ಆಣಾಪವತ್ತನಂ ಆಣಾಕ್ಖೇತ್ತಂ, ಯಂ ಏಕಜ್ಝಂ ಸಂವಟ್ಟತಿ ವಿವಟ್ಟತಿ ಚ। ಆಣಾ ಫರತೀತಿ ತನ್ನಿವಾಸಿದೇವತಾನಂ ಸಿರಸಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನೇನ ವತ್ತತಿ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಕೇವಲಂ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನೇವ, ಅಧಿಪ್ಪಾಯವಸೇನ ಚ ಪನ ‘‘ಯಾವತಾ ಪನ ಆಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰ ೩.೮೧) ವಚನತೋ ಬುದ್ಧಾನಂ ಅವಿಸಯೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ವಿಸಯಕ್ಖೇತ್ತಸ್ಸ ಪಮಾಣಪರಿಚ್ಛೇದೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ವಿಸಮೋತಿ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಾದೀನಂ ವಿಸಮಭಾವತೋ ವಿಸಮೋ। ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಸೂರಿಯೋ ಉಗ್ಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ಚೂಳನಿಕಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಆನನ್ದವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।